II SAB/Bk 54/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku stwierdził bezczynność i przewlekłość Dyrektora RZGW w B. w rozpatrywaniu zażalenia, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy z uwagi na wydanie postanowienia po wniesieniu skargi.
Skarżący W. K. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość Dyrektora RZGW w B. w rozpatrywaniu zażalenia na odmowę wydania kserokopii wniosku z akt sprawy. Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, kwalifikując je jako rażące naruszenie prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy umorzono, ponieważ organ wydał postanowienie po wniesieniu skargi, jednakże z opóźnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę W. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odmowie wydania z akt sprawy kserokopii wniosku o wszczęcie postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA dotyczących szybkości i wnikliwości postępowania. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że organ trzykrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, a ostateczne postanowienie zostało wydane po około roku od wniesienia zażalenia i po złożeniu skargi do sądu. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, uznając je za bezprzedmiotowe wobec wydania postanowienia po wniesieniu skargi. Jednocześnie, sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, kwalifikując je jako rażące naruszenie prawa, ze względu na znaczne przekroczenie ustawowych terminów i brak uzasadnionych przyczyn opóźnienia. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może merytorycznie rozpoznać skargę, jeśli strona w momencie jej wnoszenia nie miała wiedzy o wydaniu przez organ rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie organu odniosło skutek prawny dopiero z chwilą doręczenia stronie, a skarga została wniesiona przed tą datą. Dlatego, biorąc pod uwagę stan wiedzy skarżącego na dzień składania skargi, nie było podstaw do jej odrzucenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (37)
Główne
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 35 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 735 art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 161 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz. 329 art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2021 r. poz. 137
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. z 2022 r. poz. 329
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w rozpatrywaniu zażalenia. Opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy było rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że postanowienie z [...] maja 2022 r. zakończyło postępowanie, co powinno skutkować odrzuceniem skargi.
Godne uwagi sformułowania
Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Siemieniako
członek
Dariusz Marian Zalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście wydania rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi oraz kwalifikacji naruszenia prawa jako rażącego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga została wniesiona przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów przez organy administracji i jakie konsekwencje może mieć ich naruszenie. Pokazuje również, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące bezczynności i przewlekłości.
“Organ zwlekał rok z wydaniem decyzji. Sąd uznał to za rażące naruszenie prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bk 54/22 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2022-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski Justyna Siemieniako Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 53 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 149 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odmowie wydania z akt sprawy wniosku o wszczęcie postępowania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do załatwienia sprawy; 2. stwierdza bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa ; 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem z [...] grudnia 2020 r. W. K. (dalej jako: "skarżący") wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w O. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie o wydanie z akt sprawy [...] kserokopii wniosku o wszczęcie postępowania wraz z załącznikami. Pismem z [...] kwietnia 2021 r., [...] , Dyrektor Zarządu Zlewni w O. poinformował skarżącego o nieuznaniu go za stronę postępowania [...]. Z kolei postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., [...], organ ten odmówił wydania kserokopii wniosku z akt sprawy. Pismem z [...] kwietnia 2021 r., [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w O. poinformował skarżącego o przekazaniu do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. zażalenia z [...] kwietnia 2021 r. na pismo Dyrektora ZZ w O. z [...] kwietnia 2021 r. i oraz postanowienia z [...] kwietnia 2021 r. o odmowie wydania z akt sprawy kserokopii wniosku o wszczęcie postępowania wraz z załącznikami. Zawiadomieniami, [...], z: [...] czerwca 2021 r., [...] czerwca 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor RZGW w B. poinformował o wyznaczeniu nowych terminów załatwienia sprawy na odpowiednio: [...] czerwca 2021 r., [...] lipca 2021 r. oraz [...] września 2021 r. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora RZGW w B. z zapytaniem o powody trzykrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy oraz o podjętych do tej pory czynnościach i przeprowadzonych dowodach, na które nie otrzymał odpowiedzi. Pismem z 20 maja 2022 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżący złożył skargę na bezczynność oraz przewlekłość prowadzonego przez Dyrektora RGZW w B. postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia z [...] kwietnia 2021 r. na postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w O. z: [...] kwietnia 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. o odmowie wydania z akt sprawy kserokopii wniosku o wszczęcie postępowania wraz z załącznikami. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), wnosząc o: 1. zobowiązanie Dyrektora RZGW w B. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, 2. stwierdzenie, że Dyrektor RZGW w B. dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od Dyrektora RZGW w B. zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, 4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Dla porządku skarżący poinformował, że [...] maja 2022 r. wniesiono do Prezesa Wód Polskich za pośrednictwem Dyrektora RZGW w B. ponaglenie na bezczynność oraz przewlekłość postępowania (data wpływu do RZGW w B.: [...] maja 2022 r.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że postanowieniem z [...] maja 2022 r., [...], Dyrektor RZGW w Bi. oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Dyrektora ZZ w O. z [...] kwietnia 2021 r. Przy piśmie procesowym z 27 czerwca 2022 r. skarżący odniósł się dodatkowo do argumentacji organu podniesionej w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów należy zauważyć, że skarga została wniesiona łącznie na bezczynność organu i przewlekłość prowadzonego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, iż zakres przedmiotowy przewlekłości postępowania jest zasadniczo szerszy niż pojęcie bezczynności organu. O ile bezczynność można sprowadzić do braku jednej czynności organu w postaci "wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa", to przewlekłość oznacza taki stan, w którym sprawa administracyjna jest rozpoznawana ponad rozsądny i wymagany dla jej załatwienia czas. Kontrola sprawności toku postępowania przeprowadzana przez sąd administracyjny w celu zastosowania środków przewidzianych w art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. musi obejmować zatem również ocenę przeprowadzanych działań organu. Odróżniając te dwie postacie niesprawności postępowania prowadzonego przez organ, należy zauważyć, że obie skargi - zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłość - zmierzają do osiągnięcia podobnego rezultatu. Tożsamość środków, jakie może wykorzystać sąd administracyjny w ramach skarg na bezczynność i przewlekłość powoduje, że bez względu na oznaczenie przez stronę skargi i podniesienia w niej zarzutów bezczynności lub przewlekłości, bądź obu tych stanów zamiennie czy też łącznie, sąd administracyjny, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi, w każdym przypadku ocenia postępowanie z punktu widzenia prawidłowości toku podejmowanych czynności, ich celowości, czasu jego trwania, kontroluje czy organ pozostaje w bezczynności czy też postępowanie prowadzone jest przewlekle ponad wymagany dla wyjaśnienia sprawy okres. Podkreślenia wymaga, że nie jest wykluczone, że w jednym postępowaniu organ dopuści się też obu form opieszałości. W przypadku zastosowania środków przewidzianych w art. 149 p.p.s.a. na skutek wniesionej skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania z punktu widzenia interesów strony nie ma istotnego znaczenia czy sąd administracyjny określoną wadliwość organu prawidłowo przyporządkował do bezczynności czy przewlekłości. Nie zwalnia to oczywiście sądu administracyjnego z konieczności badania sprawy pod kątem obydwu rodzajów opieszałości organu w prowadzeniu sprawy (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., II OSK 2225/14; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w bazie orzeczeń CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2013 r., II OSK 2655/13). W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem skarżący przed jej wniesieniem skierował do organu wyższego stopnia ponaglenie. W wyniku tego ponaglenia Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał postanowienie z [...] maja 2022 r., [...], w którym nie stwierdził zasadności wniesionego ponaglenia. Jak zostało już wskazane w "historycznej" części niniejszego uzasadnienia, Dyrektor RZGW w B. postanowieniem z [...] maja 2022 r., [...], oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Dyrektora ZZ w O. z [...] kwietnia 2021 r. W tym kontekście skład orzekający zwraca uwagę na dwie uchwały podjęte w siedmioosobowym składzie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W pierwszej z nich, z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, NSA wskazał, że (cyt.) "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Z kolei w uchwale z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, sąd ten wyraził pogląd, że (cyt.) "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". Mając na uwadze treść powyższych judykatów, skład orzekający akcentuje specyficzne okoliczności zaistniałe w realiach niniejszej sprawy. Mianowicie: z akt administracyjnych wynika, że ww. postanowienie z 20 maja 2022 r. zostało doręczone skarżącemu [...] maja 2022 r., przy czym skarga na bezczynność i przewlekłość Dyrektora została skutecznie złożona do tut. sądu 20 maja 2022 r., a więc jeszcze przed doręczeniem postanowienia organu "załatwiającego sprawę". Wnioskować wobec tego należy, że w dniu składania przedmiotowej skargi strona nie miała wiedzy na temat wydania przez organ rozstrzygnięcia z 20 maja 2022 r.; taką informację podjęła najwcześniej z dniem doręczenia jej odpisu postanowienia, tj. 27 maja 2022 r. Nawiązując do powoływanej wyżej uchwały NSA z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, sąd zauważa, że (cyt.) "Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania.". Skoro więc postanowienie odniosło zamierzony skutek dopiero z chwilą jego doręczenia stronie, tj. [...] maja 2022 r., a więc już po wniesieniu skargi, to biorąc pod uwagę stan wiedzy skarżącego na dzień składania tego środka zaskarżenia, nie było podstaw do uznania przedmiotowej skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania za niedopuszczalną i podlegającą przez to odrzuceniu. Skład orzekający stanął zatem na stanowisku, że możliwe jest jej merytoryczne rozpoznanie. Podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi, sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W analizowanym przypadku postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor ZZ w O. odmówił skarżącemu wydania kserokopii wniosku z akt sprawy. Skarżący złożył na te rozstrzygnięcie zażalenie [...] kwietnia 2021 r., które zostało przekazane do organu drugiej instancji [...] kwietnia 2021 r. Trzykrotnie (zawiadomienia z [...] czerwca 2021 r., [...] czerwca 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r.) organ odwoławczy wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, z czego najpóźniejszy miał przypadać na [...] września 2021 r. Finalnie, zażalenie zostało rozpoznane przez Dyrektora RGZW w B. postanowieniem z [...] maja 2022 r. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i dlatego też sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, co znalazło swój wyraz w pkt 1 sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taki sposób rozstrzygnięcia, będący następstwem podjęcia przez organ stosownego działania po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Dyrektor RZGW w B. na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie rozpatrzył przedmiotowego zażalenia, dokonując tego dopiero w drodze postanowienia wydanego [...] maja 2022 r., a doręczonego skarżącemu [...] maja 2022 r. Przy czym, dla stwierdzenia stanu bezczynności nie mają znaczenia podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone wymagane prawem sytuacje. Stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do określonego prawem działania. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, że bezczynność organu miała charakter rażący. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II GSK 1619/18). W opinii składu orzekającego, podjęcie przez organ rozstrzygnięcia po około roku od dnia przekazania mu złożonego środka zaskarżenia, z wyraźnym pogwałceniem terminów, jakie do załatwienia sprawy przewiduje art. 35 § 3 k.p.a., należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Stanowiska tego nie zmienia fakt, że organ skorzystał z uprawnienia z art. 36 § 1 k.p.a. i trzykrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy. Najpóźniejszym z nich był [...] września 2021 r., jednak z akt administracyjnych nie wynika, aby po jego upływie organ podejmował jakiekolwiek czynności procesowe, jak też nie zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Również w pkt 2 sentencji WSA w Białymstoku stwierdził, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, rażąco naruszając prawo. Opisany wyżej ciąg czynności podejmowanych przez organ nie pozostawia żadnych wątpliwości, że postępowanie było prowadzone opieszale, z naruszeniem przepisów art. 35 i 36 k.p.a. Organ, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Z akt sprawy nie wynika, by organ, wyznaczając kolejne terminy załatwienia sprawy, w międzyczasie podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do jej zakończenia, w tym prowadził postępowanie dowodowe. Jako powód niezałatwienia sprawy w terminie wskazywał na skomplikowany charakter sprawy, wymagający wnikliwego przeanalizowania zebranej dokumentacji oraz znaczą ilość postępowań administracyjnych prowadzonych przez organ. Co równie istotne, pismo skarżącego z [...] sierpnia 2021 r., w którym wnosił o sprecyzowanie powodów przedłużenia postępowania, nie spotkało się z reakcją organu. Również sam przedmiot postępowania wpadkowego, tj. odmowa wydania z akt kserokopii wniosku o wszczęcie postępowania ze względu na nieuznanie skarżącego za stronę, nie uzasadnia tak długiego, kilkukrotnie przedłużanego postępowania. Podobnie, nie można uznać za czynnik usprawiedliwiający opieszałość organu, braków kadrowych, świadczenie pracy w trybie zdalnym czy pandemię koronawirusa. Rzeczą organu jest bowiem adekwatne zorganizowanie pracy, umożliwiające jego prawidłowe, zgodne z prawem funkcjonowanie. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że nawet samo przedłużenie terminu do załatwienia sprawy nie świadczy automatycznie o braku przewlekłości organu. Sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia przewlekłości organu, istotna jest przyczyna zwłoki wskazana przez organ (por. wyroki NSA: z 31 marca 2019r., I OSK 2497/17, z 8 lutego 2018 r., I OSK 2192/17). Z zestawienia przedstawionych w stanie faktycznym dat podejmowanych przez organ czynności w sprawie, także w zestawieniu z pismami skarżącego, wynika, że organ prowadził postępowanie w sposób opieszały, niesprawny i mało skuteczny, naruszając standardy sprawnego działania organów administracji publicznej, w tym zasady szybkości postępowania i koncentracji działań. Czasu ogólnego opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy prowadził postępowanie w sposób nieefektywny i w efekcie wydał postanowienie w drugiej instancji dopiero po około roku od wniesienia zażalenia. Reasumując, sąd nie miał wątpliwości co do tego, że na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, zaś prowadzone przez niego postępowanie było przewlekłe. Zarówno okres prowadzenia postępowania, jak i okoliczności mu towarzyszące, pozwalały przyjąć, że i bezczynność, i przewlekłość, miały charakter rażący. Co prawda organ ostatecznie rozstrzygnął sprawę, przez co uzasadnione było umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania go do rozpatrzenia zażalenia, niemniej jednak zrobił to ze znacznym przekroczeniem ustawowych terminów. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI