II SAB/Bd 8/22

II SAB/Bd 8/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
659
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
zobowiązano do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Ł. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Burmistrzowi Miasta grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, 4. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz Ł. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z [...] listopada 2021 r. Ł. K. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...], obręb Książ, gmina S., na który to grunt z sąsiedniej nieruchomości nr ewid.[...] kierowane są wody opadowe. Wniosła o:
- wyznaczenie organowi dodatkowego terminy załatwienia sprawy, dotyczącej nakazania właścicielowi działki o numerze ewid. 49 przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom,
- zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i stwierdzenie, iż miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- orzeczenie wobec organu grzywny z tytułu zaistniałej przewlekłości,
- zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała, że w sprawie z jej poprzedniej skargi w powyższym przedmiocie zapadł wyrok stwierdzający przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta. Wskazała, że wyrok ten najpewniej został organowi doręczony na przełomie kwietnia i maja 2021 r., uprawomocnił się w połowie czerwca, od tego czasu minęło już 5 kolejnych miesięcy a jej sprawa ciągle nie została rozstrzygnięta. Skarżąca przywołała, że jedynym godnym uwagi zdarzeniem na przestrzeni ostatniego półrocza była krótka wizyta fachowca z zakresu budownictwa (w pierwszej połowie maja) który stwierdził, że jego firma została wybrana przez organ w ramach zapytania ofertowego i że dziwi się, że tak prosta sprawa trwa już siedem lat. Podniosła, że organ w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie przesłał żadnego zawiadomienia o ustaleniu nowego terminu załatwienia sprawy, ani żadnego innego pisma. Ponaglenie, które złożyła do organu [...] października 2021 r. nie zostało w ocenie skarżącej w ogóle przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zwróciła uwagę na utrudniony kontakt z organem w jej sprawie. Wniosła o zastosowanie dolegliwego środka finansowego wobec Burmistrza, jako jedynego instrumentu mogącego skłonić go do załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ Burmistrza Miasta wniósł o jej oddalenie. Przywołując okoliczności faktyczne sprawy wskazał, że od momentu złożenia wniosku przez poprzednika prawnego skarżącej (poprzedniego właściciela nieruchomości) organ podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i wydania ostatecznej decyzji. Wskazał, że ostatnim czasie, tj. od 2020 r., musiał wyznaczyć prawidłowo strony postępowania na skutek zgonu stron oraz nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, podjął czynności w związku z intencją polubownego załatwienia sprawy, podejmował próby znalezienia wykonawcy ekspertyzy technicznej, które dopiero ostatnio przyniosły skutek. Organ przedstawił przebieg postępowania do 2020 r. Charakteryzując zaś "ostatnio podejmowane działania" organ przytoczył, że [...] marca 2020 r. zmarł właściciel nieruchomości nr ewid.[...], co koniecznym uczyniło ustalenie jego następcy prawnego, a czego z kolei konsekwencją było przedłużenie postępowania. Wyjaśnił też, że dopiero zapytanie ofertowe z dnia [...] maja 2021 r., związane ze zleceniem wykonania ekspertyzy technicznej, przyniosło skutek w postaci podpisania umowy z wykonawcą. Wykonawcy zaś, z uwagi na konieczność wykonania badań hydrologicznych w różnych okresach czasu, ale też z uwagi na panującą epidemię, wyznaczony został termin 10 miesięcy na wykonanie ekspertyzy. Organ wskazał, że termin ten w dniu zaskarżenia przewlekłości nie upłynął, wykonawca kontynuuje badania, co potwierdza stanowisko skarżącej o przeprowadzonych oględzinach. Organ przywołał nadto stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu uprzedniego wyroku w sprawie o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania (z dnia [...] marca 2021 r., sygn. II SAB/Bd 62/20) co do konieczności wzięcia pod uwagę w ocenie wystąpienia przewlekłości charakteru podejmowanych czynności oraz stanu faktycznego sprawy. W ocenie Burmistrza powyższe okoliczności wskazują, że długi czas załatwienia sprawy nie jest skutkiem jego przewłoki, ale uwarunkowań samej sprawy (zgon strony, nieuregulowany stan prawny nieruchomości, próba polubownego załatwienia sprawy, trudności w znalezieniu wykonawcy ekspertyzy technicznej, wnioski stron postępowania), on sam podejmował zaś konieczne czynności bez zbędnej zwłoki, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, szybkości postępowania, równości stron, proporcjonalności i bezstronności.
W piśmie z [...] marca 2022 r. skarżąca podtrzymała argumentację skargi.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z [...] czerwca 2022 r. organ wezwany został do wyjaśnienia, czy nadał on bieg ponagleniu wniesionemu przez skarżącą (ewentualnie do przedłożenia rozstrzygnięcia SKO w sprawie tego ponaglenia), oraz do przesłania uzupełnionych akt administracyjnych lub szczegółowych wyjaśnień co do podjętych czynności od dnia udzielenia odpowiedzi na skargę do dnia odpowiedzi na wezwanie, w szczególności – czy Burmistrz zakończył postępowanie wydaniem decyzji.
Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę, w tym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a."), zgodnie z którym jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, stronie służy ponaglenie.
Skarżąca pismem z [...] października 2021 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., za pośrednictwem organu I instancji, ponaglenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta. Okoliczność ta nie wynika co prawda z akt administracyjnych sprawy, jednak Sąd za wiarygodny uznał dokument przedłożony przez skarżącą w załączeniu do pisma [...] marca 2022 r., stanowiący kserokopię ponaglenia wraz z naniesioną prezentatą Urzędu Miejskiego w S., na której odnotowano wpływ ponaglenia do urzędu w dniu [...] października 2021 r. Poprzedzenia skargi ponagleniem nie zakwestionował też sam organ. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przewidziany w art. 37 k.p.a.
Zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że:
1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 §2 k. p. a.)
2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego
3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane.
Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów (...) zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji, oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Przepis art. 36 § 1 i 2 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Podkreślenia wymaga, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Niezałatwienie sprawy w terminach określonych w k.p.a. lub przepisach szczególnych ustawodawca nazywa "bezczynnością", a jeżeli organ prowadzi postępowanie dłużej, niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy – ma miejsce "przewlekłość" (art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). W przeciwieństwie do bezczynności organu, która jest stwierdzana na podstawie kryterium obiektywnego i sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego. Właściwy organ (na skutek ponaglenia), a następnie ewentualnie sąd (na skutek skargi) jest obowiązany ocenić, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że ze względu na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym terminy załatwiania spraw administracyjnych (kodeksowe i określone w przepisach szczególnych) przewlekłości postępowania nie należy utożsamiać z niezałatwieniem sprawy w terminie, to bowiem wyczerpuje znamiona bezczynności. Jeżeli zatem organ administracji publicznej naruszy obowiązujący w danym postępowaniu termin załatwienia sprawy, to w takim przypadku będzie to bezczynność, nawet gdyby przyczyną przekroczenia terminu było opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37).
Rozpoznawaną skargą skarżąca objęła przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta, co wprost wynika z jej pisma precyzującego przedmiot skargi (pismo z dnia [...] marca 2022 r., k. 16 akt sądowych). Wskazać zatem należy, że pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 27/19 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie przewleka postępowania gdy prowadzi je długo, ale wówczas, gdy można mu zarzucić opieszałe podejmowanie czynności procesowych, bądź czynności zbędnych, jedynie pozorujących wymaganą aktywność. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, musi być dokonywana na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (vide: wyroki WSA w Poznaniu z dnia [...] września 2019, sygn. akt IV SAB/Po 182/19 oraz z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 133/19 – dostępne jw.).
Analiza akt sprawy postępowania, co do którego skarżąca postawiła zarzut przewlekłego jego prowadzenia, prowadzi do wniosku, że zarzut ten jest zasadny. Zaznaczyć przy tym należy, że oceniając jego trafność Sąd objął analizą okres od dnia następującego po dniu rozpoznania przez tutejszy Sąd skargi Ł. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta przedmiotowego postępowania dotyczącego przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Poprzednia skarga została rozpoznana wyrokiem tut. Sądu z [...] marca 2021 r., sygn. II SAB/Bd 62/20 (wyrok z [...] marca 2021 r.), którym Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, mające miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Skarżąca twierdzi, że organ administracji publicznej, po rozstrzygnięciu w przedmiocie przewlekłości poprzednim wyrokiem, w dalszym ciągu przewlekle prowadzi postępowanie. Prawidłowo zatem zainicjowała ona na nowo postępowanie w tym przedmiocie, przy czym z uwagi na upływ czasu oraz treść art. 171 p.p.s.a. niniejszym rozstrzygnięciem Sąd objął jedynie okres nieobjęty uprzednim prawomocnym wyrokiem o sygn. II SAB/Bd 62/20.
W niniejszej sprawie od czasu wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, rozpoznanej wyrokiem o sygn. II SAB/Bd 62/20, do czasu wniesienia ponownej skargi w tym przedmiocie rozpoznanej niniejszym wyrokiem (wpływ skargi do organu - [...] listopada 2021 r.) upłynęły niemal 2 lata. Jak zauważono, długość postępowania zasadniczo nie jest decydującą okolicznością w ocenie, czy postępowanie organu prowadzone jest przewlekle. Mając jednak na uwadze okoliczności faktyczne tej konkretnej sprawy, taki okres prowadzenia postępowania ocenić należy jako wyraźnie naruszający zasadę szybkości i prostoty postępowania z art. 12 k.p.a., ale również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), realizującej się również poprzez m.in. informowanie stron o przewidywanym zakresie i terminach czynności postępowania wyjaśniającego i wywiązywanie się z tych deklaracji oraz przestrzeganie terminów załatwienia sprawy (vide - Wegner J. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Chróścielewski W. (red.), Kmieciak Z. (red.), publ. Wolters Kluwer [...] 2019).
Akta sprawy nie potwierdzają, by w analizowanym okresie organ podejmował jakiekolwiek czynności procesowe poza kilkukrotnym kierowaniem nieskutecznych zapytań ofertowych w zakresie zlecenia sporządzenia opinii eksperta co do kreślenia przyczyn wysokiej wilgotności w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości nr ewid.[...] Przywołać należy, że [...] listopada 2019 r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy do dnia [...] grudnia 2019 r. w związku z koniecznością pozyskania ww. ekspertyzy (k. 53 akt adm.). Z poprzedzających ww. zawiadomienie akt wynika (informacji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z wniesionym ponagleniem), że organ wyłonił już w dniu [...] września 2019 r. oferenta, z którym w dniu [...] października 2019 r. zawarto odpowiednią umowę (k. 51 akt adm.). Analiza dalszych akt wskazuje, że po niemal roku – [...] września 2020 r. – organ wystosował kolejne zapytanie ofertowe. Akta nie wskazują na jakąkolwiek aktywność organu w związku z poprzednią ofertą, nie dają odpowiedzi na pytanie, jakie były losy poprzednio podpisanej umowy. W tym czasie nie poinformował też stron o kolejnym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. [...] roczny przestój w postępowaniu, nieuzasadniony okolicznościami sprawy wynikającymi z akt, stanowi o jaskrawym naruszeniu zasady szybkości postępowania i stanowiących pochodną tej zasady przepisów art. 35 i 36 k.p.a.
Skutkiem ww. kolejnego zapytania ofertowego było sporządzenie umowy nr [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. (k. 66 akt adm.), której jednak kontrahent nie podpisał, rezygnując w dniu [...] stycznia 2021 r. z podjęcia się sporządzenia ekspertyzy (k. 67). W związku z tym organ wystosował szereg następujących po sobie zapytań ofertowych - w dniu [...] stycznia 2021 r. (73 akt adm.), w dniu [...] marca 2021 r. (k. 79 akt adm.) i [...] kwietnia 2021 r. (k. 106 akt adm.). Dopiero ostatnie z nich poskutkowało złożeniem oferty przez wykonawcę i podpisaniem stosownej umowy zastrzegającej 10-miesięczny termin na jej wykonanie (umowa z [...] maja 2021 r., k. 135 akt adm.).
Sąd dostrzega, że trudności w znalezieniu eksperta gotowego sporządzić specjalistyczny dokument umożliwiający organowi merytoryczne rozpoznanie sprawy mogą być rozpatrywane w kategoriach obiektywnych okoliczności przedłużających to postępowanie. W niniejszej sprawie nie sposób jednak abstrahować po pierwsze od wytkniętego wcześniej okresu niemal rocznego (jak wynika z akt) braku jakiejkolwiek aktywności organu co do ogłoszenia, przyjęcia i realizacji oferty z września 2019 r. Konsekwentne, następujące po sobie zasadniczo bezzwłocznie próby zlecenia biegłemu wykonanie ekspertyzy, z których ostatnia okazała się skuteczna, miały swój początek dopiero od stycznia 2021 r. Bezpośrednio poprzedzającej ww. okres ofercie z [...] września 2020 r., po jej wyborze w dniu [...] października 2020 r. (k. 61 akt adm.), dopiero w grudniu 2020 r. nadano formę umowy. Niezależnie od tego, że umowa ta decyzją oferenta nie została podpisana, dostrzec należy okres prawie dwóch miesięcy zwłoki pomiędzy oboma zdarzeniami procesowymi. Jak stwierdził Sąd w wyroku II SAB/Bd 62/20 odnośnie wskazywanych trudności ze znalezieniem osoby (firmy), która mogłaby wydać konieczną do rozstrzygnięcia sprawy opinię - to obowiązkiem organu jako "gospodarza" postępowania administracyjnego jest znalezienie odpowiedniego kontrahenta, który podjąłby się wykonania opinii. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższej tezy nie można przyjmować kategorycznie, bez uwzględniania okoliczności danej sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że organ w istocie napotka takie trudności z wyłonieniem oferty na sporządzenie ekspertyzy, że doprowadzi to – pomimo rzetelnej postawy organu – do koniecznego przedłużenia postępowania bez winy tego organu. W niniejszej sprawie jedynie okres od stycznia do maja 2021 r. mógłby zostać tak oceniony. Na przeszkodzie temu stoi jednak zupełnie niezrozumiałe, ponadroczne przewleczenie postępowania w okresie od października 2019 r. do września 2020 r. Podobnie ocenić należy też wskazaną, bez mała dwumiesięczną zwłokę pomiędzy wyłonieniem oferty w dniu [...] października 2020 r., a sporządzeniem umowy (ostatecznie niepodpisanej) [...] grudnia 2020 r. Oczywistą wadliwością postępowania w tym powyższym kontekście jest też to, że ani razu w inkryminowanym okresie (tj. od [...] grudnia 2019 r., jak wskazano w zawiadomieniu z [...] listopada 2020 r.) organ nie zawiadomił stron o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że - podobnie jak w okresie ocenionym wyrokiem II SAB/Bd 62/20 -, postępowanie w sprawie skarżącej, oceniając je od uprawomocnienia się tego wyroku prowadzone jest opieszale. Akta sprawy nie potwierdzają przy tym szeregu okoliczności podniesionych w odpowiedzi na skargę, jakoby przewłoka spowodowana była śmiercią strony, czy też próbą polubownego załatwienia sprawy. W tym zakresie organ też nie przedstawił uzupełniających akt sprawy, ani stosownych wyjaśnień, pomimo jasnego wezwania Sądu. Zgodnie z art. 133 § 1 in principio p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Powyższe nie pozostawia zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniały okresy nieuzasadnionej w żaden sposób przewłoki w prowadzeniu postępowania. Na ocenę powyższą nie wpływa fakt, że w momencie wniesienia skargi organ oczekiwał na sporządzenie ekspertyzy przez prawidłowo wyłonionego i działającego jeszcze w umownym terminie biegłego. Ocenie podlega bowiem cały tok postępowania poddany kontroli Sądu, a nie jego poszczególne wycinki. Tu podnieść należy, że na podstawie umowy nr [...] z dnia [...].05.2021 r. pomiędzy Gmina S. a Tuxbel Engineering Sp. z o.o. na wykonanie opinii eksperckiej z zakresu budownictwa – termin wykonania umowy określono na 10 miesięcy (§ III). Upłynął on zatem [...] marca 2022 r. Mimo wezwań Sądu ( k. 25 akt sądowych) organ w jakikolwiek sposób nie uzupełnił akt administracyjnych sprawy, ani nie odpowiedział, czy wydał już decyzję w sprawie.
Mając na uwadze, że:
- rozpoznana niniejszym wyrokiem skarga jest już drugą skargą w przedmiocie przewlekłości postępowania, samo zaś postępowanie toczy się od 2015 r., czyli 7 lat (sic!),
- w inkryminowanym okresie nastąpił niemal roczny okres przerwy w pochodzie tego postępowania ku merytorycznemu rozstrzygnięciu, a ponadto dwumiesięczny okres zwłoki pomiędzy wyborem jednej z ofert, a sporządzeniem umowy z kontrahentem,
- organ całkowicie zaniedbał obowiązki w zakresie informowania stron o przedłużeniu terminu do zakończenia sprawy, jak również zlekceważył wezwanie sądu
Sąd stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone jest przewlekle i przewlekłość ta – ze względu na opisane okoliczności – ma charakter rażącego naruszenia prawa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przewlekłość ma charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Zdaniem Sądu takie właśnie rażące opóźnienie w kontrolowanym postępowaniu wystąpiło. Wskazać tu należy zarówno niemal roczny okres braku jakiejkolwiek aktywności organu, jak i rażące naruszenie obowiązku z art. 36 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w związku z ponownym już stwierdzeniem przewlekłego prowadzenia postepowania, które ma w tej sprawie charakter rażącego naruszenia prawa Sąd za zasadne uznał nałożenie na organ - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - grzywny w wysokości [...] zł. Grzywna w tej wysokości jest znacznie niższa od maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ("grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów"), jednak będzie ona w ocenie Sądu na tyle dolegliwa, by skutecznie zdyscyplinować organ do rychłego zakończenia postępowania. Jednocześnie wskazać należy, że sankcja finansowa może zostać nałożona na organ powtórnie, zgodnie bowiem z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego w postaci uiszczonego wpisu sądowego (100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie czwartym sentencji.