II SAB/Łd 108/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-01-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzennebezczynność organukodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminy załatwiania sprawrażące naruszenie prawagrzywnaWSABurmistrz

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Burmistrza Rzgowa do załatwienia wniosku dotyczącego niezgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego wykorzystania działki, stwierdzając rażące naruszenie prawa i nakładając grzywnę.

Skarżący Ł.G. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Rzgowa w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego zagospodarowania działki niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po uchyleniu przez SKO postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, organ nadal zwlekał z jego rozpoznaniem. Sąd uznał bezczynność organu za rażące naruszenie prawa, zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, nałożył grzywnę 1000 zł i zasądził koszty postępowania.

Skarżący Ł.G. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Rzgowa, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego, kontroli przewlekłości postępowania, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów. Wniosek dotyczył niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowania działki. Po odmowie wszczęcia postępowania przez Burmistrza i uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ nadal zwlekał z rozpoznaniem sprawy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu i rażące naruszenie prawa. Zobowiązał Burmistrza Rzgowa do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności.

Uzasadnienie

Sąd analizuje definicję bezczynności organu w świetle przepisów k.p.a. i p.p.s.a., podkreślając, że dla stwierdzenia bezczynności kluczowe jest ustalenie, że organ był zobowiązany do działania i tego zaniechał, niezależnie od przyczyn zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a, § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie pomimo upływu wielu miesięcy od złożenia wniosku i uchylenia odmowy wszczęcia postępowania. Działania organu charakteryzowały się długimi, nieuzasadnionymi przerwami i opóźnieniami. Organ nie przekazał ponaglenia do organu wyższej instancji zgodnie z przepisami. Bezczynność organu miała charakter uporczywy i rażąco naruszała prawo.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Burmistrza Rzgowa, że sprawa jest skomplikowana i wymaga uzyskania wielu informacji, nie usprawiedliwia długotrwałej zwłoki i braku podjęcia kluczowych czynności. Twierdzenie organu, że wszystkie czynności procesowe zostały podjęte w ustawowych terminach na bieżąco bez zbędnej zwłoki, zostało przez sąd obalone.

Godne uwagi sformułowania

O bezczynności organu administracji publicznej (...) możemy mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Grzywna wymierzana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma na celu nie tylko przymuszenie, czy też dyscyplinowanie organów, ale celem jej jest także działanie o charakterze prewencyjnym, gdyż ma zapobiegać bezczynności lub opieszałości organów w załatwianiu spraw w przyszłości.

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

przewodniczący sprawozdawca

Michał Zbrojewski

członek

Tomasz Porczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej, kryteria stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w przypadku bezczynności, zasady wymierzania grzywny organowi za bezczynność oraz obowiązki organu w zakresie terminowego załatwiania spraw i przekazywania ponagleń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zagospodarowaniem przestrzennym i bezczynnością organu wykonawczego. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem z bezczynnością organów administracji, co jest częstym doświadczeniem obywateli. Pokazuje też, jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje i jakie narzędzia stosują, aby wymusić działanie organów.

Burmistrz zwlekał z decyzją ws. działki. Sąd nałożył 1000 zł grzywny i zobowiązał do działania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Łd 108/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 451/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-10
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1 i § 2, art. 37 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a, § 2, art. 200 i 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 19 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Tomasz Porczyński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Burmistrza Rzgowa w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowania działki 1. zobowiązuje Burmistrza Rzgowa do załatwienia wniosku Ł. G. z 3 maja 2023 roku w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Burmistrzowi Rzgowa grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Burmistrza Rzgowa na rzecz skarżącego Ł. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
II SAB/Łd 108/23
UZASADNIENIE
Ł.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Burmistrza Rzgowa, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, żądając zobowiązania Burmistrza Rzgowa do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, 3) orzeczenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 5) zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że w dniu 3 maja 2023 r. złożył podanie zawierające wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowania działki znajdującej się w miejscowości K. gm. R. powiat łódzki- [...], przy posesji [...], numer geodezyjny - [...].
Dnia 05.06.2023 r. skarżący otrzymał postanowienie wydane przez Burmistrza Rzgowa dotyczące odmowy wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r. uchyliło postanowienie Burmistrza Rzgowa i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Dnia 21.08.2023 r. skarżący złożył na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie do załatwienia sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi za pośrednictwem organu niższej instancji. Z uwagi na brak uzyskania jakiejkolwiek informacji w dniu 06.09.2023 r. skontaktował się telefonicznie z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, gdzie uzyskał informacje, że ponaglenie wraz z odpisem akt sprawy nie zostało jeszcze przekazane przez organ zaskarżany, pomimo upływu terminu określonego w art. 37 § 4 k.p.a. Brak przekazania ponaglenia i rozpatrzenia go przez organ wyższej instancji nie pozbawia jednakże prawa do złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ NSA w Postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2019 (sygn. akt II OSK 866/19) zawarł następującą wykładnię prawa "brak rozpatrzenia ponaglenia przez organ nie zamyka stronie drogi do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania (...). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., obowiązującego od dnia 1 czerwca 2017 r., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Również w poprzednim stanie prawnym w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmowano, że wniesienie skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości nie jest ograniczone żadnym terminem (por. System Prawa Administracyjnego, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Tom 10, wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2014, s. 316)."
Burmistrz Rzgowa dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza że od dnia wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania do dziś wniosek nie został rozpoznany. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona stosownie do wykładni prawa dokonywanej przez sądy administracyjne, przykładowo w wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2012 (sygn. akt II OSK 321/12) zauważono "O bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. możemy mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności."
"Rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, na podstawie przepisów art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., sąd administracyjny obowiązany jest dokonać z urzędu kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga." - tak orzekł WSA w Wyroku z dnia 1 lutego 2012 (sygn. akt II SAB/Go 59/11) Natomiast NSA w Wyroku z dnia 11 października 2013 (sygn. akt I OSK 1495/13) orzekł: "Zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi zatem stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność. Liczba zaskarżonych aktów lub czynności determinuje zatem liczbę spraw sądowoadministracyjnych. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu stanowi ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenie jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 709/12)."
Ponadto w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 (sygn. akt I OPS 6/08 ) zawarta jest następująca wykładnia stosowania prawa: " Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności." Zaś w tezie wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 (sygn. akt II OSK 1031/12) zauważono: "O ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 par. 1 i 2 p.p.s.a.). Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ".
Za uzasadnione zdaniem skarżącego w związku z tym należy uznać ukaranie Burmistrza Rzgowa jako winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Rzgowa wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skarżącego w sprawie organ podniósł, że w sprawie nie występuje żadna przewlekłość postępowania. Po zwrocie akt sprawy w dniu 13 lipca 2023 roku Burmistrz Rzgowa w dniu 21 sierpnia 2023 roku wszczął postępowanie administracyjne co do okoliczności wskazanych we wniosku skarżącego z dnia 15 maja 2023 roku. Skarga na przewlekłość postepowania została złożona przez skarżącego w dniu 10 września 2023 roku, a więc w terminie 20 dni od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż organ administracji pierwszej instancji powinien załatwić sprawę administracyjną w terminie 1 miesiąca, a sprawę zawiłą w terminie 2 miesięcy. Przy czym są to terminy instrukcyjne, które mogą zostać przez organ przedłużone ze względu na prowadzone postępowanie dowodowe. W dniu 13 września 2023 roku organ administracji zwrócił się do podmiotu sporządzającego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego o dokonanie wykładni planu miejscowego oraz wyznaczył termin dokonania oględzin nieruchomości. Tym samym organ nie pozostaje bezczynny. Po uzyskaniu informacji oraz oględzinach zostaną podjęte dalsze czynności procesowe o czym strony postępowania zostaną zawiadomione.
Wszystkie czynności procesowe zostały podjęte w ustawowych terminach na bieżąco bez zbędnej zwłoki. Sprawa jest skomplikowana i wymaga uzyskania wielu informacji w tym od innych podmiotów. Wobec powyższego w sprawie nie wystąpiła żadna przewlekłość a skarga jest niezasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
W judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyr. NSA z dnia 11 października 2017 r., I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r., I OSK 13/16, CBOSA). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał. Celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, CBOSA). Jak słusznie zauważa się w doktrynie "Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie." (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 37).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości postępowania administracyjnego. Istota tej zasady polega na tym, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W kontrolowanej sprawie skarżący pismem z dnia 3 maja 2023 r. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowania działki znajdującej się w miejscowości K. gm. R. powiat łódzki- [...], przy posesji [...], numer geodezyjny - [...].
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. Burmistrz Rzgowa odmówił wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, postanowieniem, z dnia 10 lipca 2023 r., uchyliło postanowienie Burmistrza Rzgowa i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Po zwrocie akt sprawy w dniu 13 lipca 2023 roku Burmistrz Rzgowa w dniu 21 sierpnia 2023 roku (a zatem ponad miesiąc od zwrotu akt) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowaniem działki, a po upływie kolejnych 23 dni – pismem z dnia 13 września 2023 r. organ zawiadomił o wyznaczeniu terminu oględzin na działce nr [...], K., gm. R. na dzień 6 października 2023 r. Tego samego dnia organ wystąpił do autora projektu planu przestrzennego o opinię w sprawie niezgodnego z m.p.z.p. zagospodarowania spornej działki.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że treść art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako wskazówkę, aby terminy załatwienia sprawy w nim określone traktować jako terminy maksymalne. Należy również mieć na uwadze, że ze względu na zróżnicowanie przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy ze względu na stopień jej skomplikowania, nie każde przekroczenie przez organ ustalonych przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Przy czym nie ulega wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko.
Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że organ nie tylko zwlekał ponad miesiąc z samym tylko formalnym wszczęciem postępowania, ale dopiero po kolejnych 3 tygodniach zawiadomił o podjęciu dalszych czynności. Wyznaczenie oględzin na dzień 6 października 2023 r. oznacza, że pierwsza niezbędna dla meritum sprawy czynność miała mieć miejsce po upływie 84 dni od daty zwrotu akt do organu I instancji. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że "wszystkie czynności procesowe zostały podjęte w ustawowych terminach na bieżąco bez zbędnej zwłoki".
Burmistrz Rzgowa wskazał, że "sprawa jest skomplikowana i wymaga uzyskania wielu informacji w tym od innych podmiotów". W tym miejscu Sąd zauważa, że część dokumentacji została już zgromadzona dla potrzeb postanowienia z dnia 5 czerwca 2023 r., a zwracanie się do podmiotu trzeciego o opinię w sprawie wniosku skarżącego jest niezrozumiałe, skoro to organ jest uprawniony do interpretacji planu miejscowego.
Poza sporem pozostaje fakt, że do dnia orzekania w sprawie organ nie załatwił sprawy, a przedstawiony materiał aktowy nie wskazuje na skoncentrowanie czynności zmierzających do osiągnięcia celu postępowania.
Co więcej, nie znajduje uzasadnienia brak nadania biegu ponagleniu złożonemu przez skarżącego pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. i stwierdzenie, że wobec wszczęcia postępowania w dniu 21 sierpnia 2023 r. jest ono bezprzedmiotowe, co uznał pracownik Referatu Gospodarki Przestrzennej i Rolnictwa, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 37 par. 4 k.p.a., który stanowi, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie jak w pkt 1 wyroku.
W ocenie Sądu, analiza terminów i sekwencji podejmowanych czynności i akt administracyjnych przedstawionych w niniejszej sprawie daje podstawy do uznania, że Burmistrz Rzgowa dopuścił się bezczynności, a miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20, CBOSA).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które wskazują na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na powyższą ocenę Sądu wpłynęło niezałatwienie przez organ sprawy od dnia 13 lipca 2023 r., mimo że we wcześniejszym postępowaniu część materiału dowodowego została już zgromadzona, czynności podejmowane były w długich nieuzasadnionych odstępach czasu, a organ nie wykonał obowiązków związanych z przekazaniem ponaglenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku.
Sąd biorąc pod uwagę poczynione w sprawie ustalenia uznał za uzasadnione wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 3 wyroku. Zasadniczą przesłanką wymierzenia grzywny organowi w oparciu o powołany wyżej przepis jest upływ terminu do załatwienia sprawy. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący de facto oczekuje na załatwienie jego sprawy od maja 2023 r., a organ po zwrocie akt prowadził postępowanie w sposób przewlekły, co wykazano wyżej. Zdaniem Sądu ze względu na powyższe uzasadnione jest nałożenie na Burmistrza Rzgowa grzywny w wysokości 1000 (tysiąc) złotych. Grzywna wymierzana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma na celu nie tylko przymuszenie, czy też dyscyplinowanie organów, ale celem jej jest także działanie o charakterze prewencyjnym, gdyż ma zapobiegać bezczynności lub opieszałości organów w załatwianiu spraw w przyszłości.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w pkt 4 wyroku.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI