II SAB/Bk 20/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie w sprawie ustalenia jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca wskazała, że złożyła wniosek w maju 2023 r., uzupełniła braki w styczniu 2025 r., a lekarz orzecznik uznał ją za częściowo niezdolną do pracy. Organ rentowy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania tego typu spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega odrzuceniu, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazano, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące przyznawania rent i świadczeń, są sprawami cywilnymi należącymi do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego oraz ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślono, że art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi przepis szczególny (lex specialis) wyłączający kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji ZUS dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 83 ust. 4 tej ustawy, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z tym, sąd uznał, że skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia renty nie podlega kognicji sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących bezczynności organów rentowych i świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie nie zachodzą wyjątki określone w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia prawa do renty nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące rent, należą do właściwości sądów powszechnych zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi przepis szczególny wyłączający kognicję sądów administracyjnych w tych sprawach.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w sprawach indywidualnych, w tym dotyczących ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.
k.p.c. art. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi.
k.p.c. art. 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy cywilne należą do właściwości sądów powszechnych, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.
k.p.c. art. 476 § 2 i 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Określa sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych objęte właściwością sądów powszechnych.
k.p.a. art. 180 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.a. art. 181
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazuje, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego.
u.s.u.s. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa wyjątki od zasady odwoływania się do sądu powszechnego, otwierając drogę do sądu administracyjnego w ściśle określonych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące rent, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. • Art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi przepis szczególny wyłączający kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji ZUS dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego • sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi • przepis art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych
Skład orzekający
Anna Bartłomiejczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących bezczynności organów rentowych i świadczeń z ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie nie zachodzą wyjątki określone w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera przełomowych interpretacji prawa materialnego.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.