II SAB/Bk 28/23

II SAB/Bk 28/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Wójta Gminy Krasnopol w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę ,
Uzasadnienie
J.S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Rady Gminy i Wójta Gminy Krasnopol (pismo z 1 lutego 2023 r.). Wskazał, że nie udzielono mu odpowiedzi na pismo z 21 listopada 2022 r., w którym zwrócił się do wszystkich radnych i Wójta o wyjaśnienie dlaczego nie dokonano termomodernizacji budynku wielorodzinnego (bloku) w K. przy ul. [...], nie dokonano remontu klatek schodowych i pokrycia dachu budynku. Wyjaśnił, że wcześniej zwracał się do Wójta z zapytaniami o koszt utrzymania bloku z opłat ponoszonych przez mieszkańców. Jak wskazał, Gmina zarządzała blokiem do 1 września 2021 r. przez okres 23 lat, jednak przez osiem lat nie wykonywano czynności konserwacyjnych, co wywołało wzrost zużycia oleju opałowego. Następnie Wójt sprzedał jedno mieszkanie w budynku, co wymusiło powstanie Wspólnoty Mieszkaniowej. Z uwagi na to, że na spotkaniu Wspólnoty Wójt stwierdził, że termomodernizacji, remontu klatek schodowych i dachu nie dokonano, bo nie wyraziła na to zgody Rada Gminy - wystąpił z pismem z 21 listopada 2022 r. Skarżący wskazał na wyrok tutejszego sądu w sprawie II SAB/Bk 97/22 z jego skargi, w którym sąd stwierdził bezczynność Wójta Gminy Krasnopol w przedmiocie informacji publicznej zawnioskowanej 9 września 2022 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz wymierzenie kary grzywny. Wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów poniesionych na zwiększone zużycie oleju.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu, skarżący w piśmie z 21 listopada 2022 r. nie zawarł wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jedynie przedstawił adresatom pisma swój punkt widzenia odnośnie kosztów utrzymania budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. i rozdysponowania czynszu, a także zwrócił uwagę na występujące, jego zdaniem, nieprawidłowości. Powody braku remontu i termomodernizacji budynku zostały wyjaśnione na spotkaniu Wspólnoty Mieszkaniowej, a w piśmie z 12 października 2022 r. wyjaśniono sposób wykorzystania czynszu. Z kolei w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 9 września 2022 r. przesłano mu fakturę VAT [...] oraz rachunek [...], a następnie po ponownej analizie dokumentów - 7 lutego 2023 r. przesłano kolejne faktury. Wójt wyjaśnił, że 28 listopada 2018 r. powstała wspólnota mieszkaniowa, a 2 lipca 2021 r. wybrano zarząd wspólnoty, który przejął administrowanie budynkiem. W czasie gdy Gmina administrowała budynkiem, w kolejnych budżetach nie zabezpieczano środków na termomodernizację i remonty. W latach 2002—2014, gdy skarżący pełnił funkcję Wójta Gminy Krasnopol, również takich środków nie zabezpieczono.
Zarządzeniem z 6 marca 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku poinformował strony o zakwalifikowaniu pisma z 1 lutego 2023 r. jako skargi na niewykonanie przez Wójta Gminy Krasnopol wyroku w sprawie II SAB/Bk 97/22 ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej. Wezwał także skarżącego do nadesłania oświadczenia, czy poza skargą na niewykonanie wyroku, pismo z 1 lutego 2023 r. obejmuje również skargi na bezczynność: Rady Gminy Krasnopol, a jeśli tak, to w jakim przedmiocie oraz Wójta, z kolejnego wniosku o udzielenie informacji publicznej z 21 listopada 2022 r.
W pismach z 12 marca 2023 r. skarżący wskazał, że:
- Wójt Gminy Krasnopol wykonał wyrok w sprawie II SAB/Bk 97/22, natomiast pismo z 21 listopada 2022 r. obejmuje skargę na bezczynność Przewodniczącego Rady Gminy Krasnopol oraz Wójta Gminy, bowiem nie ustosunkowali się do jego zarzutów i pytań znajdujących się na drugiej stronie jego pisma;
- nie zgadza się ze stanowiskiem organu z odpowiedzi na skargę. Przedstawił własne stanowisko odnośnie nakładów poniesionych na budynek, w tym wyjaśnił, że przysłane faktury nie odzwierciedlają zakupu kotła grzewczego.
Zarządzeniem z 21 marca 2023 r. Przewodniczący Wydziału II poinformował skarżącego, że wezwanie z 7 marca 2023 r. dotyczyło pisma z 1 lutego 2023 r. a nie pisma z 21 listopada 2022 r. Ponownie wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi z 1 lutego 2023 r. Wskazał, że wobec udzielonej przez skarżącego odpowiedzi ustala się, iż przedmiotem sprawy nie jest niewykonanie wyroku.
Wobec treści pisma skarżącego z 26 marca 2023 r., w którym wskazał, iż Przewodniczący Rady i Wójt Gminy dopuścili się bezczynności polegającej na niedokonaniu termomodernizacji budynku wielorodzinnego (bloku) przy ul. [...] a nadto Wójt nie dokonał corocznej konserwacji kotła grzewczego w latach 2015 – 2021, co wpłynęło na duże zużycie oleju opałowego i duże koszty czynszu – Przewodniczący Wydziału zakwalifikował skargę (pismo z 1 lutego 2023 r.) jako skargę na bezczynność Wójta Gminy Krasnopol.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności. Ma ona na celu sprawdzenie, czy nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi. Analiza skargi złożonej w sprawie niniejszej prowadzi do wniosku, że podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 P.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.).
Powołane wyżej przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych. Powyższy katalog zaskarżalnych form działalności administracji publicznej (poza przypadkami uregulowanymi w ustawach szczególnych) ma charakter zamknięty. Wniesienie skargi, która czyni przedmiotem zaskarżenia inne formy działalności bądź zaniechania niż wyżej wymienione, skutkuje niedopuszczalnością skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Skarga na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) organu jest też pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest ona dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – gdy organ w przepisanym terminie ich nie podejmuje (zob. postanowienie NSA z 20 lutego 2014 r., I OSK 1283/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt sprawy wynika, że skarżący w piśmie z 21 listopada 2022 r. zwrócił się do organu (oraz innych podmiotów wymienionych w piśmie) o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące czynności związanych z zarządzaniem budynkiem (w szczególności w zakresie termomodernizacji, ale też odnowienia i remontu). Wójt Gminy Krasnopol uznał, że pismo to nie zawiera wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zawiera wyłącznie punkt widzenia jego autora, dlatego brak jest podstaw do podejmowania jakichkolwiek władczych czynności w związku z tym pismem.
W skardze do sądu, która jest skargą na bezczynność organu (pismo z 1 lutego 2023 r., stanowisko sprecyzowane w piśmie z 12 marca 2023 r. oraz w piśmie z 26 marca 2023 r.) skarżący kwestionuje zaniechania zarówno Wójta jak i Przewodniczącego Rady Gminy w zakresie niedokonania termomodernizacji budynku wielorodzinnego (bloku) przy ul. [...] w K., ale też co do zasady kwestionuje sposób działania ww. podmiotów związany z zarządzaniem ww. budynkiem. W ocenie więc sądu, intencją składanych żądań jest wyegzekwowanie od organu podjęcia czynności związanych z zarządzaniem tym budynkiem (wykonanie termomodernizacji) oraz wyrażenie braku zgody strony na to, w jaki sposób czynności te były, bądź nie były, podejmowane do tej pory. Wskazać jednak należy, że sposób sprawowania zarządu budynkiem (wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem go w należytym stanie, sposób administrowania budynkiem), jak też sposób udzielania odpowiedzi na zapytania o wykonywanie zarządu - nie są formą działania administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Wyjątkiem może być sytuacja zapytania kierowanego w trybie dostępu do informacji publicznej, jednak z tym przypadkiem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Pismo z 21 listopada 2022 r. zapytania w tym trybie nie zawiera i nie sposób go domniemywać, zwłaszcza że skarżący uzyskał już jeden wyrok ze skargi na bezczynność polegającą na zaniechaniu udzielenia informacji publicznej (w sprawie II SAB/Bk 97/22). Przyjąć zatem należy, że gdyby zapytanie kolejne w trybie informacji publicznej kierował (w piśmie z 21 listopada 2022 r.) wyraziłby to wprost. Jednocześnie też wyraźnie wskazał, że pismo z 1 lutego 2023 r. zarejestrowane w sądzie jako skarga na bezczynność nie jest skargą na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Bk 97/22.
W istocie więc skargę w sprawie niniejszej należy zakwalifikować jako kwestionowanie działania (zaniechania) organu odpowiadające tzw. skardze powszechnej uregulowanej w art. 227 K.p.a. w Dziale VIII K.p.a. "Skargi i wnioski". Skarżący nie zgadza się bowiem z treścią udzielanych mu pisemnie odpowiedzi, kwestionuje stanowisko Wójta oraz sposób jego działania (zaniechania).
Zgodnie z art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
W sądownictwie administracyjnym ugruntowane jest stanowisko, wedle którego sądy administracyjne nie posiadają kognicji do rozpoznawania spraw wynikłych ze skarg i wniosków wniesionych w tym trybie, co wynika z faktu, że nie są one objęte dyspozycją art. 3 § 2 P.p.s.a. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a., nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. (tak np. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2013 r. sygn. I OSK 318/13).
Wskazać trzeba, że przepisy K.p.a. regulują sposób załatwienia takiej skargi. Wskazano bowiem m.in., że skarga tego rodzaju powinna być załatwiona przez właściwy organ co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca (art. 237 § 1, za zastrzeżeniem art. 237 § 2 K.p.a.). W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w art. 237 § 1 K.p.a. podmiot wnoszący skargę może złożyć ponaglenie zgodnie z art. 237 § 4 w związku7 z art. 37 K.p.a. Należy jednak wyraźnie stwierdzić, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi (art. 237 § 3 K.p.a.) nie przyjmuje formy decyzji, postanowienia lub niejurysdykcyjnych aktów (czynności) publicznoprawnych dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność ta nie jest więc formą działania organu administracji publicznej, która podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. W związku z powyższym również bezczynność (przewlekłość) w zakresie jej podjęcia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8-9 P.p.s.a. Nie mogą być również przedmiotem skargi do sądu administracyjnego zawiadomienia organu przełożonego o sposobie rozpatrzenia skargi na zawiadomienie o rozpatrzeniu skargi przez organ podległy, jak również bezczynność (przewlekłość) w tym zakresie.
Skoro więc skarga złożona w sprawie niniejszej, formalnie zarejestrowana jako skarga na bezczynność, w istocie zawiera stanowisko skarżącego kwestionujące zaniechania Wójta Gminy i Przewodniczącego Rady odnośnie tego, w jaki sposób odbywał się (bądź nadal odbywa) zarząd budynkiem, a także w jaki sposób udzielono odpowiedzi (bądź jej nie udzielono) na zapytania skarżącego kierowane do organów i przedstawicieli gminy dotyczące ww. zarządu – nie jest to skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Nie dotyczy bowiem żadnej z form działania, do których te przepisy nawiązują. Jako zaś skarga powszechna złożona w trybie Działu VIII K.p.a. – nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.