II SAB/Bk 101/25

II SAB/Bk 101/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
658
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 311
art. 12 ust. 4g
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody Podlaskiego w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Podlaskiego do wydania decyzji; 2. stwierdza, że Wojewoda Podlaski dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącej A. S. sumę pieniężną w kwocie 2.500,00 (dwa tysiące pięćset) złotych; 5. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Decyzją Wojewody Podlaskiego z 21 lutego 2024 r. nr 3/2024, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie obwodnicy Bielska Podlaskiego w ciągu drogi krajowej nr 66, w ramach inwestycji pn.: Projekt i budowa obwodnicy Bielska Podlaskiego w ciągu drogi krajowej Nr 66 na odcinku od istniejącej DK19 do istniejącej DK66 oraz zatwierdzono podział nieruchomości. Przedmiotowa decyzja swoim zasięgiem objęła m.in. nieruchomość A. S., oznaczoną jako działki: nr [...]o pow. 0,2537 ha, nr [...] o pow. 0,6676 ha i nr [...] o pow. 0,0810 ha, położoną w obrębie [...], m. Bielsk Podlaski, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...].
W piśmie z 4 marca 2024 r. Wojewoda Podlaski zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość informując, że postępowanie administracyjne nie zostanie zakończone w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311; dalej: "specustawa drogowa"), tj. w terminie 60 dni od dnia wydania przez Wojewodę Podlaskiego decyzji z 21 lutego 2024 r., ze względu na konieczność uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w tym sporządzenia przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego operatów szacunkowych określających wartość nieruchomości, co uwarunkowane było koniecznością przeprowadzenia procedury udzielenia zamówienia publicznego, na podstawie przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych. Jednocześnie wskazany został przewidywany termin zakończenia przedmiotowego postępowania 31 grudnia 2024 r.
Wojewoda Podlaski po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w dniu 27 marca 2024 r. zawarł z O. Sp. z o.o. w O. umowę ramową na sporządzenie operatów szacunkowych określających wartość nieruchomości przejętych z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa w związku z realizacją ww. inwestycji drogowej. Z § 1 ust. 2 umowy wynika, że jej przedmiotem jest sporządzenie 168 operatów szacunkowych określających wartość nieruchomości.
W dniu 18 kwietnia 2024 r. rzeczoznawca majątkowy przeprowadził oględziny wycenianych gruntów, dokonał ich zinwentaryzowania oraz sporządził z tej czynności protokoły.
W piśmie z 19 czerwca 2024 r. skarżąca wniosła ponaglenie do Ministra Rozwoju i Technologii na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę Podlaskiego w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wniosła również o wyznaczenie terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy oraz do wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości prowadzonego postępowania. Postanowieniem z 15 lipca 2024 r. Minister Rozwoju i Technologii uznał, że Wojewoda Podlaski nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie.
W dniu 15 lipca 2024 r. wykonawca przekazał Wojewodzie operaty szacunkowe określające wartość nieruchomości przejętych pod realizację ww. inwestycji drogowej.
W piśmie z 16 września 2024 r. Wojewoda Podlaski zwrócił się do O. Sp. z o.o. o pisemne wyjaśnienie powstałych podczas weryfikacji wątpliwości, od którego uzależnione będzie dopuszczenie wycen jako dowód w postępowaniach. Zgodnie z § 8 ust. 7 pkt 2 umowy ramowej nr [...] z 25 stycznia 2023 r., wykonawca zobligowany jest do ustosunkowania się do ww. pisma w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Na dzień złożenia skargi do sądu ww. termin nie upłynął.
W dniu 12 września 2024 r. (data wpływu 16 września 2024 r.) skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Podlaskiego w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomość - działki nr [...], [...] oraz [...], obręb [...], m. B. - w związku z jej przejęciem z mocy prawa przez Skarb Państwa, na podstawie decyzji Wojewody Podlaskiego z 21 lutego 2024 r.
Wyrokiem z 27 listopada 2024 r. wydanym w sprawie II SAB/Bk 98/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.
Wyrok ten, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. S., został uchylony przez NSA wyrokiem z 26 czerwca 2025 r., I OSK 224/25 i sprawę przekazano WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na zapytanie sądu w piśmie z 22 października 2025 r. organ poinformował, że decyzja odszkodowawcza została wydana 28 stycznia 2025 r. Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie. Minister Finansów i Gospodarki decyzją z 10 września 2025 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Wyjaśnić także należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. Zgodnie z definicją zawartą w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z kolei przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postepowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy – art. 37 § 1 pkt 2.
Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/2018, pub. w CBOSA). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (vide: uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pub. w CBOSA).
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji, określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (vide: postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, pub. w CBOSA).
Wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (vide: wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, pub. w CBOSA). Jednocześnie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość to prawne konsekwencje są takie same. Sąd bowiem, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje zatem tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (vide: postanowienie NSA z 11 sierpnia 2021 r., II OSK 1422/21, pub. w CBOSA).
W sprawie niniejszej skarżąca zarzuciła organowi zarówno bezczynność, jak i przewlekłość postępowania. W wytycznych odnośnie dalszego postępowania NSA nakazał rozstrzygnąć, z którą z tych instytucji procesowych mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania Wojewody w bezczynności, albowiem upłynął termin do wydania decyzji a przedłużenie załatwienia sprawy nastąpiło z naruszeniem art. 36 § 1 K.p.a.
Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązują terminy załatwienia spraw wskazane w art. 35 § 1 - § 3a bądź w przepisach szczególnych (art. 35 § 4 K.p.a.). Do ww. terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 K.p.a.).
Do postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość skarżącej, znajdowały zastosowanie terminy załatwienia sprawy określone w specustawie drogowej. Stosownie do art. 12 ust. 4b ww. ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja zrid stała się ostateczna. Jeżeli decyzji zrid nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji zrid rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 12 ust. 4g specustawy drogowej). Wskazane terminy załatwienia sprawy odszkodowawczej mają charakter procesowy i mogą być przedłużane na zasadach wynikających z art. 36 K.p.a. (vide: wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1621/12, pub. w CBOSA).
Odnosząc powyższe uwagi natury ogólnej do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że decyzja zrid została wydana przez Wojewodę 21 lutego 2024 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że Wojewoda zobowiązany był do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ostatni dzień terminu na załatwienie sprawy przypadał zatem na poniedziałek 22 kwietnia 2024 r. Tymczasem organ o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania zawiadomił stronę w piśmie z 4 marca 2024 r. informując jednocześnie, że postępowanie administracyjne nie zostanie zakończone w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, ze względu na konieczność uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w tym sporządzenia przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego operatów szacunkowych określających wartość nieruchomości, co uwarunkowane było koniecznością przeprowadzenia procedury udzielenia zamówienia publicznego, na podstawie przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych. Jako przewidywany termin zakończenia przedmiotowego postępowania wskazano 31 grudnia 2024 r.
NSA w wytycznych odnośnie dalszego postępowania nakazał sądowi zająć stanowisko czy wyłonienie rzeczoznawcy majątkowego w procedurze zamówień publicznych było konieczne i uzasadnione a w konsekwencji czy przedłużenie załatwienia sprawy było usprawiedliwione.
Odnosząc się od tego zagadnienia podzielić należy stanowisko zawarte przez organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, zgodnie z którym, brak jest przepisu prawa, który nakazywałby organowi prowadzącemu postępowanie z zakresu ustalenia wysokości odszkodowania zastosowanie ustawy – Prawo zamówień publicznych przy wyborze rzeczoznawcy majątkowego. Zarazem brak jest przepisu, który zakazywałby powołania biegłego w taki sposób. W ocenie sądu w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomości wchodzące w skład inwestycji liniowej – obejmującej tak jak w sprawie niniejszej prawie 200 działek - wyłonienie jednego rzeczoznawcy majątkowego w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych może być rozwiązaniem optymalnym, gdyż finalnie może prowadzić do szybszego rozpoznania sprawy. Znane sądowi z urzędu są bowiem okoliczności związane ze znacznym obciążeniem organów orzekających o przyznaniu odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, problemach kadrowych jakie często występują w tych organach oraz koniecznością długotrwałego oczekiwania na obligatoryjny dowód z opinii biegłego w tego rodzaju sprawach. Słusznie również wywodzi organ, że szacowanie nieruchomości wchodzących w skład inwestycji liniowej przez kilku biegłych, a tym bardziej kilkuset do każdej z wycenianych nieruchomości oddzielnie może doprowadzić do sytuacji, w której wartość nieruchomości położonych w bliskiej odległości o takim samym położeniu, przeznaczeniu, będą się od siebie znacznie różniły, że względu na przyjęte przez rzeczoznawców metody wyceny czy też transakcje porównawcze. To z kolei mogłoby doprowadzić do znacznego przedłużenia postępowania. Nadto jak wskazuje organ nieznaczna liczba biegłych jest zainteresowana wyceną nieruchomości pod duże inwestycje infrastrukturalne, w tym pod drogi krajowe i wojewódzkie.
Nie mniej jednak zamiar przeprowadzenia procedury zamówienia publicznego w celu wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego, nie może uzasadniać przyjęcia a priori (z założenia), że termin rozpatrzenia sprawy nie zostanie zachowany. Jak wywiódł NSA w takiej sytuacji organ powinien to uczynić tak, aby nie przekroczyć ustawowego terminu załatwienia sprawy. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wywłaszczenie nieruchomości zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 Konstytucji RP jest dopuszczalne jedynie (...) za słusznym odszkodowaniem, które powinno być wypłacone w odpowiednim terminie (w tym przypadku w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji wywłaszczeniowej rygoru natychmiastowej wykonalności). Dopiero ewentualne nieprzewidziane okoliczności, które doprowadziły do wydłużenia procedury wyłonienia rzeczoznawcy lub sporządzenia operatu szacunkowego, mogłyby usprawiedliwić zastosowanie art. 36 K.p.a. W niniejszej sprawie natomiast organ z założenia przyjął, że na sporządzenie operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy będzie miał 110 dni od podpisania umowy, czyli prawie dwukrotnie dłużej, niż wynosi termin ustawowy załatwienia sprawy, a zawarcie umowy nastąpiło 27 marca 2024 r., czyli ponad miesiąc od nadania decyzji z 21 lutego 2024 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Przewidywany termin zakończenia postępowania wskazano na dzień 31 grudnia 2004 r. Przy czym i ten termin nie został zachowany, bo jak ustalił sąd decyzja została wydana 28 stycznia 2025 r. Takiego działania nie można uznać za niezależne od organu i w konsekwencji usprawiedliwiające przedłużenie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 K.p.a.
Powyższe okoliczności wypełniają dyspozycję art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. uzasadniając stwierdzenie, że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy odszkodowawczej. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do przekroczenia terminu załatwienia sprawy zakreślonego art. 12 ust. 4b specustawy drogowej a przedłużonego z naruszeniem art. 36 § 1 K.p.a. Przy czym sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na to, że w dniu 28 stycznia 2025 r. została wydana decyzja. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (vide: wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16, pub. CBOSA).
Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność sąd wziął pod uwagę przede wszystkim charakter postępowania odszkodowawczego. Nieprzyznanie odszkodowania w terminie określonym w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony własności wyrażoną w art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a przede wszystkim z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji, gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia, co musi powodować rygorystyczną ocenę charakteru bezczynności organu. W sprawie niniejszej decyzja odszkodowawcza została wydana prawie rok (28 stycznia 2025 r.) od wydania decyzji wywłaszczeniowej (21 lutego 2024 r.). Przy czym nie ma ona charakter ostatecznego, albowiem jak wynika z informacji przesłanej przez organ została uchylona a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od Wojewody na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.500,00 zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd uznał, że sankcja ta przede wszystkim ma na celu zrekompensowanie stronie długiego czasu oczekiwania na odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
Sąd z urzędu rozważył zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny. Uznając, że przyznana suma pieniężna będzie wystarczającym środkiem dyscyplinującym, sąd nie zastosował sankcji w postaci grzywny.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punktach 2-4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł jak w punkcie 5 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200, art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Do kosztów zaliczono wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).