II SAB/Bd 70/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając bezczynność, która jednak nie miała rażącego charakteru, i umorzył postępowanie w części zobowiązującej do działania.
Skarżąca K. B. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań związanych z pandemią COVID-19. Wójt Gminy wezwał do wykazania interesu prawnego, a następnie wydał decyzję odmowną, której jednak nie doręczył skarżącej przez ponad rok. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona rażącego charakteru, a postępowanie w części zobowiązującej do działania umorzył z uwagi na ustanie bezczynności przed wydaniem wyroku.
Skarżąca K. B. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań związanych z przeciwdziałaniem pandemii COVID-19. Wójt Gminy wezwał ją do wykazania szczególnie istotnego interesu prawnego, uznając wniosek za dotyczący informacji przetworzonej. Po braku odpowiedzi skarżącej, organ wydał decyzję odmowną, jednak nie doręczył jej przez ponad rok. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził bezczynność Wójta Gminy, uznając, że organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że brak doręczenia decyzji odmownej przez ponad rok uniemożliwił jej wejście do obrotu prawnego. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała rażącego charakteru, gdyż wynikała raczej z niedopatrzenia pracownika, a nie celowego działania organu. Ponieważ decyzja odmowna została doręczona skarżącej przed wydaniem wyroku, co zakończyło stan bezczynności, sąd umorzył postępowanie w części zobowiązującej organ do działania. Sąd zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie udostępnił informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie 14 dni od złożenia wniosku. Brak doręczenia decyzji odmownej przez ponad rok od jej wydania skutkował tym, że nie weszła ona do obrotu prawnego, a organ pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej, w tym wójt.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przykładowy katalog spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, obejmuje m.in. informacje o podmiotach zobowiązanych, zasadach ich funkcjonowania oraz dane publiczne.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Decyzja administracyjna jest wymagana jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg wniesienia ponaglenia odnosi się do bezczynności organu w sprawach rozpoznawanych w trybie k.p.a., nie dotyczy spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej przed wydaniem decyzji.
k.p.a. art. 109
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczania decyzji.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczania decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Brak doręczenia decyzji odmownej przez ponad rok skutkował tym, że organ pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi. Postępowanie w części zobowiązującej do działania stało się bezprzedmiotowe z uwagi na ustanie bezczynności przed wydaniem wyroku.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że skarga powinna zostać odrzucona z powodu braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). Sąd uznał ten argument za niezasadny w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu prawnego. Sąd nie oceniał tego w postępowaniu o bezczynność.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku umarza się brak doręczenia decyzji przez ponad rok czasu, co oznacza że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego ocena czy wnioskowana informacja ma walor informacji prostej czy przetworzonej wykracza poza ramy przedmiotu zaskarżenia
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący
Joanna Brzezińska
członek
Katarzyna Korycka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu w sprawach o dostęp do informacji publicznej, znaczenie doręczenia decyzji administracyjnej, bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ustania bezczynności, a także zakres kontroli sądu w postępowaniu o bezczynność."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w sprawach dostępu do informacji publicznej i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów k.p.a. w zakresie rażącego naruszenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest dostęp do informacji publicznej, oraz pokazuje typowe problemy proceduralne związane z bezczynnością organów administracji i znaczenie formalnych aspektów doręczania decyzji.
“Rok zwłoki z decyzją: Sąd stwierdza bezczynność Wójta w sprawie informacji o COVID-19, ale bez rażącego naruszenia prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Bd 70/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Joanna Brzezińska
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6480
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej K. B. z dnia [...] września 2021 r. o udzielenie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku określonego w pkt 1 wyroku; 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2021 r. (wpływ do organu – [...] września 2021 r.) - złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej – skarżąca K. B. zwróciła się o udostępnienie informacji w następującym zakresie:
1. Sporządzenie wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 r., a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres e-mail wnioskodawcy.
2. Sporządzenie wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres e-mail wnioskodawcy.
Skarżąca wniosła o udostępnienie w szczególności, jeśli w jakimkolwiek zakresie dotyczy działalności podczas pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku:
- dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców oraz obywateli, w tym treści wydanych komunikatów,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobieganiem rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków dla przedsiębiorców w ramach tarcz antykryzysowych w ww. okresie,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków z tytułu dodatkowego zasiłku opiekuńczego w ww. okresie,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości stałych oraz dostępu do komunikacji miejskiej oraz poniesionych w związku z tym kosztach,
- dokumentów stanowiących raporty z wykonywanych działań w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące osób przebywających na kwarantannie w ww. okresie,
- dokumentów zawierających informacje o ilości osób zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV-2 w ww. okresie,
- dokumentów zawierających informacje o ilości odbytych zgromadzeń w ww. okresie,
- dokumentów zawierających informacje dotyczące pracy zdalnej pracowników administracji publicznej oraz podmiotów powiązanych,
- uchwał Rady Miasta stanowiących reorganizację pracy podmiotów publicznych i/lub prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych,
- informacji o innych, niewymienionych dokumentach o tożsamym znaczeniu i zakresie, odnoszących się do działań w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 - w przypadku ich posiadania.
Jako podstawę prawną wniosku skarżąca wskazała art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (powinno być: Dz.U. z 2020 r. poz. 2176; aktualnie Dz.U. z 2022 r. poz. 902 - dopisek Sądu; dalej powoływanej jako "ustawa o dostępie do informacji publicznej" lub "u.d.i.p."). Wnioskodawczyni domagała się przekazania żądanej informacji na wskazany adres e-mail lub przekazanie poprzez linki/hiperłącza kierujące do właściwych dokumentów.
W odpowiedzi na wniosek, organ pismem z dnia [...] września 2021 r. (wysłanym [...] września 2021 r.) wezwał skarżącą do wykazania w terminie 7 dni szczególnie istotnego interesu prawnego, wskazując że żądane informacje stanowią informację przetworzoną. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku na dzień [...] października 2021 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] września 2021 r.,
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym brak decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz ustalenie stanu bezczynności, a także domagała się zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi podkreśliła, że podmiot zobowiązany do dnia wniesienia skargi nie udzielił jej jakiejkolwiek odpowiedzi. Zaznaczyła też, że przedmiotowy wniosek miał na celu pozyskanie materiału źródłowego do badań naukowych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, powołując się na brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z wymogami z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.). Ponadto organ wskazał, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie organu - pismem z dnia [...] września 2021 r. - do wykazania szczególnie istotnego interesu prawnego, dlatego też decyzją z dnia [...] października 2021 r. organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie, która to jednak decyzja nie została wysłana do skarżącej, zrobiono to dopiero po wniesieniu skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2022 r. skarżąca podtrzymała stanowisko oraz wnioski zawarte w skardze. Dodatkowo wniosła o stwierdzenie, że działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie potwierdziła otrzymanie decyzji odmownej datowanej na dzień [...] października 2021 r. po wniesieniu skargi, tj. w dniu [...] kwietnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sadowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] września 2021 r., złożonego w trybie przywołanej wcześniej ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Oceniając dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu co do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W sprawie nie budziło sporu, że Wójt Gminy do którego skierowany został wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji o charakterze informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem organy władzy publicznej, a wójt jest organem wykonawczym gminy.
Nie było również sporne, że informacje, o które zwróciła się skarżąca, mają charakter informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia przykładowy katalog spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Wskazać tez należy na powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W świetle powyższego należy stwierdził, że żądane przez skarżącą we wniosku z dnia [...] września 2021 r. dane, w tym wnioskowane dokumenty, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ obejmują informacje o podmiocie zobowiązanym, zasadach jego funkcjonowania oraz o danych publicznych.
Przesądzenie, że informacja objęta złożonym przez skarżącą wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Wójt Gminy jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia tej informacji, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do odniesienia się do przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób w formie zgodnych z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 (w zakresie terminu udostępnienia), w art. 15 ust. 2 udip (w zakresie kosztów związanych z udostępnieniem informacji) i w art. 14 ust. 1 udip (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udostępnienia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 udip jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 udip lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) oraz dla umorzenia postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip.
Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym, a organ do którego zostało skierowane żądanie jest właściwy i kompetentny w sprawie udostępnienia informacji publicznej, posiada żądaną informację oraz ma środki techniczne umożliwiające mu udostępnienie wnioskowanej informacji w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, to powinien on zareagować na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bądź przez udostępnienie w terminie 14 dni żądanej informacji (czynność materialno-techniczna) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Jeżeli zatem organ nie zareaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ww. sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, i wbrew tym przepisom ani nie udostępni w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Na tle poczynionych uwag, Sąd stwierdził, że w dniu wniesienia przedmiotowej skargi - jako miarodajnym dla oceny czy w danym wypadku organ dopuścił się bezczynności - Wójt Gminy pozostawał w sprawie w bezczynności w ww. rozumieniu, gdyż nie podjął on w ustawowym terminie wszystkich działań, do których obliguje go ustawa o dostępie do informacji publicznej, analizowanych z uwzględnieniem art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, stosuje się przepisy k.p.a. [...]. Bezsprzecznym w przedmiotowej spawie jest bowiem, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił skarżącej żądanej informacji publicznej, ani też nie doręczył jej decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej czy umarzającej postępowanie w sprawie. Choć organ pismem z dnia [...] września 2021 r. wezwał skarżącą do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej (co było konsekwencją stwierdzenia przez organ, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną), i jak wynika z akt sprawy w następstwie tego wezwania i braku odpowiedzi na nie przez skarżącą, w dniu [...] października 2021 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji, to jednak wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 109 i 110 k.p.a. nie doręczył skarżącej ww. decyzji przez ponad rok czasu, co oznacza że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego i nie wywoływała skutków procesowych, gdyż to następuje dopiero od daty jej doręczenia stronie. To ostatnie miało zaś miejsce dopiero po wniesieniu skargi, tj. w dniu [...] kwietnia 2022 r. Tym samym dopiero od tego dnia wydana decyzja została uzewnętrzniona wobec skarżącej i od tego dnia stała się ona aktem wywierającym wobec skarżącej skutki prawne, a wobec tego dopiero w tym momencie ustał wobec niej stan bezczynności organu. Niemniej, skoro w dniu wniesienia skargi organ jak wykazano pozostawał bezczynny, to okoliczność ta stanowiła podstawę do stwierdzania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Z uwagi jednak na okoliczność, że ów stan bezczynności, istniejący w dniu wniesienia skargi, przed wydaniem wyroku przez Sąd ustał, na skutek doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] października 2021 r. o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w dniu [...] kwietnia 2022 r., należało uznać przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne za bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Skoro przed wydaniem wyroku organ przestał być bezczynnym, to przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna – rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania go do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności – a co za tym idzie - postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Nie było zatem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. W sprawie już bowiem samo wniesienie skargi na bezczynność wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji bezczynności adresata wniosku. W konsekwencji więc Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] września 2021 r., o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku.
W związku z tym, iż w sprawie organ dopuścił się bezczynności, która ustała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd zobligowany był do rozpatrzenia sprawy w świetle dyspozycji art. 149 § 1a ppsa, o co też wnioskowała skarżąca (w pismach z dnia 11 sierpnia i [...] października 2022 r.) domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Podjęcie bowiem przez organ stosownego działania po wniesienia skargi na bezczynność, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). Rażące naruszenie prawa, w ocenie Sądu, oznacza wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, ale i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być rażące i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stwierdzona bezczynność wynikała raczej z niedopatrzenia pracownika orangu, a nie oczywistego lekceważenia wniosku skarżącej. Zauważyć należy, że organ zareagował na wniosek skarżącej w ustawowym terminie 14 dni wzywając skarżącą do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a następnie wydał decyzje odmowną wobec braku odpowiedzi skarżącej na wezwanie organu, której jednak nie doręczył stronie. Niemniej jednak w ocenie Sądu z okoliczności sprawy i wyjaśnień organu nie wynika, iż było to konsekwencją celowych działań organu, i że raczej sytuacja ta wynikała z niedopatrzenia pracownika organu. Mając na uwadze wskazane okoliczności oraz fakt doręczenia skarżącej decyzji od razu po wniesieniu do Sądu skargi, Sąd uznał, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku skarżącej nie miała charakteru rażącego we wskazanym rozumieniu. Nie było więc podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.
Na marginesie pokreślić należy, że Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie był uprawniony do dokonania oceny czy wnioskowana informacja ma walor informacji prostej czy przetworzonej, albowiem badanie tego zagadnienia przez Sąd wykraczałoby poza ramy przedmiotu zaskarżenia, gdyż rozpatrywana skarga nie dotyczy kontroli wydanej decyzji, lecz bezczynności w tym zakresie. W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność w udostępnieniu informacji sąd administracyjny nie ocenia czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ale jedynie czy organ pozostaje w stanie zaskarżalnej bezczynności. Dopiero w przypadku wydania decyzji odmownej, po wyczerpaniu trybu kontroli instancyjnej i wniesieniu skargi do sądu, w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję możliwa będzie ocena prawna co do charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej.
Sąd nie przeprowadził w sprawie dowodów z dokumentów stanowiących akta sprawy.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI