II SAB/Bk 118/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-12-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organurażące naruszenie prawagrzywnaprzedsiębiorstwo komunalnesamorządustawa o dostępie do informacji publicznejkontrola wydatkowania środków publicznych

WSA w Białymstoku zobowiązał Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych do udostępnienia brakujących umów i faktur dotyczących inwestycji, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i wymierzając grzywnę.

Skarżący W. S. złożył skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył kserokopii wszystkich umów i faktur związanych z inwestycją w Czartajewie. Sąd stwierdził, że organ nie udostępnił wszystkich żądanych dokumentów, dopuszczając się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie, stwierdził bezczynność, wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę W. S. na bezczynność Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia kserokopii wszystkich umów i faktur dotyczących inwestycji w Czartajewie. Pomimo udzielenia odpowiedzi na wniosek, organ nie udostępnił wszystkich żądanych dokumentów, w tym umów i faktur z firmami C.S.C. i D. Sąd uznał, że takie działanie stanowi bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku sąd zobowiązał Prezesa Zarządu PUK do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu oraz rażące naruszenie prawa, a także wymierzył grzywnę w kwocie 1000 zł. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że udostępnienie dokumentów sądowi nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia ich wnioskodawcy. Sąd nie stwierdził bezczynności w zakresie faktur wystawionych przez firmę M. po dacie wniosku i odpowiedzi organu, wskazując, że skarżący może o nie zawnioskować odrębnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, udostępnienie jedynie części żądanej informacji przy świadomym zatajeniu reszty jest równoznaczne z bezczynnością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udostępnienie tylko części dokumentów, przy jednoczesnym istnieniu i świadomym zatajeniu pozostałych, stanowi bezczynność organu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym podmioty reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego wykonujące zadania publiczne.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Wskazuje, jaka informacja publiczna podlega udostępnieniu, w tym informacje dotyczące majątku publicznego.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa termin udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (14 dni).

u.d.i.p. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Reguluje konsekwencje bezczynności organu, w tym zobowiązanie do dokonania czynności i stwierdzenie bezczynności.

u.d.i.p. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Stwierdza, że bezczynność organu może mieć miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

u.d.i.p. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przewiduje możliwość wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej od organu.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do dokonania czynności i stwierdzenie bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej.

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne.

Pomocnicze

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy zadań własnych gminy.

u.g.k. art. 2

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

u.g.k. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

Dotyczy poświadczenia nieprawdy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie udostępnił wszystkich żądanych umów i faktur, co stanowi bezczynność. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na oczywistość uchybienia i długi okres. Informacje dotyczące gospodarowania środkami publicznymi stanowią informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Organ udzielił odpowiedzi na każdy wniosek w terminie. Udostępnione informacje były materiałem kompleksowym i odpowiadały żądaniom wniosku. Nie ma podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Nie ma podstaw do uwzględnienia żądań o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. Zarzut poświadczenia nieprawdy jest bezpodstawny. Sformułowanie 'umowa zawarta w określonej miejscowości' ma charakter formalny i nie oznacza fizycznego miejsca podpisania.

Godne uwagi sformułowania

stan bezczynności organu nie polega na milczeniu, lecz na udostępnieniu jedynie części żądanej informacji przy świadomym zatajeniu reszty. Dwukrotne udzielenie niepełnej odpowiedzi świadczy o przemyślanej strategii dezinformacji. w sytuacji gdy dane te dotyczą wydatkowania publicznych pieniędzy to w zasadzie w każdym przypadku i tylko już z tego względu podpadają pod pojęcie informacji publicznej Przedmiotem informacji publicznej w wielu przypadkach jest właśnie kontrola przepływu środków publicznych do podmiotów prywatnych oparta na różnego rodzaju umowach.

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Bartłomiejczuk

członek

Elżbieta Trykoszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w przypadku niepełnego udostępnienia dokumentów. Uzasadnienie wymierzenia grzywny i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku przedsiębiorstwa komunalnego i jego obowiązków w zakresie udostępniania informacji publicznej. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest pełne udostępnianie informacji publicznej i jakie konsekwencje (grzywna, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa) mogą spotkać organ za próbę zatajenia dokumentów. Dotyczy fundamentalnego prawa obywatelskiego.

Organ ukrywał dokumenty? Sąd nałożył grzywnę za bezczynność w dostępie do informacji publicznej!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bk 118/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy  PoPPSA
Stwierdzono bezczynność z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono grzywnę z art. 149 ustawy ppsa
Nie przyznano sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach - Stacji w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach - Stacji do rozpoznania wniosku skarżącego W. S. z 5 sierpnia 2024 r. w pełnym zakresie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach - Stacji dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Prezesowi Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach – Stacji grzywnę w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; 5. nie przyznaje od Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach - Stacji na rzecz skarżącego W. S. sumy pieniężnej; 6. zasądza od Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Siemiatyczach - Stacji na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 5 sierpnia 2024 r. W. S. zwrócił się do Prezesa Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Spółki z o.o. w Siemiatyczach - Stacji o udostępnienie, w trybie dostępu do informacji publicznej, kserokopii wszystkich umów i faktur firm wykonujących pracę na zlecenie Przedsiębiorstwa, dotyczących inwestycji w Czartajewie w sprawie RG.271.2.2023 "Poprawa warunków życia mieszkańców Gminy Siemiatycze poprzez budowę kompleksu kulturalno-sportowego".
W odpowiedzi z 19 sierpnia 2024 r., przesłanej drogą mailową, Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa przesłał w formie załączników do wiadomości pięć faktur i pięć umów opisanych jako: faktura i umowa M., faktura i umowa N., faktura i umowa S., faktura i umowa Ż., faktura i umowa N..
W dniu 9 maja 2025 r. W. S. zwrócił się ponownie do Prezesa ww. Przedsiębiorstwa o udostępnienie na wskazany adres email, w trybie dostępu do informacji publicznej, kserokopii wszystkich delegacji Prezesa A. B.wystawionych i rozliczonych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.
W odpowiedzi z 23 maja 2025 r., przesłanej drogą mailową, Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa wskazał następująco: "W odpowiedzi na wniosek z 9 maja 2025 r. przekazujemy żądane informacje, o które wnioskował Pan już wcześniej". Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku maila z 23 maja 2025 r. wynika, że jako załączniki wymieniono ponownie pięć umów i pięć faktur tak jak w odpowiedzi z 19 sierpnia 2024 r.
W jednym piśmie z 29 września 2025 r. W S. wywiódł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Spółki z o.o. w Siemiatyczach – Stacji polegającą na nieudostępnieniu pełnej informacji publicznej żądanej we wnioskach z 5 sierpnia 2024 r. i z 9 maja 2025r. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) przez celowe nieudostępnienie kompletnej informacji publicznej w postaci wszystkich umów i faktur dotyczących realizacji zadania inwestycyjnego, a tym samym zatajenie istotnych faktów mogących wskazywać na przestępczy proceder w działaniu Prezesa Przedsiębiorstwa, skutkujący z jego strony rażącą bezczynnością w tym zakresie;
- art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne.
Wniósł o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zobowiązanie organu do załatwienia wniosków przez udostępnienie wszystkich żądanych dokumentów – w terminie 7 dni, wymierzenie organowi grzywny i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnym, ustawowo dopuszczalnym wymiarze, a także wniósł o zawiadomienie prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.
Skarżący wskazał, że prawo do informacji publicznej jest jednym z fundamentalnych praw obywatelskich, a jego realizacja stanowi podstawę kontroli społecznej nad działalnością podmiotów dysponujących środkami publicznymi. W jego ocenie w niniejszej sprawie organ w sposób świadomy, uporczywy i nacechowany złą wolą uniemożliwił realizację tego prawa zatajając kluczowe dokumenty, "których ujawnienie mogłoby zdemaskować przestępczy proceder". Tymczasem skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej 5 sierpnia 2024 r., na który otrzymał odpowiedź 19 sierpnia 2024 r. przez przesłanie zestawu dokumentów. Mając na celu weryfikację kompletności materiałów 9 maja 2025 r. ponowił wniosek, jednak 23 maja 2025 r. organ przesłał ponownie ten sam, niekompletny zestaw dokumentów. Jak stwierdził skarżący, w ten sposób organ "utwierdził go w fałszywym przekonaniu, że dokumentacja jest kompletna". Tymczasem wyniki kontroli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (sygn. KND/128/24/DKZP) przedstawione w "Informacji o wynikach kontroli doraźnej" z 15 września 2025 r. ujawniły fakt zatajenia umów i faktur na łączną kwotę ponad 1, 2 mln zł, m.in. z firmami D.(226 814,46 zł), C.S.C. (250 000,00 zł) oraz M. (905 140,01 zł, w tym przypadku skarżący zaznaczył, że udostępniono jedynie fakturę na 100 050,00 zł). Stan bezczynności organu nie polega więc na milczeniu, lecz na udostępnieniu jedynie części żądanej informacji przy świadomym zatajeniu reszty. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, takie działanie jest równoznaczne z bezczynnością, w tym wypadku Prezesa Przedsiębiorstwa i nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Dwukrotne udzielenie niepełnej odpowiedzi świadczy o przemyślanej strategii dezinformacji. Prezes Przedsiębiorstwa miał pełną wiedzę o istnieniu zatajonych umów - sam je podpisywał - a mimo to świadomie ich nie ujawnił. W ocenie skarżącego doszło również do poświadczenia nieprawdy przez organ, gdyż Prezes Przedsiębiorstwa wskazywał, iż nie odbywał podroży służbowych i nie korzystał z delegacji, podczas gdy faktycznie podpisywał umowy w Zabrzu i Katowicach. Powstaje więc pytanie: w jaki sposób Prezes podpisywał dokumenty w Katowicach i Zabrzu, skoro twierdzi, że nie przebywał tam w ramach delegacji? Zdaniem skarżącego takie rozbieżności wypełniają znamiona czynu z art. 271 § 1 kodeksu karnego. Skarżący dodał, że według orzecznictwa nieprawdziwa odpowiedź w trybie realizacji prawa do informacji publicznej może rodzić zarówno bezczynność jak i odpowiedzialność karną. W ocenie skarżącego zachowanie organu miało cechy zatajenia dokumentacji i stworzenia pozorów legalności przez przedstawienie nieprawdziwych informacji. Skarżący został wprowadzony w błąd co do rzeczywistego wykonywania czynności służbowych, co dodatkowo potwierdza rażący charakter bezczynności. Działania Prezesa Przedsiębiorstwa stanowią przykład instrumentalnego wykorzystywania procedur administracyjnych do ukrywania nielegalnych działań. Tolerowanie takiej postawy oznaczałoby, że prawo do informacji publicznej jest iluzoryczne.
Do skargi załączył kserokopię faktury nr 8/2024 z 22 lipca 2024 r. na kwotę 100 050 zł wystawioną Przedsiębiorstwu przez M. w C., kserokopie pierwszych stron umów zawartych przez Przedsiębiorstwo w dniu 12 czerwca 2024 r. w Zabrzu (nr 1/07/SK/2024) oraz w dniu 7 lutego 2024 r. w Katowicach (nr 2/2024), a także wydruk "Informacji o wyniku kontroli doraźnej" z 15 września 2024 r. Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wraz z pierwszą stroną protokołu tej kontroli (przeprowadzonej w okresie 7 kwietnia 2025 r. – 15 września 2025 r.), w tym informacją o stwierdzonych naruszeniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że na każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona odpowiedź w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Udostępnione informacje były materiałem kompleksowym i odpowiadały żądaniom wniosku. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko i wyłącznie wówczas, gdy naruszenie ma charakter oczywisty, co w sprawie nie ma miejsca, podobnie jak nie ma podstaw do uwzględnienia żądań o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. Jako bezpodstawny organ ocenił zarzut poświadczenia nieprawdy, który nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. Wyjaśnił, że sformułowanie "umowa zawarta w określonej miejscowości" nie oznacza, że umowa musiała być faktycznie podpisana w tym miejscu. To określenie ma charakter formalny lub techniczny i odnosi się do miejsca zawarcia umowy, co może mieć znaczenie dla właściwości sądu a nie dla fizycznego miejsca złożenia podpisów. Zdaniem organu miejscowość wskazana w umowie może być po prostu umownym określeniem miejsca zawarcia umowy, ustalonym przez strony, faktyczne podpisanie może odbyć się w różnych miejscach. Organ podtrzymał twierdzenie nieodbywania podroży służbowych i delegacji w związku z realizacją zadania pt. "Poprawa warunków życia mieszkańców Gminy Siemiatycze poprzez budowę kompleksu kulturowo-sportowego w m. Czartajew" i zaprzeczył zaistnieniu czynu z art. 271 § 1 k.k.
Z uwagi na to, że w jednym piśmie z 29 września 2024 r. zawarto de facto dwie skargi na bezczynność (w zakresie niezałatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej z 5 sierpnia 2024 r. i z 9 maja 2025 r.) – skargi rozdzielono na dwie sprawy o bezczynność: II SAB/Bk 118/25 dla wniosku z 5 sierpnia 2025 r. i II SAB/Bk 119/25 dla wniosku z 9 maja 2025 r.
Na wezwania sądu w każdej z tych spraw o nadesłanie uporządkowanych akt administracyjnych dotyczących wniosków z 5 sierpnia 2024 r. i z 9 maja 2025 r. (pisma z 15 października 2025 r., w tym pismo w sprawie II SAB/Bk 118/25 zawierało informację o rozdzieleniu skarg) - organ administracji przy identycznych pismach z 23 października 2025 r. (ale odrębnym do każdej ze spraw) przesłał informację o "Uzupełnieniu akt administracyjnych". Wskazał, że w wyniku przeoczenia nie zostały udostępnione skarżącemu wszystkie żądane dokumenty, co nie było działaniem celowym, gdyż kompletną dokumentację udostępniono Urzędowi Zamówień Publicznych Departamentowi Kontroli Zamówień Publicznych w związku z wszczęciem kontroli na wniosek skarżącego. Organ przesłał załączniki oznaczone jako 2-7.
Z uwagi na formę przesłania sądowi akt administracyjnych, przy pismach z 29 października 2025 r. (w każdej ze spraw) zwrócono je organowi celem uporządkowania przez ułożenie chronologicznie, ponumerowanie i połączenie w sposób trwały.
Przy piśmie z 6 listopada 2025 r. organ przesłał sądowi dwie identyczne teczki akt administracyjnych wraz ze spisem dokumentów.
W pismach procesowych z 16 i 20 października 2025 r. nadesłanych do sprawy II SAB/Bk 118/25 skarżący doprecyzował stanowisko odnosząc się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność dotycząca wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 5 sierpnia 2024 r. podlega uwzględnieniu, gdyż organ nie rozpoznał tego wniosku w całości, co wynika z analizy skargi, załączonych do niej dokumentów, jak również przesłanych przez organ akt administracyjnych i wyjaśnień stron.
Nie ulega wątpliwości przedmiot wniosku skarżącego z 5 sierpnia 2024 r. jako żądanie udostępnienia "kserokopii wszystkich umów i faktur wykonujących pracę na zlecenie PUK dotyczących inwestycji w Czartajewie".
W ocenie sądu zawnioskowane informacje spełniają cechy informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.), dalej: u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W przepisie art. 4 u.d.i.p. wskazano podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, a w art. 6 tej ustawy wymieniono jaka informacja publiczna podlega udostępnieniu "w szczególności".
Z analizy tych regulacji wynika, że obowiązanym do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności – zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p.: pkt 4 - podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz pkt 5 - podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Jak wynika z uchwały nr V/85/2019 Rady Gminy Siemiatycze z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie wyrażenia woli utworzenia jednoosobowej spółki pod nazwą "Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych" sp. z o.o. w Siemiatyczach-Stacji – Przedsiębiorstwo to jest jednoosobową spółką, w której Gmina posiada wyłączność udziałów; realizuje ono zadania własne Gminy Siemiatycze o charakterze użyteczności publicznej. W dniu 30 września 2025 r. podjęta została przez Radę Gminy Siemiatycze kolejna uchwała nr XVI/96/2025 w sprawie powierzenia jednoosobowej spółce Gminy Siemiatycze pod nazwą "Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" z siedzibą w Siemiatyczach - Stacji zadań własnych Gminy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 poz. 1153) oraz art. 2 i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r o gospodarce komunalnej (tj. Dz.U. z 2021r., poz. 679) – Dz. Urz. Woj. Podl. z 2025 r., poz. 3969 (akt oczekujący na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.).
Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej Przedsiębiorstwo jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. W regulacji art. 4 ust. 1 pkt 1- 5 u.d.i.p. elementem decydującym o tym, czy określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa (samorządu), to mieszczą się w zakresie zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p. Dlatego, zdaniem sądu, posiadając taką jak wyżej wskazana strukturę własnościową oraz prowadząc wymienioną działalność Przedsiębiorstwo realizuje zadania publiczne.
Przedmiot zawnioskowanej informacji mieści się z kolei w zakresie wskazanym w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem dotyczy majątku publicznego. Zgodnie z treścią art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne; prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne, czy też gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Z powyższego wynika, że pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. Za informację publiczną należy więc uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące.
Zdaniem sądu informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądane przez stronę skarżącą informacje dotyczą majątku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "c". u.d.i.p.), tj. gospodarowania mieniem publicznym oraz stanowią informację o działalności podmiotu publicznego, w tym o sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz dotyczą sfery faktów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 marca 2024 r. o sygn. akt III OSK 475/23 "w sytuacji gdy dane te dotyczą wydatkowania publicznych pieniędzy to w zasadzie w każdym przypadku i tylko już z tego względu podpadają pod pojęcie informacji publicznej" (w sprawie przed NSA chodziło o kontrakt na budowę drogi publicznej), orzeczenie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.
Skoro zaś żądane w sprawie niniejszej informacje dotyczą kontraktów na wykonanie inwestycji mającej (co wynika z samej jej nazwy) poprawić warunki życia mieszkańców Gminy, które jest przedsięwzięciem finansowanym ze środków publicznych, to wszystkie informacje z tym kontraktem związane i do niego się odnoszące stanowią informację publiczną, nie tylko sam kontrakt i aneksy, ale również - wszelka dokumentacja - mająca związek z jego wykonaniem bez względu na to, że pochodzi od podmiotów prywatnych lub jest do nich skierowana. Jak podkreślił NSA w ww. wyroku w sprawie III OSK 475/23, "Przedmiotem informacji publicznej w wielu przypadkach jest właśnie kontrola przepływu środków publicznych do podmiotów prywatnych oparta na różnego rodzaju umowach".
Nie ulega zatem wątpliwości, że tak adresat wniosku jak i przedmiot wniosku z 5 sierpnia 2024 r. mieszczą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym u.d.i.p., co skutkowało powstaniem obowiązku udostępnienia żądanych informacji.
Bezspornie również organ udzielił odpowiedzi w terminie czternastodniowym wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bowiem przesłał ją wnioskodawcy 19 sierpnia 2024 r.
Sporny pozostawał zakres udostępnionej informacji.
Z akt sprawy wynika, że organ do maila z 19 sierpnia 2025 r. załączył dziesięć dokumentów opisanych jako pięć faktur i pięć umów. Z porównania opisu tych dokumentów w ww. wiadomości e-mailowej oraz treści dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, a także z zestawienia tych dokumentów z treścią pisma organu z 23 października 2025 r. i jego załączników wynika, że udzielając odpowiedzi w dniu 19 sierpnia 2024 r. organ przesłał wnioskodawcy:
1) umowę z 2 maja 2024 r. z firmą M.(na wykonanie prac brukarskich), w której nie określono kwoty wynagrodzenia, wraz z fakturą nr 8/2024 z 22 lipca 2024 r. na kwotę 100 050 zł; zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajduje się aneks nr 1 do tej umowy zawarty 29 lipca 2024 r., który nie został wymieniony wśród przesyłanych stronie 19 sierpnia 2024 r. załączników, zatem nie jest jasne czy został on wówczas przesłany, czy tylko został dołączony do akt administracyjnych;
2) umowę z 7 lutego 2024 r. z firmą N. w K. (na dostawę i montaż nawierzchni modułowej, malowanie linii boisk, dostawę oraz montaż sprzętu sportowego na kwotę 233 700 zł), wraz z fakturą; należy zauważyć, że w załączniku do wiadomości z 19 sierpnia 2024 r. wymieniono "Faktura N." (pojedyncza), natomiast w aktach administracyjnych znajdują się dwie faktury: zaliczkowa z 27 lutego 2024 r. na kwotę 140 220 zł i rozliczeniowa z 26 czerwca 2024 r. na kwotę 93 480 zł (na łączną kwotę 233 700 zł);
3) umowę z 24 sierpnia 2023 r. z U. w S. (na wykonanie więźby i pokrycia dachowego) na kwotę 78 300 zł brutto, wraz z fakturą nr 03/11/2024 z 27 listopada 2023 r. na kwotę 78 300 zł;
4) umowę z 12 czerwca 2024 r. z S. Spółką z o.o. w K. (na wykonanie nawierzchni poliuretanowej na bieżni oraz wykonanie rozbiegu do skoku w dal) na kwotę 173 745 zł netto; należy zauważyć, że w załączniku do wiadomości z 19 sierpnia 2024 r. wymieniono "Faktura S." (pojedyncza), natomiast w aktach administracyjnych znajdują się dwie faktury: zaliczkowa z 12 lipca 2024 r. na kwotę 106 854 zł oraz końcowa z 6 sierpnia 2024 r. na kwotę 213 706 zł brutto (173 745 zł netto);
5) umowę z 24 sierpnia 2023 r. z Ż.(na wykonanie instalacji CO i gazowej w budynku świetlicy) na kwotę 126 690 zł brutto, wraz z fakturą nr 57/2023 z 30 listopada 2023 r. na ww. kwotę.
Skarżący w skardze zarzucił, że udostępnione w mailu z 19 sierpnia 2024 r. dokumenty nie stanowią "wszystkich umów i faktur", bowiem brakuje umowy na kwotę 226 814, 46 zł z D., umowy z C.S.C. na kwotę 250 000 zł oraz faktury z firmą M.na kwotę 905 140, 01 zł (jak wskazał, udostępniono jedynie fakturę z tą firmą na kwotę 100 050 zł). Wskazał, że informacje te zaczerpnął z wniosków kontroli doraźnej przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie przez Urząd Zamówień Publicznych.
Sąd stwierdza, że w przesłanych sądowi (na dodatkowe wezwanie) aktach administracyjnych znajdują się także, oprócz ww. dokumentów stanowiących załączniki do odpowiedzi udzielonej 19 sierpnia 2024 r., następujące dokumenty:
- umowa podwykonawcza z 24 sierpnia 2023 r. z firmą C. S.C. w S., której przedmiotem jest dostawa i montaż kontenerów: szatniowego i sanitarnego na budowę kompleksu sportowego w Czartajewie na kwotę 250 000 zł brutto oraz faktura nr 03/11/2023 z 29 listopada 2023 r. na tę kwotę;
- umowa o wykonanie robót budowlanych zawarta z M. K. Firma D. w K.dotycząca inwestycji P1 i P2 opisanych jako montaż urządzeń zabawowych w ramach zagospodarowania placów zabaw przy Domy Kultury z funkcją Świetlicy i Biblioteki w Czartajewie oraz w ramach Budowy Kompleksu Sportowego z Zapleczem Sanitarno-Szatniowym i Elementami Małej Architektury przy Szkole Podstawowej w Czartajewie na kwotę 226 814, 46 zł, a także faktura nr FK/8/07/2024 z 3 lipca 2024 r. na ww. kwotę;
- faktura nr 10/2024 wystawiona 2 września 2024 r. Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Spółce z o.o. w Siemiatyczach-Stacji przez M. na kwotę 246 000 zł;
- faktura nr 11/2024 wystawiona 27 września 2024 r. Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Spółce z o.o. w Siemiatyczach-Stacji przez M. na kwotę 559 090, 01 zł.
Z pisma procesowego organu z 23 października 2025 r. (k. 49) - przesłanego na pierwsze wezwanie sądu o nadesłanie akt administracyjnych, wynika z kolei, że organ przyznał się do przeoczenia w postaci nieudostępnienia skarżącemu wszystkich żądanych dokumentów i nadesłał plik dokumentów (załączniki nr 2-7), tj. umowy z C. i D.oraz cztery faktury (jedną wystawioną przez C., jedną przez D. oraz dwie wystawione przez M.).
Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że na 19 sierpnia 2024 r., a więc na moment udzielania odpowiedzi w trybie informacji publicznej na wniosek z 5 sierpnia 2024 r. - organ nie załatwił w całości tego wniosku. Nie przesłał umowy i faktury z C. S.C. oraz umowy i faktury z D. Obydwie te umowy i faktury są wcześniejsze niż data udzielanej odpowiedzi na ww. wniosek, zatem nie ma podstaw by twierdzić, że organ nie był w ich posiadaniu i nie mógł ich udostępnić. Tym samym od 19 sierpnia 2024 r. organ pozostawał w bezczynności w powyższym zakresie, tj. w zakresie dotyczącym nieudostępnienia ww. dwóch umów i towarzyszących im faktur.
Bezczynność ta trwała w momencie wniesienia skargi w dniu 1 października 2025 r. i nie ustała do dnia wyrokowania, zatem nie ma podstaw ani do oddalenia skargi na bezczynność, ani do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, bowiem wniosek ten nie został załatwiony w pełnym zakresie. Akta sprawy nie dają podstaw do innych ustaleń. Udzielona odpowiedź na skargę nie pozwala na przyjęcie, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność organ przesłał wnioskodawcy uzupełnione dokumenty w postaci umowy z C. S.C. wraz z fakturą i umowy z D.wraz z fakturą. Odpowiedź na skargę jest ogólna i poza przywołaniem dat wniosków o udostępnienie informacji publicznej i dat udzielenia odpowiedzi na te wnioski - nie zawiera jakiegokolwiek precyzyjnego wskazania, że przesłano skarżącemu brakujące dokumenty, tj. dokumenty poza tymi, które zostały wymienione w wiadomości mailowej z 19 sierpnia 2024 r.
Dopiero przy piśmie z 23 października 2025 r. organ przyznał, że doszło do przeoczenia niemającego charakteru celowego, bowiem kontrolującym z Urzędu Zamówień Publicznych udostępniono pełną dokumentację. Sąd jednak zwraca uwagę, że nadesłanie przy piśmie z 23 października 2025 r. i przy piśmie z 6 listopada 2025 r., na wezwanie sądu i do sądu, kompletu akt administracyjnych (uporządkowanych), które zawierają brakujące dokumenty nieprzesłane wcześniej skarżącemu na jego wniosek - nie stanowi skutecznego (kompleksowego) załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 5 sierpnia 2024 r. Nie wynika bowiem z tych akt ani z wypowiedzi organu podstawowa okoliczność pozwalająca na załatwienie skargi w inny sposób niż przez stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie organu, tj. okoliczność wskazująca na uzupełnienie udzielonej wnioskodawcy odpowiedzi z 19 sierpnia 2024 r. – przez przesłanie wnioskodawcy (a nie sądowi) brakujących dokumentów. Do pisma z 23 października 2025 r. nie załączono żadnego dowodu na tę okoliczność, natomiast bezspornie z niego wynika, że 19 sierpnia 2024 r. udzielono odpowiedzi niepełnej, co wskazuje na skuteczność skargi na bezczynność w tej części. Dodać trzeba, że z dokumentów przedłożonych do sądu przez skarżącego również nie wynika, aby dysponował on z innego źródła nieprzesłaną mu dotychczas umową z C.S.C. wraz z fakturą oraz umową z D.wraz z fakturą. Dlatego orzeczono jak w punktach 1 i 2 wyroku zobowiązując organ do załatwienia wniosku skarżącego w pełnym zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Zobowiązanie to dotyczy obowiązku udostępnienia dokumentów w postaci ww. dwóch umów i dwóch faktur (C.S.C. i D.), natomiast sąd nie mógł stwierdzić bezczynności w zakresie nieudostępnienia dwóch znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy faktur wystawionych Przedsiębiorstwu przez firmę M., tj. faktury nr 10/2024 z 2 września 2024 r. oraz nr 11/2024 z 27 września 2024 r. Wynika to z tego, że organ jest obowiązany udostępnić wnioskodawcy informację publiczną aktualną na dzień złożenia wniosku i udzielania odpowiedzi. Tymczasem dwie ostatnio wymienione faktury noszą daty późniejsze niż data wniosku z 5 sierpnia 2024 r. i data udzielania odpowiedzi z 19 sierpnia 2024 r. Jako nieistniejące w tych datach – nie mogły być przedmiotem odpowiedzi organu. Skarżący nie może żądać stwierdzenia bezczynności organu polegającej na nieudostępnieniu informacji publicznej, która powstała później (po dacie wniosku i udzielania odpowiedzi) i o której dowiedział się z dokumentów wytworzonych niemal rok później (z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał informację o fakturach wystawionych przez M. we wrześniu 2024 r. z "Informacji o wynikach kontroli doraźnej" sporządzonej 15 września 2025 r.).
Jeśli skarżący zamierza uzyskać ww. faktury wystawione przez M. z września 2024 r. – może o nie odrębnie zawnioskować, bądź zapoznać się z nimi jako strona postępowania uprawniona do dostępu do akt.
Nie jest również możliwe przyjęcie, że udostępnienie ww. faktur M.było objęte wnioskiem z 9 maja 2025 r., bowiem jego przedmiot był zupełnie inny (dotyczył delegacji Prezesa Przedsiębiorstwa a nie faktur czy umów).
Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, co - w ocenie sądu - w sprawie miało miejsce. Co prawda bezczynność wystąpiła jedynie w zakresie częściowym, bowiem spośród wszystkich umów i faktur podlegających udostępnieniu nie udostępniono dwóch umów i dwóch faktur, jednak naruszenie jest ewidentne, organ się do niego przyznał, a okres bezczynności jest stosunkowo długi. Należy go liczyć od 20 sierpnia 2024 r. do dnia wyrokowania, tj. 9 grudnia 2025 r., bowiem – jak wyżej wskazano – przesłanie sądowi wymaganych dokumentów (a nie bezpośrednio stronie) i przyznanie się do przeoczenia, nie zwalnia organu z załatwienia wniosku wobec strony. Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie przesyła stronie akt administracyjnych, w których mogą się znaleźć żądane informacje, gdyż obowiązek prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej ciąży na organie. Gdyby organ udostępnił stronie brakujące dokumenty przed wyrokowaniem, postępowanie można by umorzyć, ale nie jest to taka sytuacja.
Z uwagi więc na okres bezczynności i ewidentność uchybienia uzasadnione było wymierzenie grzywny, z tym że w dolnych ustawowych granicach. Żądanie grzywny w granicach maksymalnych jest w okolicznościach sprawy niniejszej nieuprawnione, a nadto nie zostały wskazane powody, dla których tak wysoka grzywna miałaby zostać wymierzona. W ocenie sądu maksymalny wymiar grzywny zastrzeżony jest dla przypadków szczególnie nagannej bezczynności, noszącej znamiona celowego i świadomego zaniechania (niedziałania) organu, z czym w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia. Dlatego w punkcie 4 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. o wymierzeniu grzywny w kwocie 1000 zł, co – zdaniem sądu – jest stosunkowo dotkliwe dla organu, uwzględnia charakter bezczynności, ale nie jest represją nadmierną i nieuzasadnioną. Kwota niższa jest ekonomicznie nieuzasadniona biorąc pod uwagę, że grzywna musi posiadać pewien ładunek dolegliwości.
Brak jest natomiast podstaw do przyznania sumy pieniężnej przewidzianej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w tym w wysokości maksymalnej jak wnosi skarżący. Wniosek w tym zakresie także nie został uzasadniony, zaś suma pieniężna jest rodzajem zadośćuczynienia za krzywdę jakiej doznał skarżący na skutek zaniechania organu. Z akt sprawy nie wynikają jakiekolwiek przesłanki uzasadniające pozytywne orzeczenie w tym zakresie. Nadto, w ocenie sądu, wymierzona grzywna spełni swoją rolę i dodatkowa sankcja w postaci sumy pieniężnej byłaby nieuprawniona w okolicznościach sprawy.
Końcowo należy wskazać, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje oceny wystąpienia przesłanek czynu zabronionego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasadzając od organu na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego wpisu 100 zł.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI