II SAB/Łd 127/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2015-08-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
odszkodowaniegospodarstwo rolneprzejęcieSkarb Państwaemeryturabezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegoWojewoda WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku o odszkodowanie za przejęte gospodarstwo rolne w terminie 30 dni, stwierdzając rażące naruszenie prawa i nakładając grzywnę.

Skarżący domagali się odszkodowania za gospodarstwo rolne przejęte na własność Skarbu Państwa w zamian za świadczenie emerytalne. Wojewoda przez ponad 16 lat pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z 1999 roku, mimo że posiadał dane skarżących. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa i nałożył grzywnę.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania decyzji o odszkodowaniu za gospodarstwo rolne przejęte na własność Skarbu Państwa w zamian za świadczenie emerytalne. Skarżący złożyli wniosek w 1999 roku, jednak Wojewoda przez ponad 16 lat nie załatwił sprawy, dopuszczając się naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że Wojewoda powinien był wezwać skarżących bezpośrednio do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zamiast pozostawiać go bez rozpoznania. W związku z tym, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu i wymierzył Wojewodzie grzywnę w wysokości 1500 zł. Skarga K. K. została odrzucona z uwagi na brak jej inicjatywy w złożeniu wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda pozostaje w bezczynności.

Uzasadnienie

Organ administracji publicznej nie załatwił sprawy w terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku. Sąd uznał, że Wojewoda powinien był wezwać skarżących bezpośrednio do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zamiast pozostawiać go bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 160

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Roszczenie o odszkodowanie za szkodę wynikłą z decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.

Dz.U. 2013 poz 267 art. 160

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego.

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Udział stron w sprawie.

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Powiadomienie o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zażalenie na bezczynność organu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi.

Dz.U. 2013 poz 267 art. 35

Dz.U. 2013 poz 267 art. 36

Dz.U. 2013 poz 267 art. 37

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda pozostaje w bezczynności, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku. Organ powinien był wezwać skarżących bezpośrednio do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zamiast pozostawiać go bez rozpoznania. Bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, trwając ponad 16 lat.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody, że nie mógł rozpoznać wniosku z powodu braku pełnomocnictw od pozostałych skarżących, została odrzucona. Argumentacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznająca zażalenie za nieuzasadnione została podważona przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

organ pozostaje w bezczynności rażące naruszenie prawa nie można utożsamiać wad pełnomocnictwa z wadami wniosku podanie niepodpisane nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Stępień

sędzia

Grzegorz Szkudlarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji publicznej, obowiązków organów w przypadku braków formalnych wniosków, a także zasad przyznawania odszkodowań za przejęte gospodarstwa rolne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejęciem gospodarstw rolnych na podstawie przepisów obowiązujących w przeszłości, a także interpretacji przepisów KPA i PPSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałą bezczynność organu administracji i walkę obywateli o swoje prawa, co ma wymiar społeczny i edukacyjny. Długi czas trwania postępowania i jego zawiłości czynią ją interesującą dla prawników i osób zainteresowanych prawem administracyjnym.

Ponad 16 lat czekania na odszkodowanie za gospodarstwo rolne – sąd zobowiązuje Wojewodę do działania!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 127/15 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień
Grzegorz Szkudlarek
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 3372/15 - Wyrok NSA z 2016-06-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 160, art. 35, art. 36, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 28 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi H. K., J. P., W. K., Z. K., K. K., B. S. i I. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie odszkodowania za gospodarstwo rolne przejęte na własność Skarbu Państwa za świadczenie emerytalne 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do załatwienia wniosku H. K., W. K., J. P., Z. K., B. S. i I. S. z dnia [...] stycznia 1999 roku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 4. odrzuca skargę K. K.; 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących H. K., W. K., J. P., Z. K., B. S. i I. S. solidarnie kwotę 391 (trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Uzasadnienie
W dniu 15 czerwca 2015 roku H. K., W. K., J. P., K. K., Z. K., B. S. i I. S. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na bezczynność Wojewody [...] co do ustalenia odszkodowania na rzecz skarżących w sprawie sygn. akt [...]
Skarżący zarzucili organowi naruszenie:
- art. 35 § 3 kpa przez brak rozpoznania wniosku z dnia 10.01.1999 r. mimo upływu wyznaczonego przepisem terminu,
- art. 64 § 2 kpa przez brak wezwania stron do uzupełnienia wniosku przez złożenie stosownych podpisów,
- art. 9 kpa przez brak informowania stron, że K. K. zrzekł się dalszego reprezentowania wnioskodawców, mimo że była to okoliczność, która mogła mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków;
- art. 28 kpa przez pomijanie udziału wnioskodawców w sprawie jako strony, mimo że sprawa niewątpliwie tyczyła się ich interesu prawnego;
- art. 61 § 4 kpa przez brak powiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie.
Skarżący wnieśli o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania decyzji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że decyzją z [...] sygn. [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w N. nr [...] z dnia [...] dotyczącej przejścia za emeryturę od J. K. na własność Skarbu Państwa gospodarstwa o pow. 7,8 ha w N., gm. N. w części dotyczącej 15/40 udziału w gospodarstwie.
W dniu 10 stycznia 1999 r. K. K. złożył wniosek o odszkodowanie bądź przyznanie nieruchomości zamiennej w imieniu własnym i w imieniu skarżących. Mimo złożonego wniosku organ administracji nie rozpoznał go do dnia dzisiejszego dopuszczając się uchybień art. 64 § 2, 9, 28, 61 § 4 kpa wskazanych na wstępie. Zdaniem strony w toku całego dalszego postępowania organ administracji całkowicie ignorował wnioskodawców ograniczając się do rozpoznania roszczeń K. K..
Pełnomocnik skarżących podniósł , że jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 18 czerwca 2014 roku nie odniosło skutku, więc w dniu 30 lipca 2014 r. złożył zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w wydaniu decyzji. Dnia 19 września 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał zażalenie za nieuzasadnione przyjmując błędnie, że organ nie znał adresów korespondencyjnych wymienionych we wniosku pozostałych osób, mimo że stosownie do art. 64 § 1 k.p.a. mógł je ustalić na podstawie posiadanych danych znajdujących się w załączonych aktach [...], na podstawie których Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy N.. W rozdzielniku tej decyzji figuruje zarówno K. K., który uzyskał decyzję odmowną, która otworzyła mu drogę sądową i ostatecznie uzyskał odszkodowanie w sądzie powszechnym, jak również pozostali wnioskodawcy wymienieni z imienia, nazwiska i adresu, których organ administracyjny z obrazą wymienionych na wstępie przepisów konsekwentnie ignorował.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie.
Organ wyjaśnił, że Naczelnik Gminy w N. orzekł o przejęciu na wniosek J. K. na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. 7,80 ha oznaczonego numerami działek 30, 73 i 79 położonego w N., gmina N..
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu złożonego przez K. K. wniosku, decyzją z dnia [...] znak [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnik Gminy w N. z dnia [...] znak [...] w części dotyczącej 15/40 udziału w gospodarstwie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dacie przejęcia gospodarstwa na rzecz Państwa J. K. był jedynie jego współwłaścicielem w 25/40 części i tylko te udziały mogły zostać przejęte na wniosek wymienionego na własność Państwa w zamian za emeryturę.
Następnie wnioskiem z dnia 10 stycznia 1999 r. K. K., działając w imieniu swoim oraz H. K., W. K., J. P., Z. K., B. K. i I. K. wniósł o wypłatę odszkodowania, ewentualnie o przyznanie nieruchomości zamiennej o łącznym obszarze 2,88 ha.
Pismem z dnia 24 lutego 1999 r. znak [...] K. K. został wezwany na podstawie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez przedłożenie stosownie do art. 33 § 3 kpa, pełnomocnictw pozostałych osób, w imieniu których wnioskodawca występował wraz ze wskazaniem ich adresów korespondencyjnych. Wobec nieusunięcia braków, Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] pozostawiając złożony wniosek odszkodowawczy bez rozpoznania.
Na skutek wniesionego przez K. K. odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Następnie K. K. pismem z dnia 12 stycznia 2003 r. zwrócił się ponownie do Wojewody [...] o odzyskanie ziemi po zmarłej matce. Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2003r. poinformował K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania na postawie art. 160 kpa, w związku z decyzją z dnia [...] znak [...]. Jednocześnie pismem z dnia 29 stycznia 2003r. organ wezwał K. K., w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma, do wykazania wysokości poniesionej rzeczywistej szkody. Następnie, decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Na skutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1019/06, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] oraz decyzję organu I instancji.
Wojewoda [...] pismem z dnia 30 marca 2007 r. wezwał K. K. do przedłożenia pełnomocnictw do reprezentowania pozostałych wnioskodawców w imieniu których wezwany wystąpił wnioskiem z dnia 10 stycznia 1999r. oraz do wskazania ich adresów korespondencyjnych. Organ poinformował K. K., że w przypadku braku przedłożenia stosownych pełnomocnictw i informacji wnioskodawca nie zostanie uznany za pełnomocnika pozostałych wnioskodawców w sprawie. Kolejnym pismem z dnia 3 lipca 2007 r., wobec nieuzupełnienia przez K. K. braków, Wojewoda [...] poinformował zainteresowanego, że postępowanie odszkodowawcze z wniosku z dnia 10 stycznia 1999r. będzie się toczyło wyłącznie w zakresie przysługującego K. K. roszczenia. Udzielając odpowiedzi na pismo Wojewody [...], K. K. pismem z dnia 6 sierpnia 2007r. poinformował, ze nie złoży pełnomocnictw pozostałych stron.
Ostatecznie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak sprawy [...] odmówił przyznania odszkodowania.
H. K., W. K., J. P., K. K., Z. K., B. S. i I. S. wezwaniem z dnia 6 grudnia 2010 r. wystąpili do Wojewody [...] o załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem z dnia 10 stycznia 1999 r. Następnie pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. pełnomocnik ww. osób złożył ponowne pismo w sprawie.
Kolejnym wystąpieniem, z dnia 18 czerwca 2014r. pełnomocnik ww. osób wezwał Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie wniosku z dnia 10 stycznia 1999r. Wojewoda [...] pismem z dnia 11 lipca 2014 r. udzielił odpowiedzi w sprawie uznając zarzuty wezwania za nieuzasadnione.
Pełnomocnik ww. osób pismem z dnia 30 lipca 2014 r. wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 37 § 1 kpa zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 10 stycznia 1999 r. w sprawie przyznania wymienionym odszkodowania. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Następnie, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. Akt I SA/Wa 3176/14 odrzucił skargę na ww. postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W ocenie Wojewody decydujące znaczenie ma tutaj nie okoliczność wskazania jako wnoszących wezwanie także tych skarżących w nagłówku pisma, lecz okoliczność, że pisma te zostały podpisane jedynie przez K. K., zatem stanowią tylko wyraz jego działania. Przy pismach tych nie przedłożono pełnomocnictw do działania w tym zakresie przez K. za pozostałych skarżących, a tylko przedłożenie takich pełnomocnictw potwierdzałoby fakt, że wezwania te zostały złożone także w ich imieniu. Zatem z uwagi na nieprzedłożenie przez K. K. pełnomocnictw do działania w imieniu pozostałych osób wymienionych we wniosku z dnia 10 stycznia 1999 r., Wojewoda [...] wydał decyzję, która swoim zakresem obejmowała wniosek, który złożył jedynie K. K., co świadczy o niezasadności zarzutów w zakresie bezczynności w jego rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga H. K., J. P., W. K., Z. K., B. S. i I. S. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 p.p.s.a.).
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i określone postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się przy tym, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie dotrzymuje on terminu załatwienia sprawy, a także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań.
Rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu jest ustalenie trzech kwestii. Po pierwsze, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Po drugie, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz, czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany. I o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd musi ustalić, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym – zobowiązać do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jak przewidział ustawodawca w przepisie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest zażalenie w trybie art. 37 § 2 K.p.a.
Uwzględniając powyższe, nie budzi wątpliwości, iż skarżący złożyli zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w dniu 30 lipca 2014r., a tym samym wyczerpali tryb przewidziany w art. 37 K.p.a., co powoduje, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne. Postanowieniem z dnia [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał przedmiotowe zażalenie za niezasadne. Przyznać jednak należy, że sposób załatwienia wskazanego zażalenia pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności skargi, gdyż ma ono jedynie znaczenie formalne (vide: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn.akt II OSK 2259/10 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., sygn.akt II SAB/Łd 2/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc dalej, do oceny merytorycznej, zdaniem sądu istotne jest,
iż nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. O bezczynności organu administracji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go w terminie odpowiednim aktem administracyjnym.
W tym miejscu zatem rozstrzygnięcia wymaga czy wniosek z 10 stycznia 1999r. o odszkodowanie ( w którego nagłówku wskazano K. K. i skarżących, za wyjątkiem K. K.) należało załatwić na drodze sądowej czy w trybie k.p.a. Podstawą prawną żądania strony był art. 160 k.p.a., który w owym czasie stanowił, że stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie (§ 1), zaś o odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej który stwierdził nieważność decyzji (§ 4). Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego (§ 5). Następnie należy wskazać, że choć art. 160 k.p.a. uchylono z dniem 1 września 2004 r., to jednak zgodnie z uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt III CZP 112/10 : do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. Jeżeli więc w sprawie skarżących w 1996 roku Wojewoda stwierdził nieważność w części decyzji z [...], to tym bardziej był organem władnym i obowiązanym załatwić w trybie k.p.a. wniosek z 10 stycznia 1999r. o odszkodowanie .
Prowadząc dalej rozważania wyjaśnić warto, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu.
Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei w myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić – stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
W świetle powyższego, przypomnieć trzeba, iż wniosek z 10 stycznia 1999r. o odszkodowanie ostatecznie organ potraktował jako wniosek wyłącznie K. K. ( a to z powodu wyjaśnień K. K. z dnia 6 sierpnia 2007r.) i w dniu [...] wydał decyzję, którą następnie zakwestionował K. K.. W konsekwencji sąd powszechny orzekł o odszkodowaniu dla K. K. wyrokiem z dnia 23 lipca 2009r. w sprawie [...]. Zatem niewątpliwie wniosek K. K. został załatwiony i obecnie K. K. skargi na bezczynność Wojewody nie składa. Niemniej jednak ów wniosek z 10 stycznia 1999r. o odszkodowanie w nagłówku wskazywał także inne osoby, które obecnie składają skargę na bezczynność organu: wskazano tamże H. K., J. P., W. K., Z. K., B. S. i I. S. (nie wskazano jednak K. K.). Pomimo dwóch wezwań organu z dnia 24 lutego 1999r. i 30 marca 2007r. nie złożono pełnomocnictw. Ostatecznie K. K. (jedyny, który złożył podpis pod wnioskiem) oświadczył, że działa tylko w swym imieniu. W ocenie Sądu po bezskutecznym wezwaniu K. K. do usunięcia braków formalnych wniosku z 10 stycznia 1999r. organ powinien był zwrócić się w trybie art. 64 k.p.a. bezpośrednio do pozostałych 6 osób wymienionych we wniosku. Przywołany przepis stanowi, że jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeśli zatem pełnomocnik strony, który podpisał podanie w imieniu strony nie złoży dokumentu pełnomocnictwa, nie można uznać jego czynności za skuteczną. Organ wówczas powinien, zakreślając termin opatrzony stosownym rygorem, wezwać wnoszącego do uzupełnienia braku formalnego podania, bądź też uznać podanie za niepodpisane przez stronę i wezwać ją do podpisania podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wymóg podpisania odwołania wynika z art. 63 § 3 k.p.a. Podanie niepodpisane nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Brak podpisu jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przy okazji warto dostrzec, że pozostawienie podania bez rozpoznania bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego podania, poprzez nadesłanie w wyznaczonym terminie wymaganego pełnomocnictwa lub podpisania podania, stanowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2014 r., II SA/Wa 2164/13, LEX nr 1510510).
Wyjaśnić też warto, że wad pełnomocnictwa, czy niedostatecznego określenia zakresu umocowania nie można utożsamiać z wadami wniosku, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy wady pełnomocnictwa czynią niemożliwym działanie pełnomocnika, to organ winien zwrócić się do wnioskodawcy o potwierdzenie czynności dokonanych przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie, a dopiero po upływie terminu, w którym strona nie potwierdziła czynności pełnomocnika dokonanych w jej imieniu daje organowi możliwość pozostawienie wniosku bez rozpoznania na etapie postępowania przed organem I instancji (art. 64 § 2 k.p.a.) (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r., II SA/Rz 101/14, LEX nr 1479411).
Dodatkowo warto wskazać, że Wojewoda nie może zasłaniać się nieznajomością adresów skarżących (co miałoby uniemożliwić ich wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku), gdyż pismem z dnia 16 października 1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. zwrócił się do Wojewody o zajęcie stanowiska w sprawie roszczeń wnioskodawców, następnie Wojewoda zażądał nadesłania akt sprawy (pismo z dnia 27 października 1997r.). W aktach tej sprawy znajdowały się już w 1997 roku adresy skarżących. Ponadto w aktach znajdowała się notatka służbowa z 5 sierpnia 1997 roku, w której wskazano, że B. i I. K. oczekują odszkodowania, zaś W. i K. K. oraz J. P. żądają zwrotu gruntu. Pod notatką podpisały się w/w osoby. Następnie Z. K. osobnym pismem z dnia 6 sierpnia 1997r. wskazał, że wnosi o odszkodowanie.
Reasumując, w ocenie sądu lektura materiałów sprawy i argumentów stron postępowania nie pozostawia wątpliwości, iż Wojewoda [...] pozostaje w bezczynności. Z uwagi na powyższe sąd mając na uwadze przepis art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżących z dnia 10 stycznia 1999 r. w zakreślonym terminie, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. Niewątpliwie organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponadto stan swej bezczynności utrzymuje od bardzo długiego czasu (ponad 16 lat).
W zaistniałej sytuacji, przy tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., zaś jej wysokość, określając na kwotę 1500 złotych, sąd uznał jako adekwatną do stopnia naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 3 wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, o czym orzekł w pkt 5 sentencji.
Uzasadniając odrzucenie skargi K. K. (pkt 4 sentencji) wyjaśnić należy, że K. K. nie była wymieniona we wniosku z 10 stycznia 1999r. o odszkodowanie, jak również nie podpisała się pod wnioskiem z maja 1997r. Skoro więc K. K. nie składała wniosku to oznacza, że z jej inicjatywy nie wszczęto żadnego postępowania przed organem. Konsekwentnie więc K. K. nie może żądać od organu załatwienia jej wniosku, bo takiego nigdy nie złożyła. Skarga K. K. jest więc niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
a.bł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI