II SAB/Bd 85/22

II SAB/Bd 85/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie S. O. W. [...] pismem z [...] czerwca 2022 r. wniosło skargę na bezczynność Wójta Gminy polegającą na braku udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie danych wyborców przekazanych P. [...] S.A.
Skarżący zarzucił Wójtowi naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do ograniczenia prawa do informacji, a tym samym uniemożliwienie prowadzenia debaty prowadzącej do ograniczenia prawa do informacji, a tym samym uniemożliwienie prowadzenia debaty o ważnych kwestiach związanych z nieuprawnioną organizacją wyborów,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, a tym samym bezpodstawnym i władczym ograniczeniu prawa do informacji o działalności władz publicznych,
3) Art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (w skrócie "EKPCz") w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze ograniczenie prawa do informacji o działalności władz publicznych, w zakresie nieuprawnionego organizowania wyborów,
4) Art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (w skrócie "u.d.i.p.") w zakresie w jakim przepisy te obligują organy władzy publicznej do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej, które nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, poprzez niezastosowanie, a przez to nieudostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem.
W uzasadnieniu Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. zwróciło się do Wójta o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie danych wyborców przekazanych P. [...] S.A. W wiadomości z [...] kwietnia 2020 r. Wójt przekazał, że wniosek jest analizowany. W dniu [...] maja 2020 r. Stowarzyszenie poprosił o wyjaśnienie wyniku analizy wniosku. Organ jednakże nie odpowiedział. W dniu [...] września 2021 r. Skarżący ponownie wniósł o udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. W przekazanej wiadomości z [...] września 2021 r. Wójt poinformował, że udzielił odpowiedzi na wniosek [...] czerwca 2020 r. Stowarzyszenie poinformowało Wójta, że nie otrzymało odpowiedzi i [...] kwietnia 2022 r. ponownie wezwało Wójta do udzielenia informacji. Organ pismem z [...] kwietnia 2022 r. poinformował, że na wszelkie zapytania udzielił odpowiedzi.
Zdaniem Stowarzyszenia wobec braku odpowiedzi na wniosek oraz braku decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności.
Wobec tego Skarżące Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku "z dnia [...] stycznia 2022 r." w całości w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem, a ponadto o stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie mu grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie.
Wójt stwierdził, że zasadniczo nie kwestionuje stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżące Stowarzyszenie. Podkreślił natomiast, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony przez Skarżące Stowarzyszenie w formie elektronicznej (mailowej), przy czym wyraźnie w nim wskazano adres e-mail, na który ma być przesłana odpowiedź. W dniu [...] czerwca 2020 r. Wójt udzielił odpowiedzi zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy – odpowiedź ta została nadana na podany przez wnioskodawcę adres mailowy [...] czerwca 2020 r. o godzinie 15:13. W związku z ponownym zwróceniem się Skarżącego do organu [...] września 2021 r. o udzielenie informacji publicznej został on poinformowany (mailem z [...] września 2021 r.) o powyższym przekazaniu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. W mailu z [...] października 2021 r. wnioskodawca wskazał, że nie może odnaleźć odpowiedzi z [...] czerwca 2020 r., prosił o wskazanie, na jaki adres została wysłana odpowiedź oraz o przekazanie odpowiedzi raz jeszcze. Wójt [...] października 2021 r. podał adres, na jaki wysłał odpowiedź z [...] czerwca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
Wbrew zarzutom skargi Wójt nie dopuścił się bezczynności, gdyż wniosek Skarżącego Stowarzyszenia został rozpatrzony przez organ jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że Skarżące Stowarzyszenie e-mailem z [...] kwietnia 2020r. wniosło do Wójta "o informację czy zostały przekazane informacje o wyborcach P. [...] S.A. lub czy Państwo zamierzają to zrobić przed przyjęciem ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzenia wyborów powszechnych na Prezydenta [...] zarządzonych w 2020 r." We wniosku wyraźnie także wskazano, że wnioskowane informacje należy przesłać na adres sprawa-23453@fedrowanie.siecobywatelska.pl tj. na ten adres poczty, który widnieje w polu "Od" e-maila zawierającego wniosek Skarżącego Stowarzyszenia z [...] kwietnia 2021 r. W aktach znajduje się także e-mail Skarżącego z [...] maja 2020 r. w którym zwraca się do Wójta o doprecyzowanie odpowiedzi na wniosek o informację z 27 kwietnia i przekazanie informacji, czy przed [...] maja 2020 r. tj. przed wejściem w życie ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzenia wyborów powszechnych na Prezydenta [...] zarządzonych w 2020 r. przekazał dane wyborców P. [...] S.A. Skarżące Stowarzyszenie ponowiło przy tym swoją prośbę o przesłanie odpowiedzi na ten adres e-mail, który został wskazany w pierwotnym wniosku z [...] kwietnia 2020 r.
W aktach sprawy znajduje się także wydruk e-maila z [...] czerwca 2020 r. nadanego przez organ z adresu administracja@bukowiec.pl (tj. z adresu, na który został wysłany wniosek Skarżącego z [...] kwietnia 2020 r.) na adres sprawa-23453@fedrowanie.siecobywatelska.pl. W treści tego e-maila organ zacytował e-mail Skarżącego z 13 maja i jako odpowiedź załączył skan podpisanego przez Wójta pisma z [...] czerwca 2020 r. W piśmie tym Wójt informuje m.in. że przekazał P. [...] S.A. dane ze spisu wyborców w dniu [...] kwietnia 2020 r. oraz że w związku z niedojściem do skutku wyborów prezydenckich wyznaczonych na dzień [...] maja 2020 r. wystąpił do P. [...] S.A. z żądaniem protokolarnego usunięcia danych ze spisu wyborców oraz potwierdzenia, że przedmiotowe dane nie były w żaden sposób wykorzystane i udostępnione.
Rozważając kwestię bezczynności należy przede wszystkim stwierdzić, że w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego Skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek [...] kwietnia 2020 r. Liczony od tej daty termin na udostępnienie informacji publicznej mijał [...] maja 2020 r. Jednakże ostatniego dnia tego terminu Skarżący istotnie zmienił żądanie wniosku wskazując, że chodzi o informację dotyczącą czynności dokonanej przed [...] maja 2020 r. (z wcześniejszego żądania wynikało żądanie udzielenia informacji odnośnie czynności dokonanych najpóźniej w dniu złożenia wniosku tj. [...] kwietnia 2020 r.; informacja o przyszłe zamierzenia niemające np. formy zatwierdzonych planów nie mogłaby być w ogóle kwalifikowana jako informacja publiczna). Wobec tego 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznego w odpowiedzi na tak sformułowany wniosek upływał [...] maja 2020 r.
Wójt udzielił odpowiedzi dopiero [...] czerwca 2020 r. (data nadania odpowiedzi). Jak wynika z wydruku przedstawionego Sądowi, odpowiedź została przesłana na adres e-mail wskazany we wniosku Skarżącego Stowarzyszenia.
Niewątpliwie zatem organ nie dotrzymał ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej. Tym niemniej należy zaznaczyć, że odpowiedź została udzielona przed wniesieniem skargi, co czyni ja bezzasadną. W momencie jej wniesienia organ nie było bowiem już bezczynny.
Należy przy tym podkreślić, że wobec treści przedstawionych przez organ Sądowi wydruków poczty e-mail wpływu na powyższą ocenę nie ma podnoszona przez Skarżące Stowarzyszenie okoliczność, że nie otrzymało odpowiedzi na swój wniosek.
Jak wynika z treści u.d.i.p. postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Poza wymogiem pisemnej formy wniosku (art. 10 u.d.i.p.) wnioskodawca sam dokonuje wyboru w jaki sposób zwróci się do organu i w jakie sposób organ winien mu odpowiedzieć. Wybór ten, w szczególności wybór formy komunikacji poprzez zwykłą pocztę e-mail, nie pozostaje jednakże bez konsekwencji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. np. postanowienie z dnia [...] listopada 2015r., sygn. akt I OSK 2897/15; wyrok z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2589/15). Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2113/15; z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16; z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 61/17; z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 613/17; postanowienie z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1777/17). Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (por. wyrok NSA z [...] września 2016 r. I OSK 1924/16).
Zdaniem Sądu powyższe oceny odnosić należy nie tylko do organu, ale również do wnioskodawcy żądającego udzielenia mu informacji publicznej, decydującego się użyć sposobu komunikacji o mniejszych możliwościach potwierdzania odbioru korespondencji niż np. w systemie ePUAP (którego używają organy administracji i z którego Skarżący korzysta - jak wynika z treści skargi). Analogicznie do zaprezentowanego wyżej stanowiska, w ocenie Sądu uznać należy, że skoro odpowiedź na wniosek została prawidłowo wysłana przez zobowiązany organ na adres podany przez Skarżące Stowarzyszenie we wniosku, to ewentualne jej nieodebranie czy nieodczytanie (np. wskutek przypadkowego skasowania) nie powoduje dla organu ujemnych skutków w postaci uznania braku udzielenia odpowiedzi na wniosek.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że przedłożony wydruk z poczty elektronicznej organu stanowi dowód rozpatrzenia wniosku Skarżącego Stowarzyszenia z [...] kwietnia 2020 r. (zmodyfikowanego [...] maja 2020 r.) i przesłania żądanej informacji publicznej na prawidłowy adres.
W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) skargę oddalił.