II SAB/BD 96/23

II SAB/Bd 96/23 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
659
6480
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023 r. J. S., zwany dalej: "skarżącym" albo "stroną", zwrócił się za pośrednictwem platformy ePUAP do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na pytanie "dlaczego doszło do zerwania porozumienia zawartego [...] listopada 2020 r. dot. drogi na działce [...] w [...]. Dla przypomnienia, inicjatorem tego porozumienia był radny M. S., a pod nim podpisali się: A. B., M. K., J. S., S. H.. Proszę o podanie dokładnej przyczyny, a także wszystkich okoliczności z tym związanych. Radni do dziś nie wiedzą, jaka była konkretna przyczyna." We wniosku określono formę przekazania informacji (przesłanie jej pocztą tradycyjną na wskazany adres lub za pośrednictwem poczty elektronicznej).
W piśmie o tytule "Informacja" z dnia [...] kwietnia 2023 r. Wójt Gminy odpowiedział na ww. wniosek wskazując, że jest on jednym z 10 wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych od dnia [...] kwietnia 2023 r., które niejednokrotnie zawierały wiele zapytań obejmujących różnorodny zakres żądanych informacji, jak również żądania przesłania skanów. Organ stwierdził, że po przeanalizowaniu wcześniejszych składanych przez skarżącego wniosków trudno nie zauważyć, że skarżący zapytuje o sprawy bliskie jego interesowi prywatnemu a nie ogółowi społecznemu. Wójt wskazał, że zamierzeniem ustawodawcy wprowadzającego regulacje dot. dostępu do informacji publicznej nie było zaspokojenie indywidualnych potrzeb obywateli, a wykorzystywanie przedmiotowego uprawnienia do takich celów zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu urzędów i utrudnia pracę urzędnikom, a nadto zagraża realizowaniu prawa do dostępu do informacji publicznej tych osób, które chcą je wykorzystać zgodnie z istotą tego prawa. W ocenie organu składane przez skarżącego wnioski noszą znamiona zaspokajania indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, ale przeznaczonych do celów innych niż ustawowych. Organ wskazał, że z uwagi na powyższe oraz na to, iż skarżący – wskazując sposób dostarczenia informacji listownie – w przeszłości nie podejmował korespondencji, co generowało zwiększenie kosztów dla urzędu, organ "informuje niniejszym pismem, że żądane informacje nie zostaną udostępnione z uwagi na nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej".
Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. J. S. zaskarżył do WSA w Bydgoszczy bezczynność i przewlekłość Wójta Gminy w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, t.j.), zwanej dalej: "u.d.i.p.", poprzez naruszenie jego wynikającego z tych przepisów prawa do informacji publicznej i nieudostępnienie jej zgodnie z wnioskiem. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia wnioskowanej informacji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że argument organu o nadużywaniu prawa do informacji publicznej jest jego wybiegiem mającym uzasadnić bezpodstawną odmowę udostępnienia informacji publicznej. Powołując się na wyrok o sygn. IV SAB/Wr 19/20 wskazał, że przesłanka nadużycia prawa do informacji publicznej jest przesłanką pozaustawową i nie powinna być w jego przypadku zastosowana. Stwierdził, że aktywnie korzysta on ze swojego prawa, a liczba wniosków nie dezorganizuje pracy urzędu, jest zresztą wynikiem również postępowania organu, który unika udostępnienia wnioskowanych informacji w pełnym zakresie. Podniósł, że wskazana we wniosku informacja ma walor informacji publicznej i winna być ona w całości udostępniona, czego organ nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z szeregu wskazanych dokumentów (w tym pozwów cywilnych, licznych wcześniejszych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, wypowiedzi na sesji rady gminy) na okoliczność szczególnej ilości spraw toczących się pomiędzy skarżącym a organem, prywatnej urazy skarżącego do organu, jego nastawienia i relacji do organu, paraliżu pracy urzędu. W odpowiedzi organ podniósł, że skarga motywowana jest prywatnym sporem pomiędzy obecnym piastunem organu a skarżącym, którego genezę przytoczono. Organ podtrzymał, że wniosek skarżącego złożony został w warunkach nadużycia prawa do informacji publicznej. Szeroko uargumentował, że do wskazanych w skardze naruszeń prawa nie doszło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej zwanej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość. Sądy administracyjne są powołane do kontroli zgodności z prawem działań czy bezczynności w zakresie dostępu do informacji publicznej, lecz tylko wówczas, gdy rzeczywiście poddana ich kognicji kwestia do tej materii należy.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., przy czym art. 1 u.d.i.p. zawiera ogólne ujęcie materii poddanej regulacji w tym akcie, stanowiąc, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji.
Należy stwierdzić, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Żądana od organu informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do takiego stanu rzeczy, który został utrwalony trwale w określonej formie. Oznacza to sytuację, że dysponent informacji publicznej udzielając jej nie może mieć wpływu na jej treść, a to dlatego, że treść ta już istnieje w konkretnej utrwalonej formie. Wniosek nie może służyć wytworzeniu nowej, nieistniejącej jeszcze informacji. W konsekwencji, wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, lub co prawda nastąpiły już, lecz ich opis wymaga stworzenia merytorycznie informacji jeszcze nie istniejącej, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie, czy dana informacja posiada cechy publicznej i podlega udostępnieniu w trybie ustawy, precyzowana jest przez orzecznictwo sądowe. Wskazuje się między innymi, że informacja taka musi odnosić się do faktów (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2006 roku, I OSK 123/06, Lex 291357).
W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się dokonania przez organ oceny i wytłumaczenia dlaczego doszło do zerwania porozumienia zawartego [...] listopada 2020 r. dot. drogi na działce [...] w [...] ? W celu udzielenia odpowiedzi na taki wniosek organ musiałby dopiero wytworzyć informację stanowiącą odpowiedź na zadane pytania. Przepisy u.d.i.p., dotyczą wyłącznie prawa do zapoznania się z informacją już przez organ posiadaną w istniejącej lub przetworzonej formie, nie reguluje natomiast uprawnień do żądania informacji publicznej, która nie istnieje i którą organ miałby dopiero wytworzyć. Zakres pytania skarżącego wskazuje więc, że żądana przez niego informacja nie jest informacją publiczną. W konsekwencji powyższego w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. ze zmianami w zakresie terminu przekazania akt i odpowiedzi na skargę oraz terminu rozpoznania sprawy. Z powyższego przepisu wynika, że reguluje on sytuację, w której żądanie dotyczy jedynie "informacji publicznej", a nie jakiejkolwiek innej informacji. W ocenie Sądu skarga podlegała odrzuceniu z tego właśnie powodu, że informacja, której udostępnienia domagał się skarżący, nie miała charakteru informacji publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, ustawa z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odnosi się jedynie do udzielania informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje zatem prawo żądania udzielenia informacji publicznej o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. W sytuacji natomiast, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.
W niniejszej sprawie, w piśmie o tytule "Informacja" z dnia [...] kwietnia 2023 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienia informacji publicznej, wystosowując pismo informujące, że żądane przez niego informacje nie zostaną udzielone z uwagi na niespełnienie kryteriów informacji publicznej. Co prawda organ wskazał na inną cechę żądanej informacji (nadużycie prawa do informacji publicznej) niż ocenił to Sąd, to jednak z ww. pisma organu wynika, że udzielił w wymaganym terminie odpowiedzi na wniosek, wskazując brak warunków do udzielenia żądanej informacji.
W warunkach przedmiotowej sprawy należało uznać, że organ nie był więc zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie u.d.i.p., a wniesienie skargi na jego bezczynność było niedopuszczalne.
Nie zasługują tym samym na uwzględnienie argumenty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze regulacji. W tym miejscu należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11), stwierdzić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby w rezultacie do merytorycznego rozpoznawania przez sąd tych skarg, które są tylko "inspirowane" ustawą o dostępie do informacji publicznej, a ich rzeczywista treść nie ma nic wspólnego z tą regulacją (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2010 r., II SAB/Wa 234/10).
Dlatego też, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucono skargę.