II SAB/Łd 135/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-03-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznadostęp do informacjibezczynność organuinspektor sanitarnyszczepieniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, a część z nich nie stanowiła informacji publicznej.

Skarga została wniesiona na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, a część z nich nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Wnioskodawca domagał się m.in. informacji o podstawach prawnych opóźnień w szczepieniach, statystyk dotyczących wpływu pandemii COVID-19 na szczepienia oraz analizy medycznej dotyczącej jego syna. Sąd podkreślił, że organ nie jest zobowiązany do udzielania porad prawnych ani medycznych, a także do analizowania stanu faktycznego związanego ze zdrowiem dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę P.S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji dotyczących szczepień ochronnych na wniosek z dnia 11 września 2023 r. Sąd oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. W uzasadnieniu wskazano, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania postawione we wniosku, w tym te, które nie stanowiły informacji publicznej. Sąd podkreślił, że część pytań dotyczyła kwestii medycznych i prawnych, które wykraczają poza kompetencje Inspektora Sanitarnego i powinny być kierowane do lekarza lub właściwej izby odpowiedzialności zawodowej. Organ nie miał obowiązku udzielania porad prawnych ani medycznych, ani analizowania stanu zdrowia dziecka. Sąd zaznaczył, że organ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące wpływu pandemii COVID-19 na szczepienia, wskazując jednocześnie, że nie posiada szczegółowych statystyk, które można uzyskać od Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Wnioski dotyczące analizy wytycznych medycznych, oceny pracy lekarza czy interpretacji przepisów prawa nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd stwierdził, że organ nie pozostawał w bezczynności, a zarzuty skarżącego dotyczące niewystarczających odpowiedzi były niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, nawet jeśli część z nich nie stanowi informacji publicznej, a wnioskodawca uważa odpowiedzi za niewystarczające.

Uzasadnienie

Sąd ocenia, czy organ podjął działania w ustawowym terminie. Jeśli organ odpowiedział na wniosek, nawet jeśli odpowiedź nie spełnia oczekiwań wnioskodawcy, nie można mówić o bezczynności. Kluczowe jest, czy organ w ogóle zareagował i czy część pytań nie wykracza poza zakres informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definiuje, co stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Lit. c - informacja o działalności organów władzy publicznej.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty art. 4

u.z.z.ch.z. art. 21 § 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 21 § 3

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

pkt 2 - rejestry zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych.

u.z.z.ch.z. art. 21 § 4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

r.n.o.p. art. 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

r.n.o.p. art. 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 5

pkt 1, 2, 3 i 5 - zakres nadzoru sanitarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, nawet te, które nie stanowiły informacji publicznej. Część pytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej w rozumieniu ustawy, lecz stanowiła prośbę o analizę medyczną, prawną lub ocenę pracy innych podmiotów. Organ nie jest zobowiązany do udzielania porad prawnych ani medycznych. Organ nie posiadał wszystkich wnioskowanych statystyk, co zostało wyjaśnione skarżącemu.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna dotyczy wyłącznie sfery faktów, nie zaś domysłów czy poglądów. Nie może ona też odnosić się do subiektywnej świadomości osób pełniących funkcje organu, czy ich wiedzy na temat orzecznictwa sądów, trybunałów lub też fachowej literatury bądź publikacji. Poza zakresem pojęcia informacji publicznej mieści się również wiedza organu o zapisach prawa krajowego i ich właściwej interpretacji. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika, by w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ był zobowiązany udzielać porad prawnych lub medycznych.

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący sprawozdawca

Michał Zbrojewski

sędzia

Marcin Olejniczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście zapytań dotyczących szczepień, pandemii oraz kompetencji organów administracji sanitarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zakresu pytań zadanych przez skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale w specyficznym kontekście medycznym (szczepienia, COVID-19), co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i medycznym.

Czy organ sanitarny musi odpowiadać na każde pytanie dotyczące szczepień? WSA w Łodzi wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 135/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2180/24 - Wyrok NSA z 2024-12-13
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2024 roku sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. P.S., reprezentowany przez adw. A.T., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 września 2023 r. (nadany 13 września 2023 r.). Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Łodzi zarzucono naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Strona wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że P.S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi (dalej: PPIS) nadanym dnia 13 września 2023 r. w zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 27 września 2023 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Tymczasem udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem strony organ winien był udostępnić informację publiczną na jej żądanie albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 3 sierpnia 2023 r. wpłynęło pismo z dnia 1 sierpnia 2023 r. podpisane przez M. R. i P. S., którzy wnieśli o analizę sprawy dotyczącej zaszczepienia syna R.S. oraz zaniechania zgłoszenia u niego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Skarżący wnieśli także udzielenie informacji publicznej "zgodnie z żądanym zakresem", sformułowanym w 13 punktach. Do wyżej wymienionego pisma dołączona była skarga na lekarza dr D.K. oraz pielęgniarkę U.H. o zaniedbania w zakresie wykonywania swoich obowiązków. Pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. organ ustosunkował się do przedstawionej sprawy oraz odniósł do wszystkich pytań, mimo że większość z nich nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy. W dniu 11 września 2023 r. do organu wpłynęło pismo M.R. i R.S. wyrażające niezadowolenie wnioskujących ze stanowiska PPIS jakie zawarł w odpowiedzi na pismo z dnia 16 sierpnia 2023 r. i zawierające kolejne pytania. W piśmie wniesiono także o udostępnienie wyników kontroli przeprowadzonych w ZOZ M. w Ł., ul. [...] , które miały związek z małoletnim R.S. oraz poinformowali, iż do dnia dzisiejszego nie otrzymali odpowiedzi od Inspektora Danych Osobowych, do którego zwrócili się z pytaniami w formie emailowej. Do pisma dołączony był wniosek o zakończenie postępowania oraz zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z okresem odroczenia szczepień ochronnych syna R.S..
Pismami z dnia 27 września 2023 r. organ zgodnie ze swoimi kompetencjami odpowiedział na wszystkie pytania, przedstawił wyniki kontroli przeprowadzonych w ZOZ M. w Ł., ul. [...] przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi oraz udzielił informacji na temat przetwarzania danych osobowych wnioskodawców i syna R.S.. W dniu 13 września 2023 r. do organu wpłynęła skarga M.R. i P. S. na nienależyte działanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi.
Organ pismem z dnia 29 września 2023 r. ustosunkował się do skargi, uznając ją za niezasadną i przekazał swoje stanowisko Łódzkiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia, zawiadamiając równocześnie skarżących o przebiegu sprawy. W ocenie organu skarga jest bezzasadna. Skarżący nie wyjaśnił w jakim zakresie jest niezadowolony z uzyskanej informacji oraz jaka informacja byłaby dla strony satysfakcjonująca czy też "wystarczająca". Bez względu na powyższe stopień zadowolenia strony z uzyskanej informacji pozostaje bez znaczenia dla oceny stanu bezczynności. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi, w pismach z 16 sierpnia 2023 r. i 27 września 2023 r., udzielił szczegółowej odpowiedzi na pytania postawione przez stronę skarżącą we wnioskach z dnia 1 sierpnia 2023 r. i z dnia 11 września 2023 r., wychodząc nawet poza zakres objęty pytaniami o informację publiczną oraz poza zakres gromadzonych przez siebie z urzędu informacji. Organ podkreślił, że informacji publicznej nie stanowią m.in. informacje o procedurze zbierania informacji o sytuacji epidemiologicznej, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Również, wiedza organu w zakresie literatury medycznej dotyczącej szczepień ochronnych oraz prawa krajowego obowiązującego w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Co istotne w tym zakresie organ - poza przekazaniem stosownych informacji - precyzyjnie poinformował skarżących, gdzie informacje takie można znaleźć, a zatem nie może być wątpliwości, że udzielona przez organ odpowiedź na pytania postawione przez stronę jest bez wątpienia pełna i "wystarczająca". W związku z tym nie można organowi zarzucić bezczynności w rozpoznaniu wniosków z dnia 1 sierpnia 2023 r. i z dnia 11 września 2023 r. Okoliczność, iż nie spełniają one oczekiwań strony, nie może odnieść skutku w postaci uwzględnienia przedmiotowej skargi. Organ zaznaczył, że wszelkie działania strony, począwszy od kierowania do PPIS kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, na skardze kończąc, mają na celu odwrócenie uwagi od istoty sprawy, którą jest fakt, iż do tej pory skarżący nie spełnili ciążącego na nich ustawowego obowiązku szczepień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas, gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), [dalej: "u.d.i.p."]. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Z przepisów u.d.i.p. wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo też przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu.
Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może zaś nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Ponadto z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest zwolniony z obowiązku jej udzielenia w przypadku ziszczenia się jednej z następujących przesłanek: 1) organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną, 2) żądana informacja została już wcześniej udostępniona, 3) żądana informacja nie posiada cech informacji publicznej. Tym samym dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i co najistotniejsze – nie funkcjonuje w obiegu publicznym (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 711/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest bezczynność PPIS w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 11 września 2023 r.
W sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. był zobowiązany do jej udzielenia w zakresie, w jakim był on dysponentem żądanej informacji.
Jak wynika z akt sprawy oraz treści skargi organ udzielił odpowiedzi na wniosek strony z dnia 11 września 2023 r. – pismem z dnia 27 września 2023 r. w ustawowym terminie, a ponadto przed wniesieniem skargi do tutejszego sądu. Ponad wszelką wątpliwość organ nie zlekceważył wniosku skarżącego i nie pozostał wobec niego bierny. Skarżący zarzuca jednak, że informacje zwarte w piśmie organu są niewystarczające. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania strony (pkt a-j), nawet te, które nie stanowiły żądania udzielenia informacji publicznej.
Poddając analizie wniosek o udostępnienie informacji i odnosząc się do charakteru żądanej informacji, w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Powyższe oznacza, że nie wszystko to o co się wnioskodawcy zwracają do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych za informację publiczną uznaje się co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 416), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi [dalej: "u.z.z.ch.z."] oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania [dalej: "r.n.o.p"]. Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.
Warto zaznaczyć, że w punkcie a) wniosku skarżący zawarł pytanie dotyczące przepisów prawa lub wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej GIS), które dają podstawy do tego, aby opóźnienie w realizacji szczepień ochronnych umożliwiało przeprowadzenie szczepienia wbrew charakterystyce produktu leczniczego (dalej CHPL), a więc wbrew zaleceniom producenta szczepionki, poprzez znaczące skrócenie odstępu czasu między podaniem II i III dawki szczepionki Act-HIB. W odpowiedzi na to pytanie słusznie zauważył organ, że postawione pytanie nie dotyczy sfery jego kompetencji. Wskazał, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania decyduje każdorazowo lekarz. W związku z tym, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi nie jest powołany do oceny pracy lekarza, pytanie należy kierować do właściwej Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Niemniej jednak organ wskazał także, że Główny Inspektor Sanitarny w komunikacie w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2021 w części III. Informacje uzupełniające, zawarł zasady postępowania w sytuacji konieczności przeprowadzenia szczepień wyrównawczych. Wnioskowana w powołanym punkcie informacja nie dotyczyła działalności PPIS, co z kolei oznacza, że stawiany zarzut bezczynności w tym zakresie jest niezasadny.
W punkcie b) wniosku skarżący zawarł pytanie odnośnie liczby odnotowanych infekcji układu oddechowego u małoletniego R.S. w czasie od urodzenia do [...] 2021 r. oraz wniósł o wyjaśnienie czy CHPL preparatu szczepionkowego Act-HIB lub wytyczne GIS dają podstawy do znaczącego skrócenia odstępu czasu między podaniem II i III dawki tej szczepionki w przypadku odnotowania jakichkolwiek przebytych infekcji układu oddechowego u dziecka, a jeśli tak, to które zapisy na to wskazują. Podobnie, jak w przypadku poprzedniego pytania, rację przyznać należy organowi, zdaniem którego postawione pytanie nie należy do sfery kompetencji PPIS. Adresatem tego pytania powinien być lekarz, a ewentualne zastrzeżenia do jego pracy należy kierować do właściwej Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej, lecz informację dotyczącą leczenia dziecka, przy czym taką informacją dysponuje zazwyczaj rodzic lub lekarz rodzinny. Jednocześnie żądanie to stanowiło w istocie próbę uzyskania od organu analizy wytycznych GIS, co nie leży jednak w zakresie ustawowych zadań PPIS.
W punkcie c) wniosku skarżący sformułował pytanie: "Czy pandemia COVID 19 wpłynęła na opóźnienie w realizacji szczepień w całej populacji? Jeśli tak, proszę o wskazanie statystyk, które temu dowodzą", a w punkcie d) wniosku: "Czy pandemia COVID 19 wpłynęła na zwiększone ryzyko zakażenia Haemophilus influenzae? Jeśli tak, proszę o wskazanie statystyk, które temu dowodzą". Powołane pytania można zakwalifikować jako informację z zakresu informacji publicznej, bowiem dotyczy informacji o szeroko rozumianej działalności i kompetencjach organu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Organ udzielił informacji zgodnie z wnioskiem, wskazując, że pandemia COVID-19 miała duży wpływ na spadek wykonawstwa szczepień ochronnych w całej populacji, o czym informowały Światowa Organizacja Zdrowia WHO oraz UNICEF, wzywając jednocześnie do utrzymania wykonywania szczepień ochronnych. Europejskim Tygodniem Szczepień 2023 rozpoczęto kampanię WHO, w celu podkreślenia znaczenia szczepień ochronnych u osób najbardziej narażonych na skutki COVID-19, nadrabiania zaległości w rutynowych szczepieniach z powodu pandemii oraz utrzymanie wysokiego stanu zaszczepienia dzieci i młodzieży. Organ wskazał, że nie posiada jednak statystyk, które dowodzą, że pandemia COVID-19 wpłynęła na opóźnienie w realizacji szczepień w całej populacji. Pytanie to jednak można skierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. Ponadto, organ wyjaśnił, że nie posiada statystyk, o które skarżący wnosił w punkcie d) wniosku, niemniej jednak pytanie to można skierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. W świetle powyższej odpowiedzi trudno zarzucić organowi bezczynność w zakresie udzielenia informacji, której nie zebrał i nie wytworzył. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy organ nie posiada wnioskowanej informacji uwolnienie się od zarzutu bezczynności następuje poprzez udzielenie wnioskodawcy wyjaśnień, iż nie jest w posiadaniu danej informacji (por. wyrok NSA z 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 444/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W punkcie e) wniosku skarżący wniósł o wykazanie związku logicznego między pandemią COVID 19, a zasadnością znacznego skrócenia czasu podania III dawki szczepionki Act-HIB względem II dawki u jego syna. W odpowiedzi słusznie zauważył organ, że przedmiot pytania nie należy do sfery jego kompetencji, a adresatem pytania powinien być lekarz. Tak sformułowane pytanie nie stanowi zdaniem sądu żądania udzielenia informacji publicznej, bowiem jest to żądanie dokonania swoistej analizy stanu faktyczno-medycznego związanego ze zdrowiem syna skarżącego.
W punkcie f) wniosku skarżący stwierdził, że "w czasie podania III dawki szczepionki Act-HIB syn miał ukończone [...] miesięcy, a więc był w wieku, w którym szczyt zachorowań na Haemophilus influenzae przypadający na 7-12 miesiąc życia go nie dotyczył.", a następnie zadał pytanie: "Dlaczego PPIS przytacza ten argument jako bezpośrednio odnoszący się do syna?". W odpowiedzi organ wskazał: "Argument przytoczony w wyjaśnieniu złożonym w dniu 8 sierpnia 2023 r. przez lekarza przeprowadzającego szczepienie u małoletniego R.S.. Prośbę o wyjaśnienia należy kierować do lekarza realizującego szczepienie ochronne". Pytanie to, podobnie jak poprzednie, nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej. Jest to natomiast próba zakwestionowania zajętego przez lekarza stanowiska w innej sprawie. Takie działanie skarżącego nie zmierza do pozyskania konkretnej informacji publicznej dotyczącej działalności PPIS, lecz zmierza do prowadzenia polemiki z innym podmiotem. Tak sformułowane pytanie zdaniem Sądu wykracza zatem poza zakres definicji informacji publicznej oraz kompetencje PPIS, co z kolei czyni zarzut bezczynności niezasadnym.
W punkcie g) wniosku skarżący zawarł pytanie: "Czym jest rekomendacja Advisory Committee on Immunization Practices ACIP i kogo ona obowiązuje? Czy rekomendacja ta stoi ponad CHPL preparatu szczepionkowego Act-HIB i ponad wytycznymi GIS zawartymi w Programie Szczepień Ochronnych (dalej PSO)?". Organ w odpowiedzi wyjaśnił skarżącemu, że jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny w Warszawie w Portalu Szczepienia.info ACIP (ang. Advisory Committee on Immunization Practices) jest to amerykańska grupa 15 ekspertów opracowująca zalecenia, mające na celu zmniejszenie występowania chorób, którym można zapobiec poprzez szczepienia oraz wzrost bezpieczeństwa stosowania szczepionek i innych produktów uodporniających. ACIP to Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych, na którego zalecenia powołują się producenci wielu szczepionek, również producent szczepionki Act-HIB w swojej ChPL. Rekomendacje ACIP obowiązują wszystkie osoby przeprowadzające szczepienia ochronne, gdyż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz należytą starannością. Mimo wyrażonego przez organ stanowiska, w ocenie sądu żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej. Stanowi ona pytanie o moc wiążącą rekomendacji, czy też jest swoistym żądaniem dokonania prawnej oceny charakteru rekomendacji. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi natomiast wątpliwości, że wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czy swego rodzaju opinia prawna, nie stanowi informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 517/23, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut bezczynności w zakresie stawianego pytania nie jest tym samym zasadny.
W punkcie h) wniosku skarżący zwrócił się o udzielenie informacji jaki jest minimalny zalecany wiek do podania III dawki szczepionki Act-HIB i z jakich źródeł czerpie się w tym zakresie wiedzę. Pytanie w tym zakresie można zakwalifikować jako żądanie uzyskania informacji publicznej, bowiem dotyczy informacji o szeroko rozumianej działalności i kompetencjach organu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Organ, zgodnie z wnioskiem, poinformował skarżącego, że minimalny zalecany wiek do podania III dawki szczepionki przeciw Haemophilus typ b dla dzieci rozpoczynających szczepienia w drugim półroczu życia to ≥12 miesiąc życia.
W punkcie i) wniosku skarżący zwrócił się z zapytaniem "czy PSO wydany przez GIS jest dla organu wiążący jako dla jednostki podległej?". Organ w odpowiedzi wskazał, że o charakterze prawnym komunikatu wypowiada się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2023 roku (sygn. akt SK 81/19). Warto jednak zauważyć, że pytanie zawarte w punkcie i) wniosku nie stanowi informacji publicznej. Jest to bowiem żądanie dokonania prawnej oceny charakteru PSO. Informacja publiczna nie może tymczasem odnosić się do subiektywnej świadomości osób pełniących funkcje organu, czy ich wiedzy na temat orzecznictwa sądów, trybunałów lub też fachowej literatury bądź publikacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2027 r., sygn. akt II SAB/Łd 75/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak sformułowane pytanie wykracza zatem poza zakres definicji informacji publicznej oraz kompetencje PPIS, co z kolei czyni zarzut bezczynności niezasadnym.
W punkcie j) wniosku skarżący zwrócił się z pytaniem "czy jawne zlekceważenie CHPL i PSO przez lekarza, dr D.K., oraz pielęgniarkę, U.H., można uznać za działanie bezpieczne i na korzyść małego pacjenta? Jeśli tak, to proszę o uzasadnienie stanowiska". Organ w odpowiedzi wyjaśnił, że nie jest powołany do oceny pracy lekarza i pielęgniarki. Jeśli w opinii skarżącego doszło do jawnego zlekceważenia zapisów ChPL i PSO należy zwrócić się do właściwej Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Zdaniem sądu również w tym przypadku nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W postawionym pytaniu skarżący domagał się bowiem od organu dokonania subiektywnej oceny decyzji o zaszczepieniu syna skarżącego podjętej przez lekarza i pielęgniarkę. Z całą stanowczością stwierdzić należy, że taka informacja wykracza poza kompetencje PPIS, a także wykracza poza ramy definicji informacji publicznej. Zarzut bezczynności również w tym przypadku nie może zostać uwzględniony.
Podsumowując dotychczasowe rozważania podkreślić należy, że poza pytaniami zawartymi w punktach c), d), h), na które organ udzielił skarżącemu odpowiedzi, pozostałe pytania nie dotyczą informacji publicznej odnoszącej się do organu, bowiem nie dotykają działalności i kompetencji PPIS w Łodzi. Odnoszą się ewentualnie do posiadanej przez organ (pracowników organu) wiedzy, świadomości czy umiejętności. Co więcej podkreślenia wymaga, że nie stanowią informacji publicznej pytania dotyczące poglądów PPIS na określone kwestie. Informacja publiczna dotyczy wyłącznie sfery faktów, nie zaś domysłów czy poglądów. Konkretna informacja, aby posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu, czego wielokrotnie domagał się we wniosku skarżący. Nie może ona też odnosić się do subiektywnej świadomości osób pełniących funkcje organu, czy ich wiedzy na temat orzecznictwa sądów, trybunałów lub też fachowej literatury bądź publikacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2027 r., sygn. akt II SAB/Łd 75/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza zakresem pojęcia informacji publicznej mieści się również wiedza organu o zapisach prawa krajowego i ich właściwej interpretacji. Ponadto, z przepisów u.d.i.p. nie wynika, by w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ był zobowiązany udzielać porad prawnych lub medycznych. Mimo jednak braku waloru informacji publicznej organ nie pozostawał bierny wobec stawianych mu pozostałych pytań i dzielił się ze stroną posiadaną w tym zakresie wiedzą, ewentualnie wskazywał na źródła tej wiedzy.
Podkreślenia także wymaga, że przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej rola sądu jest stosunkowo ograniczona. Sprowadza się bowiem do oceny czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlegał rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p. oraz czy został załatwiony przez jego adresata w prawem przewidzianej formie. Wobec tego sformułowany przez skarżącego zarzut udzielenia stronie informacji innej niż ta, której oczekiwała, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek strony, nie jest zatem zasadny i nie świadczy o bezczynności organu.
Na marginesie już tylko wspomnieć wypada, że organ udostępnił żądane wyniki kontroli za 2022 r. i 2023 r. przeprowadzonej w ZOZ M.. Z kolei w ostatniej części wniosku strona błędnie zaadresowała pytanie, które de facto dotyczyło wniosku skierowanego do Inspektora Danych Osobowych.
Skoro zatem w ustalonym stanie faktycznym sprawy zarzut bezczynności okazał się chybiony, sąd rozpoznając sprawę, na podstawie art. 151 p.p.s.a, zobligowany był oddalić skargę i wyjaśnić powody tego rozstrzygnięcia, czego wyrazem są powyższe motywy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI