II SAB/Łd 107/24

II SAB/Łd 107/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Adamczewski
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 386
art. 7 ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 29 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2024 roku sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie wniosku o ustalenie w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta Łodzi do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 14 grudnia 2021 roku; 3. zasądza od Prezydenta Miasta Łodzi na rzecz skarżącej B. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. ał
Uzasadnienie
1. Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. B.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie wniosku o ustalenie w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], zarzucając mu naruszenie dyspozycji art. 35 § 3 oraz art. 36 K.p.a.
1. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta Miasta Łodzi do merytorycznego zakończenia sprawy, 2) stwierdzenie bezczynności organu, 3) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności, 4) stwierdzenie czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a, 6) zasądzenie kosztów postępowania.
2. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że Prezydent Miasta Łodzi w zaświadczeniu z dnia 6 sierpnia 2019 r. potwierdziła przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności gruntu związanego z lokalem mieszkalnym nr [...] w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], objętego księgą wieczystą [...], ustalając jednocześnie roczną kwotę do zapłaty (brutto) w wysokości 199,75 zł. (zaświadczenie [...]).
3. W nawiązaniu do wydanego zaświadczenia, na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2040), skarżąca w dniu 5 czerwca 2020 r. zgłosiła do Prezydenta Miasta Łodzi zamiar jednorazowego wniesienia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
4. Pismem z dnia 25 października 2021 r. Urząd Miasta Łodzi poinformował skarżącą o wysokości jednorazowej opłaty za przekształcenie w wysokości 60% za okres 20 lat w kwocie 1598 zł, z jednoczesną informacją, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej może złożyć do Prezydenta Miasta Łodzi, w terminie 2 miesięcy wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji.
5. Skarżąca wniosek o ustalenie w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości złożyła w Urzędzie Miasta Łodzi Departament Gospodarowania Majątkiem Wydział Zbywania i Nabywania Nieruchomości Oddział Przekształceń w dniu 14 grudnia 2021 r.
6. Pomimo upływu terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji ustalającej wysokość jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
7. Z uwagi na bezczynność organu, w dniu 1 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi ponaglenie w sprawie wniosku o wydanie decyzji z dnia 14 grudnia 2021 r., w którym wnosiła o stwierdzenie: 1. czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do załatwienia w wyznaczonym terminie oraz 3. zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności.
1. Jako uzasadnienie stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa skarżąca wskazała, że od daty złożenia wniosku do daty wniesienia skargi minęło ponad 32 miesiące, a organ nie wydał decyzji ani nie poinformował o terminie jej wydania.
2. Ponadto, Miasto Łódź złożyło wniosek do działu [...] księgi wieczystej [...] prowadzonej dla lokalu nr [...] o wpis roszczenia dotychczasowego właściciela gruntu o opłatę z tytułu przekształcenia w odniesieniu do każdoczesnego właściciela nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. i wpis ten został dokonany.
3. Dodatkowo Urząd Miasta Łodzi Departament Finansów Publicznych Biuro Egzekucji Administracji i Windykacji Oddział ds. Windykacji Należności Cywilnych pismem z dnia 2 lipca 2024 r. wezwał skarżącą do zapłaty należności z tytułu przekształcenia (pomimo braku wydanej decyzji).
4. W odpowiedzi na powyższe wezwania do zapłaty dotyczące lokalu nr [...] skarżąca złożyła w dniu 1 sierpnia 2024 r. ponaglenie z uwagi na bezczynność w wydaniu decyzji przez organ oraz złożyła w dniu 6 sierpnia 2024 r. w Urzędzie Miasta Łodzi pismo przedstawiające aktualny stan sprawy.
5. Zdaniem skarżącej powyższe jednoznacznie potwierdza bezczynność oraz brak zamiaru wydania przez organ decyzji ustalającej wysokość opłaty z tytułu przekształcenia, co w pełni uzasadnia rażące naruszenie prawa.
6. Dodatkowo skarżąca podniosła, że z uwagi na bezczynność organu, a tym samym upływ terminu do wniesienia jednorazowej opłaty w wysokości 60% za okres lat 20, została pozbawiona możliwości skorzystania z pełnej bonifikaty związanej z deklarowanym przez nią zamiarem wniesienia jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co jest jednoznaczne ze znacznie wyższym kosztem przekształcenia. Także wzrost wartości gruntu pomiędzy datą złożenia wniosku o wydanie decyzji, a ewentualną datą jej wydania potencjalnie może wpłynąć negatywnie na wysokość opłaty przekształceniowej określonej w decyzji.
1. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej oddalenie.
1. Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 7 czerwca 2019 r. B.P. wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.
2. W zakresie skargi dotyczącej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy położonej w Ł. przy ul. [...] Prezydent Miasta Łodzi wskazał, co następuje:
1. W dniu 6 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał zaświadczenie potwierdzające, że z dniem 1 stycznia 2019 r. w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W wydanym zaświadczeniu B. P. została poinformowana o wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w kwocie 199,75 zł i okresie jej wnoszenia przez 20 lat.
2. Pismem z dnia 5 czerwca 2021 r. B. P. zgłosiła zamiar jednorazowego wniesienia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z uwzględnieniem 60 % bonifikaty.
3. Prezydent Miasta Łodzi w dniu 25 października 2021 r. poinformował stronę o wysokości jednorazowej opłaty z uwzględnieniem bonifikaty.
4. Następnie pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. strona zawnioskowała o ustalenie opłaty przekształceniowej w formie jednorazowej w drodze decyzji, powołując się na niezgodność udziałów w nieruchomości wspólnej.
5. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. B. P. złożyła ponaglenie w sprawie braku odpowiedzi na wniosek z dnia 14 grudnia 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi za pośrednictwem Prezydenta Miasta Łodzi.
6. Kolegium postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r. wskazało, że Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności, ale bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
7. Rozpatrując sprawę Prezydent Miasta powziął informację, że będący własnością B. P. lokal nr [...] jest wykorzystywany pod działalność gospodarczą.
8. Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. wezwano B.P. do wyjaśnienia, czy na dzień 1 stycznia 2019 r. wykorzystywała lokale [...] i [...] pod działalność gospodarczą, ponieważ prawo do udzielenia bonifikaty przysługuje jedynie w dla nieruchomości przeznaczonych wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe.
9. B. P. nie udzieliła odpowiedzi na powyższe zapytanie.
10. W dniu 3 września 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał nowe zaświadczenie o przekształceniu, potwierdzające wysokość opłaty rocznej w wysokości 199,75 zł.
11. W dniu 4 września 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję nr IV/WM/5/2024 o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej z zastosowaniem bonifikaty 60%, bowiem postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
3. W zakresie skargi dotyczącej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], Prezydent Miasta wskazał natomiast, co następuje:
1. W dniu 27 września 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał zaświadczenie potwierdzające, że z dniem 1 stycznia 2019 r. w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W wydanym zaświadczeniu B.P. została poinformowana o wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w kwocie 565,96 zł. i okresie jej wnoszenia przez 20 lat.
2. Następnie pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. zawnioskowała o ustalenie opłaty przekształceniowej w formie jednorazowej w drodze decyzji, powołując się na niezgodność udziałów w nieruchomości wspólnej.
3. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. B.P. złożyła ponaglenie w sprawie braku odpowiedzi na wniosek z dnia 14 grudnia 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi za pośrednictwem Prezydenta Miasta Łodzi.
4. Kolegium postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r. wskazało, że Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności, ale bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
5. Rozpatrując sprawę Prezydent Miasta Łodzi powziął informację, że będący własnością B.P. lokal nr [...] jest wykorzystywany pod działalność gospodarczą. Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. do B.P. skierowano wezwanie do wyjaśnienia, czy na dzień 1 stycznia 2019 r. wykorzystywała lokale [...] i [...] pod działalność gospodarczą, ponieważ prawo do udzielenia bonifikaty przysługuje jedynie dla nieruchomości przeznaczonych wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe.
6. B. P. nie udzieliła odpowiedzi na powyższe zapytanie.
7. W dniu 3 września 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał nowe zaświadczenie o przekształceniu, potwierdzające wysokość opłaty rocznej w wysokości 565,96 zł.
8. W dniu 4 września 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję nr IV/WM/4/2024 o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej z zastosowaniem bonifikaty 60%, bowiem postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
2. W dniu 29 listopada 2024 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 28 listopada 2024 r. stanowiące replikę na odpowiedź organu na skargę. W piśmie tym skarżąca odniosła się przede wszystkim do kwestii prowadzenia działalności gospodarczej w lokalach [...] i [...] przedstawiając własne stanowisko w tej sprawie, a jednocześnie wskazując, że wniosła odwołanie do SKO w Łodzi od ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi o nr IV/WM/5/2024.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
3. Skarga zasługiwała na uwzględnienie z wskazanych niżej przyczyn i we wskazanym zakresie.
1. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 120 P.p.s.a.).
2. Stosownie natomiast do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
3. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
4. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 14 grudnia 2021 r. o wydanie przez ww. organ decyzji ustalającej wysokość jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w Ł.
5. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Mając na uwadze treść ww. przepisów, uznać należy, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, bowiem została poprzedzona wniesieniem ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Kolegium rozpatrując ww. ponaglenie postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r., znak SKO.4104.50.2004, uznało, że Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia wraz z aktami sprawy oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności jak również podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
6. Należy mieć na uwadze, że organy administracji prowadząc postępowanie zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności winny one działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
7. Definiując pojęcie bezczynności na gruncie przepisów P.p.s.a. należy mieć na uwadze, że jako bezczynność rozumie się obecnie niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia bądź aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 5.07.2012 r., II OSK 1031/12; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi więc o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 K.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych, tj. niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą, stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).
8. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności.
9. Odnosząc się w pierwszej kolejności do regulacji prawa materialnego stanowiących dla skarżącej podstawę wystąpienia z żądaniem wydania przez organ decyzji, należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 386 z późn. zm.), [dalej: "ustawa przekształceniowa’], jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia (art. 6 ust. 2 ustawy przekształceniowej).
Zgodnie z kolei z art. 7 ust. 7 ustawy przekształceniowej właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Wysokość opłaty jednorazowej odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a.
Według ust. 8 właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty: 1) po uwzględnieniu bonifikaty, o której mowa w art. 9 ust. 3, albo bonifikaty określonej w zarządzeniu wojewody, 2) w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7.
Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji (ust. 8a).
10. Powyżej powołane przepisy wskazują, że ustawa przekształceniowa, jeżeli chodzi o ustalenie wysokości, okresu wnoszenia opłaty jednorazowej za przekształcenie, przewiduje tryb postępowania administracyjnego kończącego się czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Czynność ta przybiera formę pisemnej informacji, o której mowa w art. 7 ust. 8 pkt 2 ustawy przekształceniowej, jeżeli chodzi o grunt będący dotychczasową własnością gminy.
Taki tryb procedowania ma jednak zastosowanie w sprawie niespornej. Jeżeli natomiast sprawa dotycząca ustalenia jednorazowej opłaty ma charakter sporny wówczas właściwy organ wydaje decyzję administracyjną, co wynika z art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej. Z treści ustawy przekształceniowej wynika ponadto, że właściwy organ orzekając w przedmiocie opłat przekształceniowych (gdy te sprawy są sporne) oraz w przedmiocie dopłat lub braku obowiązku wnoszenia tych opłat załatwia w takim przypadku indywidualną sprawę administracyjną w formie decyzji administracyjnej (art. 6 ust. 1 i 4, art. 7 ust. 8a, art. 11 ust. 2, art. 14 ust. 2 tej ustawy).
11. Jeżeli zatem Prezydent Miasta Łodzi nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej o ustalenie wysokości opłaty przekształceniowej w drodze decyzji, to uwzględniając terminy załatwienia sprawy określonych w art. 35 K.p.a. (ustawa przekształceniowa nie zawiera bowiem szczególnego terminu dla wydania takiej decyzji), pozostawał w bezczynności, bowiem na dzień wniesienia skargi do sądu nie wydał decyzji administracyjnej. Bezczynność ta trwała – mając na uwadze, że wniosek o jej wydanie został złożony 14 grudnia 2021 r. - jak słusznie dostrzegła skarżąca, ponad 30 miesięcy. Okres bezczynności trwał do dnia 4 września 2024 r., kiedy to organ wydał ww. decyzję umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej. W tym miejscu Sąd podkreśla, że w ramach niniejszego postępowania sądowego Sąd nie dokonuje kontroli legalności ww. decyzji.
12. W sprawach ze skargi na bezczynność rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności organów administracji pod względem istnienia stanu bezczynności na dzień wniesienia tej skargi Zgodnie z przyjmowanym powszechnie w judykaturze poglądem bezczynność organu administracji publicznej to stan, gdy w wynikającym z przepisów prawa terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, bądź innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności mają natomiast znaczenie przy ocenie charakteru bezczynności, tzn. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
13. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie jest oczywiste, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O takiej kwalifikacji występującej w sprawie bezczynności świadczy szczególnie duże – bo ponad 30-miesięczne - przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy wynikającego z przywołanych wyżej przepisów K.p.a., a także bierność organu, który dopiero po wniesieniu skargi wydał w sprawie decyzję. Organ w odpowiedzi na skargę nie wskazał żadnych obiektywnych powodów tak długiego okresu rozpatrywania wniosku, w szczególności nie stwierdził, że sprawa ma wyjątkowo zawiły i skomplikowany charakter, czy też zachodzą inne powody usprawiedliwiające taki stan rzeczy. Warto też zaznaczyć, że organ - jak zauważyło Kolegium w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2024 r. - nie podejmował praktycznie żadnych czynności w sprawie.
14. W odniesieniu do żądania przez skarżącą przyznania sumy pieniężnej wskazać należy, że jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Suma pieniężna, przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Jak wskazują sądy administracyjne wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (wyrok WSA w Warszawie z 27.06.2019 r., I SA/Wa 81/19; wyrok NSA z 16.05.2017 r., I OSK 2934/16; Wyrok NSA z 29.04.2020 r., I OSK 3094/19). W niniejszej sprawie negatywne konsekwencje bezczynności organu nie zostały jednak wykazane. Skarżąca powołuje bowiem jedynie potencjalny negatywny wpływ bezczynności organu na wysokość opłaty przekształceniowej, jednakże na tym etapie postępowania twierdzenie powyższe uznać należy co najmniej za przedwczesne, gdyż kwestia wysokości ewentualnej opłaty przekształceniowej będzie dopiero przedmiotem oceny organów na kolejnym etapie postępowania, a mianowicie odwołania od decyzji z dnia 4 września 2024 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego ani z treści skargi nie wynika, aby skarżąca doznała na skutek nierozpoznania wniosku krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Zdaniem Sądu brak jest także podstaw do wymierzenia organowi grzywny (tj. zastosowania środka represyjnego) z uwagi na finalne wydanie decyzji w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej.
15. Odnosząc się końcowo do pisma skarżącej z dnia 28 listopada 2024 roku będącego repliką na odpowiedź organu na skargę należy zauważyć, że dotyczy ono kwestii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w lokalach, których mają dotyczyć ewentualne opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Podnoszone przez skarżącą w piśmie tym argumenty nie mają z punktu widzenia niniejszego postępowania sądowego, przedmiotem którego jest bezczynność organu, żadnego znaczenia. Argumentacja ta może mieć ewentualne znaczenie dla rozpatrzenia odwołania od decyzji nr IV/WM/5/2024, które to odwołanie - jak wynika ze wskazanego wyżej pisma - zostało przez skarżącą wniesione.
16. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, że bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi miała miejsce rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 § 1a (pkt 1 sentencji wyroku). Zważywszy, że organ po wniesieniu skargi wydał w sprawie decyzję, Sąd stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W pozostałym zaś zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).
dc