II SAB/Bk 104/22

II SAB/Bk 104/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Dyrektora Przedszkola Samorządowego Nr [...]z Oddziałami Integracyjnymi [...]w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Przedszkola Samorządowego Nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi [....] w B do załatwienia, w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku A.P. z [...] kwietnia 2022 r., 2. stwierdza, że Dyrektor Przedszkola Samorządowego Nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi [...]w B. dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Dyrektora Przedszkola Samorządowego Nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi [...]w B. na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. A. P. (dalej jako: "skarżący") na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p.") wystąpił do Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi [...] w B. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania kwoty honorarium brutto za styczeń, luty, marzec 2022 r. otrzymane za pracę przez Panią U. O., pracownika przedszkola samorządowego nr [...]. Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wniósł o udostępnienie powyższych informacji przez e-puap.
W dniu [...] maja 2022 r. organ poinformował skarżącego, że dane o dochodach wskazanego dyrektora osiągane z tytułu zatrudnienia są jawne i wynikają z oświadczenia majątkowego zamieszczonego w Biuletynie informacji Publicznej. Ponadto organ przytoczył wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 436/05). Wyjaśnił również, że nie wysyła obecnie informacji drogą e-puap, ponieważ jest w trakcie uzyskiwania do niego dostępu.
W dniu 15 września 2022 r. skarżący wniósł do tut. sądu skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi [...] w B. w przedmiocie informacji publicznej w przedmiocie podania kwoty honorarium brutto za styczeń, luty, marzec 2022 r. otrzymane za pracę przez Panią U. O., pracownika przedszkola samorządowego nr [...].
Wskazując na niezałatwienie wniosku z [...] kwietnia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku o dostęp do informacji publicznej oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej "uchylenie". Podniósł, że odpowiedź na wniosek została udzielona w dniu [...] maja 2022 r. drogą elektroniczną. Jednocześnie poinformował, że w dniu [...] stycznia 2022r. zawiadomiła Komisariat [...] Policji w B. w/s uporczywego nękania przez skarżącego. W toku postępowania. Sąd Rejonowy w B., Wydział [...] Kamy przekazał do Prokuratury Rejonowej B. w B. sprawę do dalszego postępowania (załącznik nr 3 do odpowiedzi na skargę).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga na bezczynność jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz analogicznie dla instytucji przewlekłości postępowania - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem stanowisko, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12).
Z art. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika zaś, że zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W tym miejscu zauważenia tylko wymaga, że wniosek złożony w trybie wskazanej ustawy, winien być rozpoznany nawet w sytuacji braku na nim czytelnego podpisu wnioskodawcy. Jak trafnie podniesiono w wyrokach NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12, oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Z powyższego wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, a osoba jej żądająca nie musi nawet w pełni być zidentyfikowana, tym bardziej, że nie musi wykazywać ani interesu faktycznego ani prawnego. Z tego względu, brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi braku formalnego wniosku. Za wniosek pisemny należy uznać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 80/14).
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być załatwiony trojako. Po pierwsze, przez udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Po drugie, przez poinformowanie wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Po trzecie, poprzez odmowę udostępnienia informacji lub umorzenie postępowania w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Forma decyzji jest zastrzeżona wyłącznie dla informacji publicznej, a zatem dla sytuacji określonych w drugim przypadku, organ odmawia udostępnienia informacji zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Zastosowanie w takim wypadku formy decyzji stanowi naruszenia prawa materialnego - art. 16 u.d.i.p.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kilku kwestii. Przede wszystkim, czy przedmiotowa placówka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej, czy żądane przez skarżącego informacje można zaliczyć do informacji publicznych w rozumieniu cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, skarga jest zasadna, gdyż placówka oświatowa pozostaje w bezczynności. W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy odpowiedź na przedstawione powyżej kwestie sporne należy zacząć od tego, że pod rządami omawianej ustawy, za bezczynność należy uznać również stan, gdy podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania lub, jak w przypadku przedmiotowej sprawy, lakoniczna odpowiedź nie wypełniająca wniosku Skarżącego. Zauważyć należy, że Skarżący [...] kwietnia 2022 r. wystąpił z wnioskiem o podanie kwoty honorarium brutto za I kwartał roku. Organ odpowiedział zdawkowo, że jest to jawne i znajduje się w oświadczeniu majątkowym opublikowanym w BIP. Otóż organ mija się z prawdą przede wszystkim ze względu na fakt, iż oświadczenia majątkowego za rok 2022 nie ma w BIPie i nie może go tam być, gdyż umieszczane jest w roku 2023 a jak na razie nadal mamy rok 2022. Poza tym w oświadczeniu majątkowym podaje się wartość wynagrodzenia roczną a nie z podziałem na poszczególne miesiące, o co Skarżący wnosił. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie odpowiedział prawidłowo na wniosek z dnia [...] kwietnia 2022 r. Stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uznanie. Prywatne zatargi nie mogą być bowiem podstawą do oddalenia skargi w trybie postępowania administracyjnego. Od tego są inne służby.
Zgodnie więc z art. 149 § 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzając bezczynność i zobowiązując spółkę do rozpoznania wniosku, Sąd nie był jednak władny do wskazania sposobu jego załatwienia. W niniejszym postępowaniu nie można bowiem nakazać podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji określając jej treść (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Powyższe oznacza, że Sąd pozostawia bez rozstrzygnięcia kwestie, czy żądane informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odpowiedzi na powyższe pytania musi sobie udzielić organ i w zależności od przyjętego stanowiska, zobowiązany będzie rozpoznać wniosek w jednym ze sposobów wskazanych powyżej. Jednocześnie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu spółki lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa, poza nieprawidłową wykładnią analizowanych przepisów.
Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy art. 149 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.