II SAB/BK 67/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-09-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo łowieckiePZŁWSAelektroniczna korespondencjadoręczeniedomniemanie

WSA w Białymstoku zobowiązał Polski Związek Łowiecki do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając bezczynność organu mimo jego twierdzeń o niedostarczeniu wniosku.

Skarga została wniesiona na bezczynność Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Łomży w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się kopii planów łowieckich. Organ twierdził, że nie otrzymał wniosku wysłanego pocztą elektroniczną. Sąd uznał, że wysłanie wniosku na oficjalny adres e-mail organu tworzy domniemanie jego doręczenia, a ciężar dowodu braku dostarczenia spoczywa na organie. W konsekwencji sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku i stwierdził jego bezczynność.

Skarżący Ł. I. złożył skargę na bezczynność Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Łomży w zakresie udostępnienia informacji publicznej, domagając się przekazania kopii rocznych planów łowieckich. Skarżący wysłał wniosek pocztą elektroniczną, jednak organ twierdził, że nie otrzymał wiadomości. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, podkreślając, że wysłanie wniosku na oficjalnie podany adres e-mail organu tworzy domniemanie jego doręczenia. Ciężar dowodu braku dostarczenia wiadomości spoczywa na organie, który powinien zapewnić prawidłową obsługę swojej poczty elektronicznej. Sąd zobowiązał Polski Związek Łowiecki do załatwienia wniosku, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wysłanie wniosku na oficjalnie podany adres e-mail organu tworzy domniemanie faktyczne jego doręczenia, a ciężar dowodu braku dostarczenia spoczywa na organie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym komunikacja elektroniczna jest dopuszczalna, a organ ma obowiązek zapewnić prawidłowy odbiór korespondencji. Twierdzenie o niedostarczeniu wiadomości nie zwalnia organu z obowiązku rozpatrzenia wniosku, jeśli wnioskodawca przedstawi dowód wysłania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zobowiązano_do_dokonania_czynności

Przepisy (15)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo łowieckie art. 32 § ust. 1

Ustawa Prawo łowieckie

Prawo łowieckie art. 34

Ustawa Prawo łowieckie

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja art. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 74 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

MPPOiP art. 19 § ust. 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysłanie wniosku o informację publiczną na oficjalny adres e-mail organu tworzy domniemanie jego doręczenia. Ciężar dowodu braku dostarczenia wiadomości e-mail spoczywa na organie. Polski Związek Łowiecki jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Organ nie otrzymał wniosku o informację publiczną wysłanego pocztą elektroniczną.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie faktyczne, że tak nadany wniosek dotarł do organu ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, zostaje przeniesiony na organ wadliwej organizacji pracy organu (obsługującego go urzędu) lub nieprawidłowym skonfigurowaniu jego poczty elektronicznej – co obciąża ten organ

Skład orzekający

Dariusz Marian Zalewski

przewodniczący

Justyna Siemieniako

asesor sądowy

Marcin Kojło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie domniemania doręczenia wniosków wysyłanych drogą elektroniczną na oficjalne adresy organów administracji publicznej oraz obowiązki organów w zakresie obsługi poczty elektronicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy wniosek został wysłany na oficjalnie podany adres e-mail organu. Nie dotyczy sytuacji, gdy organ nie posiada oficjalnego adresu e-mail lub gdy wnioskodawca nie jest w stanie udowodnić wysłania wiadomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną z urzędami i potwierdza ważne zasady dotyczące doręczania pism w formie elektronicznej, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.

Czy Twój e-mail do urzędu na pewno dotarł? Sąd wyjaśnia, kto ponosi ryzyko!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bk 67/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący/
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. I. na bezczynność Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Łomży w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Związek Łowiecki Zarząd Okręgowy w Łomży do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku Ł. I. z 21 czerwca 2023 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Łomży na rzecz skarżącego Ł. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Ł. I. (dalej powoływany również jako: skarżący) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Łomży (dalej powoływany również jako: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich, informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 21 czerwca 2023 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 21 czerwca 2023 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej (na adres: [...]) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania:
1) kopii lub skanu formularza rocznego planu łowieckiego na rok gospodarczy 2023 - 2024 dla obwodu łowieckiego nr [...] w powiecie kolneńskim, zatwierdzonego zgodnie z Ustawą Prawo Łowieckie, lub wszystkich danych zawartych w tym formularzu będących w systemie informatycznym Polskiego Związku Łowieckiego.
2) kopii lub skanu formularza rocznego planu łowieckiego na rok gospodarczy 2017 - 2018 dla obwodu łowieckiego nr [...] w powiecie kolneńskim, zatwierdzonego zgodnie z Ustawą Prawo Łowieckie, lub wszystkich danych zawartych w tym formularzu będących w systemie informatycznym Polskiego Związku Łowieckiego.
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał przesłanie pocztą elektroniczną na adres: [...]. Wyjaśnił, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co w ocenie skarżącego czyni skargę zasadną i konieczną.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz o zobowiązanie skarżącego do przedłożenia wydruku wiadomości email z dnia 21 czerwca 2023 r., na którą to treść wiadomości powołuje się w wywiedzionej skardze, a także
o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ustosunkowując się do oznaczonej skargi organ stwierdził, że nie otrzymał wiadomości mailowej zawierającej treść przytoczonych w skardze żądań.
Wraz z pismem z 4 września 2023 r. skarżący nadesłał wydruk z poczty elektronicznej wiadomości mailowej przesłanej do organu w dniu 21 czerwca 2023 r. o identycznej treści wniosku do zawartej w złożonej do WSA w Białymstoku skargi na bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.
Wyjaśnić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy
w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy – bezczynność to taki stan rzeczy,
w którym zawisła przed organem sprawa, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, nie została załatwiona w wymaganej przez prawo formie.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana
z udostępnieniem informacji publicznej. Należy podkreślić, że przepisy ustawy
o dostępie do informacji publicznej nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach nieudostępnienia oraz o terminie,
w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował natomiast w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw.
Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Natomiast katalog podmiotów, zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, został określony w art. 4 u.d.i.p.
Ustawodawca nie przewidział przy tym żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Załatwienie wniosku może nastąpić także poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
Podkreślić należy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika bowiem konieczność pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej, nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby informację taką otrzymać. W konsekwencji uznać należy, że dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty kwalifikowany podpis elektroniczny, albowiem – w świetle stanowiska judykatury - brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; 14 grudnia 2012 r., I OSK 1013/12 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tego rodzaju elementy niewątpliwie zostały zaś zawarte w wiadomości e-mail wysłanej przez skarżącego w dniu 21 czerwca 2023 r.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest okoliczność charakteru prawnego żądanej informacji jako informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, lecz ustalenie, czy w istocie do organu w dniu 21 czerwca 2023 r. wpłynął nadany zwykłą pocztą elektroniczną wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
Strony zaprezentowały przeciwstawne twierdzenia w tej materii z tym, że skarżący uprawdopodobnił wysłanie wniosku, gdyż w reakcji na twierdzenie organu
z odpowiedzi na skargę o nieotrzymaniu wiadomości mailowej z 21 czerwca 2023 r., wraz z pismem z 4 września 2023 r. nadesłał wydruk tej wiadomości. Z treści wydruku wiadomości e-mail wysłanej z adresu [...] wynika, że skierował ją na prawidłowy adres zwykłej poczty elektronicznej organu. Organ nie zaprzeczył, że używa takiego adresu poczty elektronicznej. Co więcej – jest on podany na oficjalnej stronie "www" organu w Internecie – na stronie internetowej [...] w zakładce "kontakt" widnieje adres mailowy [...], na który skarżący skierował swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W zakresie ustalenia na kim spoczywa ciężar dowodu i kto ewentualnie ponosi ryzyko związane z możliwością braku dostarczenia wiadomości nadanej zwykłą pocztą elektroniczną wypowiadał się wielokrotnie i jednolicie Naczelny Sąd Administracyjny w swych orzeczeniach – na przykład z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; 16 września 2016 r., I OSK 1924/16; 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17;
10 września 2015 r., I OSK 1968/15; 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15; 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14; 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15, czy też 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17.
Na podstawie prezentowanych w powołanych wyżej orzeczeniach słusznych motywów, co do zasady przy nadaniu wniosku poprzez pocztę elektroniczną (e-mail), na oficjalnie podany do powszechnej wiadomości elektroniczny adres organu, należy przyjąć istnienie domniemania faktycznego, że tak nadany wniosek dotarł do organu, co z kolei jest równoznaczne z zainicjowaniem opisanej wyżej ustawowej procedury w zakresie udostępniania przez organ informacji publicznej, w tym również
w zakresie obowiązujących organ terminów do załatwienia wniosku.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17, w którym to sąd zauważył, że artykuł 10 u.d.i.p., ani żaden inny przepis tej ustawy, nie określa
w jakiej formie powinien zostać złożony wniosek i dopuszczalne jest wykorzystanie każdego środka komunikacji do przedstawienia swojego żądania, przy czym postępowanie w sprawie o udostępnienie informacji publicznej jest całkowicie odformalizowane, bowiem jego charakter ma sprzyjać możliwości szybkiego uzyskania oczekiwanej informacji publicznej. Komunikacja elektroniczna ma szereg zalet: jest szybka, ogólnie dostępna i pozwala na niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na wniosek. Jej wadą jest natomiast możliwość wystąpienia problemów natury technicznej, które spowodują, że wniosek faktycznie wysłany nie dotrze do adresata. Należy w tej sytuacji rozważyć jaką pozycję mają obie strony postępowania
i ewentualny konflikt rozwiązać tak, aby szanse i możliwości tych stron były równorzędne. Jak dalej stwierdził NSA – osoba, kierująca wniosek drogą elektroniczną, nieposługująca się podpisem elektronicznym, może przedstawić jedynie komputerowy wydruk świadczący o tym, że wniosek skierowany został do określonego adresata. W innej sytuacji jest organ, czy też podmiot niebędący organem, a zobowiązany do udzielania informacji publicznej. Z reguły dysponuje on profesjonalną kadrą informatyczną, której zadaniem jest takie zorganizowanie systemu komunikacji internetowej, aby informacje, wysyłane pod adres elektroniczny, były w sposób właściwy odbierane. Twierdzenie adresata wniosku, że wniosku takiego nie otrzymał, co wyklucza odpowiedzialność z tytułu bezczynności, stawiałoby wnioskodawcę, który dysponuje dowodem wysłania wniosku, w znacznie gorszej sytuacji procesowej. Podmiot zobowiązany mógłby przy pomocy takiego twierdzenia skutecznie unikać rozpoznania wniosku, natomiast weryfikacja jego twierdzeń bez konieczności zaawansowanych, profesjonalnych działań nie byłaby możliwa.
Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy
i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Skutki trudności, błędów, czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym samym twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że nie otrzymał (nie odebrał) tej wiadomości, mogą tylko świadczyć o wadliwej organizacji pracy organu (obsługującego go urzędu) lub nieprawidłowym skonfigurowaniu jego poczty elektronicznej – co obciąża ten organ (vide postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 oraz z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15).
Sąd w związku z tym stwierdza, że skarżący miał prawo złożyć wniosek
o udostępnienie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej, wskazany na oficjalnej stronie internetowej zarządu okręgowego PZŁ i z takiej drogi skorzystał. Skoro adres poczty elektronicznej opublikowano na oficjalnej stronie zarządu okręgowego PZŁ, to należy przyjąć, że organ zobowiązał się do obsługi tego adresu poczty elektronicznej w sposób umożliwiający skuteczny przepływ za jego pośrednictwem kierowanych do niej pism. Jeżeli zatem wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła do adresata.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie budzi przy tym wątpliwości to, że Polski Związek Łowiecki (PZŁ), Zarządy Okręgowe PZŁ oraz Koła Łowieckie są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem nie tylko władze publiczne ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą
w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1082, dalej jako: "Prawo łowieckie"), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza natomiast ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami
w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej
i rybackiej (art. 1 Prawa łowieckiego). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią zaś własność Skarbu Państwa (art. 2 Prawa łowieckiego).
Na podstawie art. 34 Prawa łowieckiego ustawodawca przekazał PZŁ szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej; troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową
i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych
i innych zwierząt dziko żyjących; ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych; podejmowanie działań mających na celu zwalczanie i zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt łownych; realizację innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Wymienione zadania mają charakter publiczny. W świetle przepisów Prawa łowieckiego, PZŁ wykonuje zatem m.in. zadania administracji państwowej związane
z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 190/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 32/14, wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3277/15; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zadania te, na podstawie art. 32a ust. 1 pkt 8 Prawa łowieckiego, wykonują także Zarządy Okręgowe jako organy strukturalne PZŁ. Zgodnie z § 98 Statutu PZŁ do kompetencji Zarządu Okręgowego należy m.in.: nadzór nad kołami mającymi siedzibę na terenie okręgu i członkami niezrzeszonymi w kołach łowieckich zgodnie
z właściwością określoną w § 5 ust. 3; realizowanie uchwał właściwych organów Zrzeszenia; zarządzanie, w ramach udzielonych pełnomocnictw, funduszami
i majątkiem Zrzeszenia pozostającymi w dyspozycji okręgu; opiniowanie projektów podziału obszaru województwa na obwody łowieckie i zmian granic tych obwodów
w granicach okręgu; nadzór nad prowadzeniem gospodarki łowieckiej na terenie obwodów łowieckich położonych na terenie okręgu; współdziałanie z właściwymi organami administracji rządowej i samorządowej w realizacji zadań zlecanych,
w ramach obowiązującego prawa; współpraca z terenowymi organami administracji rządowej i samorządowej, właściwymi regionalnymi dyrekcjami Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz organizacjami społecznymi
w zakresie łowiectwa, ochrony przyrody i ochrony środowiska; inspirowanie porozumień i tworzenie wspólnych przedsięwzięć z administracją terenową Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, w tym w zakresie tworzenia rejonów hodowlanych.
Do kompetencji Zarządu należy poza tym: wydawanie niezbędnych zarządzeń i instrukcji; prowadzenie monitoringu zwierzyny oraz rejestru łowieckich trofeów medalowych. Z § 120 Statutu PZŁ wynika zaś, że zrzeszenie może otrzymywać dotacje według zasad określonych w odrębnych przepisach, co oznacza, że w tym zakresie dysponuje środkami publicznymi.
Tym samym, w świetle przepisów Prawa łowieckiego – ze względu na publiczny charakter realizowanych zadań, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zarząd Okręgowy PZŁ jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej.
Reasumując, podnoszona przez organ argumentacja (wskazująca, że nie otrzymał on wniosku z dnia 21 czerwca 2023 r.) nie mogła odnieść skutku w postaci odrzucenia skargi. Jak bowiem wskazano wyżej – skutecznie wysłanie maila przez stronę skarżącą pozwala domniemywać, że e-mail trafił do organu. Potwierdzenie wysłania wiadomości e-mail powoduje bowiem, że ciężar dowodu, iż wniosek nie został doręczony, zostaje przeniesiony na organ, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek.
Mając na uwadze powyższe, skoro skarżący uprawdopodobnił wysłanie drogą elektroniczną w dniu 21 czerwca 2023 r. wniosku o informację publiczną, a nie otrzymał odpowiedzi w przepisanym prawem terminie, to przy braku odmiennych okoliczności, w szczególności w braku przedstawienia kontrargumentacji
i przeciwdowodu przez organ należało przyjąć, że organ ten pozostawał
w bezczynności. Należy bowiem uznać, że organ otrzymał wniosek w dacie nadania go przez skarżącego drogą elektroniczną, a w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie nadesłał żądanej informacji, ani też nie zareagował w inny sposób, tj. poprzez: poinformowanie, że w ocenie organu żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź też przez wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lub też poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania –
w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Nie rozpoznając wniosku skarżącego z 21 czerwca 2023 r. w sposób wymagany przepisami prawa, organ pozostaje w bezczynności, która to nie ustała również po wniesieniu skargi do sądu. Sąd, stwierdziwszy ten stan, był zobligowany zobowiązać organ do załatwienia wniosku w trybie u.d.i.p., o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt
I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził wystąpienia takich cech. Nie wskazuje na to również skarżący w złożonej skardze. Sąd stwierdził nieprawidłowość działania organu, jednak należy uznać, że nie było ono celowe i nacechowane złą wolą działania organu, bowiem organ ten pozostawał w przekonaniu, że skarżący nie nadał do organu wiadomości mailowej w dniu 21 czerwca 2023 r. dotyczącej informacji publicznej.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu uiszczony przez stronę skarżącą wpis w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI