II SAB/Łd 137/24

II SAB/Łd 137/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Jarosław Czerw
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 12 par. 1 i 2, art. 35 par. 1-3, par.5, art. 36 par. 1 i 2, art. 37 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a i par. 2, art. 151, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie postępowania dotyczącego prowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia nieruchomości 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącego A. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
Pismem z 18 września 2024 r. A.P. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie postępowania dotyczącego prowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia nieruchomości wnosząc o: pkt I - wskazanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; pkt II - zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia; pkt III - przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 - w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a.; pkt IV - rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; pkt V - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Motywując skargę jej autor stwierdził, że decyzją z 3 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzję z 16 czerwca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej Instancji. Organ pierwszej instancji pozostaje w całkowitej bezczynności od 2020 r., tj. przez okres 4 lat nie podejmując żadnej czynności w przedmiotowej sprawie, co wyczerpuje przesłanki bezczynności o charakterze rażącym, w związku z czym skarżący złożył w tej sprawie ponaglenie.
Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie w całości; ewentualnie, na wypadek uwzględnienia skargi: stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; niewymierzanie organowi grzywny ani nieuwzględnianie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenie grzywny albo przyznanie sumy pieniężnej w najniższej możliwej wysokości.
Organ wyjaśnił następnie, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Łodzi toczy się postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]).
Zawiadomieniem z 9 grudnia 2019 r. (data wpływu do organu 11 grudnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego przekazał zgodnie z właściwością podanie skarżącego z 2 grudnia 2019 r., wniesione 6 grudnia 2019 r., zawierające wniosek o wszczęcie postępowania dotyczącego samowolnego wybudowania ogrodzenia wzdłuż działki nr ew. [...] obr. [...] od strony ulicy [...], wybudowanego przez inwestora miasto Ł.
27 stycznia 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego z 21 stycznia 2020 r. wniesione w związku z bezskutecznym upływem terminu do ustosunkowania się do wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wybudowania ogrodzenia.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 17 lutego 2020 r. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prowadzi przedmiotową sprawę opieszale oraz odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi:
1) wezwał Gminę Miasto Łódź, Zarząd Dróg i Transportu, Zarząd Zieleni Miejskiej oraz Zarząd Inwestycji Miejskich, pismem z 30 stycznia 2020 r. do złożenia wyjaśnień dotyczących wykonania ogrodzenia. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 10 lutego 2020 r., które wpłynęło do organu 17 lutego 2020 r., Zarząd Zieleni Miejskiej poinformował, że nie był inwestorem robót budowlanych związanych z wykonaniem przedmiotowego ogrodzenia, a tym samym nie dysponuje żadną dokumentacją dotyczącą inwestycji, a ponadto, że w/w inwestycja mogła być realizowana w latach 1994-1995;
2) wystąpił do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Architektury i Rozwoju Wydziału Urbanistyki i Architektury pismem z 30 stycznia 2020 r. o udzielenie pisemnej informacji, czy w swoich zasobach archiwalnych posiada dokumenty związane z realizacją robót budowlanych, polegających na wykonaniu przedmiotowego ogrodzenia (murku), a także o przesłanie odpisów posiadanych dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe przy piśmie z 14 lutego 2020 r., które wpłynęło do organu 20 lutego 2020 r., przesłano odpisy:
a) zawiadomienia z 16 września 1997 r. o zakończeniu budowy (robót budowlanych),
b) zawiadomienia z 19 sierpnia 1996 r. o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, dla których uzyskano pozwolenie na budowę,
c) oświadczenia z 14 sierpnia 1996 r. o podjęciu się obowiązków kierownika budowy,
d) oświadczenia z 19 sierpnia 1996 r. o podjęciu się obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego,
e) decyzji nr 334/95/0.05 z września 1995 r. dla Przedsiębiorstwa Z., zatwierdzającej projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] w Ł. i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od strony ulicy [...] i [...],
f) decyzji nr 69/96/0.05 z 9 lutego 1996 r. dla Przedsiębiorstwa Z. Spółka z o.o., zatwierdzającej projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] w Ł. od ulicy [...] i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] ,
g) inwentaryzacji geodezyjnej;
3) 31 stycznia 2020 r. przeprowadził oględziny nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]), fragment Parku im. [...] , w wyniku których ustalił, iż na działce posadowiony jest mur ceglany o wysokości od 1,10 m do 1,15 m od strony południowej, w granicy chodnika przy ul. [...] . Na podstawie stanu technicznego cegły można przyjąć, że ogrodzenie wykonano co najmniej 10-15 lat temu;
4) wystąpił do Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, pismem z 5 marca 2020 r. o udzielenie informacji, czy w jego zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty związane z realizacją przedmiotowych robót budowlanych, Park Miejski im. [...] w Ł. jest bowiem wpisany do rejestru zabytków za nr [...]. Pismem z 14 maja 2020 r. Konserwator Zabytków wskazał, iż w archiwum WUOZ w Łodzi nie zachowała się dokumentacja projektowa budowy w/w ogrodzenia, jednakże kwestia wykonania ogrodzenia była konsultowana z Konserwatorem, w archiwum znajduje się korespondencja z lat 1995-1996. 8 marca 1995 r. UMŁ Wydział Ochrony Środowiska wystąpił do ŁWKZ z wnioskiem o sformułowanie wytycznych konserwatorskich w zakresie budowy ogrodzenia oraz wycinki drzewa, załączono do niego schematyczne plany parku ukazujące przebieg planowanego ogrodzenia. Ich analiza wskazuje, że zamierzenie obejmowało też budowę frontowego ogrodzenia wzdłuż ul. [...] , w linii działki nr [...]. W piśmie z 20 czerwca 1995 r. ŁWKZ sformułował wytyczne konserwatorskie dotyczące budowy ogrodzenia. 14 lipca 1995 r. UMŁ Wydział Ochrony Środowiska złożył wniosek o uzgodnienie Projektu Technicznego częściowego ogrodzenia Parku im. [...] w Ł. z załączonym projektem, sporządzonym przez Przedsiębiorstwo Budowlano - Usługowe "I.". W archiwum WUOZ nie ma w/w dokumentacji projektowej, na wniosku widnieje jednak adnotacja ŁWKZ o uzgodnieniu projektu bez uwag. Zachowały się natomiast kopie protokołów końcowych odbioru robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia parku z 12 listopada 1996 r. (I etap) oraz z 5 września 1997 r. (II etap - od strony ul. [...] ). W załączeniu do pisma przekazano uwierzytelnioną kopię w/w korespondencji;
5) pismem z 5 marca 2020 r. zwrócił się do Urzędu Miasta Łodzi Wydziału Urbanistyki i Architektury z prośbą o uzupełnienie przekazanych dokumentów o projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji nr 69/96/0.05 z 9 lutego 1996 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 17 marca 2020 r. (data wpływu do organu: 23 marca 2020 r.), poinformowano, że nie odnaleziono w/w dokumentacji.
Wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji decyzją z 16 czerwca 2020 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku). W toku postępowania odwoławczego Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 3 sierpnia 2020 r. uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 lipca 2020 r. sygn. akt II SAB/Łd 45/20 uwzględnił skargę A.P. i stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa; umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie; oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi pismami z 17 sierpnia 2020 r.:
1) zwrócił się z prośbą do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Architektury i Rozwoju Wydziału Urbanistyki i Architektury o udzielenie informacji, czy po 17 marca 2020 r. odnaleziono projekt stanowiący załącznik do decyzji nr 69/96/0.05 z 9 lutego 1996 r. oraz przesłanie jego odpisu, a w przypadku jego nieodnalezienia przesłanie innych dokumentów, z których wynika, czy projekt ten obejmował również działkę nr [...];
2) wystąpił do Łódzkiego Ośrodka Geodezji o udzielenie informacji, jak w latach 1990-2020 zmieniał się nr ewidencyjny działki [...] w obrębie [...];
3) zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Łodzi-[...] w Łodzi [...] Wydziału Gospodarczego - Krajowego Rejestru Sądowego z prośbą o udzielenie informacji komu, działając na podstawie art. 288 § 3 ustawy z dnia 15 września 2020 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 poz. 505 ze zm.), oddano na przechowanie księgi i dokumenty rozwiązanej spółki Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe "I." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., KRS [...];
4) wezwał J.T., S. J. oraz Z. M. do złożenia - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - wyjaśnień na piśmie poprzez dołączenie do akt oryginałów lub urzędowo poświadczonych odpisów dokumentów, z których wynika, czy projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] , zatwierdzony decyzją nr 69/96/0.05 z 9 lutego 1996 r. dla Przedsiębiorstwa Z. Spółka z o.o., obejmował również działkę nr [...] albo ewentualnie, w braku w/w dokumentów, przekazanie informacji, czy projekt lub budowa obejmowały tę działkę.
Następnie na skutek wystąpienia A.P. z wnioskiem z 19 czerwca 2020 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr 69/96/005 z 9 lutego 1996 r. Prezydent Miasta Łodzi, postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r. nr DAR-UA-1.1292.2020 wznowił postępowanie zakończone w/w decyzją, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Z. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i ul. [...].
4 września 2020 r. z PINB skontaktował się telefonicznie S. J., inspektor nadzoru inwestorskiego budowy przedmiotowego ogrodzenia, który wskazał, że nie posiada dokumentów, z których wynikałoby, że projekt budowlany obejmował również działkę nr [...] oraz nie posiada wiedzy na ten temat, choć prawdopodobnie musiało tak być. Poinformował ponadto, że jednym z uczestników w/w procesu budowlanego był Wydział Ochrony Środowiska.
Pismem z 7 września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zwrócił się do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Ekologii i Klimatu Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z prośbą o przesłanie odpisów wszelkich dokumentów, z których wynika, czy projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] , zatwierdzony decyzją nr 69/96/0.05 z 9 lutego 1996 r., obejmował również działkę nr [...], a ewentualnie w ich braku o przekazanie informacji, czy projekt lub budowa obejmowały tę działkę.
Następnie przy piśmie z 1 września 2020 r., które wpłynęło do organu 7 września 2020 r. Urząd Miasta Łodzi Departament Architektury i Rozwoju Wydział Urbanistyki i Architektury przekazał organowi kserokopie projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/0.05.
Pismem z 2 września 2020 r., które wpłynęło do organu 7 września 2020 r., Łódzki Ośrodek Geodezji poinformował, że 17 marca 1995 r. zarejestrowano w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym opracowanie geodezyjne pod nr [...] (mapa sytuacyjna do celów prawnych). Zgodnie z załączonym do ww. opracowania wykazem zmian gruntowych działkę nr [...] podzielono na działki [...],[...],[...], [...]. Do dnia dzisiejszego zapis działki nr [...] nie uległ zmianie.
1 października 2020 r. z PINB skontaktował się telefonicznie Zarząd Zieleni Miejskiej w Łodzi, gdyż Urząd Miasta Łodzi, Departament Ekologii i Klimatu, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa, przekazał Zarządowi Zieleni Miejskiej w Łodzi do rozpoznania zgodnie z właściwością pismo organu z 7 września 2020 r. W trakcie rozmowy telefonicznej Zarząd Zieleni Miejskiej w Łodzi podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w piśmie z 10 lutego 2020 r.
27 listopada 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 20 listopada 2020 r. nr DPRG-UA-I.3119.2020 odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 9 lutego 1996 r. nr 69/96/005. Z uwagi na powyższe PINB zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi z prośbą o udzielenie informacji, czy wniesiono odwołanie od w/w rozstrzygnięcia. W odpowiedzi, pismem z 8 stycznia 2021 r., które wpłynęło do organu 18 stycznia 2021 r., poinformowano, że 15 grudnia 2020 r. A.P. wniósł odwołanie od decyzji z 20 listopada 2020 r., które to pismem z 21 grudnia 2020 r. zostało przekazane do Wojewody Łódzkiego.
Mając na względzie powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, pismem z 26 września 2024 r., zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi z prośbą o udzielenie pisemnej informacji, czy decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 20 listopada 2020 r. została utrzymana w mocy przez Wojewodę Łódzkiego, a tym samym decyzja Prezydenta Miasta Łodzi zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca Przedsiębiorstwu Z. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im [...] w Ł. od strony ul. [...] nadal znajduje się w obrocie prawnym.
W związku z ponagleniem A.P., reprezentowanego przez adwokata z 17 września 2024 r., które wpłynęło do organu 20 września 2024 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 8 października 2024 r., stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prowadzi postępowanie w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku) usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]) - część Parku im. [...] , w sposób przewlekły; był bezczynny w w/w sprawie; a ponadto wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do 8 listopada 2024 r.; zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; a także stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z 9 października 2024 r., które wpłynęło do organu 14 października 2024 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi poinformował, iż decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 20 listopada 2020 r. nr DPRG-UA-I.3119.2020 nie weszła do obrotu prawnego z powodu braku podpisu osoby upoważnionej, decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z 9 lutego 1996 r. znajduje się w obrocie prawnym, a ponadto załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 7 sierpnia 2023 r. nr DPRG-UA-1.1443.2023, sprostowanej postanowieniem Prezydenta Miasta Łodzi z 17 października 2023 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Łódzkiego z 18 października 2023 r. nr 260/2023 wydanej w postępowaniu wznowieniowym na wniosek A.P. o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z 9 lutego 1996 r.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji pismem z 16 października 2024 r. zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia.
Organ nadmienił, że na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi władny jest wydać decyzję kończącą postępowanie. Przed jej wydaniem zobowiązany jest jednakże do umożliwienia stronom postępowania skorzystania z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. W aktach sprawy musi się więc znajdować końcowe oświadczenie strony oraz dowód, że organ prowadzący postępowanie pouczył ją o przysługującym jej prawie, w przeciwnym razie organ ten naraziłby się na zarzut naruszenia ogólnej zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz wypływającego z niej w/w prawa.
Po upływie terminu wskazanego w zawiadomieniu z 16 października 2024 r. oraz skorzystaniu przez strony z przysługującego im uprawnienia, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które następnie zostanie niezwłocznie przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Odnosząc się do treści skargi organ wyjaśnił, że posiada świadomość, iż okres pomiędzy pismem Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi z 8 stycznia 2021 r., które wpłynęło do organu 18 stycznia 2021 r., informującym o wniesieniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 20 listopada 2020 r., a pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 26 września 2024 r. jest dość znaczny. Należy mieć jednak na uwadze, iż kwestia pozostawania w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z 9 lutego 1996 r., mająca kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, została ostatecznie rozstrzygnięta dopiero decyzją Wojewody Łódzkiego z 18 października 2023 r. nr 260/23 utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W okresie pomiędzy jej wydaniem a przywołanym pismem Urzędu Miasta Łodzi z 2021 r. organ pierwszej instancji nie miał więc realnej możliwości wydania żadnej decyzji, gdyż rozpatrzenie sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Pomiędzy kwestią ostateczności i prawomocności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] , a rozstrzygnięciem toczącej się przed PINB sprawy administracyjnej istniał bowiem związek przyczynowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi winien był co prawda dokonać zawieszenia toczącego się przed nim postępowania do czasu rozstrzygnięcia przywołanego zagadnienia, jednakże nawet w sytuacji braku podjęcia tejże czynności, faktyczny skutek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z 9 lutego 1996 r. pozostawał taki sam, a był nim brak możliwości załatwienia przedmiotowej sprawy przez organ.
Za nieuzasadniony PINB uznał również zarzut skargi niezałatwienia sprawy w maksymalnym terminie 2 miesięcy, tj. do października 2020 r., w sytuacji gdy Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r. po rozpatrzeniu wniosku A.P., wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Łodzi z 9 lutego 1996 r. nr 69/96/005., a wynik tego postępowania ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania w sprawie ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]), zaś pierwsze rozstrzygnięcie zostało wydane 20 listopada 2020 r.
W dniu 22 listopada 2024 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 19 listopada 2024 r. wraz z postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 14 listopada 2024 r. zmieniającym własne postanowienie z 8 października 2024 r. w zakresie wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi dodatkowego terminu załatwienia sprawy niniejszej z 8 listopada 2024 r. na 29 listopada 2024 r. oraz decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 18 listopada 2024 r. umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Jak stanowi art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 5) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: pkt 1 - nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); pkt 2 - postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: pkt 1 - do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; pkt 2 - do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).
W rozpatrywanej sprawie A.P. przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu wykorzystał tryb ponagleniowy, o którym wyżej mowa. Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi jest wobec tego dopuszczalna.
Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że w toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak stanowi art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. pojęcie bezczynności oznacza sytuację, w której organ będąc właściwym w sprawie nie załatwia jej w ustawowym terminie, a więc nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Według utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych z bezczynnością mamy do czynienia w takich przypadkach, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Zatem, dla oceny, czy w konkretnym przypadku wystąpił stan bezczynności znaczenie mają terminy przewidziane do załatwienia sprawy, o których stanowi art. 35 § 3 k.p.a., które mogą być jednak przedłużane w stosownym trybie, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Upływ ustawowego, bądź wyznaczonego terminu będzie więc oznaczał powstanie stanu bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Stan ten może powstać zarówno wskutek niepodjęcia jakichkolwiek działań przez organ, jak i wówczas, gdy w postępowaniu były przez organ podejmowane czynności.
W postępowaniu na bezczynność organu, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz terminie. Dla stwierdzenia, czy organ pozostaje w bezczynności nie mają znaczenia przyczyny, które spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Dokonując oceny bezczynności organu na uwagę zasługuje fakt, że w rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 lipca 2020 r., wydanym po rozpoznaniu skargi A.P. stwierdził, że przewlekłe prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1); umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącego A.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzekając o umorzeniu postępowania Sąd uwzględnił okoliczność wydania przez organ decyzji z 16 czerwca 2020 r. nr 450/2020. Akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku ze stwierdzeniem daty jego prawomocności i uzasadnieniem wpłynęły do organu pierwszej instancji 14 września 2020 r. Z zebranego w sprawie materiału aktowego wynika, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 16 czerwca 2020 r. w toku postępowania odwoławczego zostało usunięte z obrotu prawnego decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 3 sierpnia 2020 r. nr 198/2020 a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przedmiotem skargi na bezczynność jest obecnie postępowanie organu, które miało miejsce po uprzednim wydaniu przez ŁWINB wspomnianej wyżej decyzji kasacyjnej, o której organ dowiedział się 11 sierpnia 2020 r. aż do dnia orzekania przez tutejszy Sąd.
Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej zostało zakończone przez organ po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, kiedy to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z 18 listopada 2024 r. nr 789/2024 umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]), a więc po upływie ponad 4 lat. Bezspornie w toku kontrolowanego postępowania nie zostały zachowane terminy przewidziane w art. 35 k.p.a. Niewątpliwie, uruchomione również z inicjatywy skarżącego postępowanie, mocą którego Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z 9 lutego 1986 r. nr 69/96/005, stanowiło przeszkodę do zakończenia spornego postępowania, jednakże od zarzutu bezczynności w kontrolowanej sprawie organ mógł się skutecznie uwolnić wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czego zresztą jak sam przyznał nie uczynił. Kluczowe znaczenie w sprawie ma wreszcie fakt, że w przedstawionych tutejszemu Sądowi aktach administracyjnych próżno poszukiwać jakichkolwiek dokumentów świadczących o wypełnieniu przez organ obowiązków wynikających z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., co uwolniłoby organ od zarzutu bezczynności zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. W sprawie bezspornie doszło do naruszenia zasady szybkości postępowania oraz granicy rozsądnego terminu załatwienia sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13; wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności (przewlekłości) organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (vide: wyrok NSA z 10 marca 2021 r., II OSK 1610/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadnia - w ocenie Sądu - konkluzję, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na powyższą ocenę rzutuje przede wszystkim ponad 4-letni okres trwania niniejszego postępowania, a także zupełnie bierna postawa organu w zakresie spoczywających nań obowiązków wynikających przede wszystkim z przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 36 k.p.a. Stan bezczynności w sprawie jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Dodać w tym miejscu trzeba, że w związku ze wznowieniem postępowania, organ po uzyskaniu od Prezydenta Miasta Łodzi odpowiedzi na jego pismo z 18 grudnia 2020 r. (czy wniesiono odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA.I.3119.2020 z dnia 20.11.2020 r., a jeżeli nie – czy i od kiedy jest ona prawomocna), co miało miejsce pismem z 8 stycznia 2021 r., które wpłynęło do organu 18 stycznia 2021 r., dopiero pismem z 26 września 2024 r. (czyli po ponad 3 latach) zwrócił się ponownie z zapytaniem o stan postępowania wznowieniowego, które zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z 18 października 2023 r. nr 260/2023 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 7 sierpnia 2023 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z 9 lutego 1996 r. nr 69/96/0.05. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie monitorował więc na bieżąco na jakim etapie pozostaje postępowanie wznowieniowe, co rzutowało w istotnym stopniu na datę zakończenia spornego postępowania.
W związku z powyższym Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Biorąc pod uwagę fakt, że cel skargi na bezczynność, jakim jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, został osiągnięty po wniesieniu skargi, Sąd w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie.
W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi grzywnę w wysokości 5000 zł.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Dotychczas Prezes Głównego Urzędu Statystycznego nie ogłosił wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2024. Zgodnie jednak z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2024 r. (M.P. z 2024 r., poz. 137) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2023 r. wyniosło 6445,71 zł. Zatem maksymalna wysokość grzywny, jaką Sąd mógł wymierzyć organowi w tej sprawie, wynosi (6445,71 x 10) 64 457,10 zł.
Grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ. Wymierzenie grzywny powinno mieć swoje usprawiedliwienie w okolicznościach konkretnej sprawy. Jest to środek, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15, Lex nr 2205900). W kontrolowanej sprawie taka sytuacja miała miejsca. Bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, trwała bowiem ponad 4 lata. Organ zaś w wypełnianiu swoich ustawowych obowiązków wynikających chociażby z art. 36 k.p.a. czy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. pozostał zupełnie bierny, co nosi znamiona celowego i uporczywego lekceważenia skarżącego. Wobec tego Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 zł, a więc w wysokości niższej aniżeli 1/10 maksymalnej kwoty, którą można było wymierzyć jest konieczne i zarazem celowe, pozwoli również zdyscyplinować organ na przyszłość.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie stronie skarżącej od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. podkreślić należy, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, przy czym decyzja Sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, czy też odstąpienia od zastosowania tychże środków powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyroki NSA z: 21 lutego 2018 r., I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., I OSK 642/15 - dostępne j.w.). Stwierdzenie, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa jednak stanowiska, iż może być ona przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (vide: wyroki NSA z: 9 stycznia 2020 r., II OSK [...]5/19; 27 lutego 2019 r., I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16 - dostępne j.w.). Dodatkowo należy zauważyć, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie pełni funkcji odszkodowawczej i nie służy wyrównaniu ewentualnie poniesionej szkody. Nie jest ona również przyznawana z uwagi na trudności materialne strony postępowania. W rozpatrywanej sprawie zawarte w skardze żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Skarżący nie wskazał, że z uwagi na postępowanie organu poniósł określoną - wymierną stratę, czy też doznał szkody z uwagi na opóźnienie w prawidłowej realizacji wniosku. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać wprost do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Warunek ten na gruncie rozpatrywanej sprawy nie został spełniony.
Z tego też względu Sąd, w puncie 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd rozstrzygnął w punkcie 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na zasądzoną kwotę 597 zł składają się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł.