II SAB/Bd 78/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uwzględnił skargę na bezczynność organu w sprawie legalizacji urządzenia wodnego, stwierdzając bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia wniosku.
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w sprawie legalizacji kładki nad jeziorem. Sąd stwierdził bezczynność organu, wskazując na liczne opóźnienia w postępowaniu, w tym brak terminowego wszczęcia postępowania i nieprzekazanie informacji o zwłoce stronom. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę niekompletność wniosku, konieczność uzupełniania dokumentacji oraz aktywność innych uczestników postępowania. Postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia wniosku zostało umorzone, ponieważ organ wydał decyzję kończącą postępowanie po wniesieniu skargi.
Skarżący H. i A. Z. zaskarżyli bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu w sprawie legalizacji urządzenia wodnego – kładki nad jeziorem. Wniosek o legalizację złożono w październiku 2023 r. Skarżący zarzucili organowi wielokrotne wzywanie do uzupełnienia braków formalnych, które wymagały różnych dokumentów, oraz opóźnienia w procedowaniu. Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił szczegółową chronologię czynności, wskazując na braki formalne wniosku, konieczność uzupełniania dokumentacji przez stronę, a także udział Polskiego Związku Działkowców jako strony postępowania. Sąd administracyjny stwierdził bezczynność organu, podkreślając, że postępowanie nie zostało zakończone w ustawowych terminach, a organ nie informował stron o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczał nowych terminów zgodnie z art. 36 k.p.a. Sąd wskazał na znaczące okresy nieuzasadnionej zwłoki, w tym od złożenia wniosku do wszczęcia postępowania oraz od złożenia dokumentów do zawiadomienia o wszczęciu. Niemniej jednak, sąd uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę niekompletność wniosku, konieczność uzupełniania dokumentacji przez skarżących, a także aktywność PZD. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, ponieważ organ wydał decyzję kończącą postępowanie po wniesieniu skargi, co uczyniło ten aspekt postępowania sądowego bezprzedmiotowym. Zasądzono koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a także nie informował stron o przyczynach zwłoki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono_skargę
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 190 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 400 § 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 407 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 422
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku. Organ nie informował stron o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczał nowych terminów zgodnie z art. 36 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesienie ponaglenia wstrzymuje bieg terminów załatwienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia [...] października 2023 r. w sprawie legalizacji urządzenia wodnego. Stwierdza, że bezczynność organu określona w punkcie 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z [...] października 2023 r. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący
Joanna Brzezińska
sprawozdawca
Joanna Janiszewska - Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji, wymogi formalne skargi na bezczynność, ocena rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności, umorzenie postępowania w przypadku wydania decyzji po wniesieniu skargi."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania legalizacyjnego w prawie wodnym, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i skargi na bezczynność mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy z bezczynnością organów administracji i procedurą sądową w takich przypadkach, co jest częstym problemem dla prawników i obywateli.
“Organ milczy, sąd działa: jak wygrać z bezczynnością administracji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bd 78/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/ Joanna Brzezińska /sprawozdawca/ Joanna Janiszewska - Ziołek Symbol z opisem 658 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OZ 105/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-21 Skarżony organ Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Treść wyniku uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 35 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1478 art. 190 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2024 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego 1. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia [...] października 2023 r. w sprawie legalizacji urządzenia wodnego, 2. stwierdza, że bezczynność organu określona w punkcie 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z [...] października 2023 r. 4. zasądzić od Dyrektora Zarządu Zlewni [...] solidarnie na rzecz H. Z. i A. Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] maja 2024 r. H. Z. i A. Z. (skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu (Dyrektor) w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego – kładki nad jeziorem [...] w O.. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności ww. organu jako zaistniałego w warunkach rażącego naruszenia prawa, zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że 13 października 2023 r. złożyli do Nadzoru Wodnego w O. wniosek o legalizację kładki nad jeziorem [...] w O.. Wniosek został przekazany wedle właściwości do Zlewni w Toruniu, która kilkukrotnie wzywała skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku, za każdym razem żądając uzupełnienia innych braków. Skarżący wskazali, że uzupełniali wskazywane braki, a dodatkowo przedłożyli z własnej inicjatywy operat wodnoprawny. Organ wszczął postępowanie 4 kwietnia 2024 r. i do dnia wniesienia skargi nie zakończył go. W toku postępowania dołączył do niego, w charakterze uczestnika, Polski Związek Działkowców, który miał w terminie 14 dni wyrazić swoje stanowisko w sprawie, czego jednak nie uczynił. W dniu 16 maja 2024 r. skarżący skierowali do organu ponaglenie, w dniu 28 maja 2024 r. PZD zgłosił brak zgody co do budowy kładki. Skarżący wyjaśnili, że ich poprzednik prawny wybudował ją 30 lat temu na podstawie pozwolenia na budowę, które zalegało wraz z dokumentacją w teczce działkowca w ROD [...] w O., przy czym w niewyjaśniony sposób teczka ta została wybrakowana i skarżący zmuszeni są do odtwarzania stanu prawnego w szerokim zakresie, stąd postępowanie legalizacyjne. Skarżący wyrazili niezadowolenie ze sposobu procedowania ich sprawy, wskazując na rażący charakter naruszeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postępowanie, w którym skarżący zarzucając mu bezczynność, wszczęto w związku z wnioskiem z 13 października 2023 r. o legalizację pomostu wędkarskiego w kształcie litery "T" o długości 16 m i 3 m × 1,2 m nad akwenem ROD [...] w O., na dz. nr [...], obręb [...], miejscowość O.. Organ wyjaśnił, że: - w dniu 18 października 2024 r. nadzór wodny przekazał mu wniosek wedle właściwości, - 17 stycznia 2024 r. wezwano wnioskodawców o uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie 14 dni (wezwanie odebrano 22 stycznia 2024 r.), - pismem z 30 stycznia 2024 r. (wpł. 2 lutego 2024 r.) pełnomocnik skarżących wniósł o przedłużenie terminu oraz załączył jeden z dokumentów, o które wzywał organ, - przy piśmie z 9 lutego 2024 r. (wpł. 12 lutego 2024 r.) pełnomocnik przedłożył pozostałe wymagane dokumenty, - przy piśmie z 22 lutego 2024 r., (wpł. 28 lutego 2024 r.) pełnomocnik przedłożył dalszą dokumentację wymaganą w celu załatwienia sprawy, - pismem z 23 lutego 2024 r. (doręczenie w dniu 29 lutego 2024 r.) organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, - przy piśmie z 7 marca 2024 r. (wpł. 8 marca 2024 r.) pełnomocnik przedłożył dokumentację niezwiązaną z treścią wezwania, - 4 kwietnia 2024 r. organ zamieścił na tablicy ogłoszeń informację o wszczęciu postępowania administracyjnego (zdjęto 25 kwietnia 2024 r.), - 22 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło pismo PZD Stowarzyszenie Ogrodowe w Warszawie, Okręg [...] w O., w którym wskazano, że działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym tego podmiotu, i nie wyrażał on zgody na posadowienie pomostu, - 6 maja 2024 r. organ przekazał PZD częściową dokumentację i wezwał do zajęcia stanowiska, w terminie 7 dni, - 22 maja 2024 r. wpłynęło do organu ponaglenie z dnia 16 maja 2024 r. - 3 czerwca 2024 r. wpłynęło do organu pismo PZD z 28 maja 2024 r. ze stanowiskiem uczestnika, - 28 maja 2024 r. organ przesłał otrzymane ponaglenie do Dyrektora RZGW w Gdańsku, - 5 czerwca 2024 r. wpłynęło postanowienie organu wyższego stopnia, w którym nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa i wyznaczono organowi termin 45 dni na załatwienie sprawy, - 6 czerwca 2024 r. wpłynęła do organu skarga z 31 maja 2024 r. Organ wskazał, że wniosek zawierał braki formalne, a przesyłane dokumenty nie spełniały warunków postawionych w wezwaniach. Po zgromadzeniu dokumentów wszczęto postępowanie i powiadomiono o tym strony tego postępowania, przy czym jedna z nich (PZD) zgłosiła wniosek o zapoznanie się z aktami i zajęcie stanowiska. Po wniesieniu ponaglenia organ zobowiązany był przekazać je organowi wyższego stopnia, który – po jego rozpoznaniu - wyznaczył 45-dniowy termin na załatwienie sprawy, i termin ten w momencie zaskarżenia bezczynności jeszcze nie upłynął. Organ wskazał, że na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę wydał już decyzję kończącą postępowanie. Na wezwanie Sądu organ wyjaśnił, że decyzja kończąca postępowanie z wniosku skarżących została im doręczona po wniesieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarżący spełnili formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu, statuowany treścią art. art. 52 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów skargę, w tym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. W niniejszej sprawie skarga do tut. Sądu została poprzedzona ponagleniem z dnia 20 maja 2024 r. skierowanym za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu do organu wyższego stopnia - Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gdańsku (k 29 akt adm.). Zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że: 1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 § 2 k.p.a.) 2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 k.p.a.), 3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane (również art. 35 § 3 k.p.a.), 4) niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania powinno nastąpić załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym (art. 35 § 3a k.p.a.). Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów (...) zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji, oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Przepis art. 36 § 1 i 2 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Podkreślenia wymaga, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z bezczynnością mamy do czynienia wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie skargą zarzucono bezczynność organu w załatwieniu sprawy z wniosku 13 października 2023 r. o legalizację urządzenia wodnego w postaci pomostu wędkarskiego w kształcie litery "T" o długości 16 m i 3 m × 1,2 m nad akwenem ROD [...] w O., na dz. nr [...], obręb [...], miejscowość O.. Legalizacja urządzenia wodnego odbywa się w oparciu o art. 190 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 – dalej "p.w.") . Zgodnie z ust. 1 tego przepisu jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. Przepisy dotyczące trybu legalizacji urządzenia wodnego nie zawierają szczególnych regulacji co do terminu załatwienia sprawy z wniosku o legalizację. Wobec tego zastosowanie znajdują ogólne zasady wynikające z przepisów k.p.a. W tym przypadku należy powołać art. 35 § 3 k.p.a. – postępowanie legalizacyjne jest bez wątpienia postępowaniem wymagającym postępowania wyjaśniającego. Jako takie sprawy te winny być rozpoznawane nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Ewentualne przedłużenie terminu do ich załatwienia należy poprzedzić zawiadomieniem, o którym mowa w art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Analiza przedłożonych akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że postępowanie nie zostało zakończone w terminie określonym w art. 35, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego organ pozostawał zatem w bezczynności. Jak wynika z przedłożonych akt sprawy pierwszą aktywnością właściwego organu (Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu) w przedmiocie wniosku było wezwanie pełnomocnika wnioskodawców o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Wezwanie wystosowano pismem z 17 stycznia 2024 r., wniosek zaś wpłynął do organu (po przekazaniu go wedle właściwości) w dniu 23 października 2023 r. (k. 69 akt adm.). Zatem pierwsza tyle znaczna ile nieuzasadniona zwłoka organu w sprawie wyniosła, już w początkowej fazie postępowania, niespełna trzy miesiące. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W niniejszej sprawie żądanie wpłynęło do organu 23 października 2023 r., tymczasem zawiadomienia o jego wszczęciu, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 400 ust. 7 p.w., organ dokonał dopiero 4 kwietnia 2024 r. (wywieszając o tym informację na tablicy ogłoszeń w okresie 4 kwietnia 2024 – 25 kwietnia 2024 r.). Śledząc dalej tok postępowania wskazać należy, że okres nieuzasadnionej zwłoki w czynnościach procesowych nastąpił w okresie od 8 marca 2024 r. do 4 kwietnia 2024 r. tj. w okresie dzielącym przyjęcie ostatniego pakietu dokumentów legalizacyjnych wymaganych od strony (k. 39 akt adm.) do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku z 13 października 2023 r. Kolejny okres zwłoki wynosił zatem bez mała miesiąc. Pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. udział w sprawie zgłosił Polski Związek Działkowców (Stowarzyszenie Ogrodowe w Warszawie, Okręg [...] w O.), będący użytkownikiem wieczystym działki nr [...] (wpływ pisma do organu 24 kwietnia 2024 r.). W piśmie zawarto wniosek o przesłanie kopii akt sprawy. Organ 6 maja 2024 r. udostępnił PZD akta (w postaci operatu wodnoprawnego), a co wynika z zawartej w aktach korespondencji e-mail pomiędzy organem a PZD (k. 31 akt adm.). Marginalnie wobec przebiegu przedmiotowego postępowania, treści kierowanych do wnioskodawców wezwań oraz przywołanej wyżej treści przepisu art. 190 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zatem materialnoprawnej normy określającej przedmiot objętej wnioskiem sprawy administracyjnej tj. dotyczącej legalizacji urządzenia wodnego w postaci pomostu wędkarskiego w kształcie litery "T" o długości 16 m i 3 m × 1,2 m nad akwenem ROD [...] w O., na dz. nr [...], obręb [...], że poza przedmiotem rozważań organu pozostawało ustalenie, czy skarżący H. i A. Z. posiadają przymiot strony mogącej skutecznie prawnie zainicjować postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji objętego ich wnioskiem urządzenia wodnego. Cytowany wyżej przepis bowiem określa jednoznacznie, jedynie właściciel urządzenia wodnego, które wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację (do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422). Z kolejnych kart akt sprawy wynika, że w dniu 21 maja 2024 r. wpłynęło do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które Dyrektor Zarządu Zlewni w Toruniu przekazał do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gdańsku w dniu 28 maja 2024 r. (k. 27 akt adm.). 3 czerwca 2024 r. wpłynęło do organu stanowisko PZD, zaś 5 czerwca 2024 r. – postanowienie Dyrektora RZGW w Gdańsku nr G.RUZ.4222.6.2024.1.IG, w którym stwierdzono bezczynność organu w prowadzeniu postępowania, wyznaczono termin 45 dni na załatwienie sprawy oraz wskazano, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja kończąca postępowanie wydana została 12 czerwca 2024 r. (k. 1 akt adm.) Przedstawiony wyżej tok postępowania potwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Toruniu dopuścił się bezczynności w sprawie, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że okres nieuzasadnionej zwłoki wyniósł, sumarycznie, niemal cztery i pół miesiąca. Przy czym jedynie niektóre z wezwań do uzupełnienia wniosku można było ocenić jako odpowiadające uzupełnieniu formalnych braków tego wniosku. Z kolei ewentualne wezwania do przedłożenia dalszych dokumentów koniecznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy skoro wpływają na przedłużenie postępowania administracyjnego, wymagają poinformowania o tym stron z podaniem przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i podaniem przewidywanego terminu załatwienia sprawy. Ani razu organ nie skorzystał z instrumentu, o którym mowa w art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego ( § 4). Oznacza to, że wniesienie ponaglenia i postępowanie nim zainicjowane nie wstrzymuje biegu terminów załatwienia sprawy, nie ma zatem podstaw aby wpływało to "pomniejszenie" wymiaru okresu bezczynności, jak zdaje się sugerować organ. Wskazać nadto