II SAB/Bk 64/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej, zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa i nałożył grzywnę 500 zł.
Skarżący J.G. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej, które uniemożliwiają przejazd. Pomimo wielokrotnych ponagleń, organ nie wszczął formalnego postępowania ani nie wydał postanowienia o odmowie. Sąd uznał, że Wójt pozostawał w bezczynności, co stanowiło rażące naruszenie prawa, i zobowiązał go do załatwienia sprawy w ciągu 30 dni, nakładając jednocześnie grzywnę w wysokości 500 zł.
Skarżący J.G. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej. Wójt nie podjął formalnych działań w odpowiedzi na podanie skarżącego z dnia 23 lutego 2023 roku, co doprowadziło do stwierdzenia bezczynności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Sąd uznał, że brak formalnej odpowiedzi organu na wniosek, czy to poprzez wszczęcie postępowania, czy odmowę jego wszczęcia, stanowi bezczynność. Działania podjęte przez Wójta po ponagleniach skarżącego, polegające na zleceniu geodecie pomiarów i wystąpieniu o zezwolenie na wycinkę, zostały uznane za spóźnione i prowadzone w innym trybie, bez udziału skarżącego. Sąd stwierdził, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało nałożenie grzywny w wysokości 500 zł. Wójt został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda formalnego rozstrzygnięcia w odpowiedzi na wniosek strony, a jedynie podejmuje działania w innym trybie lub po licznych ponagleniach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak formalnej odpowiedzi organu na wniosek strony, czy to poprzez wszczęcie postępowania, czy odmowę jego wszczęcia, stanowi bezczynność. Działania podjęte przez organ po ponagleniach, ale w innym trybie i bez udziału wnioskodawcy, nie niwelują stanu bezczynności wobec pierwotnego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu, zobowiązuje go do załatwienia sprawy i stwierdza rażące naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wymierza organowi grzywnę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien odmówić wszczęcia postępowania, jeśli brak jest podstaw do jego prowadzenia.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 35 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie ponaglenia do właściwego organu stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 52 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie ponaglenia do właściwego organu stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące ponaglenia w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące orzekania o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wydał formalnego rozstrzygnięcia (wszczęcia postępowania lub odmowy) w odpowiedzi na wniosek skarżącego. Działania organu podjęte po ponagleniach były spóźnione i prowadzone w innym trybie, bez udziału skarżącego. Bezczynność organu trwała pomimo wielokrotnych ponagleń.
Odrzucone argumenty
Organ twierdził, że nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, ponieważ sprawa była procedowana w innym postępowaniu, a skarżący nie był jego stroną. Organ argumentował, że petycja z 11 kwietnia 2022 r. została rozpatrzona w ustawowym terminie, a skarga na bezczynność w tej sprawie została odrzucona.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest dopuszczalne "milczenie w sprawie" a później w wyniku kolejnych ponagleń skarżącego podjęcie działań, ale w innym trybie nie z wniosku stronu, a z urzędu i bez udziału skarżącego. Takie działanie takie należy ocenić jako brak podjęcia wymaganego przepisami k.p.a. rozstrzygnięcia, czyli bezczynność. Wniosek Skarżącego powinien doczekać się formalnej odpowiedzi, albo o odmowie, albo o wszczęciu postępowania w sprawie. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Dariusz Marian Zalewski
sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Marcin Kojło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wniosku strony o wszczęcie postępowania oraz kwalifikacja rażącego naruszenia prawa w przypadku długotrwałej zwłoki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnej odpowiedzi organu na wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy problem z bezczynnością organów administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje, w tym poprzez nałożenie grzywny. Jest to praktyczny przykład dla obywateli i prawników.
“Wójt w bezczynności: Sąd nakłada grzywnę za zwłokę w sprawie usunięcia drzew.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bk 64/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-10-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/ Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/ Marcin Kojło Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 46/24 - Wyrok NSA z 2025-02-25 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy W. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej 1. stwierdza, że Wójt Gminy W. pozostaje w bezczynności; 2. zobowiązuje Wójta Gminy W. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem; 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy W. karę grzywny w wysokości 500,00 zł (pięćset złotych); 5. oddala skargę w pozostałym zakresie. Uzasadnienie 1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J.G. (dalej powoływany jako skarżący) zaskarżył bezczynność Wójta Gminy W. (dalej powoływany jako organ, Wójt) w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej. W treści skargi wyjaśniono, że w dniu 11 maja 2022 roku po raz pierwszy w formie petycji zwrócił się do organu z prośbą o spowodowanie usunięcia ww. drzew posadzonych przez właściciela działki [...] obręb B., które uniemożliwiają przejazd tą drogą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 roku, sygn. akt II SAB/Bk 125/22 odrzucił jego skargę na bezczynność Wójta w przedmiocie rozpoznania petycji w sprawie spowodowania usunięcia drzew z drogi gminnej. Wywiódł zatem, że sprawa ta jest dobrze znana Wójtowi. W związku z powyższym wyrokiem WSA w Białymstoku w dniu 23 lutego 2023 roku skarżący złożył w Urzędzie Gminy W. podanie z prośbą o wszczęcie postępowania odnośnie drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B. o szerokości 9,0 metrów, na granicy z działką [...] obręb B., w celu ich usunięcia i doprowadzenia do przejezdności tej drogi gminnej. Podanie skarżącego nie spotkało się z formalną odpowiedzią organu w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z ww. wniosku. Zdaniem skarżącego organ pozostawał w bezczynności, bowiem jego działania w postaci zatrudnienia od stycznia 2023 roku geodety, były działaniami pozorowanymi w celu przewlekłości w rozpatrzeniu sprawy. W związku w powyższym skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży (dalej powoływane jako Kolegium) ponaglenie z dnia 14 kwietnia 2023 roku. Wtedy to w ciągu kilku dni tj. 21 kwietnia 2023 roku Wójt wydał postanowienie nr Dl.7230.4.2023, z którego wynika, że od podpisania umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 roku z geodetą na świadczenie usług, dopiero w dniu 20 kwietnia 2023 roku tj. dzień przed wydaniem postanowienia, geodeta przedłożył w tutejszym Urzędzie mapę sytuacyjno-wysokościową. W wydanym postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2023 roku zdaniem skarżącego Wójt celowo pisze, że: "zlecono uprawnionemu geodecie przeprowadzenie pomiarów i oznaczenia drzew przyległych do działek nr ewid. [...] i [...] obręb B. na mapie", pomimo że działka nr ewid. [...] przylega do drogi powiatowej nr [...] oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obręb B. Skarżący wyjaśnił, że działka nr ewid. [...] obręb B. nie przylega do drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B., ani też skarżący nie wymieniał i nie wskazywał na tę działkę w podaniu z dnia 23 lutego 2023 roku, tylko na działkę ewid. [...] obręb B. przylegającą do drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B. Wskazanie innej działki jest według skarżącego celowym działaniem organu i jego pracowników, co świadczy o bezczynności i przewlekłości w załatwieniu podania poprzez doprowadzenie drogi gminnej do przejezdności, jak też o podejściu i stosunku Wójta do jego mieszkańców, którzy nie mogę dojechać drogą gminną do swojego pola, aby skosić zboże. Skarżący wskazał, że na skutek złożonego do Kolegium ponaglenia z dnia 14 kwietnia 2023 roku otrzymał postanowienie z dnia 27 kwietnia 2023 roku nr SKO.412/17/2023, w którym uznano ponaglenie za nieuzasadnione. W związku z powyższym złożył do Kolegium ponowne ponaglenie 6 czerwca 2023 roku, na które otrzymałem zwykłe pismo z dnia 14 czerwca 2023 roku nr SKO.028/1205/2023, w którym Kolegium wskazało, że nic już nie może zrobić i mogę jedynie wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Ponadto skarżący otrzymał postanowienie Wójta z dnia 13 czerwca 2023 roku, nr DI.7234.4.2023, w którym wskazano, że dopiero wtedy po złożeniu ponaglenia po raz drugi, wnioskiem z dnia 12 czerwca 2023 roku, znak: GŚ.6131.50.2023 zwrócono się o wydanie zezwolenia na wycinkę przedmiotowych drzew. We wskazanym postanowieniu po raz kolejny powtórzono błąd z numerem działki ewidencyjnej, którego to błędu zdaniem skarżącego celowo nie sprostowano, aby w ten sposób przedłużać zakończenie sprawy i doprowadzenia do przejezdności drogi gminnej. Skarżący podniósł również, że w dniu 23 czerwca 2023 roku wyraził wolę uzyskania dostępu do akt sprawy w siedzibie Kolegium, które zostały tam przesłane przez Wójta, jednak nie mógł zapoznać się z aktami tej sprawy, gdyż Kolegium bardzo szybko odesłało te akta do Urzędu Gminy W., uniemożliwiając zapoznanie się z aktami sprawy. Wobec powyższego skarżący wniósł o jak najszybsze rozpatrzenie skargi, ukaranie grzywną w najwyższej wysokości Kolegium oraz Wójta, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 100.000 zł. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że skarżący nie dopełnił wymogu złożenia ponaglenia. Wójt ocenił skargę jako bezzasadną z uwagi na fakt, że organ nie dopuścił się bezczynności, przewlekłości w rozpatrywaniu sprawy czy łamania zarzuconych w skardze przepisów. Organ podniósł, że petycja z 11 kwietnia 2022 r. została rozpatrzona w ustawowym terminie. Mimo to w dniu 18 listopada 2022 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Wójta (zarzuty jak w obecnej skardze), którą Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z dnia 31.01.2023 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 125/22 jako niedopuszczalną. Orzeczenie jest prawomocne. Odnośnie do pisma z dnia 23 lutego 2023 r. o wszczęcie postępowania dot. drzew opisanych w ww. petycji wskazano na identyczne podstawy jak w uprzednio złożonej petycji. Zdaniem organu przepisy prawa nie nakazują w przypadku takiego pisma wszczęcia przez organ postępowania z urzędu. Wskazano, że w dniu 12 czerwca Wójt złożył do Starosty Łomżyńskiego wniosek w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę wnioskowanych przez skarżącego drzew. Obecnie postępowanie prowadzone przez Starostę Łomżyńskiego jest na etapie uzgodnień z właściwym miejscowo Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie pozostaje w bezczynności lub też nie prowadzi przewlekle tego postępowania, gdyż sprawa jest procedowana na dalszym etapie, a skarżący nie będąc jego stroną nie jest informowany o jej przebiegu. 3. W wykonaniu wezwania sądu skarżący wraz z pismem z 18 sierpnia 2023 r. przedłożył ponaglenia z 14 kwietnia 2023 r. oraz z 6 czerwca 2023 r. oraz związane z nimi postanowienia Wójta i Kolegium. Wskazał wobec tego, że organ mija się z prawdą, wskazując, że ponaglenie nie zostało wniesione. 4. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o odrzucenie lub oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. 4. Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów należy zauważyć, że skarga została wniesiona łącznie na bezczynność organu i przewlekłość prowadzonego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, iż zakres przedmiotowy przewlekłości postępowania jest zasadniczo szerszy niż pojęcie bezczynności organu. O ile bezczynność można sprowadzić do braku jednej czynności organu w postaci "wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa", to przewlekłość oznacza taki stan, w którym sprawa administracyjna jest rozpoznawana ponad rozsądny i wymagany dla jej załatwienia czas. Kontrola sprawności toku postępowania przeprowadzana przez Sąd administracyjny w celu zastosowania środków przewidzianych w art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. musi obejmować zatem również ocenę przeprowadzanych działań organu. Odróżniając te dwie postacie niesprawności postępowania prowadzonego przez organ należy zauważyć, że obie skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłość zmierzają do osiągnięcia podobnego rezultatu. Tożsamość środków, jakie może wykorzystać Sąd administracyjny w ramach skarg na bezczynność i przewlekłość powoduje, że bez względu na oznaczenie przez stronę skargi i podniesienia w niej zarzutów bezczynności lub przewlekłości, bądź obu tych stanów zamiennie czy też łącznie, Sąd administracyjny, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi, w każdym przypadku ocenia postępowanie z punktu widzenia prawidłowości toku podejmowanych czynności, ich celowości, czasu jego trwania, kontroluje czy organ pozostaje w bezczynności czy też postępowanie prowadzone jest przewlekle ponad wymagany dla wyjaśnienia sprawy okres. Podkreślenia wymaga, że nie jest wykluczone, że w jednym postępowaniu organ dopuści się też obu form opieszałości. W przypadku zastosowania środków przewidzianych w art. 149 p.p.s.a. na skutek wniesionej skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania z punktu widzenia interesów strony nie ma istotnego znaczenia czy Sąd administracyjny określoną wadliwość organu prawidłowo przyporządkował do bezczynności, czy przewlekłości. Nie zwalnia to oczywiście sądu administracyjnego z konieczności badania sprawy pod kątem obydwu rodzajów opieszałości organu w prowadzeniu sprawy. (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., II OSK 2225/14 – wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w bazie orzeczeń CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021 poz. 735, dalej jako: k.p.a.) organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. 5. Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2655/13) W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem Skarżący przed jej wniesieniem skierował do organu wyższego stopnia ponaglenie, zresztą dwukrotnie (k. 17 i 20 akt sądowych). 6. W sprawie niniejszej Sąd uznał, że Wójt dopuścił się bezczynności. Tak Sąd ocenił bowiem sytuację, kiedy podanie skarżącego nie spotkało się z formalną odpowiedzią organu w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z ww. wniosku. W dniu 23 lutego 2023 roku skarżący złożył w Urzędzie Gminy W. podanie z prośbą o wszczęcie postępowania odnośnie drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B. o szerokości 9,0 metrów, na granicy z działką [...] obręb B., w celu ich usunięcia i doprowadzenia do przejezdności tej drogi gminnej. Formalnej odpowiedzi Wójta na ww. pismo nie było ani poprzez wszczęcie postępowania ani poprzez odmowę jego wszczęcia. Rację ma więc skarżący, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem działania Wójta podjęte później w tej sprawie były spóźnione w stosunku do wniosku skarżącego i odbywały się niejako poza nim. W ocenie samego Wójta jego działania w sprawie wycinki drzew odbywały się w ramach innego postępowania wszczętego przez Wójta z urzędu, a skarżący nie był stroną tego postępowania i z tego powodu nie był informowany o jego przebiegu (s. 2 odpowiedzi na skargę). W ocenie Sądu z uwagi na treść art. 61 i 61a k.p.a., a także zgodnie z wykładnią ww. przepisów zawartą w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych racja w tym sporze leży po stronie skarżącego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2022 r., II SAB/Gl 19/22, czy też WSA w Krakowie z 23 marca 2023, III SAB/Kr 97/22). Skarżący wystąpiła do organu z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie wycinki drzew w dnu 23 lutego 2023 r. Zdaniem Sądu organ mógł w takiej sytuacji wydać jedno z trzech rozstrzygnięć. Organ winien, jeśli wniosek spełniał wymagania przewidziane prawe wszcząć stosowne postępowanie. W przeciwnym wypadku winien wydać decyzję odmowną. Jeśli zaś brak było podstaw do rozstrzygania sprawy w drodze postępowania, powinien na podstawie art. 61a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania. Nie jest dopuszczalne "milczenie w sprawie" a później w wyniku kolejnych ponagleń skarżącego podjęcie działań, ale w innym trybie nie z wniosku stronu, a z urzędu i bez udziału skarżącego. Takie działanie takie należy ocenić jako brak podjęcia wymaganego przepisami k.p.a. rozstrzygnięcia, czyli bezczynność. Wniosek Skarżącego powinien doczekać się formalnej odpowiedzi, albo o odmowie, albo o wszczęciu postępowania w sprawie. W sprawie nie organ nie podejmował działań i dopiero ponaglenie Skarżącego z dnia 14 kwietnia 2023 roku odniosło skutek. Wtedy to, w ciągu kilku dni, tj. 21 kwietnia 2023 roku Wójt wydał postanowienie nr Dl.7230.4.2023, z którego wynika, że od podpisania umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 roku z geodetą na świadczenie usług, dopiero w dniu 20 kwietnia 2023 roku tj. dzień przed wydaniem postanowienia, geodeta przedłożył w tutejszym Urzędzie mapę sytuacyjno-wysokościową. Zarzut skarżącego odnośnie prowadzenia tych działań przez Wójta w sposób przewlekły nie został jednak rozpoznany, gdyż Sąd uznał, że nie były to działania w ramach wniosku Skarżącego z 23 lutego 2023 r., gdyż postępowanie w tej sprawie formalnie nie zostało wszczęte i organ pozostawał w bezczynności. 7. Sąd uznał w pkt 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Taka sytuacja w sprawie niniejszej wystąpiła. Wójt mimo treści przepisów art. 61 i 61a k.p.a. i obowiązków które te przepisy na niego nakładają, nie wszczął postępowania, ani w żaden sposób nie rozstrzygnął formalnie o zasadności tego wniosku do czego był zobowiązany. Z uwagi na fakt, że organ do dnia wydania wyroku pozostawał w bezczynności Sąd zobowiązywał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty zwrotu akt (pkt 1 sentencji wyroku) tj.: wszczęcia postępowania, wydania decyzji odmownej co do wycinki, a jeśli brak było podstaw do rozstrzygania sprawy w drodze postępowania, powinien na podstawie art. 61a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania. Z uwagi na to, że bezczynność organu miała charakter rażący nałożono na organ grzywnę w wysokości 500 zł. Na wysokość grzywny wpływ miała przede wszystkim okoliczność, że Skarżący wielokrotnie dochodził swoich spraw w tej sprawie, a organ żadnych działań nie podejmował. Zrobił to dopiero po licznych ponagleniach w kwietniu 2023 roku, ale z pominięciem samego skarżącego jako wnioskodawcy i inicjatora postępowania w sprawie wycinki drzew. Sąd wymierzając grzywnę miał też na względzie długość okresu bezczynności organu samorządu, który, co do zasady, powinien podjąć działania bez zbędnej zwłoki (art. 35 k.p.a.), a spraw załatwić w ciągu 30 dni, a w sprawach skomplikowanych w ciągu 2 miesięcy (art. 35 § 3 k.p.a.) od daty złożenia wniosku. Skarżący żądał w skardze przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 100.000 zł (słownie: sto tysięcy złotych) na podstawie art. 149 p.p.s.a., niemniej wniosku w tej sprawie w żaden sposób nie uzasadnił. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie sądu w tej sprawie taka sytuacja nie zachodziła i Sąd żądanej kwoty nie przyznał. 8. Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie z pkt 2 i 3 sentencji wyroku, o tym, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa zapadło na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a i 3 p.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny (pkt 4 sentencji wyroku) dokonano na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd o kosztach postępowania sądowego (pkt 5 sentencji wyroku) orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI