II SAB/Bk 96/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2022-10-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezwzględna niewłaściwość sąduprawo administracyjneprawo cywilnenajem lokaluwstąpienie w stosunek najmubezczynność organukopia aktsąd administracyjnysąd powszechny

WSA w Białymstoku odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wydania kopii akt dotyczących wstąpienia w stosunek najmu, uznając sprawę za cywilną, a nie administracyjną.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania kopii akt postępowania potwierdzającego jego wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa należy do właściwości sądów cywilnych. WSA w Białymstoku przychylił się do tego stanowiska, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ kwestie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy należą do prawa cywilnego, a nie administracyjnego.

Skarżący K. K. wystąpił do Prezesa Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. Sp. z o.o. o wydanie kopii akt sprawy dotyczącej potwierdzenia wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej matce, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Kodeksu cywilnego. Po złożeniu ponaglenia w sprawie wydania kopii akt, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przekazaniu ponaglenia. Prezydent Miasta S. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za niedopuszczalną, odrzucając ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że sprawy dotyczące wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy, zgodnie z art. 691 k.c., mają charakter cywilnoprawny i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, które kontrolują działalność administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że jedynie uchwała organu wykonawczego gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminy ma charakter administracyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taka skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy, regulowane przez art. 691 k.c., mają charakter cywilnoprawny. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a sprawy cywilne wyłączone są z ich kognicji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 691

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.a. art. 73 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy należy do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Przedmiotowa skarga nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Marcin Kojło

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących najmu lokali i prawa cywilnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku wniosku o wydanie kopii akt w kontekście wstąpienia w stosunek najmu, ale jego zasada o właściwości sądu cywilnego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bk 96/22 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania kopii akt postępowania o potwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę ,
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] stycznia 2022 r. K. K.wystąpił do Prezesa Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. Sp.zo.o. o wydanie, na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce, stosownie do art. 691 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020, poz. 1740 ze zm., dalej jako: "k.c.").
Pismem z [...] marca 2022 r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ponaglenie w sprawie wydania kopii akt postępowania potwierdzających wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce.
W dniu 14 września 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S., w której zarzucił brak przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S., stosownie do art. 37 § 4 k.p.a., ponaglenia z [...] marca 2022 r. w sprawie załatwienia jego wniosku z [...]stycznia 2022 r. Zdaniem skarżącego sprawa powinna być rozstrzygnięta albo wydaniem przez organ uwierzytelnionych odpisów, albo postanowienia odmownego stosownie do art. 74 § 2 k.p.a. Ponadto zarzucił organowi uchybienie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako że sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz jest sprawą z zakresu prawa cywilnego pomiędzy toczącymi spór prawny przed sądem powszechnym- skarżącym oraz Zarządem Budynków Mieszkalnych w S. Sp.zo.o. o wejście w prawa najmu mieszkania po zmarłej matce. W razie braku uznania przez sąd, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, Prezydent Miasta S.wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu bowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jak: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r.
o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarga została złożona na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie skarżącego w stosunek najmu po zmarłej matce, stosownie do art. 691 k.c.
Należy wskazać, że co do zasady, kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787, ze zm.) poddane są instrumentom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1610, z późn. zm.), która jeszcze pełniej realizuje powyższą zasadę.
Zgodnie z art. 691 § 1 i 2 k.c., w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego
w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Zagadnienie to nie odnosi się zatem do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia albo chwili śmierci najemcy poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 885/10).
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że również przedmiot sprawy objętej skargą, tj. wydanie kopii akt sprawy postępowania potwierdzającego wstąpienie skarżącego w stosunek najmu po zmarłej matce na podstawie art. 691 k.c. nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz jest sprawą z zakresu prawa cywilnego. Administracyjny charakter posiada jedynie, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08), uchwała organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy.
Reasumując, w ocenie sądu, przedmiotowa skarga nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Uznając zatem, że skarga do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie jest dopuszczalna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI