II SAB/Bd 72/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J. K. i S. K. na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, wskazując na błędne przyjęcie, że sprawa nie podlega wszczęciu na wniosek osoby posiadającej interes prawny. Sąd, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, zbadał jej dopuszczalność. Kluczowe znaczenie miała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 r. (sygn. II OPS 2/25), która jednoznacznie przesądziła, że postępowania w sprawach samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, zgodnie z art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, wszczyna się wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony powołującej się na własny interes prawny. Uchwała ta jest wiążąca dla sądów administracyjnych. W związku z tym, że skarżący domagali się wszczęcia postępowania na wniosek, a organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia, lecz jedynie do poinformowania wnioskodawcy, skarga na bezczynność została uznana za niedopuszczalną. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i zwrócił skarżącym uiszczony wpis.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności skarg na bezczynność organów nadzoru budowlanego w sprawach wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w kontekście Prawa budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne powinno być wszczęte z urzędu, a strona domaga się jego wszczęcia na wniosek. Kluczowe jest związanie sądu uchwałą NSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest dopuszczalna, gdy postępowanie w tej sprawie powinno być wszczęte z urzędu, a strona wnioskuje o jego wszczęcie powołując się na własny interes prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie powinno być wszczęte z urzędu, a strona wnioskuje o jego wszczęcie powołując się na własny interes prawny.
Uzasadnienie
Sąd, związany uchwałą NSA z dnia 8 września 2025 r. (sygn. II OPS 2/25), stwierdził, że postępowania w sprawach samowolnej zmiany sposobu użytkowania wszczyna się wyłącznie z urzędu. Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia, a jedynie do poinformowania wnioskodawcy. Brak wydania postanowienia nie stanowi bezczynności w rozumieniu przepisów, a skarga na taką 'bezczynność' jest niedopuszczalna.
Jaka jest forma reakcji organu nadzoru budowlanego na wniosek strony dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy postępowanie to powinno być wszczęte z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego powinien poinformować wnioskodawcę w drodze pisma o charakterze informacyjnym o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA, organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jedynie do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku. Taka forma reakcji jest prawidłowa i nie stanowi podstawy do wniesienia skargi na bezczynność.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca wykładni zawartej w uchwałach NSA.
Pb art. 53a § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu.
Pb art. 72a
Ustawa Prawo budowlane
Postępowania dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Błędne przyjęcie, że sprawa nie podlega wszczęciu na wniosek osoby posiadającej interes prawny.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący i niepodjęcie wszelkich czynności do wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący i niepodjęcie wszelkich czynności do wyjaśnienia sprawy.
Pb art. 72a
Ustawa Prawo budowlane
Błędne przyjęcie, że art. 72a Pb nakazuje organom prowadzić postępowanie wyłącznie z urzędu.
Pb art. 71 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja samowolnej zmiany sposobu użytkowania.
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zawieszenia postępowania.
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot wpisu odrzuconego pisma.
Pb art. 71a
Ustawa Prawo budowlane
Postępowania dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych wszczyna się z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania wszczyna się wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. • Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w takich sprawach, a jedynie do poinformowania wnioskodawcy. • Skarga na bezczynność organu w sytuacji braku obowiązku wydania postanowienia jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 72a Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie podlega wszczęciu na wniosek osoby posiadającej interes prawny. • Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący.
Godne uwagi sformułowania
uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. • brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w określonej formie prawnej. • skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Janiszewska - Ziołek
członek
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności skarg na bezczynność organów nadzoru budowlanego w sprawach wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne powinno być wszczęte z urzędu, a strona domaga się jego wszczęcia na wniosek. Kluczowe jest związanie sądu uchwałą NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi na bezczynność organu, opartą na wiążącej uchwale NSA. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna? Wyjaśnienie NSA dla spraw budowlanych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.