II SAB/BK 86/24

II SAB/Bk 86/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Marcin Kojło /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy  PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Starosty Wysokomazowieckiego w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Wysokomazowieckiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 1.08.2024 r., w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Starosty Wysokomazowieckiego na rzecz skarżącego J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Wnioskiem z 1 sierpnia 2024 r. przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej J. M. (dalej powoływany jako skarżący) zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem o przesłanie pocztą elektroniczną: (-) informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanychw przedmiocie organizacji ruchu na drodze 2019B od 1 kwietnia 2023 r., (-) elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
2. W odpowiedzi w korespondencji z 21 sierpnia 2024 r. Starosta Wysokomazowiecki (dalej powoływany jako: Starosta, organ) nadesłał plik stanowiący pismo Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych adresowane do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem odnoszące się do wniosku skarżącego, zawierające informację o tym, że żadne prace w zakresie organizacji ruchu na przedmiotowej drodze nie są obecnie prowadzone, jak i nie są zaplanowane.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący zaskarżył bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.
W skardze wskazano, że za pomocą platformy ePUAP w dniu 1 sierpnia 2024 r. skarżący złożył do organu wniosek dotyczący udostępnienia informacji
w ww. zakresie. Skarżący twierdził, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 16 sierpnia 2024 r., w związku z czym w terminie wynikającym
z przepisów, jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił skarżącemu informacji oraz dokumentacji, o którą wnioskował. Zauważył, że korespondencja pomiędzy jednostką podległą a organem nadrzędnym nie stanowi załatwienia wniosku. Stwierdził, że nie znalazła się tam żadna informacja na temat działań Starosty Wysokomazowieckiego jako organu zarządzającego ruchem na tej drodze powiatowej, a to do tego organu skierowany był wniosek skarżącego.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 19 lipca 2024 r. (właściwie 1 sierpnia 2024 r. – dopisek sądu), a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że z uwagi na to, że Starostwo Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem nie posiada żądanych informacji
i dokumentów w postaci projektu organizacji ruchu przedmiotowego odcinka drogi powiatowej 2019B, wniosek wraz z załącznikami został przesłany dnia 9 sierpnia 2024 r. za pomocą poczty e-mail na adres: biuro@zdpwm.pl do zarządcy drogi,
tj. Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem.
Odpowiedź Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych do Starosty Wysokomazowieckiego, nr pisma ST.460.38.2024 na przesłany wniosek została udzielona dnia 20 sierpnia 2024 r. Dnia 21 sierpnia 2024 r. za pomocą platformy ePUAP Starosta Wysokomazowiecki udostępnił skarżącemu otrzymaną odpowiedź
z Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem, jako załącznik, uznając, iż jej treść wyczerpuje odpowiedź na postawione pytania. Organ zarządzający ruchem podpisał się pod przesłaną informacją, a odpowiedź w zakresie żądanych informacji została udzielona.
Starosta wyjaśnił, iż pozostawanie w zwłoce i niedotrzymanie terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło z uwagi na nieobecność pracownika merytorycznie odpowiedzialnego za sprawy z zakresu zarządzania ruchem drogowym, który przebywał na urlopie od 1-14 sierpnia 2024 r. Wystąpiły również problemy techniczne po stronie Zarządu Dróg Powiatowych z odbiorem załącznika e-maila. Ponownie wysłano wniosek do ZDP dnia 16 sierpnia 2024 r. przez platformę ePUAP. W dniu 20 sierpnia 2024 r. otrzymano odpowiedź i bez zwłoki dnia 21 sierpnia odesłano odpowiedź dotyczącą żądanych informacji do skarżącego.
5. Mając na uwadze powyższe organ wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie
o umorzenie postępowania.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
4. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.
5. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m. in.) organy władzy publicznej. Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c tej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach zobowiązanych do jej udostępnienia, tj. o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Z kolei, zgodnie z ust. 1 pkt 4 lit. a tego przepisu, udostępnieniu podlega także informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.
Nie ulega wątpliwości, że Starosta Wysokomazowiecki jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym w dniu 1 sierpnia 2024 r. mieściły się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje dotyczące działań w przedmiocie organizacji ruchu stanowią informację publiczną.
W świetle art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 998 ze zm.), starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych. Zadania organu zarządzającego ruchem w zakresie projektów organizacji ruchu określa § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784), który stanowi, że organ zarządzający ruchem m. in.: rozpatruje takie projekty, opracowuje lub zleca je do opracowania, zatwierdza organizację ruchu na podstawie złożonych projektów czy przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję. Z uwagi na powyższe niewątpliwie podejmowane działania dotyczące organizacji ruchu zawierają informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na mocy przepisów u.d.i.p. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że projekt organizacji ruchu dotyczy materii, z którą styka się każdy człowiek jako uczestnik ruchu drogowego. Z uwagi na powszechny charakter jest to więc informacja publiczna, stanowiąca nieodłączny element życia każdego obywatela (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 243/22 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie należy mieć na uwadze to, że o ile wnioskiem o udzielenie informacji może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi, o tyle wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań ani dotyczyć przyszłych niesprecyzowanych zamierzeń.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Jak stanowi natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć co do zasady w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Organ dysponuje również możliwością przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, w takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
6. W rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionuje, że miał obowiązek udzielenia informacji żądanej we wniosku strony ani też że w terminie ustawowym informacji tej nie udzielił. Wskazuje natomiast, że udzielił odpowiedzi z nieznacznym przekroczeniem terminu, tj. 21 sierpnia 2024 r. W konsekwencji wątpliwości Sądu nie budzi, że na dzień wniesienia skargi (6 września 2024 r. – k. 2 akt sądowych) organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z 1 sierpnia 2024 r., o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu organ mógł skorzystać z pomocy w udzieleniu właściwej informacji organ zarządzający ruchem w powiecie. W efekcie nadesłał Skarżącemu plik stanowiący pismo Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych adresowane do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem odnoszące się do wniosku skarżącego, zawierające informację o tym, że żadne prace w zakresie organizacji ruchu na przedmiotowej drodze nie są obecnie prowadzone, jak i nie są zaplanowane. W ocenie Sądu takie działanie organu wypełniło dyspozycję przepisów w zakresie obowiązku udzielenia informacji publicznej w przedmiotowym zakresie.
Z uwagi jednak na załatwienie wniosku skarżącego w dniu 21 sierpnia 2024 r. bezprzedmiotowym było zobowiązanie do załatwienia wniosku skarżącego, w związku z czym w pkt 1 sentencji wyroku orzeczono o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza bowiem możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął też pod uwagę przede wszystkim fakt, że organ udostępnił żądane informacje niezwłocznie po wniesieniu skargi na bezczynność.
Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła.
7. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych składa się wpis od skargi (100 zł). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.