II SAB/Bk 122/25

II SAB/Bk 122/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy  PoPPSA
umorzono postępowanie w części
Nie stwierdzono bezczynności z rażącym naruszeniem prawa
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność K. w D. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania K. w D. do załatwienia wniosku P. w W. z dnia 12 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od K. w D. na rzecz P. w W. kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skargą złożoną w organie 5 sierpnia 2025r, co potwierdza odręczna adnotacja daty wpływu do organu na pierwszej stronie skargi, przekazanej sądowi, P. w W. zarzuciło K. w D. bezczynność w załatwieniu złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku skarżącego z 12 lipca 2025r. o udzielenie w trybie art. 2 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji w zakresie:
- treści planu łowieckiego za rok 2024;
-wysokości środków publicznych przyznanych kołu łowieckiemu a następnie wypłaconych myśliwym koła za udział w odstrzale sanitarnym w 2024r.;
-wysokości dotacji przyznanych kołu ze środków publicznych w 2024r.
W skardze skarżący podał, że do dnia złożenia skargi żądana informacja nie została udzielona ani nie przedłużono terminu udostępnienia informacji. Następnie przedstawił argumentację za uznaniem koła łowieckiego za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej oraz za uznaniem żądanej treści informacji za informację publiczną w rozumieniu ustawy.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie K. do rozpoznania wniosku skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
K. w D. w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania w sprawie podnosząc, że o złożeniu wniosku powzięło informację dopiero z treści skargi na bezczynność albowiem wysłana przez wnioskodawcę a zawierająca wniosek wiadomość e – mail trafiła do skrzynki pocztowej "spam" organu w wyniku czego wcześniej nie została odczytana. Po wpłynięciu skargi na bezczynność organ w dniu 17 września 2025r. udzielił wnioskodawcy żądanej informacji. Skoro stan bezczynności organu nie zachodzi, brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi i podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 par. 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Na wstępie sąd informuje, że sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym może być rozpoznana w trybie uproszczonym sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej i już po złożeniu skargi, co czyniło bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązanie do załatwienia wniosku ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności.
Bezspornym jest, że informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym na adres e-mail biura Zarządu K. w D. w dniu 12 lipca 2025r., mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, dalej jako u.d.i.p..
Zakres podmiotowy stosowania u.d.i.p. określa art. 4 ustawy, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności, między innymi, organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny.
Kwestia zaliczenia kół łowieckich do podmiotów objętych relacją u.d.i.p. była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 28 listopada 2013r. (sygn. I OZ 1153/13) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p. Koła łowieckie wykonują bowiem zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z 13 października 1995r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2018r., poz.2033). Są podstawowymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, na których prowadzą gospodarkę łowiecką, będącą – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie – elementem ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, sporządzając roczne plany łowieckie podlegające zatwierdzeniu przez nadleśniczego PGL Lasy Państwowe. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, stanowią dobro ogólnonarodowe i są własnością Skarbu Państwa (vide: art. 2 ustawy Prawo łowieckie). Zadania realizowane przez Polski Związek Łowiecki oraz organy statutowe związku, ze względu na cel, mają charakter zadań publicznych.
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide, między innymi: wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2007r. sygn. IV SAB/Gl 28/07). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega więc informacja o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa, którego część stanowią zgodnie z art. 2 ustawy Prawo łowieckie zwierzęta łowne w stanie wolnym. Nadto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.
Przy wykładni przepisu należy się kierować treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, jest przyznane każdemu a od osoby wykonującej to prawo, nie jest wymagane wykazywanie interesu prawnego lub faktycznego (vide: art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem strony z dnia 12 lipca 2025r. odnosiły się bezpośrednio do zadań publicznych wykonywanych przez K. w D., co nie było kwestionowane przez adresata wniosku. Pytania dotyczyły treści planu łowieckiego za rok 2024, wysokości środków publicznych przyznanych kołu łowieckiemu a następnie wypłaconych myśliwym koła za udział w odstrzale sanitarnym w 2024r. oraz wysokości dotacji przyznanych kołu ze środków publicznych w 2024r.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 . Podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek na tyle szybko, na ile pozwalają mu siły i środki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Za wniosek pisemny w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.d.i.p. uznawane jest przesłanie wniosku pocztą elektroniczną (e-mailem) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (vide: wyrok NSA z 16 marca 2009r. sygn. I OSK 1277/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesłanych na ten adres podań (vide postanowienia NSA: z 10 września 2015r. sygn. I OSK 1968/15 i z 3 listopada 2015r. sygn. I OSK 1940/15). Podkreślane jest także, że skutki błędów i nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji i z tymi organami (poczty elektronicznej, systemów ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (tak w postanowieniu NSA z 5 listopada 2015r. sygn. I OZ 1414/15 i wyroku NSA z 16 lutego 2016r. sygn. I OSK 2186/14). Nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy ( vide: postanowienie NSA z 18 listopada 2015r. sygn. I OSK 2897/15). Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (vide: wyrok NSA z 16 września 2016r. sygn. I OSK 1924/16).
Ustawowy maksymalny termin do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skarżącego z 12 lipca 2025r. upływał 26 lipca 2025r. Bezspornym jest, że informacja publiczna stanowiąca odpowiedź na pytania objęte wnioskiem została udostępniona stronie po złożeniu skargi tj. w dniu 17 września 2025r., co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 par. 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 par. 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako rażąco naruszająca prawo jest traktowana bezczynność organu w stanie, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty przy zlekceważeniu obowiązku przy świadomości jego istnienia. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (vide wyroki NSA: z 21 lipca 2017r. sygn. I OSK 2808/15 i z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność (vide: wyrok NSA z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 1514/14). Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (vide wyroki NSA: z 6 września 2016r. sygn. I OSK 296/15 i z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 par. 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Takiej jednoznacznie negatywnej postawy nie można zarzucić organowi, który natychmiast po dostrzeżeniu wcześniejszego niewychwycenia w elektronicznej skrzynce pocztowej wpływu wniosku skarżącego o informację publiczną, takiej informacji udzielił.
Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji (art. 149 par 1 pkt 1, pkt 3 i par. 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi (100 złotych) i koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika (480 złotych).