II SAB/Bk 119/26 - Postanowienie WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2026-10-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 658 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2026 poz 268 art. 6 par. 1a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Burmistrza Czyżewa w przedmiocie niewykonania decyzji w sprawie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku zmiany stanu wód na gruncie p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu W. K. uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. Uzasadnienie Pismem z 12 czerwca 2026 r. W. K. (dalej: "skarżący") wniósł za pośrednictwem Burmistrza Czyżewa (dalej: "organ", "Burmistrz") skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność organu, polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie sąsiednim, wynikającego z ostatecznej decyzji tego organu z dnia 31 marca 2025 r., nr RG.721.4.2025. Podmiotem zobowiązanym do wykonania określonych ww. decyzją nakazów w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia był W. T. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, Burmistrz wskazał na niewyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia, w szczególności na brak wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela do organu wyższego stopnia oraz brak skutecznego ponaglenia. Jednocześnie organ przyznał, że po upływie terminu wyznaczonego do dobrowolnego wykonania decyzji nie podjął w odpowiednim czasie wymaganych czynności egzekucyjnych, co uzasadnia zarzut bezczynności w znaczeniu materialnym. Organ wskazał jednak, że obecnie podjął działania zmierzające do usunięcia stanu bezczynności. W szczególności wszczął procedurę doręczenia zobowiązanemu upomnienia, przygotował tytuł wykonawczy dotyczący decyzji nr RG.721.4.2025 oraz podjął czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądu administracyjnego określa w pierwszej kolejności art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., który wskazuje, jakie formy działania albo bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania organów administracji publicznej podlegają kontroli przez sądy administracyjne. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez Burmistrza Czyżewa w sprawie nakazu nałożonego przez ten organ na W. T. ostateczną decyzją z 31 marca 2025 r., tj. wykonania, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, urządzeń zapobiegającym szkodom na gruncie sąsiednim. Należy wskazać, że skarżący, będący właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, w stosunku do której została wydana wspomniana wyżej decyzja, nie jest wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."). Podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – a zatem wierzycielem – jest (co do zasady) właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie wierzycielem jest Burmistrz. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 31 marca 2025 r. skarżący ma zupełnie inny status – podmiotu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku poddanego egzekucji. Takiemu podmiotowi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji służą szczególne środki prawne. Zgodnie z art. 6 § 1 zd. 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a zd. 1 u.p.e.a.). Z kolei zgodnie z art. 54a § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio (§ 2), co oznacza, że po rozpatrzeniu skargi na przewlekłość organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; (2) uwzględnia skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (w całości albo w części i w pozostałym zakresie oddala skargę). Na postanowienie w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zatem inny, odrębny od uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tryb zaskarżania bezczynności wierzyciela. Z powyższego wynika, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność wierzyciela lub na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 6 § 1a oraz art. 54 § 4 w zw. z art. 54a u.p.e.a. Natomiast tryb skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewidziany w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. - stosowany jest tylko wówczas, gdy nie ma innego sposobu kwestionowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, a zatem jest on wyłączony w sprawach uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2003 r., SAB/Ka 138/02). Należy dodać, że podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia ani wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a.). Nie stanowi również innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konkludując – skarżący, który nie jest wierzycielem, a jedynie podmiotem, którego interes został naruszony przez niewykonanie obowiązku określonego w decyzji, może domagać się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych przez wierzyciela, ale jedynie w ramach środków prawnych przewidzianych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na zupełnie inne środki zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, skarga do sądu administracyjnego w tym przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Barbara Romanczuk Małgorzata Roleder Elżbieta Lemańska
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Bk 119/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.