przyjdzie, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postepowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji takim środkiem zaskarżenia jest właśnie ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednocześnie pogląd, zgodnie z którym ustawodawca nie uzależnił możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu od wyniku postępowania zainicjowanego ponagleniem. Dla spełnienia wymogu wyczerpania środka zaskarżenia w takim przypadku wystarczające jest zatem wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Sąd zważył nadto, że sama tylko data wydania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z 5 czerwca 2024 r. postanowienia (znak G.RUZ.4222.6.2024.1.IG stwierdzającego pozostawanie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu w bezczynności i wyznaczające organowi 45 dniowy termin (licząc od dnia doręczenia postanowienia) na rozpatrzenie sprawy jak i wpływ do organu I instancji tego postanowienia w dniu 5 czerwca 2024 r. (prezentata), nie oznacza, że w tym samym dniu postanowienie to zostało doręczone lub wysłane do pełnomocnika skarżących. Informacji w tym zakresie brak w aktach administracyjnych sprawy. W tej sytuacji wniesienie przez skarżących do tutejszego Sądu skargi na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu w dniu 3 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skutkuje stwierdzeniem, że w chwili wniesienia skargi organ ten pozostawał w bezczynności w sprawie z wniosku z dnia 13 października 2023 r. Na skutek przedmiotowej skargi na bezczynność organ załatwił sprawę bez zbędnej zwłoki wydając decyzję kończąca postępowanie w tej instancji w dniu 12 czerwca 2024 r. (znak GD.ZUZ.5.4217.32.2023.KK). Ta jednak okoliczność, nie może mieć wpływu na ocenę istnienia stanu bezczynności, czyli tego czy organ załatwił sprawę w terminach zgodnych z przepisami prawa w dacie wniesienia skargi, czy nie. W ocenie Sądu stwierdzona w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżących o legalizację urządzenia wodnego, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Okresu zwłoki nie da się zakwalifikować jako rażąco długiego. Mieć też należy na uwadze niekompletność wniosku skarżących i spowodowane tym wezwania uzupełniające organu (jak wynika z akt, wnioskodawcy wnosili o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów – k. 51 akt adm.), co nie pozwala przyjąć, że bezczynność była spowodowana intencjonalnym zignorowaniem wniosku skarżących, czy też działaniem złośliwym lub lekceważącym. Sąd dostrzega w tym miejscu, że wezwanie organu nie obejmowało wszystkich dokumentów wymienionych w art. 407 ust. 2 p.w. (przede wszystkim operatu wodnoprawnego), jednak również i to nie świadczy o rażącym zaniedbaniu ustawowych obowiązków, a raczej o niefrasobliwości procesowej (podobnie jak wytknięty brak terminowego zawiadomienia o wszczęciu postępowania). Jako okoliczności mającej wpływ na długość postępowania nie można też pominąć udziału w tym postępowaniu PZD w charakterze jego strony, który aktywnie korzystał ze swoich praw procesowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sytuacja procesowa ukształtowała się w niniejszej sprawie w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał decyzję z dnia 12 czerwca 2024 r., nr GD.ZUZ.5.4217.32.2023.KK, merytorycznie rozpoznającą sprawę (k. 31 akt adm.). Organ na wezwanie Sądu za pismem z 27 września 2024 r. przedłożył dokumenty (wydruk z książki korespondencji oraz strony śledzenia przesyłek operatora pocztowego), z których wynika, że ww. decyzja została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego na adres pełnomocnika skarżących w dniu 19 czerwca 2024 r. (nr [...]). Organ wyjaśnił jednocześnie, że oryginały zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez strony znajdują się w aktach sprawy przekazanych organowi II instancji wraz z odwołaniem skarżących od ww. decyzji (k 38-43 akt sądowych). Tym samym stan bezczynności Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu ustał, w toku postępowania sądowego. Oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd brak jest podstaw do zobowiązywania organu do załatwienia sprawy. W tym zakresie postępowanie sądowe podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku. O zwrocie na rzecz skarżących niezbędnych kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) Sąd orzekł w punkcie czwartym sentencji, w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI