II SAB/Łd 117/23

II SAB/Łd 117/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Michał Zbrojewski
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i lit. f
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 19 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. do załatwienia wniosku F. z siedzibą w W. z 28 lipca 2023 roku w zakresie pkt 1-4 i pkt 6-8 w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w zakresie pkt 5 wniosku z 28 lipca 2023 roku; 4. zasądza od Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. na rzecz skarżącej F. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Fundacja Ż. z siedzibą w W. wniosła w dniu 24 października 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie w do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie żądanych informacji, zgodnie z wnioskiem dnia 28 lipca 2023 r., strona skarżąca wnosiła o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania, a nadto zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
Uzasadniając skargę strona wskazała, iż wnioskiem z dnia 28 lipca 2023 r. wystąpiła do Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. o udzielenie informacji publicznej odnośnie:
1. liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od roku 2016, a skończywszy na roku 2022 z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 – obecnie uchylone),
2. liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat,
3. w przypadku aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Z wyszczególnieniem poszczególnych lat,
4. dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, jednocześnie zaznaczając, że zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne - 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy",
5. liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala,
6. tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie lub w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób identyczny jak w pkt. 1,
7. procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży,
8. procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce, w szczególności podanie informacji czy matce zmarłego dziecka udzielana jest pomoc psychologiczna.
W odpowiedzi na powyższe, pismem organu z dnia 9 sierpnia 2023 r. skarżąca została poinformowana, iż objęte wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., co wynika z art. 4c ust. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1575). Zgodnie z treścią powołanego przepisu osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. Zdaniem organu przepis ten, dodatkowy i niezależny od tajemnicy lekarskiej czy obowiązujących regulacji dotyczących praw pacjenta, wyklucza informację o przerywaniu ciąży z zakresu informacji publicznej, zwłaszcza wykonywanych w szpitalach, które świadczą usługi zdrowotne, działają dla dobra pacjenta i są związane obowiązkiem tajemnicy z art. 4 c ustawy. Jednocześnie organ podkreślił, że wyłącznym dysponentem wiedzy w powyższym zakresie jest Rada Ministrów, która ustawowo jest zobligowana, w terminie do dnia 31 lipca każdego roku, przedłożyć sprawozdanie z wykonywania ustawy oraz o skutkach jej stosowania Sejmowi RP. Organ wskazał również, że informacje objęte pkt 1-5 wniosku stanowią dane statystyczne, chronione dodatkowo tajemnicą statystyczną.
Pomimo wniesienia przez Fundację, w dniu 19 sierpnia 2023 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Szpitala Powiatowego w R. nie udzielił skarżącej żądanej informacji publicznej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, o czym poinformował stronę pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. Nie wydał natomiast merytorycznej decyzji w tym przedmiocie.
Wobec powyższego, w ocenie Fundacji, która stoi na stanowisku, iż objęte wnioskiem z dnia 28 lipca 2023 r. informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., przedmiotowa skarga jest w pełni zasadna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala Powiatowego w R. wnosił o jej odrzucenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania. Uzasadniając organ wskazał, iż wbrew stanowisku skarżącej nie pozostaje w bezczynności, gdyż w przewidzianym prawem terminie poinformował stronę wnioskującą, że żądane przez nią informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Powyższa forma jest prawnie dopuszczalną forma załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, co w ocenie organu czyni zasadnym wniosek o odrzucenie przedmiotowej skargi. Dalej organ podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację, zawartą w kierowanych do strony pismach z dnia 9 sierpnia 2023 r. oraz z dnia 30 sierpnia 2023 r. Wskazywał dodatkowo, iż udzielenie odpowiedzi na pytania skarżącej sprowadza się do analizy dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków i wskazania dokonanych rozpoznań współistniejących jak np. choroba psychiczna matki, co pozostaje w sprzeczności z tajemnicą lekarską wynikająca z art. 40 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz z art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Organ podkreślił jednocześnie, odnośnie żądania udostępnienia personaliów lekarzy zatrudnionych w szpitalu na przestrzeni lat, iż pomimo, że lekarze wykonują zawód zaufania społecznego, to nie są jednak, jeżeli nie łączą swojego zawodu z funkcjami o charakterze administracyjnym, funkcjonariuszami publicznymi. Stąd też ich dobra osobiste podlegają ochronie, a żądania w powyższym zakresie informacja nie stanowi informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Fundacji Ż. z siedzibą w W. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia, iż organ nie poostaje w bezczynności Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Natomiast o odrzuceniu skargi na bezczynność organu Sąd orzeka w przypadku, gdy skarga obarczona jest brakami formalnymi lub fiskalnymi, które pomimo wezwania nie zostały uzupełnione, jak również w przypadku gdy organ pozostawał w bezczynności, jednakże bezczynność ta ustała przed datą wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 58 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Fundacji Ż. z siedzibą w W. uczyniła bezczynność Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. w sprawie nieudostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie określonym pkt 1-8 powołanego na wstępie wniosku Fundacji z dnia 28 lipca 2023 r.
Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia zaś przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. Natomiast według art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Podkreślenia również wymaga, że u.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też w drodze decyzji administracyjnej, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż Dyrektor Szpitala Powiatowego w R. - jako jednostka organizacyjna Starostwa Powiatu [...] – jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Wskazać również należy, że Szpital Powiatowy w R. jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest zatem jednostką dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Podmiotem reprezentującym szpital jest dyrektor, a w konsekwencji jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w posiadaniu szpitala. Powyższe nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.
Natomiast kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, czy objęte wnioskiem z dnia 28 lipca 2023 r. informacje, których udostępnienia żąda skarżąca, stanowią informacje publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a w konsekwencji, czy stawiany Dyrektorowi Szpitala Powiatowego w R. zarzut bezczynności znajduje uzasadnienie.
W tym zakresie, w ocenie Sądu, pytania sformułowane we wniosku skarżącej Fundacji (z jednym wyjątkiem – pkt 5 wniosku) dotyczą informacji publicznej. Odnoszą się one bowiem do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego, należącego do katalogu z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym. Wniosek skarżącej skupia się na świadczeniu terminacji ciąży, które jest jednym z udzielanych przez podmiot świadczeń, finansowanych ze środków publicznych. Dopuszczalność tego zabiegu określa ustawa z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. z 2022 r. poz. 1575). Ograniczenia ustawowe udzielania tego świadczenia nie zmieniają jego charakteru jako świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych w oparciu o zasady określone nie w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ale w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2561). Jednocześnie chodzi tu o informacje dotyczące przedmiotu działalności podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a także sposobu dysponowania jego majątkiem (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.). Tożsamy pogląd, w pełni podzielany przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę, wyrażono w wyrokach: WSA w Kielcach z 20 grudnia 2023 r., II SAB/Ke 111/23; WSA w Lublinie z 26 listopada 2019 r., II SAB/Lu 61/19; WSA w Krakowie z 2 października 2018 r., II SAB/Kr 79/18; WSA w Gdańsku z 13 września 2017 r., II SAB/Gd 57/17 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
W rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, iż z treści pkt 1-4 wniosku Fundacji z dnia 28 lipca 2023 r. wyraźnej wynika, że strona wnioskując o udzielenie informacji w tym zakresie nie żąda wskazania danych pozwalających na zidentyfikowanie (spersonalizowanie) konkretnych przypadków medycznych (co niewątpliwie stanowiłoby naruszenie tajemnicy lekarskiej i chronionych ustawowo praw pacjenta), a jedynie ogólnych danych dotyczących liczby udzielonych świadczeń w poszczególnych latach, z wyodrębnieniem ustawowych przesłanek dopuszczalności przeprowadzenia zabiegu terminacji ciąży i stosowanych przez szpital procedur. Zaznaczyć w tym miejscu wymaga, iż wbrew stanowisku organu, szpital nie jest zobowiązany do zachowania w tym zakresie tzw. tajemnicy statystycznej, o której mowa w art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 773). Obowiązek ten bowiem, z mocy art. 12 ustawy skierowany jest do konkretnych adresatów, tj. osób wykonujących czynności w imieniu i na rzecz statystyki publicznej, do których nie należy Szpital Powiatowy w R..
W ocenie Sądu nie znajduje również jakiegokolwiek uzasadnienia twierdzenie organu, co od braku możliwości uznania za informację publiczną żądania zawartego w pkt 7-8 wniosku skarżącej. Trudno bowiem uznać, iż udzielenie informacji w zakresie procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży, jak i procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce, w szczególności co do objęcia matki zmarłego dziecka opieką psychologiczną, w jakikolwiek sposób prowadziłoby do naruszenia tajemnicy lekarskiej.
Natomiast odnośnie pytania zawartego w punkcie 6 wniosku trzeba zauważyć, że dotyczy on dwojakiego rodzaju informacji. Po pierwsze skarżąca domaga się danych dotyczących tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Odnośnie tej części żądania wypada zauważyć, że lekarze należą do osób publicznych w rozumieniu ustawy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji osoby pełniącej funkcje publiczne. Dominujące orzecznictwo sądów administracyjnych skłania się jednak do szerokiej wykładni pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne" i obejmuje każdą osobę mającą związek z realizacją zadań publicznych. Przyjmuje się generalnie, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r., I OSK 125/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 (publ. OTK - A 2006/3/30) podnosi, że sprawowanie funkcji publicznych wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie (odpowiednio innym podmiocie) i wskazanie czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, winno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej (wykonującej zadania publiczne) realizuje w pewnym zakresie nałożone na instytucję zadania publiczne. Takim osobami będą także osoby, które wywierają wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym, a zatem osoby pełniące takie stanowiska, na których podejmuje się działania wpływające bezpośrednio na sytuację prawną innych osób, lub która łączy się co najmniej z przygotowaniem szeroko rozumianych decyzji dotyczących innych podmiotów. Osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta obejmuje uprawnienia m.in. do dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Istotne jest posiadanie prawa do działania wpływającego na podejmowanie decyzji (nie tylko w sensie procesowych rozstrzygnięć) w tej materii (wyrok NSA z 15 listopada 2013 r., I OSK 1044/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że w podmiocie leczniczym prowadzącym zakład leczniczy dysponujący środkami publicznymi osobami pełniącymi funkcje publiczne, w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. będą także lekarze. To lekarze podejmują w stosunku do osób ubiegających się o uzyskanie konkretnego świadczenia zdrowotnego, czy już korzystających ze świadczeń, władczych rozstrzygnięć związanych z tymi świadczeniami; decydują o przyjętym sposobie leczenia, o tym czy dana osoba dostanie skierowanie do szpitala, bądź też czy zostanie do niego przyjęta w danym monecie. Tego typu decyzje mają realny wpływ na sytuacje prawne osób spoza struktury organizacyjnej zakładu leczniczego. Osoby takie, co do zasady należy więc zaliczyć do osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2023 r., II SAB/Łd 63/23, z dnia 18 lipca 2019, II SA/Łd 310/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, w powyższej kwestii rozróżnić należy udostępnienie danych lekarzy praktykujących (zatrudnionych) w danej placówce medycznej udzielającej świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych od udostępnienia danych lekarzy wykonujących wskazane we wniosku procedury. W tym zakresie niezbędne jest bowiem wyważanie wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej, a opierających się zasadniczo na jawności porządku publicznego i wartości leżących u podstaw "prywatności osoby fizycznej" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę wolności i praw innych osób. Zdaniem Sądu, lekarze, o których mowa w pkt. 6 wniosku, pomimo, iż pełnią funkcji publiczną w zakresie wykonywania procedur objętych wnioskiem, zasługują na ochronę ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ujawnienie ich danych prowadzić mogłoby bowiem do ostracyzmu, czy innych zachowań społecznych uderzających w dobre imię tych osób. Wobec powyższego konieczne jest rozważenie możliwości objęcia tych osób ochroną wynikająca z art. 5 ust. 2 u.d.i.p, co jednak wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.
Natomiast charakteru informacji publicznej nie mają żądane w tym samym punkcie wniosku informacje dotyczące szczegółowych danych wiążących się z konkretnymi rzeczywiście wykonanymi zabiegami tj. z przypisaniem konkretnego zabiegu do określonego lekarza, z wyszczególnieniem ilości świadczeń, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób taki jak określony w punkcie 1. Tak określona informacja nie mieści się w pojęciu informacji publicznej. Wskazanie konkretnych zabiegów wykonanych przez określonego z imienia i nazwiska lekarza wykracza poza ramy informacji dotyczącej sposobu funkcjonowania podmiotu leczniczego; przekracza przyjęty w doktrynie i orzecznictwie zakres spraw publicznych, które wobec podmiotu nie należącego do władz publicznych rozumiane są jako wykonywanie przez taki podmiot zadań w zakresie władzy publicznej. Nie należy również do przedstawionego powyżej zakresu zadań publicznych wykonywanych przez lekarzy. Ponadto zgodnie z art. 23 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W myśl ust. 2 art. 23 - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został w art. 26 ust. 3 ustawy. Jest to katalog zamknięty. Dokumentacja medyczna nie stanowi więc informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Nie można też tracić z pola widzenia, że informacja powyższa opierałaby się na analizie dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków przerwania ciąży a podanie danych lekarza wykonującego świadczenie dotyczy informacji identyfikującej wykonany przez niego zabieg terminacji ciąży. Tymczasem w myśl powoływanego przez organ art. 4c ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. W orzecznictwie wskazuje się, że jest to przepis dodatkowy i niezależny od tajemnicy lekarskiej czy praw pacjenta, co skutkuje wykluczeniem informacji dotyczącej wykonywania przez konkretnych lekarzy zabiegów przerywania ciąży z zakresu informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 kwietnia 2020 r., III SAB/Gl 45/20, wyrok NSA z 22 listopada 2019 r., I OSK 1062/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 grudnia 2023, III SAB/Go 128/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu nie stanowi natomiast informacji publicznej zawarte w pkt 5 wniosku skarżącej z dnia 28 lipca 2023 r. żądanie wskazania liczby nielegalnych zabiegów terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala. Czyn ten, spenalizowany w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 17) jako przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu (art. 152-154 k.k.) niewątpliwe nie dotyczy informacji dotyczącej sposobu funkcjonowania podmiotu leczniczego, czy też dysponowania lub wydatkowania przez ten podmiot środków publicznych. Nie należy również do przedstawionego powyżej zakresu zadań publicznych wykonywanych przez lekarzy.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec uznania informacji objętych pkt 1-4 oraz 6-8 wniosku strony skarżącej z dnia 28 lipca 2023 r. za informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. stawiany w powyższym zakresie Dyrektorowi Szpitala Powiatowego w R. zarzut bezczynności uznać należy za uzasadniony. Jednocześnie w przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd stwierdza, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ zareagował w ustawowym terminie na wniosek Fundacji, jak również w dalszym toku postępowania korespondował z wnioskodawcą, prezentując określone stanowisko. Brak jest podstaw do przyjęcia, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź do przypisania organowi lekceważącego stosunku do norm prawa. Z tych też powodów brak było podstaw do zasądzenia od organu na rzecz Fundacji sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł.
Natomiast brak możliwości uznania za informacją publiczną, informację objętą pkt 5 wniosku skarżącej skutkowało koniecznością oddalenia skargi w tym zakresie.
Końcowo odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę pełnomocnika organu żądania, co do zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania wskazać należy, iż w postępowaniu przed sądem I instancji przepisy p.p.s.a., w określonych prawem przypadkach przewidują możliwość zasądzenia tych kosztów jedynie na rzecz strony skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z § 1 a p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Szpitala Powiatowego w R. do załatwienia wniosku skarżącej Fundacji z dnia 28 lipca 2023 r. w zakresie pkt 1-4 oraz 6-8, w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 -2 wyroku). O oddaleniu skargi w zakresie pkt 5 w/w wniosku z dnia 28 lipca 2023 r. Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).