II SAB/Bk 4/25

II SAB/Bk 4/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
658
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35 , art. 36, art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Starosty Bielskiego w przedmiocie nieprawidłowości przy wydawaniu wypisu z rejestru gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 25 marca 2024 r. K. S. wystąpiła do Starosty Powiatowego w Bielsku Podlaskim (dalej: "Starosta") o wydanie wypisu z rejestru gruntów działki ewidencyjnej nr [...], położonej w powiecie bielskim, gminie Brańsk. W wypisie z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r. jako podmiot ewidencyjny do ww. działki wpisano J. W., udział 509/1000.
Pismem z 27 marca 2024 r. Z. S. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Starosty o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr geod. [...] położonej w Brańsku, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim sygn. akt [...] z 21 grudnia 1998 r. i zawiadomieniem o założeniu księgi wieczystej [...] z 23 kwietnia 2020 r. oraz o anulowanie wypisu z rejestru gruntów wydanego 25 marca 2024 r.
Pismem z 9 kwietnia 2024 r. nr GK.6620.1.224.2024 Starosta poinformował skarżącą, że zmiana geodezyjna wynikła z ww. postanowienia Sądu Rejonowego
w Bielsku Podlaskim oraz ww. zawiadomienia o założeniu księgi wieczystej, została prawidłowo wprowadzona w operacie ewidencyjnym oraz że poprawnie został wydany współwłaścicielowi wypis z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r.
Następnie w odpowiedzi na pisma skarżącej z 9 kwietnia 2024 r., 12 kwietnia 2024 r. i 15 kwietnia 2024 r., Starosta pismem z 25 kwietnia 2024 r. poinformował, że wypis z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r. dotyczący działki nr [...] w Brańsku został wydany prawidłowo oraz że nie ma możliwości jego anulowania.
Pismem z 23 maja 2024 r., w odpowiedzi na pismo skarżącej z 29 kwietnia
2024 r., Starosta potwierdził swoje stanowisko odnośnie prawidłowości wypisu
z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r.
Pismem z 2 lipca 2024 r. nr GK-II.7221.38.2024.KT Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "PWINGiK"),
w odpowiedzi na pismo skarżącej z 24 czerwca 2024 r., zalecił Staroście sprawdzenie czy rzeczywiście przedmiotowy wypis zawiera braki i nieprawdziwe informacje.
Pismem z 23 lipca 2024 r., w odpowiedzi na pismo skarżącej z 5 lipca 2024 r. w sprawie nieprawidłowo wydanego wypisu z rejestru gruntów z 15 listopada 2019 r., Starosta poinformował, że przedmiotowy wypis został wydany prawidłowo. Organ podniósł, że głównym zarzutem podnoszonym przez skarżącą w pismach z 27 marca 2024 r. jak i 5 lipca 2024 r. jest to, że we wspomnianym wyżej postanowieniu sądu mowa jest o współwłasności, podczas gdy w operacie ewidencyjnym widnieje wpis "własność" z przyporządkowanym jej udziałem w nieruchomości wspólnej. Starosta wyjaśnił, że oba zapisy są równoznaczne. Zapis z pkt II pppkt 1 postanowienia: "działkę nr [...] przyznać na współwłasność Z. S. z udziałem 491/10000" w operacie ewidencyjnym jest uwidoczniony jako wpis: własność - udział 491/1000- S. Z. Zdaniem organu spór dotyczy jedynie nazewnictwa.
Pismem z 2 sierpnia 2024 r. nr GK-II.7221.38.2024.KT PWINGiK odpowiadając na pismo skarżącej z 25 lipca 2024 r. (przesłane według właściwości PWINGiK przez Głównego Geodetę Kraju przy piśmie z 26 lipca 2024 r. nr NK-Sk.055.48.2024) wyjaśnił m.in., że przedmiotowy wypis z rejestru gruntów nie został wydany na wniosek skarżącej, co oznacza, że ww. nie może skarżyć poprawności tego wypisu.
W odpowiedzi na pismo skarżącej z 12 sierpnia 2024 r., Starosta poinformował skarżącą, że w ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...] położonej w Brańsku jest wykazana jako współwłaściciel działki. Odnosząc się do zarzutów
o wydanie przedmiotowego wypisu z rejestru gruntów oraz wypisu z rejestru lokali osobie niemającej do tego interesu prawnego podniósł, że przedłożone pełnomocnictwo uprawniało do wydania pełnomocnikowi wnioskowanych dokumentów.
Pracownik Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w wiadomość e-mail
z 20 sierpnia 2024 r. poinformował skarżącą, że: "GGK nie zajmuje stanowisk
w sprawach pozostających w kompetencji innych organów, w szczególności,
w zakresie sposobu wykonywania zadań własnych przez te organy, które z mocy ustawy przypisane zostały do ich obowiązków. Każdy organ administracji publicznej jest zobowiązany do przestrzegania swojej właściwości. GGK nie może zatem wpływać na sposób rozpoznania i załatwienia sprawy, prowadzonej przez Starostę Bielskiego".
Pismem z 18 września 2024 r. nr NK-Sk.051.42.2024 Główny Geodeta Kraju uznał za bezzasadną skargę strony skarżącej na sposób załatwienia sprawy przez PWINGiK wyrażony w piśmie z 2 sierpnia 2024 r. Podniósł, że przedmiotowy wypis
z 25 marca 2024 r. wydany przez Starostę nie był wydany na wniosek skarżącej i nie była ona adresatem tego wniosku. Zaznaczył, że prawo do złożenia skargi przez obywatela do działania organu administracji publicznej nie jest równoznaczne z tym, że może on wnieść dowolną skargę w imieniu osób trzecich, nawet jeżeli uzna, iż doszło do naruszenia ich praw poprzez nieprawidłowe działanie organu.
Następnie Starosta pismem z 4 października 2024 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na pismo z 13 września 2024 r. wskazując, że wypis z rejestru gruntów
z 25 marca 2024 r. został wydany prawidłowo.
Pismem z 15 października 2024 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Starosty Bielskiego
w sprawie nieprawidłowości przy wydaniu wypisu z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r., znak: GK.6621.890.2024, dotyczącego działki nr geod. [...] położonej
w Brańsku.
Postanowieniem z 27 listopada 2024 r. WSA w Białymstoku odrzucił skargę jako niedopuszczalną, gdyż skarżąca nie złożyła dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia załatwienia sprawy.
Pismem z 20 listopada 2024 r. skarżąca wniosła ponaglenie "na Starostę
w związku z wydaniem niepoprawnego wypisu z rejestru gruntów".
Postanowieniem z 2 grudnia 2024 r. nr GK-II.7221.81.2024.KT PWINGiK stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności.
Pismem z 2 stycznia 2025 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Starosty w sprawie nieprawidłowości przy wydaniu wypisu z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r., znak: GK.6621.890.2024, dotyczącego działki nr geod. [...] i ujawnieniu księgi wieczystej o nr [...]dla osoby niemającej interesu prawnego do danych objętych wnioskiem dotyczącym wydania wypisu z rejestru gruntów.
W uzasadnieniu skargi autorka podniosła m.in., że w dniu 25 marca 2024 r. osoba niemająca interesu prawnego do danych objętych wnioskiem złożyła wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów. Podniosła, że osoba ta nie jest współwłaścicielką działki nr [...] oraz że nie posiadała pełnomocnictwa do danych objętych wnioskiem. Skarżąca przywołała fragmenty pisma Starosty z 4 października 2024 r., postanowienia PWINGiK z 2 grudnia 2024 r., odpowiedzi e-mailowej z 20 sierpnia 2024 r. Głównego Geodety Kraju. Końcowo podniosła, że wydanie wypisu osobie niemającej interesu prawnego nie jest sprawą administracyjną. Zdaniem skarżącej Starosta zamiast merytorycznie zająć się ponagleniem przekazał sprawę do organu, który nie jest organem właściwym. Skarżąca wniosła o "uwzględnienie kosztów postępowania skargowego".
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że zarzut bezczynności jest bezpodstawny, gdyż na każde pismo składane w przedmiotowej sprawie przez skarżącą została udzielona odpowiedź.
W piśmie procesowym z 17 lutego 2025 r. skarżąca udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu z 23 stycznia 2025 r. oraz załączyła kserokopię: potwierdzenia złożenia wpłat z 19 lutego 2025 r., ponaglenia z 20 listopada 2024 r., e-maila z 25 lipca 2024 r., e-miala z 20 sierpnia 2024 r. i wypisu aktu notarialnego Rep. A. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagała kwestia dopuszczalności wniesionej skargi na bezczynność. W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu
w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W § 2 tego przepisu wskazuje się, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z powyższych przepisów wynika więc, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wcześniejsze wniesienie środka prawnego w postaci ponaglenia. W rozpoznawanej sprawie pismem z 20 listopada 2024 r. skarżąca złożyła ponaglenie bezpośrednio do Starosty, który prawidłowo przekazał je do organu wyższego stopnia, tj. do PWINGiK. Zgodnie z art. 37 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy oraz ustosunkować się do niego. Bezzasadny okazał się zatem zarzut skarżącej, że Starosta zamiast merytorycznie zająć się ponagleniem przekazał sprawę do organu, który nie jest organem właściwym. Postanowieniem z 2 grudnia 2024 r. PWINKiG stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności.
W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Obowiązujące organ terminy załatwiania spraw są następujące (art. 35 k.p.a.): bez zbędnej zwłoki w przypadku spraw, które mogą być rozpatrzone w oparciu
o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 1 i 2); nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania w przypadku spraw wymagających postępowania wyjaśniającego (§ 3).
Zgodnie z art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1); ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
O bezczynności organu można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 grudnia 2010 r.
II SAB/Łd 53/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011 r. II SAB/Lu 9/11; wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r. I OSK 934/14; wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r.
I OSK 974/19). Dla stwierdzenia czy organ pozostaje w bezczynności nie mają zatem znaczenia przyczyny, które spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie.
Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej
w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. I OSK 2936/16). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy
w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych
w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (zob. np. wyrok NSA
z dnia 25 maja 2018 r. II OSK 1420/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 września 2009 r. II SAB/Bk 43/05).
Skarga na bezczynność pełni zatem funkcję gwarancyjną dla strony, zabezpieczając ją przed brakiem reakcji organu w zakresie rozpatrzenia jej sprawy. Ocenę, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z bezczynnością organu, należy przeprowadzić uwzględniając sposoby i formy załatwienia sprawy, jakie każdorazowo przewidują przepisy mające w danej sprawie zastosowanie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie sądu, nie można było mówić o bezczynności organu na jakimkolwiek etapie sprawy.
Działania organu w toku postępowania koncentrowały się w znacznej mierze na wykazaniu skarżącej, że wypis z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r. został wydany prawidłowo i nie ma możliwości jego anulowania oraz że ww. nie była wnioskodawcą w sprawie wydania przedmiotowego wypisu.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że na każde pismo składane
w przedmiotowej sprawie przez skarżącą została udzielona odpowiedź (pisma Starosty z: 9 kwietnia 2024 r., 25 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 23 lipca 2024 r., wysłane 10 września 2024 r., pismo z 4 października 2024 r.). To, że sprawa nie została załatwiona zgodnie z żądaniem skarżącej nie świadczy o tym, iż organ pozostawał w tej sprawie bezczynny, o czym świadczy prowadzona od ponad pół roku wymiana korespondencji pomiędzy Starostą a skarżącą. Odpowiedzi na kolejne pisma były udzielane pomimo, że skarżąca kwestionowała poprawność wypisu
z rejestru gruntów z 25 marca 2025 r. i ponawiała swoje żądanie anulowania wypisu.
Nie można zatem mówić o braku działań po stronie organu. Starosta nie działał też w sposób opieszały, a przy tym w kolejnych kierowanych do strony pismach wyjaśniał swoje stanowisko. Nie można zatem mówić o zaniechaniu organu, a co najwyżej o działaniach nieodpowiadających oczekiwaniom i stanowisku strony.
Należy podkreślić jednak, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest to czy Starosta naruszył prywatność skarżącej przy wydawaniu wypisu z rejestru gruntów
z 25 marca 2024 r. i ujawnił księgę wieczystą nr [...] dla osoby niemającej interesu prawnego do danych objętych wnioskiem oraz czy skarżąca miała możliwość skarżenia ww. wypisu. W ramach skargi na bezczynność sąd nie bada sprawy merytorycznie, nie ocenia istoty sprawy i trafności wydawanych rozstrzygnięć. W szczególności w orzecznictwie podkreśla się, że w ramach skargi na bezczynność organu sąd nie może rozstrzygać kwestii dotyczących posiadania lub nieposiadania legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym, zagadnienie to nie jest objęte zakresem przedmiotowym skargi na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 228/21).
W ramach niniejszej sprawy z punktu widzenia ewentualnej bezczynności, skoro według organu wypis z rejestru gruntów z 25 marca 2024 r. został wydany prawidłowo i nie ma możliwości jego anulowania oraz, że skarżąca nie była wnioskodawcą w sprawie wydania przedmiotowego wypisu, to podjęte zostały działania niezbędne i adekwatne względem takiej konkluzji.
Wobec powyższego organ nie dopuścił się bezczynności.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na wniosek skarżącej o "uwzględnienie kosztów postępowania skargowego" należy jedynie wskazać, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują podstawy do orzekania w przedmiocie kosztów postępowania w wyroku sądu I instancji oddalającym skargę.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.