II SAB/Bd 72/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-12-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejwynagrodzeniasądownictwobezczynność organuochrona danychprawo pracysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Prezesa Sądu do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej struktury wynagrodzeń pracowników, stwierdzając bezczynność organu.

Organizacja związkowa zwróciła się do Prezesa Sądu o udostępnienie zanonimizowanych danych o strukturze wynagrodzeń pracowników. Po bezskutecznym upływie terminów, organizacja wniosła skargę na bezczynność. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu, który nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji odmownej, mimo że dane te stanowiły informację publiczną.

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego we Włocławku z wnioskiem o udostępnienie zanonimizowanych danych dotyczących struktury wynagrodzeń pracowników sądu, w podziale na stanowiska i grupy zawodowe. Organ poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, a następnie przedstawił jedynie minimalne i maksymalne kwoty wynagrodzenia zasadniczego, powołując się na odmowę części pracowników udostępnienia danych ze względu na ochronę dóbr osobistych. Organizacja związkowa wniosła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji publicznych ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że dane dotyczące wynagrodzeń pracowników sądu stanowią informację publiczną, a ochrona prywatności może być realizowana poprzez anonimizację. Sąd zobowiązał Prezesa Sądu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność organu, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes Sądu Rejonowego pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji publicznych ani nie wydał stosownej decyzji administracyjnej w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Organ nie udostępnił żądanych informacji publicznych dotyczących struktury wynagrodzeń pracowników ani nie wydał decyzji odmownej w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Dane te stanowiły informację publiczną, a organ nie wykazał, że nie mógł ich udostępnić lub że odmowa była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zobowiązano_do_rozpatrzenia_wniosku

Przepisy (15)

Główne

u.d.i.p. art. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji publicznych ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Dane dotyczące struktury wynagrodzeń pracowników sądu stanowią informację publiczną. Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę dóbr osobistych wymaga wydania decyzji administracyjnej z uzasadnieniem.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że ujawnienie wynagrodzenia konkretnego pracownika narusza jego dobra osobiste, a część pracowników odmówiła zgody na ujawnienie danych.

Godne uwagi sformułowania

Informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników sądowych, którzy są beneficjentami środków publicznych, (...) niewątpliwie jest (...) informacją o charakterze publicznym. W przypadku natomiast, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu [anonimizacji], możliwa będzie w dalszym ciągu identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Katarzyna Korycka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu w przypadku wniosków o informację publiczną, obowiązek wydania decyzji odmownej zamiast milczenia, oraz charakter informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej, a konkretnie wynagrodzeń w instytucjach publicznych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy pracownicy sądu mogą ukrywać swoje zarobki przed obywatelami? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bd 72/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
zobowiązano do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1,  art. 4  ust. 1  pkt 1 i  ust. 3,  art. 6,  art. 13  ust. 1,  art. 14  ust. 1,  art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Pracowników Sądownictwa i Prokuratury w K. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu do załatwienia wniosku MOZ NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa i Prokuratury z [...] marca 2022 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Sądu na rzecz [...] Pracowników Sądownictwa i Prokuratury w K. kwotę [...](sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" [...] w K. (dalej: "skarżąca") pismem z 1 marca 2022 r. znak: Nr-5/01/03/22 wystąpiła do Prezesa Sądu Rejonowego we Włocławku, w trybie przepisów ustawy z 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej z wnioskiem o przekazanie zanonimizowanej informacji w zakresie kształtowania się struktury wynagrodzeń pracowników Sądu w formie tabelarycznej, w zakresie:
1. wysokości wynagrodzenia zasadniczego w przeliczeniu na pełny etat w grupie zawodowej urzędników sądowych tj. wszystkich pracowników w tej grupie, z wyłączeniem stanowiska dyrektora sądu (wskazanych pojedynczo, imię i nazwisko zastąpione kolejnym numerem) z podziałem na poszczególne stanowiska (zgodnie z rozporządzeniem w sprawie stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego. W przypadku stanowisk samodzielnych oraz stanowisk na których w danym Sądzie zatrudnione są pojedyncze osoby wniesiono o wpisanie: "urzędnik 1", "urzędnik 2" itd.
2. wysokości wynagrodzenia zasadniczego w przeliczeniu na pełny etat w grupie zawodowej innych pracowników ("obsługi"), tj. wszystkich pracowników w tej grupie (wskazanych pojedynczo, imię i nazwisko zastąpione kolejnym numerem),
3. wysokości wynagrodzenia zasadniczego w przeliczeniu na pełny etat w grupie zawodowej asystentów sędziego, tj. wszystkich pracowników w tej grupie (wskazanych pojedynczo, imię i nazwisko zastąpione kolejnym numerem).
Wnioskująca zaznaczyła, że żądana informacja publiczna nie stanowi informacji przetworzonej, zatem jej wniosek nie wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego.
Pismem z 15 marca 2022 r. (znak A-0005-133/22) organ poinformował wnioskodawcę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na 29 kwietnia 2022 r. w związku z ilością żądanych informacji oraz koniecznością podjęcia szeregu czynności niezbędnych do jej prawidłowego przygotowania.
Pismem z 13 kwietnia 2022 r. (znak Kd 015-5/22) Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku w odpowiedzi na ww. wniosek podał dane w formie tabelarycznej (dotyczące minimalnych oraz maksymalnych kwot brutto wynagrodzenia zasadniczego po przeliczeniu na 1 etat) z grupy urzędników sądowych, asystentów sędziów i innych pracowników. Jednocześnie poinformował, że wobec złożenia przez część pracowników:
- z grupy urzędników sądowych na stanowisku:
sekretarza sądowego, starszego sekretarza sądowego, inspektora, starszego inspektora, specjalisty ds. kadr, administratora systemu informatycznego, informatyka, pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych,
- z grupy innych pracowników (obsługa) na stanowisku – rzemieślnika
odmowy w zakresie udzielenia zgody na ujawnienie organizacji związkowej przysługującej im wynagrodzenia zasadniczego, dane te nie zostaną skarżącej udostępnione.
Prezes SR wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok z 16 lipca 1993 r. I PZP 28/93) ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości wynagrodzenia za pracę, może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 kodeksu cywilnego. Dobra osobiste człowieka w myśl przepisów Kodeksu cywilnego pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
Pismem z 11 maja 2022 r. Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego we Włocławku w przedmiocie udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej do załatwienia wniosku z 1 marca 2022 r.; 2) zasądzenie od organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych i 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżąca podniosła, że 13 marca 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej organ udzielił informacji innych niż wnioskowane, a jedynie wybiórcze dane o skrajnych wysokościach wynagrodzeń wraz z informacją, że część pracowników odmówiła zgody na "ujawnienie organizacji związkowej przysługującego im wynagrodzenia zasadniczego". Zatem organ nie rozpoznał wniosku zawierającego żądanie udostępnienia informacji publicznej i pozostaje w bezczynności. Skarżąca podkreśliła, że w świetle art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co do zasady udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z powyższego wynika, jak podsumowała skarżąca, że złożony przez nią wniosek nie został rozpoznany pomimo upływu przepisanych prawem terminów.
Skarżąca stwierdziła, że prezes sądu rejonowego jako organ profesjonalny pozostaje w bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, lecz nie wnosi o wymierzenie grzywny z tego powodu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ podkreślił, że w toku postępowania zwrócił się do pracowników aby się określili czy wyrażają zgodę na podanie kwot wynagrodzenia czy też nie. Wysokość wynagrodzenia konkretnego pracownika stanowi bowiem dane wrażliwe. Powołując się na kolizję dwóch konstytucyjnych praw jednostki tj. prawa do prywatności i prawa do informacji publicznej, organ przedstawił szeroką argumentację prawną odnoszącą się do powodów nieudostępnienia informacji w zakresie kształtowania wysokości wynagrodzenia poszczególnych pracowników sądu, w tym art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu nie pozostaje on w stanie bezczynności, bowiem w stosownym terminie podjął niezbędne czynności celem ewentualnego udostępnienia wnioskowanych informacji, a następnie podjął kroki zmierzające do zapewnienia ochrony prywatności pracowników sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst. jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na bezczynność, czy przewlekłość jest zatem art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1 ww. przepisu) albo zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2 ww. przepisu). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co też miało miejsce w niniejszym przypadku.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku pozostawał w bezczynności w związku z wnioskiem skarżącej z 1 marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczących kształtowania się struktury wynagrodzeń pracowników tegoż Sądu. We wniosku skarżąca wprost powołała się na art. 2 u.d.i.p., zatem nie może budzić wątpliwości, że jego rozstrzygnięcie winno nastąpić zgodnie z przepisami tej ustawy. We wniosku szczegółowo określono przedmiot jak i formę udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kształtowania się struktury wynagrodzeń pracowników SR we Włocławku w zakresie wysokości wynagrodzenia zasadniczego w przeliczeniu na pełny etat wszystkich pracowników we wskazanych grupach zawodowych tj. urzędników sądowych, innych pracowników ("obsługi") oraz asystentów sędziego – pojedynczo, imię i nazwisko zastąpione kolejnym numerem z podziałem na poszczególne stanowiska.
Zważyć należy, że nie jest okolicznością sporną w sprawie to, że Prezes Sądu Rejonowego jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji RP sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Z kolei, art. 175 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Z mocy zaś art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano zatem przymiot władzy publicznej, a jak stanowi art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2072), organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu. Nie budzi również wątpliwości to, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p., Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku, jako organ władzy publicznej - jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w tym m.in. informację o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), jak też informację o majątku publicznym (art. 6 ust. 2).
Sąd podziela stanowisko skarżącej Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa i Prokuratury, niekwestionowane też przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z którym objęte żądaniem z 1 marca 2022 r. informacje dotyczące kształtowania się wysokości wynagrodzenia zasadniczego osób zatrudnionych w sądzie powszechnym, w rozbiciu na stanowiska pracy, uznać należy za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników sądowych, którzy są beneficjentami środków publicznych, pobieranych w postaci wynagrodzenia za pracę, w tym dodatków do wynagrodzenia, a zatem informacja o sposobie dysponowaniu środkami publicznymi (majątkiem publicznym) niewątpliwie jest w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f i ust. 2 u.d.i.p. informacją o charakterze publicznym. Informacją publiczną jest zatem informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników. W tych ramach można żądać szczegółowych danych dotyczących wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenie wypłacone na określonym stanowisku, co obejmuje także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu publicznego. Z tym, że informacją publiczną nie jest to jakie wynagrodzenie otrzymuje konkretna osoba, ale kwota wydatkowana na utrzymanie danego etatu ze środków publicznych.
Bez znaczenia dla uznania danych o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników sądowych za informację publiczną jest okoliczność, czy dotyczą one pracownika zatrudnionego na stanowisku pomocniczym związanym jedynie z obsługą urzędu, czy osoby pełniącej funkcję publiczną oraz wówczas, gdy żądana informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. To ma bowiem jedynie znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 udip. (por. wyrok NSA z 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 695/14 – dostępny jw.). Tak samo dla uznania przedmiotowych informacji za informację publiczną nie ma znaczenia kwestia ochrony prawa do prywatności osób zajmujących określone stanowisko, objęte wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących wypłacanego na to stanowisko wynagrodzenia, także bowiem w takiej sytuacji ma to jedynie znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 9/20).
Powyższe oznacza, że objęte wnioskiem informacje stanowiły informację publiczną oraz, że Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku jako podmiot zobowiązany do udostępnienia posiadanych informacji publicznych, zobligowany był odnieść się do konkretnego żądania wniosku skarżącej w trybie przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 (w zakresie terminu udostępnienia), w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie kosztów związanych z udostępnieniem informacji) i w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udostępnienia informacji publicznej, następuje ono zasadniczo w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) oraz dla umorzenia postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Zatem w przypadku, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym, a organ do którego zostało skierowane żądanie jest właściwy i kompetentny w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz posiada żądaną informację i może udostępnić wnioskowaną informację w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, to powinien on zareagować na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bądź przez udostępnienie żądanej informacji (czynność materialno-techniczna) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem w terminie 14 dni, ewentualnie stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w innym wyznaczonym (w terminie 14 dni) terminie nie dłuższym niż 2 miesiące, bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania.
Jeżeli zatem organ we wskazanych okolicznościach nie zareaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, i wbrew tym przepisom ani nie udostępni w ustawowym terminie żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Celem skargi na bezczynność jest z kolei zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności. W przypadku złożenia tego rodzaju skargi kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 1 marca 2022 r. domagając się udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zanonimizowanej informacji odnośnie kształtowania się struktury wynagrodzeń, obejmującej wynagrodzenia zasadnicze wszystkich pracowników sądu rejonowego we wskazanych grupach zawodowych w formie tabelarycznej z rozbiciem na stanowiska pracy. W terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku poinformował skarżącą o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia przedmiotowego wniosku, na 29 kwietnia 2022 r. W dniu 13 kwietnia organ poinformował skarżącą jedynie o minimalnej i maksymalnej kwocie wygrodzenia zasadniczego po przeliczeniu na 1 etat dla stanowisk: woźny sądowy i sekretarka oraz przy wskazaniu 8 stanowisk wskazał jedynie minimalne kwoty wynagrodzenia brutto. Dla 9 kolejnych rodzajów stanowisk wskazał: "brak zgody pracowników na ujawnienie danych". We wstępie odpowiedzi na wniosek organ poinformował, że wobec złożenia przez część pracowników
- z grupy urzędników sądowych na stanowisku:
sekretarza sądowego, starszego sekretarza sądowego, inspektora, starszego inspektora, specjalisty ds. kadr, administratora systemu informatycznego, informatyka, pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych,
- z grupy innych pracowników (obsługa) na stanowisku – rzemieślnika
odmowy w zakresie udzielenia zgody na ujawnienie organizacji związkowej przysługującej im wynagrodzenia zasadniczego, dane te nie zostaną skarżącej udostępnione.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie udzielił wnioskowanej zanonimizowanej informacji ani w zakresie, ani w sposób objęty żądaniem wniosku. Należy zgodzić się ze skarżącą, że nawet podane informacje, nie odpowiadają jednak w tej części zakresowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 1 marca 2022 r. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje wyjaśnienie organu powołujące się na ochronę dóbr osobistych pracowników w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego.
W związku z tym zauważyć należy, że w sytuacji, kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny jest jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych, np. anonimizacja danych wrażliwych. O taką formę udostępnienia informacji wnioskowała też skarżąca. W przypadku natomiast, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie w dalszym ciągu identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (patrz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 80/20 – dostępny jw.), co jest zwłaszcza konieczne gdy zanonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, a nie pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3149/18 - dostępny jw.). Jedynie bowiem w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną, organ nie ma obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, lecz zawiadamia tylko wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Natomiast w razie stwierdzenia, że informacje, o które wnioskuje strona są co do zasady objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz nie podlegają udostępnieniu ze szczególnych powodów (np. właśnie ze względu na konieczność ochrony życia prywatnego pracowników), a na tę okoliczność powołał się Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku, organ ma obowiązek wydać odmowną decyzję administracyjną, w której uzasadni szczegółowo, dlaczego odmówił wnioskującemu dostępu do poszczególnych informacji (wyrok WSA w Gdańsku z 13 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 6/20 – dostępny jw.).
Dodać należy, że wskazywana w odpowiedzi na wniosek argumentacja winna zostać przez organ rozważona i ewentualnie szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Na tle poczynionych uwag, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie Prezes Sądu Rejonowego we Włocławku uchybił ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez skarżącej informacji, gdyż w nowym terminie załatwienia wniosku skarżącej, wyznaczonym na dzień 29 kwietnia 2022 r., nie udostępnił stronie wnioskowanej informacji w zakresie i w sposób objęty żądaniem wniosku, jak też w tym terminie nie wydał stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem bądź o umorzeniu postępowania. W konsekwencji oznacza to, że w sprawie zaistniała sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca zabezpieczył interes podmiotu wnioskującego o udostępnienie informacji publicznej w taki sposób, aby ewentualna odmowa udostępnienia tej informacji nie przyjmowała dowolnej formy, lecz następowała w trybie decyzji administracyjnej, do która wymaga konkretnego uzasadnienia zgodnego z wymogami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."). W myśl art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., do decyzji stosuje się bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego właśnie, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Tak więc w przypadku wydawania takiej decyzji organ jest związany wszystkimi przepisami k.p.a. Co nader istotne z punktu widzenia kontroli legalności działania organów – od decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższego
Nader istotnym jest, że od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania, przysługuje stronie odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 127 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p.). Z kolei od ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – ewentualnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Nie wynika także z odpowiedzi na skargę ani akt administracyjnych, aby przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną w zakresie i sposób zgodny z wnioskiem lub by wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania. Wobec powyższego, uwzględniając przedmiotowa skargę, celem likwidacji stanu bezczynności adresata wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w myśl przepisu art. 149 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego we Włocławku do załatwienia wniosku skarżącej z 1 marca 2022 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Przy czym załatwienie to musi nastąpić z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej i wskazać, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zarzuty skargi na bezczynność okazały się zatem w zasadniczej części zasadne.
Jak już wskazano, Sąd stwierdził, że ww. organ władzy dopuścił się w tej sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej żądanej ww. wnioskiem. W ocenie Sądu bezczynności w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, ale i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być rażące i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech. Mając na uwadze okoliczności rozpatrzenia wniosku, podjęte czynności i udzielenia odpowiedzi, aczkolwiek wadliwie, we wskazanym nowym terminie nie można zarzucić organowi celowego utrudnienia skarżącej dostępu do informacji publicznej. Nie było więc podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono, biorąc pod uwagę wynik sprawy, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a, w punkcie 3 sentencji wyroku.
Wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania jest bezzasadny nie tylko z uwagi na wynik postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie, lecz również z uwagi na fakt, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują w postępowaniu sądowoadministracyjnym pierwszej instancji przyznania organowi zwrotu jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI