II SAB/Bk 58/05

II SAB/Bk 58/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Prutis
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149, art. 154 §  1 art. 200 w zw. z art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi J.B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. zobowiązuje Burmistrza S. do wydania w terminie miesiąca od zwrotu akt decyzji załatwiającej wniosek skarżącego J.B. z dnia [...] czerwca 1999 roku, sprecyzowany pismem z dnia [...] stycznia 2000 roku, zawierający żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza S. z dnia [...] maja 1998 roku Numer [...]; 2. oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny; 3. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego J.B. kwotę 44 (czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Uzasadnienie
Skargą złożoną [...] lipca 2004r. J.B. zarzucił Burmistrzowi S. bezczynność polegającą na niezałatwieniu sprawy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tegoż burmistrza wydaną [...] maja 1998r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie linii energetycznej kablowej SN 15 kV pomiędzy stacjami transformatorowymi ST 1068-ST-127 –ST 250 w ciągu ulic G., G. i Ż. w S.
Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego o uchylenie opisanej wyżej decyzji złożony został [...] czerwca 1999r. Ponieważ organ nie podjął czynności w sprawie, J.B. wywiódł do SKO w B. w dniu [...].11.1999r. zażalenie na bezczynność burmistrza, które postanowieniem SKO z [...] grudnia 1999r. zostało uwzględnione i wyznaczony został burmistrzowi dodatkowy termin do załatwienia wniosku do dnia 28 stycznia 2000r. (vide: postanowienie SKO -k.37 – 37 odwrót akt administracyjnych). Po tymże postanowieniu organ I instancji nadał bieg wnioskowi skarżącego jako żądaniu uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa. J.B. w odpowiedzi na wezwanie organu czy jako strona postępowania o ustalenie warunków zabudowy wyraża zgodę na uchylenie decyzji z [...] maja 1998r., pismem z [...] stycznia 2000r. sprecyzował intencje swego wniosku wskazując, iż w pierwszej kolejności żąda stwierdzenia nieważności tejże decyzji a w przypadku nieuwzględniania tego żądania, wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ostatecznie zaś rozpatrzenia wniosku jako żądania uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa. Wówczas organ I instancji wydał [...] stycznia 2000r. decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją z [...] maja 1998r. z powodu niezachowania przez skarżącego miesięcznego terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Decyzja powyższa na skutek odwołania J.B. została decyzją SKO w B. z [...] marca 2000r. uchylona a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem rozpatrzenia w pierwszej kolejności żądania stwierdzenia nieważności decyzji z [...].051998r. (tj. nadanie biegu temu żądaniu) i wstrzymania się zarówno postępowaniem dotyczącym wznowienia postępowania, jak i postępowaniem w trybie art. 155 kpa.
Po odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S.
z [...].05.1998r. (decyzją SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2000r.), akta sprawy zwrócone zostały [...] maja 2000r. organowi I instancji, który nie podejmował żadnych dalszych czynności w sprawie a w czerwcu 2002r. na pytanie Wojewody czy jest w toku jakiekolwiek postępowanie nadzwyczajne w sprawie wzruszenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] .05.1998r., odpowiedział, iż takie postępowanie się nie toczy. J.B. wówczas powtórnie wywiódł zażalenie na bezczynność organu I instancji. (pismem z [...] lipca 2002r.) a gdy nie otrzymał odpowiedzi SKO o sposobie załatwienia tego zażalenia, wywiódł skargę do NSA – Ośrodka Zamiejscowego w B. na bezczynność burmistrza. Tutejszy sąd administracyjny postanowieniem z [...] czerwca 2003r. (wydanym w sprawie [...]) umorzył postępowanie ze skargi na bezczynność organu jako bezprzedmiotowe albowiem w międzyczasie, bo [...] kwietnia 2003r., SKO w B. uwzględniło kolejne zażalenie strony na bezczynność burmistrza i wyznaczyło mu nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2003r.
Pismami z dnia [...] stycznia 2004r. i [...] kwietnia 2004r. skarżący wezwał Burmistrza Miasta i Gminy S. do załatwienia sprawy w ustawowym terminie i zażądał od organu odszkodowania w trybie art. 154 § 4 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w dniu [...] lipca 2004r. wywiódł niniejszą skargę wnosząc w niej o:
- podjęcie niezbędnych działań zmierzających do egzekucji orzeczenia sądu
z [...] czerwca 2003r,
- ukaranie Burmistrza Miasta i Gminy S. grzywną za niewykonanie wyroku
i decyzji SKO w B. w przedmiocie poprzedniej bezczynności,
- zawiadomienie prokuratora o konieczności zainteresowania się sprawą notorycznego zaniedbywania obowiązków przez organ samorządowy i pracowników odpowiedzialnych
na usunięcie bezczynności.
Burmistrz S. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skardze na bezczynność organu nie można odmówić słuszności. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy
w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności
(vide: pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Krysiak-Malczyk i M. Romańskiej, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest przy tym, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 5 listopada 1987r., sygn. SAB 23/87-ONSA 1988, Nr 1, poz. 13). W wyroku z dnia
16 listopada 1990r. (sygn. IV SAB 9/90 –ONSA 1990, Nr 2-3, poz. 42) Naczelny Sąd Administracyjny wprost stwierdził, iż nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania
w terminie określonym w art. 35 kpa jest równoznaczne z niewydaniem decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie Burmistrz S. ewidentnie pozostaje bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 1999r. sprecyzowanego pismem skarżącego z [...] stycznia 2000r. (k. 43 i 128 akt administracyjnych). Skarżący w piśmie precyzującym stanowisko wyraźnie wskazał jakie żądania procesowe obejmuje jego wniosek o uchylenie decyzji burmistrza z dnia [...] maja 1998r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, podając iż w pierwszej kolejności jest to żądanie stwierdzenia nieważności tejże decyzji, w drugiej żądanie wznowienia postępowania administracyjnego tejże decyzji a w trzeciej dopiero (na wypadek odmownych decyzji w postępowaniach wymienionych wyżej) rozważenie możliwości uchylenia tejże decyzji w trybie art. 155 kpa.
Z momentem zatem zwrotu Burmistrzowi S. akt sprawy z ostateczną decyzją organu nadzoru tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji burmistrza z [...] maja 1998r., rozpoczął bieg termin do załatwienia wniosku skarżącego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją burmistrza z [...] maja 1988r. Z akt administracyjnych wynika, iż decyzja SKO w B. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z [...].05.1998r. została wydana [...] kwietnia 2000r. (k. 91 akt administracyjnych),
a całość akt sprawy wraz z tą decyzją zwrócona została organowi I instancji w dniu [...] maja 2000r. (k. 92 akt administracyjnych). Przyjmując, korzystnie dla organu, iż z załatwieniem sprawy w trybie wznowienia postępowania administracyjnego wstrzymał się on do momentu rozpoznania skargi J.B. na decyzję SKO w B. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji burmistrza z [...].05.1998r., stwierdzić należy, iż już od daty zwrotu burmistrzowi akt sprawy po prawomocnym odrzuceniu przez NSA-OZ w B. wymienionej wyżej skargi J.B. (co nastąpiło postanowieniem Sądu z [...].08.2000r. sygn. [...]), a miało to miejsce w dniu [...] września 2000r. (k. 97 akt administracyjnych) przestały istnieć przeszkody prawne w załatwieniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Tymczasem organ nie tylko nie podjął czynności zmierzających do załatwienia tego wniosku ale wręcz zaprzeczał faktowi prowadzenia takiego postępowania (vide: informacja udzielona Wojewodzie P. na zapytanie o prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania w sprawie wznowienia decyzji burmistrza z [...].05.1998r. udzielona dnia [...] czerwca 2002r. – k. 102 akt administracyjnych).
Bezczynność burmistrza nie ustała również po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] kwietnia 2003r. postanowienia uwzględniającego zażalenie skarżącego na brak działania organu I instancji i wyznaczenia organowi kolejnego terminu do załatwienia sprawy do 30 maja 2003r. (vide: postanowienie
SKO- k. 114 akt administracyjnych). Burmistrz S. zignorował także dwa wezwania skarżącego z [...].01.2004r. i [...].04.2004r. (k. 130 i 131 akt administracyjnych) o wykonanie postanowienia SKO i podjęcie czynności dyscyplinarnych wobec odpowiedzialnych za opieszałość pracowników. Ani nie nadał tym wezwaniom biegu jako kolejnym zażaleniom strony na bezczynność mimo, iż ewidentnie wyrażały one niezadowolenie z braku działania organu, ani nie odpowiedział na nie skarżącemu. Dopiero po wywiedzeniu niniejszej skargi do sądu, pismem z [...] lipca 2004r. wyjaśnił skarżącemu przyczyny opieszałości z zapewnieniem rozpatrzenia sprawy w możliwie najkrótszym terminie, przy czym do daty orzekania przez sąd do załatwienia wniosku o wznowienie postępowania w formie przewidzianej prawem nie doszło.
Opisane wyżej zdarzenia wskazują w oczywisty dla sądu sposób stan bezczynności organu I instancji, nie usunięty do momentu wyrokowania o skardze na bezczynność. Z tych przyczyn Sąd zmuszony był zobowiązać organ do wydania w terminie miesiąca od zwrotu akt decyzji załatwiającej sprawę stosownie do treści art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uznał przy tym, iż skarżący przed wniesieniem obecnej skargi na bezczynność wyczerpał środek odwoławczy służący do zwalczania bezczynności na etapie postępowania administracyjnego poprzez wystosowanie w styczniu i kwietniu 2004r. do organu wezwania do wykonania wcześniejszych orzeczeń w sprawie bezczynności. Wprawdzie skarżący tychże wezwań nie nazwał zażaleniem ale ich treść wyraźnie wyrażała niezadowolenie strony z braku działania organu a mimo to organ ani nie nadał im biegu jako zażaleniem na bezczynność ani nie podjął czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W tej sytuacji przyjęcie przez sąd braku wyczerpania przez skarżącego toku zażaleniowego, byłoby równoznaczne z przerzuceniem na stronę skutków opieszałości i nieprawidłowości pracy organu, co kłóciłoby się zasadą praworządności.
Drugie z żądań skarżącego dotyczące ukarania grzywną organu nie mogło być uwzględnione. Przepis art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowiący podstawę prawną dla wymierzenia przez sąd organowi grzywny, przewiduje taką możliwość wyłącznie w sytuacji niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności organu. W sprawie niniejszej żadna z opisanych wyżej sytuacji nie występuje.
O poprzedniej bezczynności Burmistrza S. sąd nie orzekł bowiem wyrokiem uwzględniającym skargę J.B., lecz postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003r. (sygn. akt [...]) umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe z tej racji, iż w międzyczasie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] kwietnia 2003r. uwzględniło zażalenie J.B. na bezczynność organu i wyznaczyło burmistrzowi termin do załatwienia sprawy (vide: akta sprawy [...], z których sąd dopuścił dowód). Skoro w świetle wymienionego wyżej art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona może żądać od sądu administracyjnego wymierzenia organowi grzywny jedynie w związku z niewykonywaniem wyroku tego sądu a taki w sprawie niniejszej nie zapadł, skargę J.B. w części dotyczącej wymierzenia grzywny należało oddalić.
Konsekwencją uwzględnienia skargi na bezczynność było orzeczenie przez sąd
o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego
(art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku utraconego w skutek stawiennictwa w sądzie.
Kierując się tym przepisem sąd uznał, iż skarżący wykazał fakt poniesienia wydatków związanych z przyjazdem do sądu (autobusem PKS i autobusami miejskiej komunikacji – łącznie 24 złote oraz wydatku związanego z poniesieniem należnej części wpisu sądowego
od skargi ( 20 złotych), natomiast nie udowodnił wysokości wynagrodzenia za utracony zarobek (skarżący jest rolnikiem). Stąd przyznane koszty sąd ustalił na kwotę 44 złotych.-