II SAB/Bk 20/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., wymierzając mu grzywnę.
Skarga H. D. dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania legalizacyjnego przez PINB w W. w sprawie samowoli budowlanej. Sąd, analizując długotrwałość sprawy od 2003 r. i okres 97 dni bezczynności organu między październikiem 2019 r. a styczniem 2020 r., stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Wymierzono organowi grzywnę w wysokości 200 zł oraz zasądzono koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę H. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw, wskazując na wieloletnie trwanie postępowania od 2003 r. i brak efektywnych działań organu. Sąd, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, szczególnie w okresie od października do stycznia 2020 r., kiedy to przez 97 dni nie podejmowano żadnych czynności. Sąd uznał tę przewlekłość za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałość sprawy oraz nieprawdziwe informacje udzielane przez organ. W konsekwencji, sąd stwierdził przewlekłość postępowania, stwierdził rażące naruszenie prawa, wymierzył PINB w W. grzywnę w wysokości 200 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że okres 97 dni bez podejmowania czynności przez organ między październikiem 2019 r. a styczniem 2020 r., w kontekście wieloletniego trwania sprawy od 2003 r., stanowi przewlekłe prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_przewlekłość
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje ponaglenie jako środek zaskarżenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymóg niezwłocznego załatwiania spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie przedstawionych dowodów lub faktów powszechnie znanych.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa miesięczny termin załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego i dwumiesięczny termin dla spraw szczególnie skomplikowanych.
k.p.a. art. 35 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłącza z terminów załatwiania spraw terminy przewidziane prawem dla dokonania czynności, okresy zawieszenia, mediacji oraz opóźnienia z winy strony lub niezależne od organu.
k.p.a. art. 36 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada obowiązek zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki, wskazania nowego terminu i pouczenia o prawie do ponaglenia.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje przewlekłe prowadzenie postępowania jako prowadzenie go dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kompetencje sądu w sprawach o stwierdzenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania: zobowiązanie organu do wydania aktu/dokonania czynności, stwierdzenie uprawnienia/obowiązku, stwierdzenie przewlekłości.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy legalizacyjnej.
p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób umożliwiający załatwienie sprawy w rozsądnym terminie.
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa maksymalną wysokość grzywny, która może być wymierzona organowi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania kosztów postępowania.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 3 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje kwestie decyzji o warunkach zabudowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwałość postępowania od 2003 r. Okres 97 dni bezczynności organu między październikiem 2019 r. a styczniem 2020 r. Udzielanie nieprawdziwych informacji przez organ.
Odrzucone argumenty
Zarzut dotyczący terminu zakreślonego inwestorowi w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. jako niezasadny.
Godne uwagi sformułowania
przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Tłumaczenie zatem przez organ w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowa sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter i w związku z częstą zmianą pracowników prowadzących sprawę, zachodziła potrzeba ponownego zapoznania się z aktami sprawy a to wymagało czasu, jest całkowicie nieuzasadnione. Tego rodzaju zachowania organu (udzielanie nieprawdziwych informacji) nie da się niczym usprawiedliwić i zasługuje ono na szczególnie negatywną ocenę.
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Gryglaszewska
sędzia
Elżbieta Lemańska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, ocena rażącego naruszenia prawa, zasady wymierzania grzywny organowi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, ale ogólne zasady dotyczące przewlekłości są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje frustrację obywatela z powodu wieloletniej bezczynności organu i jego nieprawidłowe działania, co jest częstym problemem w postępowaniach administracyjnych.
“17 lat czekania na decyzję! Sąd ukarał inspektora za przewlekłe prowadzenie sprawy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bk 20/20 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2020-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Lemańska Grażyna Gryglaszewska Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie postępowania legalizacyjnego 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na rzecz skarżącej H. D. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarga H. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: PINB w W.) w sprawie wydania decyzji w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej przy budowie budynku obory przez K. P. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania dotyczących terminu załatwienia sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o: 1) stwierdzenie przewlekłości i bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie wydania decyzji w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej przy budowie budynku obory przez p. K. P. zam. we wsi J.; 2) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i ukarania pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że podtrzymuje treść zarzutów zawartych w złożonej skardze do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) w dniu [...] grudnia 2019 r. Nieuznanie ich przez organ odwoławczy skarżąca uważa za nieuzasadnione. Wskazała nadto, że podczas trwającego od 2003 r. postępowania legalizacyjnego niejednokrotnie zwracała się do organu nadrzędnego z interwencją w sprawie przewlekłego i bezproduktywnego postępowania PINB w W.. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 29/14 stwierdził kilkukrotną przewlekłość mającą znamiona rażącego naruszenia prawa i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł. Z takiej krytycznej oceny pracy organ nie wyciągnął żadnych wniosków, czego dowodem jest obecne procedowanie. Dalej skarżąca wyjaśniła, że jej córka działająca jako jej pełnomocnik kontaktowała się kilkukrotnie telefonicznie z organem w celu uzyskania informacji o zwłoce w wydawaniu decyzji. W dniu [...] grudnia 2019 r. A. A. poinformowała ją, że dnia [...] grudnia 2019 r. decyzja została wysłana. W dniu [...] grudnia 2019 r. skarżąca skierowała skargę do WINB w B. Decyzja została wysłana zaś po ponad miesiącu, tj. [...] stycznia 2020 r., a skarżąca otrzymała ją [...] stycznia 2020 r. Takie działanie osoby kierującej organem skarżąca uznaje za niegodne, ubliżające jej i naruszające elementarne zasady państwa prawa. Ponadto skarżąca wskazała, że skrajnie negatywnie ocenia stanowisko WINB w B. kierowane przez W. R., który nie dopatrzył się żadnych uchybień przy pięciomiesięcznym okresie wydawania decyzji, podczas którego organ nie podejmował żadnych działań ani czynności. Z tych to powodów skarżąca zdecydowała się na skierowanie sprawy na drogę sądową, gdyż chciałaby usłyszeć stanowisko sądu w tej kwestii. Na koniec skarżąca wyjaśniła, że w jej ocenie termin wynoszący siedem miesięcy, w jakim inwestor został zobowiązany do przedstawienia organowi projektu zamiennego, jest zbyt długi i wpisuje się w dalsze celowe działanie organu, aby maksymalnie wydłużyć prowadzenie postępowania. Urzędnicy doskonale wiedzą, że wybudowana obora przynosi skarżącej szkody wynikające z zalewania jej budynków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że postanowieniem PINB w W. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone do czasu przedłożenia przez inwestora K. P. prawomocnej decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy wydanej na podstawie ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z przedłożeniem przez inwestora żądanej decyzji w dniu [...] lutego 2019 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], zawieszone postępowanie zostało podjęte. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. wyznaczono oględziny w terenie na [...] kwietnia 2019 r. W trakcie tych oględzin nowy inwestor (syn J. P.) wyraził wolę, aby w trakcie postępowania legalizującego istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonać zmiany przeznaczenia budynku obory na budynek gospodarczo-magazynowy, czym wyeliminuje jego szkodliwe oddziaływanie na działkę sąsiadki, co wiązało się ze zmianą decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy. Na wniosek strony K. P. postępowanie zostało ponownie zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], do czasu rozpatrzenia przez Wójta Gminy S. podania inwestora o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2019 r. inwestor przedłożył nową decyzję o warunkach zabudowy, wobec czego w dniu [...] września 2019 r. zostało podjęte zawieszone postępowanie, a [...] września 2019 r., na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. K. T. - pełnomocnik skarżącej H. D. zapoznała się z aktami sprawy w dniu [...] października 2019 r. i wniosła swoje uwagi. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], po dokonaniu gruntownej analizy akt sprawy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, sprawa została merytorycznie rozstrzygnięta i uwzględniono w niej wszystkie uwagi K. T. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż żadna ze stron nie wniosła od niej odwołania. Dalej organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter i wielokrotnie zmieniali się pracownicy organu prowadzący tę sprawę. W ostatnim czasie w związku z chorobą W. M. sprawę prowadziła A. Z., co wiązało się z potrzebą ponownego zapoznania się z aktami sprawy i wymagało czasu. Zdaniem więc organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy miała miejsce przewlekłość postępowania oraz bezczynność tut. organu. Organ dołożył w toku postępowania szczególnej staranności, dokonując wszechstronnej analizy, aby wydana decyzja z [...] stycznia 2020 r. w swoim rozstrzygnięciu merytorycznym uwzględniała słuszne interesy obu stron, co zostało zadośćuczynione, gdyż żadna ze stron nie wniosła odwołania. Na koniec organ wyjaśnił, że bezczynność i przewlekłość postępowania PINB w W. w przedmiotowej sprawie była już rozpatrywana przez WSA w Białymstoku i NSA i zakończyła się wyrokiem (sygn. akt II OSK 2564/14 z dnia 8 stycznia 2015 r.) oddalającym skargę H. D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przed wniesieniem skargi skarżąca wyczerpała wymagany przepisem art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Ponaglenie (nazwane skargą) zostało złożone do PWINB w B. w dniu [...] grudnia 2019 r. i uznane przez ten organ za niezasadne (pismo PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2020 r.). W tym miejscu zauważenia wymaga, że skarżąca w skardze wskazała, że wnosi o stwierdzenie przewlekłości i bezczynności organu nadzoru budowlanego nie precyzując, które działania organu lub ich brak uznać należy za bezczynność, a które za przewlekłe prowadzenie sprawy. W ocenie Sądu nie stanowi to jednak przeszkody do oceny prowadzonego przez organ postępowania w oparciu o reguły przewidziane w art. 149 p.p.s.a. W sprawach bowiem ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, zdaniem Sądu, że w sprawie niniejszej wystąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W art. 35 § 5 k.p.a. prawodawca postanowił, że do terminów określonych w ww. przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Dodatkowo wskazać należy, że w myśl art. 36 § 1 i 2 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ustawodawca definiuje przewlekłe prowadzenie postępowania w ten sposób, że jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie doprecyzowuje się, że przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (por. wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3444/17 oraz z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2630/150). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza więc podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Inaczej rzecz ujmując istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1809/16). Uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W stanie faktycznym niniejszej sprawy PINB w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Sprawa legalizacji samowoli budowlanej toczy się już od 2003 r. i w trakcie jej trwania były wydawane różne rozstrzygnięcia zarówno przez organy administracji publicznej jak i przez sądy administracyjne. Toczyły się też sprawy o bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez oba organy, o czym niżej. W skardze skarżąca nie wskazuje precyzyjnie, w jakim okresie zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w W. Zważywszy jednak na treść skargi, odpowiedź na skargę oraz stan faktyczny sprawy, przyjąć należy, że w grę wchodzi okres od [...] lutego 2019 r. do daty orzekania przez Sąd. Ta pierwsze data związana jest z przedłożeniem przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy (decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. i postanowienia SR w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie [...]). Druga data wynika zaś stąd, że wprawdzie decyzja została wydana przez organ w dniu [...] stycznia 2020 r., ale skarżąca zarzuca również, że przewidziany w niej termin wykonania nałożonych obowiązków do dnia [...] lipca 2020 r., jest zbyt długi. W tym miejscu zauważenia też wymaga, że skarżąca nie wnosi o zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, gdyż decyzja została wydania jeszcze przez wniesieniem skargi. Strona wnosi więc o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ, że ma ono rażący charakter oraz ukaranie pracowników winnych tego naruszenia (wymierzenie grzywny). Zdaniem Sądu, jeśli chodzi o zarzut skargi odnośnie terminu zakreślonego inwestorowi w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. na realizację przez niego nałożonych obowiązków, to jest on niezasadny. Decyzja ta bowiem była zaskarżalna (również co do tego terminu) i strona mogła ją skarżyć, o czym została poinformowana. W postępowaniu natomiast o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania sąd nie ocenia merytorycznie podjętych przez organ decyzji. Skarga jest natomiast zasadna w pozostałym zakresie, o czym niżej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy czynności organu podjęte po przedłożeniu przez inwestora (syna inwestora) decyzji o warunkach zabudowy w dniu [...] lutego 2019 r. uznać należy za dokonane w terminie. W dniu 22 lutego 2019 r. organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W. o udostępnienie danych zgromadzonych w ewidencji gruntów – otrzymał je w dniu [...] lutego 2019 r. W tym samym dniu podjął postępowanie w sprawie z udziałem K. P. (syna inwestora), a następnie odpisy postanowienia doręczył stronom (odebrały je w dniu [...] marca 2019 r.). W dniu [...] marca 2019 r. organ wyznaczył oględziny z udziałem stron na dzień [...] kwietnia 2019 r. Oględziny odbyły się w terminie, podczas których sporządzono protokół oraz dołączono materiał zdjęciowy. Na uwagę zasługuje fakt, ze podczas oględzin K. P. zaproponował, że w celu zażegnania konfliktu i ograniczenia szkodliwego oddziaływania obiektu na nieruchomość H. D., postanawia zmienić przeznaczenie budynku z obory na budynek gospodarczo – magazynowy i w związku z tym prosi organ o umożliwienie mu realizacji tego zamiaru. Z akt wprawdzie nie wynika jaka była reakcja organu (skarżącej i jej pełnomocnika nie było na oględzinach), ale w dniu [...] kwietnia 2019 r. wpłynął do organu wniosek inwestora o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania nowej decyzji o warunki zabudowy dla przedmiotowego obiektu w związku ze złożonym w tym samym dniu wnioskiem do Wójta Gminy S. o zmianę decyzji o warunkach zabudowy na budynek o przeznaczeniu gospodarczo – magazynowy. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2019 r. organ zawiesił postępowanie legalizacyjne do czasu rozpatrzenia przez Wójta Gminy S. podania inwestora o zmianę decyzji o warunkach zabudowy (postanowienia doręczono stronom w dniach [...] kwietnia 2019 r.). Jak z powyższego zatem widać, podjęte przez organ czynności były nie tylko merytorycznie uzasadnione ale i dokonane w prawidłowych terminach. Zresztą w skardze skarżąca nie czyni zarzutu w stosunku do tych czynności. Podobnie przedstawia się sprawa w okresie późniejszym. Otóż jak widać z zebranego materiału dowodowego, w dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżąca zwróciła się do organu o podjęcie postępowania, gdyż inwestor uzyskał już ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Decyzja ta została wydana w dniu [...] lipca 2019 r. i stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2019 r. Organ zwrócił się do inwestora z zapytaniem o decyzję w dniu [...] sierpnia 2019 r., a inwestor przedłożył ją w organie w dniu [...] sierpnia 2019 r. Następnie w dniu [...] września 2019 r. organ podjął postępowanie w sprawie, a w dniu [...] września 2019 r. zwrócił się do stron w trybie art. 10 k.p.a. Swoje uwagi skarżąca zgłosiła na piśmie w dniu [...] października 2019 r. Zupełnie jednak inaczej przebiegał dalszy etap postępowania. Otóż pomiędzy [...] października 2019 r. a [...] stycznia 2020 r. (wydanie przez organ decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), organ nie podejmował żadnych czynności. Okres ten wyniósł dokładnie 97 dni. Zważywszy więc na fakt, że sprawa się toczy od 2003 r., jest to działanie niczym nieusprawiedliwione i przede wszystkim nieprawidłowe. W tym miejscu należy więc tylko wskazać, że do dnia 7 stycznia 2020 r. organ orzekał w sprawie w następujący sposób (na podstawie dołączonych akt i orzeczeń WSA w Białymstoku i NSA z Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach): (1) postanowienie z dnia 22 grudnia 2003 r., o wstrzymaniu J. P. prowadzenia robót budowlanych przy przedmiotowej budowie; (2) decyzja z dnia [...] lutego 2004 r., znak: [...] (brak określonego przedmiotu rozstrzygnięcia); (3) postanowienie z dnia [...] czerwca 2004 r., o wstrzymaniu J. P. robót budowlanych; (4) decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r., nakazująca częściową rozbiórkę obiektu oraz wykonanie określonych obowiązków; (5) postanowienie z dnia [...] kwietnia 2006 r., po raz kolejny wstrzymujące roboty budowlane; (6) postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r., wstrzymujące ponownie roboty budowlane; (7) decyzja z dnia [...] października 2007 r., o częściowej rozbiórce obiektu i nakazaniu wykonania określonych obowiązków; (8) postanowienie z dnia [...] listopada 2007 r. wymierzające inwestorowi karę za samowolne użytkowanie obiektu; 9) decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. umarzająca postępowanie dotyczące samowolnego przystąpienia do użytkowania obory; (10) postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia, prowadzonego przez Wójta Gminy S., postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji w postaci obory; (11) postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r., o odmowie podjęcia postępowania; (12) decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., o nałożeniu na inwestora określonych obowiązków; (13) decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych; (14) postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., o zawieszeniu postępowania; (15) postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. o podjęciu postępowania; (16) postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. o zawieszeniu postępowania; (17) postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. o podjęciu postępowania; (18) postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zawieszeniu postępowania; (20) postanowienie z dnia [...] września 2019 r. o podjęciu postępowania. Jak z powyższego zatem widać, przy tak długim trwaniu postępowania oraz tylu wydanych przez organ orzeczeniach (dołączyć do tego trzeba jeszcze kilkukrotne oględziny), organ miał możliwość dokładnego zapoznania się ze stanem faktycznym sprawy i z przedmiotem postępowania. Tym bardziej, że inwestycja w trakcie trwania postępowania legalizacyjnego nie ulegała rozbudowie lub przebudowie (patrz: oświadczenie K. P. z protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2019 r.: "Od czasu wstrzymania budowy, ani moi rodzice ani ja nie prowadziłem żadnych robót budowlanych na obiekcie. Obiekt jest nieukończony w stanie surowym"). Również wpływu na trwanie postępowania pomiędzy [...] października 2019 r. a 7 stycznia 2020 r. nie miały uwagi zgłoszone przez K. T. Dotyczyły one bowiem tylko trzech kwestii: (1) przebudowy dachu na jednospadowy, (2) odprowadzenia wody zgodnie z przepisami z budynku stodoły od strony zachodniej, (3) likwidacji zbiornika wykonanego wewnątrz budynku. Zostały one zresztą uwzględnione w punktach 1.1.2., 1.1.3. i 1.1.5. decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. Tłumaczenie zatem przez organ w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowa sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter i w związku z częstą zmianą pracowników prowadzących sprawę, zachodziła potrzeba ponownego zapoznania się z aktami sprawy a to wymagało czasu, jest całkowicie nieuzasadnione. Już chociażby z racji na długość trwania tej sprawy wymagała ona priorytetowego potraktowania i podejmowania czynności w trybie pilnym, czego jednak nie uczyniono. Stanowi to rażące naruszenie przepisów art. 35 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Stosownie więc do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdza, że w okresie pomiędzy 18 października 2019 r. a 7 stycznia 2020 r. organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 1 sentencji wyroku). Zważywszy bowiem na kontekst sprawy, decyzja winna być wydana najpóźniej po około 14 dniach od złożonych w dniu [...] października 2019 r. uwag, tj. do dnia [...] października 2019 r. Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Na ocenę tę rzutuje przede wszystkim długotrwałość toczącego się postępowania administracyjnego. Wprawdzie, co już wskazano powyżej, w niniejszym postępowaniu Sąd badał, pod kątem przewlekłego prowadzenia postępowania, okres od [...] lutego 2019 r. do daty orzekania przez Sąd, jednakże nie można tracić z pola widzenia faktu, że postępowanie trwa już od 2003 r. Sytuacja ta wymagała ze strony organu szczególnej staranności w dążeniu do jego zakończenia. Okres 97 dni od zgłoszenia uwag przez skarżącą do wydania decyzji jest nie do zaakceptowania, zważywszy na to, że decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r. nie kończy postępowania, a jedynie jego etap. Także ogromna ilość wydanych wcześniej przez organ postanowień i decyzji wynikła nie ze skomplikowania sprawy tylko stąd, że jako wadliwe były one eliminowane z obrotu prawnego czy to przez organ odwoławczy, czy też przez orzekające w sprawie sądy administracyjne. W trakcie trwania sprawy toczyły się też postępowania o stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB w W.. Wprawdzie ostatecznie w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 2564/14 uchylono wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 29/14, stwierdzający przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w W. i skargę oddalono, ale uczyniono to z przyczyn formalnych, gdyż w ocenie NSA: "W konsekwencji stwierdzenia, iż w momencie orzekania stan przewlekłości postępowania nie występował z uwagi na zawieszenie przedmiotowego postępowania, wyłączona jest możliwość dokonania przez Sąd oceny zasadności podstaw skargi na przewlekle prowadzenie postępowania obejmujące działania (zaniechania) tego organu mające miejsce przed dniem [...] kwietnia 2011 r. Z tych przyczyn złożona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w W. nie zawiera uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu." Na ocenę charakteru rażącego naruszenia prawa wskazuje również okoliczność, że jak wskazano w skardze, a organ temu nie zaprzeczył w odpowiedzi na skargę, czym niejako potwierdził ten fakt, że pełnomocnik skarżącej w dniu [...] grudnia 2019 r. otrzymała podczas rozmowy telefonicznej z A. A. (będącą Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W.), informację, że decyzja została wydana przez organ w dniu [...] grudnia 2019 r., gdy tymczasem została ona wydana dopiero w dniu [...] stycznia 2020 r., a wysłana do stron w dniu [...] stycznia 2020 r. Tego rodzaju zachowania organu (udzielanie nieprawdziwych informacji) nie da się niczym usprawiedliwić i zasługuje ono na szczególnie negatywną ocenę. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca miała już zastrzeżenia do organu na wcześniejszych etapach postępowania – vide pismo z dnia [...] grudnia 2015 r., ustna skarga do PWINB w B. z dnia [...] lutego 2016 r., pismo z dnia [...] lutego 2016 r. W obliczu zatem zbliżania się sprawy do jej, zdaje się, polubownego zakończenia, wszelkie antagonizowanie postaw stron jest wybitnie zbędne i szkodliwe. Z racji na powyższe, Sąd na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę, której wysokość określono w kontekście art. 154 § 6 p.p.s.a. na kwotę 200 zł. Wysokość grzywny jest w ocenie Sądu adekwatna do stopnia naruszenia wskazanych wyżej przepisów. W tej mierze kierowano się argumentacją wyrażoną w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 960/16, iż ustawodawca przyznaje sądowi administracyjnemu swobodę w zakresie stwierdzenia podstaw do wymierzenia grzywny, a zatem w tym zakresie do głosu dochodzi uznanie sędziowskie, oparte o zasady logiki, doświadczenia życiowego i zawodowego, w kontekście celu przepisu, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy i dyrektyw doktrynalnych oraz praktyki. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI