II SAB/Bk 56/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na bezczynność PINB w sprawie legalności wiaty, uznając, że organ prawidłowo poinformował o braku podstaw do wszczęcia postępowania, gdyż budowa wiaty do 50 m2 nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia.
Skarżący W. T. domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności wiaty wybudowanej przez sąsiada, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ I instancji (PINB) uznał, że budowa wiaty o powierzchni poniżej 50 m2 nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia i poinformował o tym skarżącego pismem. Organ II instancji (PWINB) potwierdził prawidłowość działań PINB. WSA w Białymstoku oddalił skargę na bezczynność PINB, stwierdzając, że organ nie pozostawał w bezczynności, a jego działania były zgodne z prawem, ponieważ wiaty do 50 m2 są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a postępowanie w takich przypadkach wszczyna się z urzędu, co nie daje stronie możliwości żądania wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Skarżący W. T. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o sprawdzenie legalności wiaty wybudowanej przez sąsiada, argumentując, że narusza ona przepisy prawa budowlanego i warunki zabudowy, zasłania okna i obniża wartość jego nieruchomości. PINB po kontroli stwierdził, że wiata o powierzchni 38,75 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, i poinformował skarżącego o bezzasadności jego roszczeń, sugerując drogę cywilnoprawną. Skarżący odwołał się, a następnie złożył skargę na bezczynność PINB, zarzucając organowi brak wydania decyzji lub postanowienia i tym samym uniemożliwienie mu odwołania. WSA w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że PINB nie pozostawał w bezczynności. Sąd wyjaśnił, że postępowania dotyczące samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu (art. 53a Prawa budowlanego), a w sytuacji, gdy organ nie stwierdzi naruszeń, nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Wystarczające jest poinformowanie strony o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego nie regulują sytuacji wiat o powierzchni do 50 m2 w zakresie ich usytuowania, a definicja budynku wyklucza zakwalifikowanie wiaty jako budynku. Ponadto, instalacja fotowoltaiczna na wiacie do 50 kW nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego nie mogą podejmować działań wobec takich wiat, gdyż brak byłoby podstawy prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności. W sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (jak w przypadku kontroli legalności obiektu budowlanego), a organ nie stwierdza naruszeń prawa, wystarczające jest poinformowanie strony o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 53a Prawa budowlanego stanowi lex specialis wobec art. 61 k.p.a. i nakazuje wszczynanie postępowań w określonych sprawach z urzędu. W przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jedynie do poinformowania strony o swoim stanowisku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
u.p.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania uregulowane w rozdziale 5a Prawa budowlanego (dotyczące m.in. samowoli budowlanej) wszczyna się z urzędu.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku, która wyklucza zakwalifikowanie wiaty jako budynku z uwagi na brak przegród budowlanych.
u.p.b. art. 81 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do przeprowadzenia kontroli przez organ nadzoru budowlanego.
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgłoszenie budowy.
u.p.b. art. 56 § ust. 1 a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zawiadomienie organów Państwowej Straży Pożarnej w przypadku instalacji fotowoltaicznych o mocy większej niż 6,5 kW.
u.p.b. art. 3 § pkt 3 c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla instalacji fotowoltaicznych o mocy do 50 kW.
rozp. ws. war. techn. art. 19 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące odległości stanowisk postojowych od okien budynków i granicy działki sąsiedniej, które nie mają zastosowania do wiat.
k.p.a. art. 227
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga na działania organu.
k.p.a. art. 239
Kodeks postępowania administracyjnego
Podtrzymanie poprzedniego stanowiska organu w przypadku kolejnej bezzasadnej skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa wiaty o powierzchni do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Postępowanie w sprawie legalności obiektu budowlanego wszczyna się z urzędu, a organ nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli nie stwierdzi naruszeń. Wiaty nie są budynkami w rozumieniu Prawa budowlanego i nie podlegają przepisom o ich usytuowaniu.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, nie wydając postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wiata narusza przepisy Prawa budowlanego i warunki techniczne dotyczące odległości od granicy i budynków. Instalacja fotowoltaiczna na wiacie wymagała uzgodnień i zgłoszenia.
Godne uwagi sformułowania
organy nadzoru budowlanego nie mogą podejmować działań względem tych budowli, ponieważ rozstrzygnięcia wydane w takiej sytuacji pozbawione byłoby podstawy prawnej. o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przepis art. 53a ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis wobec przepisu art. 61 k.p.a.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wszczynania postępowań administracyjnych z urzędu oraz legalności budowy wiat o powierzchni do 50 m2."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nie stwierdza naruszeń prawa budowlanego w odniesieniu do wiat o określonej powierzchni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkich sporów budowlanych i wyjaśnia, kiedy organy administracji są zobowiązane do działania, a kiedy wystarczy informacja o braku podstaw do wszczęcia postępowania.
“Sąsiad postawił wiatę? Kiedy urząd musi interweniować, a kiedy nie?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bk 56/22 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2022-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk /sprawozdawca/ Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 658 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2286/22 - Wyrok NSA z 2023-03-07 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 53 a ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. w przedmiocie legalności obiektu budowlanego oddala skargę Uzasadnienie Pismem z [...] grudnia 2020 r. W. T. (skarżący) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. (PINB) o sprawdzenie, czy wybudowana wiata na sąsiedniej działce (ul. [...] jest zgodna z przepisami i warunkami zabudowy w świetle obowiązującego prawa budowlanego. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że sąsiad wybudował wiatę na swojej działce bez jego zgody, w odległości 1 metra od granicy działki naprzeciw okna pokoju dziennego. Zasłonił również szczytową ścianę jego domu, przez co obniżył wartość i walory użytkowe jego nieruchomości. Podkreślił, że kubatura wiaty jest bardzo duża: około 8 m, szerokość 6-7 m, wysokość 4-4,5 m od jego strony, a nachylenie dachu około 40 stopni w jego stronę. Konstrukcja wiaty jest solidna, a zatem nie jest to budowla na jeden sezon. Wnioskodawca wnosił – w przypadku ustalenia naruszenia prawa budowalnego – o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. W dniu [...] stycznia 2021 r. organ dokonał kontroli na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. pismem z [...] stycznia 2021 r. poinformował skarżącego, że w wyniku kontroli stwierdzono, iż na działce położonej w Ł. przy ul. [...], D. J. wybudował wiatę drewnianą o wymiarach 7,75 m x 5 m – co daje powierzchnię zabudowy równą 38,75 m2. Konstrukcja drewniana składająca się z siedmiu słupów o przekroju 14 cm x 14 cm. Dach jednospadowy, kryty blachodachówką ze spadkiem w kierunku własnej działki. Organ cytując treść art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 t.j.) wskazał, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekroczyć dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Organ podkreślił, że powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty nie przekracza 50 m2, stąd też wniesioną skargę należy uznać za bezzasadną, a wszelkich roszczeń z tego tytułu można dochodzić na drodze cywilno – prawnej. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że w przypadku złożenia kolejnej skargi, która została uznana za bezzasadną – organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy – bez zawiadomienia skarżącego (art. 239 k.pa). Odwołanie od powyższego stanowisko organu I instancji skarżący złożył do P.ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przedstawiając rozszerzoną argumentację swojego stanowiska oraz wskazując, że wiata nie spełnia warunków technicznych, a ponadto na dachu zamontowano fotowoltaikę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. mając na uwadze powyższe odwołanie zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie, czy było prowadzone w tym zakresie postępowanie. Następnie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po otrzymaniu odpowiedzi od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. z dnia [...] marca 2021 r., pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi, że działanie organu I instancji było prawidłowe w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu swego stanowiska P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że po analizie dokumentacji uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. zasadnie nie wydał żadnej decyzji w sprawie wiaty wybudowanej przez Pana D. J. We wskazanej sprawie w ogóle nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Zatem w przedmiotowej sprawie nie przysługiwał skarżącemu środek zaskarżenia w postaci odwołania, gdyż organ I instancji nie wydał decyzji, od której służy odwołanie, a udzielił jedynie pisemnej odpowiedzi, w której wyraził swoje stanowisko w zainicjowanej sprawie. Organ II instancji podkreślił, że przedmiotowe pismo z dnia [...].01.2021r. PINB [...]. organu I instancji stanowi dokument urzędowy nieposiadający władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy, nie orzeka o uprawnieniach lub obowiązkach konkretnie oznaczonej strony postępowania administracyjnego, nie zawiera także pouczenia o prawie odwołania. W ocenie zatem organu II instancji, działanie organu powiatowego w tym zakresie było prawidłowe. W związku z powyższym pismo zatytułowane "Odwołanie" zostało potraktowane przez tutejszy organ jako skarga (o której mowa w przepisie art. 227 k.p.a.) na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. w przedmiocie wybudowanej wiaty przez Pana D. J., na działce położonej przy ul. [...] w Ł. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do formułowanych przez skarżącego zarzutów stwierdził, że są one niezasadne. Wskazał, że organ I instancji w związku z pisemną interwencją podjął czynności ustawowe tj. przeprowadził kontrolę na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł., która nie wykazała naruszenia przez inwestora przepisów ustawy - Prawo budowlane, które skutkowałyby koniecznością wszczęcia czy też prowadzenia stosownego postępowania administracyjnego. Z dokumentacji organu I instancji nie wynikało także, aby przedmiotowa wiata stwarzała zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Ponadto brak było podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ powiatowy nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia w/w wiaty do stanu zgodnego z prawem, gdy jest ona zgodna z treścią art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Zgodnie z ustaleniami organu powiatowego przedmiotowa wiata posiadała powierzchnię zabudowy 38,75m2, zatem jej budowa była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczo – budowlanej, a na budowę w/w wiaty inwestor nie potrzebował zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, czyli skarżącego. Ponadto organ II instancji podkreślił, że przepisy ustawy - Prawo budowlane, ani też przepisy techniczno-budowlane nie regulują zasad sytuowania wiat na działkach budowlanych. Tego regulacje obowiązują jedynie w stosunku do budynków i zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U.2019.1065 z późn. zm.). Definicja budynku, znajdująca się w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego, wyklucza możliwość zakwalifikowania wiaty jako budynku, z uwagi na brak w przypadku wiaty charakterystycznego budynków elementu jakim są przegrody budowlane. Ponadto organ nie podzielił stanowiska zawartego w skardze, że do przedmiotowej wiaty ma zastosowanie § 19 ust. 1 i 2 zawarty w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia kwietnia 2002r., odnoszący się m.in. do odległości stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych od okien budynków oraz do odległości stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych od granicy działki sąsiedniej. Należy wskazać, że w trakcie kontroli przeprowadzonej dnia [...].01.2021r. organ powiatowy nie stwierdził parkowania samochodów pod w/w wiatą. Zaakcentował, iż jakkolwiek fakt parkowania samochodów pod w/w wiatą został utrwalony przez skarżącego w postaci dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do skargi (na 2 z 7 zdjęć widoczny jest samochód pod tą wiatą), to zdaniem tutejszego organu powyższe nie świadczy, że w/w wiata pełni funkcję zadaszonego stanowiska postojowego. Dokumentacja organu powiatowego, jak i wykonane przez skarżącego zdjęcia nie potwierdzają wydzielenia miejsc parkingowych przez inwestora. Odnosząc się do ostatniej kwestii PWINB wyjaśnił, iż stosownie do regulacji zawartej w art. 29 ust. 4 pkt 3 c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1 a - nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy tejże ustawy. Końcowo organ II instancji podkreślił, że wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 zostały przez ustawodawcę zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie podlegają też przepisom określającym sposób sytuowania budynków, dlatego niezależnie od siły oddziaływania takiego obiektu na inne nieruchomości, organy nadzoru budowlanego nie mogą podejmować działań względem tych budowli, ponieważ rozstrzygnięcia wydane w takiej sytuacji pozbawione byłoby podstawy prawnej. Następnie w dniu [...] września 2021 r. skarżący ponownie złożył skargę do PINB (ponaglenie jak należy wnioskować z treści pisma oraz wyjaśnień skarżącego k. 49), nawiązujące do skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz przedstawiając argumenty zbliżone do zawartych we wcześniejszych pismach. Ponownie powołał się na niezachowane wymaganych odległości wybudowanej wiaty, od granicy jego działki, wnosząc o wszczęcie postępowania oraz wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Pismem z [...] września 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiatu Grodzkiego Ł. wskazał, że W. T. w dniu [...] września 2021 r. ponowił swoją skargę dotycząca wybudowanej wiaty na działce położonej w Ł. przy ul. [...]. Organ podkreślił, że w odpowiedzi organu z dnia [...].01.2021 r. udzielonej na poprzednia skargę w tej sprawie wskazano na jej bezzasadność. Ponieważ ponowna skarga nie zawiera nowych okoliczności związanych z przepisami prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego podtrzymuje swoje poprzednie stanowisko bez zawiadomienia skarżącego stosownie do zapisu art. 239 K.p.a. W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł., złożonej przez W. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podniesiono, że w dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący złożył skargę do PINB w Ł. dotyczącą wybudowana wiaty przez sąsiada na działce graniczącej z jego posesją. Skarżący podkreślił, że wielkość wiaty jest około 7,75m na 5 m i wysokości około 4,5 m. Wiata usytuowana jest około 1 metra od granicy z jego działką i w odległości od okna balkonowego około 6 m. Ponadto ogniwa fotowoltaiczne obniżają walory użytkowej jego działki. Ponownie odniósł się do odległości wybudowanej wiaty od granicy z jego działką oraz od budynków powołując się w tym zakresie na rozporządzenie w sprawie warunków technicznych oraz Prawo budowlane, a także 6 m od ulicy drogi powiatowej. Skarżący jednocześnie podkreślił, że organ udzielając odpowiedzi w formie pisma, a nie postanowienia lub decyzji, zablokował mu możliwość odwołania, gdyż nie wskazał wyższej instancji odwoławczej. Skarżący zakwestionował fakt niewszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Podkreślił, że wiata jest wykorzystywana do celów gospodarczych, ma zamontowane ogniwa fotowoltaiczne i wykorzystywana jest jako miejsca parkingowe. W tym zakresie skarżący powołał się na decyzję o warunkach zabudowy wydana dla spornej nieruchomości sąsiada, gdzie określono warunki zabudowy, których w jego ocenie wybudowana wiata nie spełnia. Mając powyższe na uwadze wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. do wydania odpowiedzi w formie decyzji lub postanowienia albo rozstrzygnięcia przez Sąd o legalności wybudowanej wiaty tj. czy jest zgodna z obowiązującym prawem budowlanym, wobec bezczynności organu w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zdaniem Sądu skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. nie zasługuje na uwzględnienie, a podjęte przez ten organ działania w sprawie wybudowania wiaty na działce położonej w Ł. przy ul. [...] wskazują, że organ nie pozostawał w sprawie bezczynny. Podkreślić przy tym należy, że jak należy wnioskować z treści skargi skarżący kwestionuje przede wszystkim to, że organ nie udzielił mu odpowiedzi na jego skargę z dnia [...] grudnia 2020 r. w formie decyzji czy postanowienia, co umożliwiałoby mu złożenie odwołania. Wskazać również trzeba, że pismo zatytułowane "odwołanie" zostało przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] kwietnia 2021 r. rozpoznane w trybie skargowym z art. 227 k.p.a. Jednakże skarżący pismem z dnia [...] września 2021 r. ponowił swój wniosek o kontrolę legalności przedmiotowej wiaty, a co za tym idzie należy uznać, że wyczerpał tryb ponaglenia w sprawie skargi na bezczynności organu. Przechodząc do meritum wskazać trzeba, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 grudnia 2010 r., II SAB/Łd 53/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011 r., II SAB/Lu 9/11; wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., I OSK 934/14 – wszystkie orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń CBOSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący pismem z [...] grudnia 2020 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. o sprawdzenie, czy wybudowana wiata na sąsiedniej działce jest zgodna z przepisami i warunkami zabudowy obowiązującego prawa budowlanego, zaś w kolejnych pismach z dnia [...] marca 2020 r. (odwołanie) oraz dnia [...] września 2021 r. podnosił te same okoliczności oraz wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wiaty usytuowanej na działce jego sąsiada. Konsekwentnie wskazywał, że wiata ta narusza przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury ze względu niezachowanie odległości od granicy z działką skarżącego. Skarżący domagał się więc skontrolowania legalności inwestycji – wiaty - na działce sąsiedniej. Z treści znajdujących się w aktach sprawy pism wynika, że skarżący domagał się wszczęcia postępowania, a w sytuacji, gdy organ nie znalazł do tego podstawy – wydania rozstrzygnięcia w formie postanowienia czy decyzji. W związku z powyższym wyjaśnienia wymagało, czy na organie nadzoru budowlanego ciążył obowiązek wydania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia czy decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Pozytywna odpowiedź skutkowałaby uznaniem, że organ, który takiego postanowienia nie wydał, lecz o swoim stanowisku poinformował pismem, pozostaje w bezczynności. Sąd uznał jednak, że ustawodawca takiego obowiązku załatwienia sprawy nie nakłada na organy nadzoru budowlanego. Należy wskazać, że przepis art. 61 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten rozgranicza więc dwa tryby postępowania: wszczętego z urzędu i na żądanie strony. Zgodnie zaś z treścią art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (§1). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§2). Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się wówczas, gdy strona jest uprawniona do wszczęcia danego postępowania, z przysługującego jej wniosku, ale z przyczyn określonych w art. 61 a § 1 k.p.a. postępowanie nie może być wszczęte. Wskazać należy, że postępowanie, którego wszczęcia domaga się skarżący, może być wszczęte jedynie z urzędu. Zgodnie bowiem z treścią art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), postępowania uregulowane w rozdziale 5a wszczyna się z urzędu. Wskazany przepis art. 53a ust. 1 został dodany przez art. 1 pkt 42 lit. a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020, poz. 471) o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy i wszedł w życie z dniem 19 września 2020 r. Uzasadnieniem dla jego wprowadzenia były pojawiające się wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Dostrzeżono, że część składów orzekających uważała, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wyraźnie nie określają, czy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu lub tylko na wniosek, należy sięgnąć do ogólnych przepisów regulujących wszczęcie postępowania, zaś z art. 61 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Inne zaś składy przyjmowały odmiennie, tj. że choć przepisy nie regulują tej kwestii wprost, postępowania w sprawie samowoli budowlanej wszczynane są z urzędu, choćby informacja o wskazanych nieprawidłowościach pochodziła od osoby trzeciej (z uzasadnienia Projektu ustawy zmieniającej). Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu podjęcia czynności w tym zakresie. W takiej sytuacji organ powinien o tym poinformować wnioskującego. Zasada legalizmu wyrażona w art. 6 k.p.a. stanowi, że "organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa". Skoro normy prawa materialnego stanowią o podejmowaniu pewnych działań przez organ z urzędu, to nie pozostawiają organowi wyboru (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 września 2019 r., II SA/Bk 559/19, CBOSA). Norma prawa materialnego, która jednoznacznie wskazuje na podejmowanie działań z urzędu, wynika z cyt. wcześniej art. 53a ustawy Prawo budowlane. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 22 września 2021 r. II SA/Gd 442/21 stwierdził, że jeśli organ może wszcząć postępowanie wyłącznie z urzędu, to brak jest podstaw do żądania od organu, by wydawał on postanowienie o odmowie jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., bowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte na wniosek rozumiany jako "żądanie strony" w zakresie wszczęcia postępowania. Podobnie wskazał też WSA w Bydgoszczy w wyroku z 1 grudnia 2021 r., II SA/Bd 89/21 (oba CBOSA). Przepis art. 53a ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis wobec przepisu art. 61 k.p.a. Wobec braku stosownego odesłania, w sprawach, których dotyczy ten przepis, nie znajduje zastosowania art. 61a k.p.a., obligujący organ administracji publicznej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Nie istnieje zatem przepis, który zobowiązywałby organ nadzoru budowlanego, w sytuacji, gdy nie stwierdzi on naruszeń przepisów prawa, do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Należy bowiem zauważyć, że wprowadzając zapis art. 53a ustawy Prawo budowlane ustawodawca nie wprowadził stosownej regulacji w tym zakresie, czy to poprzez zapis w ustawie Prawo budowlane, czy poprzez odesłanie do art. 61a k.p.a. (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 51/22, CBOSA). W sytuacji więc, gdy organ po przeprowadzeniu kontroli doszedł do wniosku, że wskazywany przez skarżącego obiekt budowlany - wiata pozostaje zgodny z obowiązującymi przepisami i nie wymaga interwencji, słuszne było stwierdzenie braku podstaw do wszczęcia postępowania, o jakim mowa w Rozdziale 5a ustawy Prawo budowlane, zaś wystarczającym działaniem było poinformowanie skarżącego pismem o stwierdzonym braku podstaw do wszczęcia postępowania, czyli bezzasadności skargi. W związku z powyższym oceniając przedmiotowe działania organu jako niestanowiące o jego bezczynności, Sąd nie mógł też merytorycznie odnieść się do legalności wybudowanej wiaty, o co wnosił skarżący w skardze. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) orzekł o jej oddaleniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, czego podstawę stanowił przepis art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI