II SAB/Łd 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-10-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuorzeczenia sądowekodeks wyborczykodeks postępowania karnegoWojewodasądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udostępnienia kopii prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących wygaszenia mandatu radnego, wskazując, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący P.J. złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udostępnienia kopii prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących wygaszenia mandatu radnego. Wojewoda odmówił udostępnienia, wskazując, że choć otrzymał orzeczenia od sądu na podstawie Kodeksu wyborczego, nie jest upoważniony do ich dalszego udostępniania osobom trzecim, a dostęp do takich dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że wnioskowane dokumenty są aktami sprawy karnej i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w k.p.k., a nie w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący P.J. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się przekazania kopii prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących wygaszenia mandatu radnego A.P. Skarżący powołał się na obwieszczenie Komisarza Wyborczego oraz art. 383a Kodeksu wyborczego. Wojewoda w odpowiedzi poinformował, że wpłynęło do niego prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Łodzi, ale nie jest upoważniony do jego dalszego udostępniania osobom trzecim, wskazując jednocześnie, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 k.p.k.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że wnioskowane przez skarżącego kopie orzeczeń sądowych stanowią akta sprawy karnej i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, a nie w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza stosowanie tej ustawy, gdy dostęp do informacji jest regulowany przepisami innych ustaw, co ma miejsce w przypadku akt spraw karnych. Organ prawidłowo poinformował skarżącego o właściwym trybie uzyskania dokumentów, odsyłając go do Prezesa Sądu Okręgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Dostęp do kopii prawomocnych orzeczeń sądowych, które znajdują się w aktach sprawy karnej, regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskowane przez skarżącego kopie orzeczeń sądowych stanowią akta sprawy karnej i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego (art. 156 k.p.k.). Przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza stosowanie tej ustawy, gdy dostęp do informacji jest regulowany przepisami innych ustaw, co ma miejsce w przypadku akt spraw karnych. Organ prawidłowo poinformował skarżącego o właściwym trybie uzyskania dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 156 § § 5

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit a tiret 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kodeks wyborczy art. 383a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostęp do akt sprawy karnej, w tym kopii orzeczeń sądowych, regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo poinformował skarżącego o właściwym trybie uzyskania dokumentów, odsyłając go do Prezesa Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Organ udzielił informacji innej niż objęta zakresem wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Przepis powyższy stanowiący podstawę przekazania orzeczenia wojewodzie nie upoważnia jednak wojewody do dalszego udostępniania takiego orzeczenia osobom trzecim. Jedynym dysponentem informacji publicznej w postaci konkretnego wyroku sądu okręgowego wydanego w postępowaniu karnym w stosunku do oznaczonej osoby jest prezes tego sądu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej.

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

przewodniczący

Arkadiusz Blewązka

członek

Beata Czyżewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że dostęp do dokumentów sądowych (w tym orzeczeń) znajdujących się w aktach spraw karnych jest regulowany przepisami Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli dokumenty te zawierają informacje publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskowana informacja publiczna znajduje się w aktach sprawy karnej i jest udostępniana na podstawie przepisów k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników i obywateli – jak uzyskać dostęp do dokumentów sądowych. Wyjaśnia relację między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi, takimi jak Kodeks postępowania karnego.

Chcesz uzyskać dostęp do dokumentów sądowych? Ustawa o dostępie do informacji publicznej może nie wystarczyć!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 137/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Arkadiusz Blewązka
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 46
art. 156 par. 1, par. 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret 3, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 28 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2025 roku sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 18 sierpnia 2025 r. P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 27 lipca 2025 r., podnosząc zarzuty naruszenia: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że 27 lipca 2025 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Mając na uwadze obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Ł. [...] z dnia [...] lipca 2025 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Z. A.P. oraz w związku z art. 383a Kodeksu wyborczego: "§ 1. Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których mowa w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się. W odpisie umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia" zwracam się o przekazanie kopii odpisów prawomocnych orzeczeń Sądu w sprawie wygaszenia mandatu A.P." Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał przesłanie informacji i materiałów w postaci elektronicznej na adres [...]@[...].com. 7 sierpnia 2025 r. skarżący otrzymał zwykłe pismo z [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł., w którym przekazano mu informacje, iż stosowny wyrok z uzasadnieniem został przesłany Wojewodzie [...] przez Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawie art. 383a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks Wyborczy. Organ stwierdził jednak, że: "Przepis powyższy stanowiący podstawę przekazania orzeczenia wojewodzie nie upoważnia jednak wojewody do dalszego udostępniania takiego orzeczenia osobom trzecim". Wobec powyższego skarżący stwierdził, że nie wnioskował o przekazanie informacji czy taki wyrok wpłynął do Wojewody ale mając wiedzę, że powinien być z mocy prawa w posiadaniu Wojewody wnioskował o przesłanie jego kopii wraz z uzasadnieniem. Doszło więc - zdaniem skarżącego - do udostępnienia informacji innej niż objęta zakresem złożonego wniosku o udostępnienie informacji. Organ w przesłanym piśmie potwierdził posiadanie wnioskowanych informacji, nie wydał jednak decyzji odmownej w tej sprawie, skierował skarżącego do innego podmiotu, do którego powinien zawnioskować o informację.
W związku z powyższym skarżący wniósł o: pkt 1 - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, pkt 2 - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, pkt 3 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że pismem z 27 lipca 2025 r., przesłanym w tym samym dniu za pomocą poczty e-mail, P.J. zwrócił się do Wojewody [...] o przekazanie kopii odpisów prawomocnych orzeczeń Sądu w sprawie wygaszenia mandatu A.P., w związku z obwieszczeniem Komisarza Wyborczego w Ł. [...] z dnia [...] lipca 2025 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Z. A.P. oraz w związku z art. 383a Kodeksu wyborczego.
W odpowiedzi na wniosek z 27 lipca 2025 r. o przesłanie kopii odpisów prawomocnych orzeczeń Sądu w sprawie wygaszenia mandatu radnemu A.P. organ wskazał, że "nie posiada orzeczeń Sądów w sprawie wygaszenia mandatu radnemu Rady Miasta Z. A.P., gdyż Sądy nie orzekały w sprawie wygaszenia mandatu ww. radnemu".
Jednocześnie organ poinformował, że "do [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. wpłynęło prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Łodzi, o jakim mowa w obwieszczeniu Komisarza Wyborczego w Ł. z [...] lipca 2025 r." (do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło bowiem ww. orzeczenie z uzasadnieniem oraz orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z uzasadnieniem). W dalszej części pisma poinformowano, że: "orzeczenie zostało przesłane Wojewodzie [...] przez Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 383a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365). Zgodnie z ww. przepisem sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których mowa w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się, a w odpisie umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia. Przepis powyższy stanowiący podstawę przekazania orzeczenia wojewodzie nie upoważnia jednak wojewody do dalszego udostępniania takiego orzeczenia osobom trzecim".
Następnie w dalszej części pisma organ poinformował skarżącego, że: zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 z późn.zm.) stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii; za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z powyższego wynika, że powyższa regulacja K.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Mając na względzie powyższe regulacje organ uznał, że jedynym dysponentem informacji publicznej w postaci konkretnego wyroku sądu okręgowego wydanego w postępowaniu karnym w stosunku do oznaczonej osoby jest prezes tego sądu, do którego można zwrócić się ze stosownym wnioskiem o wydanie odpisu prawomocnego wyroku wydanego w takim postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest trafna.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z sytuacją opisaną w dyspozycji art. 119 pkt 4 p.p.s.a. mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem P.J. z 27 lipca 2025 r. stanowiącym:
"Mając na uwadze obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Ł. [...] z dnia [...] lipca 2025 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Z. A.P. oraz w związku z art. 383a Kodeksu wyborczego: "§ 1 Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których mowa w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się. W odpisie umieszczę się datę uprawomocnienia się orzeczenia" zwracam się o przekazanie kopii odpisów prawomocnych orzeczeń Sądu w sprawie wygaszenia mandatu A.P.".
W pierwszym rzędzie podkreślić trzeba, że według art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p.").
W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 - dostępny tak jak wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14).
Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).
Po myśli art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną.
Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W sytuacji, gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, jak również w sytuacji, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, by uwolnić się od zarzutu bezczynności.
Sąd dokonując oceny skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej bada wyłącznie to, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w myśl art. 4 u.d.i.p., oraz czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i na tym tle ocenia sposób rozpoznania wniosku.
Dla uznania bezczynności organu konieczne jest wobec tego ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (vide: wyrok NSA z 17 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 1236/22).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy bezspornym jest, że adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest Wojewoda [...], będący w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organem władzy publicznej.
Przystępując następnie do oceny charakteru żądanej przez skarżącego informacji podkreślić trzeba, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Co do zasady treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, zostały z wyraźnej woli ustawodawcy zakwalifikowane do katalogu informacji publicznych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p., jako informacja o danych publicznych.
Kwalifikacja objętej wnioskiem informacji jako informacji publicznej nie przesądza jeszcze o sposobie załatwienia sprawy z wniosku o jej udostępnienie. Z materiału aktowego sprawy wynika, że organ pismem z 7 sierpnia 2025 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ustosunkował się do wniosku skarżącego w prawem przewidzianym trybie, uwalniając się tym samym od zarzutu bezczynności.
Przede wszystkim mając na uwadze sposób sformułowania wniosku przez skarżącego, w którym domagał się on przekazania kopii prawomocnych orzeczeń Sądu "w sprawie wygaszenia mandatu" radnemu Rady Miasta Z. A.P., nie sposób twierdzić, jak czyni to skarżący, że organ informując, iż nie posiada orzeczeń Sądów w sprawie wygaszenia mandatu radnemu Rady Miasta Z. A.P., gdyż Sądy nie orzekały w sprawie wygaszenia mandatu ww. radnemu, udzielił skarżącemu informacji innej aniżeli objęta wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź organu była bowiem w pełni adekwatna do treści wniosku dostępowego.
Na marginesie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku: pkt 1 - śmierci; pkt 2 - utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów; pkt 3 - odmowy złożenia ślubowania; pkt 4 - pisemnego zrzeczenia się mandatu; pkt 5 - naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności; pkt 5a - objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej; pkt 6 - wyboru na wójta, posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego; pkt 7 - niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 - z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (§ 2). Wygaśnięcie mandatu radnego z dniem wystąpienia przyczyny, o której mowa w § 1 pkt 1, 4, 5a i 6, stwierdza niezwłocznie komisarz wyborczy w drodze postanowienia. Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisów art. 247 § 3, art. 279 § 3 oraz art. 364 § 2 nie stosuje się (§ 2a). Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego następuje z dniem ogłoszenia obwieszczenia, o którym mowa w art. 238, art. 276 albo art. 361, albo postanowienia, o którym mowa w art. 251 § 5 albo art. 368 § 7 (§ 2b). W przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień (§ 3). Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu (§ 4). Postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz przewodniczącemu rady (§ 4a). Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (§ 5). W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (§ 6). Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej następuje z chwilą złożenia wobec Zgromadzenia Narodowego przysięgi, o której mowa w art. 130 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (§ 7).
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że organ mając na względzie fakt, iż skarżący w treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej odwołał się do obwieszczenia Komisarza Wyborczego [...] z [...] lipca 2025 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Z., w treści którego powołano prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Łodzi o wskazanej sygnaturze akt, poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do udostępnienia informacji publicznej w trybie u.d.i.p. odwołując się do art. 156 § 1 k.p.k. i stwierdził, że jedynym dysponentem informacji publicznej w postaci wyroku sądu okręgowego wydanego w postępowaniu karnym w stosunku do konkretnej osoby jest prezes tego sądu, do którego można zwrócić się ze stosownym wnioskiem o wydanie odpisu prawomocnego wyroku w takim postępowaniu.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z powyższego unormowania wynika, że informacji publicznej nie udostępnia się w trybie i na zasadach wynikających z przepisów u.d.i.p., gdy dostęp do tych informacji regulują przepisy ustaw szczególnych, określając jego odrębne zasady i tryb.
Gdy informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (art. 1 ust. 2) organ winien poinformować o w tym wnioskodawcę na piśmie, co niespornie miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Wnioskowane przez skarżącego kopie odpisów prawomocnych orzeczeń sądów znajdują się w aktach postępowania karnego, co oznacza, że podlegają udostępnieniu w trybie przepisów szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., na podstawie art. 156 § 1, § 5 i § 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 46 - dalej w skrócie "k.p.k"). W rozumieniu art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Po myśli art. 156 § 5 k.p.k. jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.
Na tle przytoczonych wyżej unormowań Kodeksu postępowania karnego w judykaturze sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, podzielany w pełni przez tutejszy Sąd, że po pierwsze - przepis art. 156 § 1 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść jego zdania drugiego, z której wynika, że akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie - przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (dyscyplinarnego) i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (dyscyplinarnej) (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 grudnia 2021 r., III OSK 4343/21; 19 grudnia 2019 r., I OSK 357/19; 25 maja 2017 r., I OSK 1399/15). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2022 r., III OSK 5052/21 nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej (dyscyplinarnej), to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Tożsame stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 3 września 2024 r., III OSK 156/24; 29 maja 2024 r., III OSK 1170/22; 5 lutego 2025 r., III OSK 1425/23; 14 listopada 2024 r., III OSK 1866/23; 21 listopada 2023 r., III OSK 2305/22; 24 kwietnia 2025 r., III OSK 2806/25; 18 stycznia 2023 r., III OSK 6466/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że chociaż przepis art. 156 k.p.k. nie stanowi tego expressis verbis przyjmuje się, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania.
W kontrolowanej sprawie, co należy podkreślić skarżący domaga się przekazania mu kopii odpisów prawomocnych orzeczeń Sądu. Skarżący nie wnosił więc o udostępnienie informacji o określonej treści czyli o treści wyroku Sądu, lecz o ich konkretną postać. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej przewidują wyraźne rozróżnienie w zakresie prawa dostępu do treści informacji publicznej i do postaci informacji publicznej. Postać udostępnienia informacji publicznej odnosi się więc do formy, w jakiej ma być przekazana informacja np. ksero, skan. Wnioskodawca w niniejszej sprawie wyraził się precyzyjnie, że żąda udostępnienia danych w postaci kopii wyroków/orzeczeń. Jak była już o tym wyżej mowa przepisy k.p.k., w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych. Wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide: wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., I OSK 647/11). W uchwale z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP". Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów kodeksu postępowania karnego sposobu pozyskiwania od podmiotu prowadzącego postępowanie przygotowawcze odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Zatem dokumenty zgromadzone przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w aktach podlegają "udostępnieniu" przez ten organ wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego.
W tym stanie rzeczy skarżący może uzyskać kopię (odpisy) prawomocnych orzeczeń Sądu Okręgowego, o którym mowa w Obwieszczeniu Komisarza Wyborczego w Ł. [...] z [...] lipca 2025 r. oraz Sądu Apelacyjnego w Łodzi, o którym mowa w odpowiedzi na skargę tylko w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego, o czym został prawidłowo powiadomiony przez Wojewodę [...] w piśmie z 7 sierpnia 2025 r.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI