II SAB/Łd 139/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie przyznania dodatku elektrycznego, uznając, że wniosek został złożony po terminie.
Skarżący P. Ś. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie przyznania dodatku elektrycznego, twierdząc, że jego wniosek nadany 1 lutego 2023 r. został złożony w terminie. Organ administracji pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając go za złożony po terminie (1 lutego 2023 r.). Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że termin na złożenie wniosku o dodatek elektryczny jest terminem prawa materialnego, a jego przekroczenie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co oznacza, że organ nie pozostawał w bezczynności.
Skarżący P. Ś. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego. Zarzucił organowi naruszenie przepisów poprzez uznanie, że wniosek został złożony po terminie, mimo że został nadany pocztą w dniu 1 lutego 2023 r. Skarżący argumentował, że nie ponosi odpowiedzialności za czas doręczenia przez operatora pocztowego i powołał się na art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. dotyczący zachowania terminu przez nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku organowi (art. 61 § 3 K.p.a.), a nie data nadania. Podkreślił, że zgodnie z ustawą, wnioski złożone po 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania, co jest czynnością materialno-techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że termin na złożenie wniosku o dodatek elektryczny (art. 30 ust. 3 ustawy) jest terminem prawa materialnego, a jego uchybienie skutkuje niemożnością przyznania świadczenia (art. 30 ust. 4 ustawy). Sąd podkreślił, że art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. dotyczy terminów procesowych, a nie materialnych, i nie ma zastosowania w tej sprawie. W związku z tym organ nie pozostawał w bezczynności, a jedynie postąpił zgodnie z przepisami prawa, pozostawiając spóźniony wniosek bez rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Termin na złożenie wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego jest terminem prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o dodatek elektryczny jest terminem prawa materialnego, ponieważ jego uchybienie skutkuje niemożnością ukształtowania praw lub obowiązków jednostki w ramach materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a nie tylko bezskutecznością procesową czynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
ustawa o dodatku elektrycznym art. 30 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się w terminie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 1 lutego 2023 r.
ustawa o dodatku elektrycznym art. 30 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Wnioski o wypłatę dodatku elektrycznego złożone po dniu 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
k.p.a. art. 57 § par. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 149 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązki sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia.
k.p.a. art. 37 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin na złożenie wniosku o dodatek elektryczny jest terminem prawa materialnego. Data nadania wniosku u operatora pocztowego nie jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu złożenia go po terminie jest zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Wniosek został złożony w terminie, ponieważ został nadany w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu. Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku.
Godne uwagi sformułowania
termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej wnioski o wypłatę dodatku elektrycznego złożone po dniu 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania termin, o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy [...] jest terminem prawa materialnego
Skład orzekający
Jarosław Czerw
przewodniczący
Piotr Mikołajczyk
sprawozdawca
Agata Sobieszek-Krzywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru terminu do złożenia wniosku o świadczenia publiczne (materialny vs. procesowy) oraz momentu wszczęcia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o dodatku elektrycznym, ale zasady interpretacji terminów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek elektryczny) i kluczowej kwestii proceduralnej związanej z terminami, która może być problematyczna dla wielu obywateli.
“Czy nadanie wniosku o dodatek elektryczny w ostatnim dniu wystarczy? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między datą nadania a datą wpływu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Łd 139/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka Jarosław Czerw /przewodniczący/ Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Inne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 37 par. 1 pkt 1, art. 61 par. 3, art. 57 par. 5 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1704 art. 30 ust. 3, art. 30 ust. 4 Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.) Sentencja Dnia 27 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2024 roku sprawy ze skargi P. Ś. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego oddala skargę. Uzasadnienie 1. Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. P. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (znak sprawy: [...]). 1.1. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na runku energii elektrycznej w zw. z art. 57 K.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, iż wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego nie został złożony w terminie, w sytuacji, kiedy został nadany przesyłką poleconą na adres organu w dniu 1 lutego 2023 r. tj. w terminie zakreślonym przez ustawę. 1.2. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego, w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. 1.3. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego winien zostać złożony najpóźniej do dnia 1 lutego 2023 r. Skarżący nadał wniosek w dniu 1 lutego 2023 r. w placówce operatora pocztowego. Wniosek został doręczony do organu w dniu 3 lutego 2023 r. Skarżący podkreślił, że nie może ponosić odpowiedzialności kiedy operator doręczył przesyłkę do adresata. W ustawie nie wskazano ponadto, że wniosek należy doręczyć osobiście w siedzibie organu administracji. 1.4. Organ administracji pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, wskazując, iż został złożony z uchybieniem ustawowego terminu. Co prawda datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.), jednak zgodnie natomiast z ustawą o dodatku węglowym, przyznanie świadczenia nie jest uzależnione od wszczęcia postępowania administracyjnego, a jedynie od złożenia wniosku we wskazanym terminie. 1.5. Zdaniem skarżącego nie można zatem utożsamiać złożenia podania z jego wpływem do organu. Gdyby wolą ustawodawcy było uzależnienie pozytywnego rozpatrzenia wniosku od daty jego wpływu do organu dałby temu wprost wyraz w przepisach ustawy. W opinii skarżącego w przypadku wniosku o wypłatę dodatku węglowego możliwe jest skorzystanie z istniejącej w procedurze administracyjnej instytucji określonej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którą termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 - Prawo Pocztowe. 1.6. Skarżący dodał, że pismem z dnia 25 września 2023 r. złożył ponaglenie na bezczynność organu, który postanowieniem z dnia 17 października 2023 r. stwierdził bezzasadność wniesionego ponaglenia, uznając, że wniosek powinien wpłynąć do dnia 1 lutego 2023 r. Podkreślił, że do chwili obecnej organ nie przyznał wnioskowanego świadczenia, ani nie załatwił sprawy w inny sposób przewidziany prawem. 2. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej oddalenie. 2.1. W ocenie organu nie wystąpiła bezczynność organu, a tym bardziej nie doszło do naruszenia prawa przez organ, który w sposób prawidłowy prowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, działając w oparciu o składane przez skarżącego dokumenty. W dniu 3 lutego 2023 r. wpłynął do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek P.Ś. o wypłatę dodatku elektrycznego, a w dniu 6 lutego 2023 r. wpłynął kolejny wniosek. W obu tych wnioskach skarżący podał odmienne adresy miejsca zamieszkania. Wnioski zostały przekazane do organu drogą pocztową. Wprawdzie wnioski zostały nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 31 stycznia 2023 r., jednak zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Dla ustalenia daty wszczęcia postępowania na wniosek, nie ma zatem znaczenia data nadania wniosku u operatora pocztowego, czy wysłania go za pomocą innego podmiotu świadczącego usługi związane z doręczaniem korespondencji. Znaczenie ma data wpływu wniosku do organu. 2.2. Zdaniem organu przepis art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, nie dotyczy ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz ma znaczenie dla zachowania terminu do dokonania czynności w trwającym już postępowaniu administracyjnym. 2.3. W art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 269 z późn. zm.) ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż wnioski o wypłatę dodatku elektrycznego złożone po dniu 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest czynnością materialno-techniczną wynikającą bezpośrednio z przepisów ustawy i nie wymaga wydania decyzji. Wobec tego wniosek P.Ś., inicjujący wszczęcie postępowania administracyjnego został pozostawiony bez rozpoznania, o czym skarżący został poinformowany pisemnie. Na poparcie swojego stanowiska wskazał szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Organ uznał, że do oceny czy wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego został złożony w terminie ma zastosowanie art. 61 § 3 K.p.a., a nie art. 57 K.p.a. Dla ustalenia daty wszczęcia postępowania nie ma więc znaczenia data nadania podania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, a data ta ma tylko znaczenie dla zachowania terminu do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: 3. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.1. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - P.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. 3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 149 § 1 sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). 3.3. Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej stanowiła w przedmiotowej sprawie skarga P.Ś. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego (znak sprawy [...]). 3.4. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże w sądowej praktyce stosowania prawa ukształtował się pogląd, zgodnie z którym bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. np. Wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., I OSK 413/14; postanowienie NSA z 14 września 2011 r., II GSK 787/10; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność zatem to brak działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa, do którego zalicza się zarówno niewydanie rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) w przewidzianym przepisami terminie, jak również rozstrzygnięcie sprawy w niewłaściwej formie, przy czym za niewłaściwą formę rozstrzygnięcia należy uznać również pozostawienie podania bez rozpoznania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki (por. Uchwała NSA z 3.09.2013 r., I OPS 2/13). 3.5. W niniejszej sprawie rozważenia zatem wymagało, czy okoliczności na jakie powołał się organ, pozostawiając żądanie skarżącego bez rozpoznania, znajdowały oparcie w przepisach prawa. Kwestią sporną jest bowiem to, czy skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego w terminie wynikającym z przepisów ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1704), cytowanej dalej także w skrócie jako "ustawa". 3.6. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący w dniu 31 stycznia 2023 r. nadał listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego, który to wniosek wpłynął do organu 6 lutego 2023 r. 3.7. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 3 i 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się w terminie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 1 lutego 2023 r., a wnioski o wypłatę dodatku elektrycznego złożone po dniu 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. 3.8. Powyższą regulację ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej można porównać do konstrukcji przewidzianej w art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym. Tym samym orzecznictwo sądowe wypracowane na gruncie tej ustawy może okazać się pomocne w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy (por. Wyrok WSA w Gdańsku z 8.02.2024 r., III SA/Gd 440/23 – nieprawom.). 3.9. Na marginesie należy też zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z dnia 17 października 2023 r., znak SKO.4104.67.2023, stwierdziło bezzasadność wniesionego przez skarżącego ponaglenia. 3.10. Warto w tym miejscu przypomnieć, że pojęcie "termin" jest określeniem wieloznacznym, może być rozumiane jako ściśle określona data lub określony przedział czasowy, okres na dokonanie konkretnej czynności. Przepisy zawarte w dziale I, rozdziału 10 (Terminy) Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą terminów rozumianych jako okres, w którym należy dokonać jakiejś czynności. W orzecznictwie i literaturze podnosi się, że regulacje zawarte w tym rozdziale odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te nie dotyczą natomiast terminów materialnoprawnych, rozumianych jako określona chwila, wyznaczonych do dokonania określonej w nich czynności w celu urzeczywistnienie przysługującego stronie uprawnienia. 3.11. Co do zasady w prawie występują dwa rodzaje terminów: materialne i procesowe. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez strony lub uczestników postępowania, a jego uchybienie powoduje nieskuteczność takiej czynności. Za termin materialny uważa się natomiast okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach materialnego stosunku administracyjnoprawnego. Różnica między nimi sprowadza się więc do odmiennych skutków ich uchybienia. W przeciwieństwie do terminu procesowego, przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. Uchwała NSA w Warszawie z 14.10.1996 r., OPK 19/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 56). Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skutków czynności procesowej od zachowania terminu. Zaklasyfikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte co do zasady na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej lub w ustawie procesowej. Sądy zwracają jednak uwagę, że założenie to nie może być uznane za wyłącznie miarodajne i oceny wymaga przede wszystkim skutek prawny uchybienia terminu, gdyż ustawodawca z różnych względów nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej, zamieszczając w ustawach materialnych normy procesowe, a w ustawach procesowych normy materialne. W takich przypadkach zatem przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego (termin materialnoprawny), czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności (termin procesowy), co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki. 3.12. Warunkiem uzyskania dodatku elektrycznego jest złożenie wniosku w określonym terminie, a więc do dnia 1 lutego 2023 r. Z przepisu art. 30 ust. 4 ustawy wynika, że niespełnienie tego warunku, powoduje utratę prawa do dodatku elektrycznego. Tym samym, w ocenie Sądu uchybienie ww. terminu wywołuje skutek materialnoprawny w postaci niemożności przyznania dodatku elektrycznego. Przekroczenie spornego terminu nie powoduje natomiast żadnych konsekwencji w sferze uprawnień procesowych skarżącego. Trzeba też zauważyć, że złożenie wniosku inicjuje dopiero postępowanie w sprawie przyznania dodatku elektrycznego, a zatem nie sposób mówić o jakichkolwiek uprawnieniach skarżącego przed spełnieniem wymogu złożenia wniosku w określonym terminie. Niedokonanie zatem czynności polegającej na złożeniu w terminie określonym ustawą wniosku spowodowało w niniejszej sprawie, że niemożliwa była realizacja materialnoprawnego uprawnienia do ubiegania się o przyznanie dodatku elektrycznego. Tym samym nie ulega wątpliwości, że w sprawie mamy do czynienia z terminem materialnoprawnym. 3.13. Warto w tym miejscu także podkreślić, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 61 § 3 K.p.a. wszczęcie postepowania następuje w dacie doręczenia żądania organowi. W odniesieniu do treści art. 61 § 3 K.p.a. nie ma zatem znaczenia okoliczność, kiedy wniosek strony zostaje nadany u operatora pocztowego, jeśli to za jego pomocą jest składany w organie, bowiem decydującą jest okoliczność daty, w jakiej taki wniosek/żądanie wpływa do organu administracji publicznej. Dopiero z datą wpływu wniosku do organu zaczynają materializować się konkretne uprawnienia dla wnioskodawcy wynikające z przepisów prawa materialnego, gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu i zakresu rozpoznawanej sprawy. W orzecznictwie podkreśla się, że powoływany przez skarżącego art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy on wyłącznie terminów procesowych, a nie terminów materialnych, takich jakim jest termin do złożenia wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego (por. Wyrok WSA w Warszawie z 23.03.2020 r., II SA/Wa 2460/19; Wyrok WSA w Warszawie z 22.04.2020 r., VII SA/Wa 266/20). 3.14. Wobec powyższego w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać, aby organ administracji w niniejszej sprawie pozostawał bezczynny. Organ ten w związku ze spóźnionym wnioskiem o przyznanie dodatku elektrycznego pozostawił wniosek bez rozpoznania postępując zgodnie z treścią art. 30 ust. 4 ustawy i brak jest podstaw do czynienia z tego tytułu organowi zarzutów. 3.15. Nie można nie zauważyć, że skarżący w skardze powołał się na orzeczenie tutejszego Sądu, a mianowicie wyrok WSA w Łodzi z 16.06.2023 r., II SAB/Łd 35/23, wydane na gruncie przepisów o dodatku węglowym. Sąd uznał w tej sprawie, powołując starsze orzecznictwo sądów administracyjnych, że "co do zasady – terminy prawa materialnego nie podlegają reżimowi kodeksu postępowania administracyjnego, odnotować należy stanowisko, że niekiedy znajduje do nich zastosowanie art. 57 k.p.a. Określa on bowiem sposób obliczania nie tylko terminów prawa procesowego, ale również i terminów prawa materialnego, czego przykładem są terminy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 146 § 1 k.p.a.), czy też terminy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.)". Jednak należy mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r. w sprawie I OSK 2254/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok WSA w Łodzi w tym zakresie i oddalił skargę. W uzasadnieniu ww. orzeczenia NSA podniósł, że wskazany w art. 2 ust. 9 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630) termin (zgodnie z powołanym przepisem wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.), jest terminem prawa materialnego, a więc terminem zakreślającym okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Jakkolwiek art. 2 ust. 10 ustawy o dodatku węglowym stanowi, iż skutkiem złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego po dniu 30 listopada 2022 r. jest jego pozostawienie bez rozpoznania, a więc konsekwencja procesowa, a nie materialna, którą byłoby m.in. wygaśniecie uprawnienia, to nie ulega wątpliwości, iż złożenie wniosku po przekroczeniu ww. terminu powoduje brak możliwości ukształtowania w toku postępowania administracyjnego prawa do dodatku węglowego, a więc skutek materialny. 3.16. Reasumując, mając na uwadze wskazane wyżej orzecznictwo, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że termin, o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej jest terminem prawa materialnego, a złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie. Skutek przekroczenia tegoż terminu przewiduje art. 30 ust. 4 ustawy. Tym samym organ I instancji informując skarżącego jako wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, działał na podstawie i w granicach prawa załatwiając sprawę w sposób odpowiadający prawu, a w konsekwencji nie był bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. 3.17. W tym stanie rzeczy skarga okazała się niezasadna, a Sąd na mocy art. 151 ustawy P.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI