II SAB/Bd 69/23

II SAB/Bd 69/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Dyrektora [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
S. D. (dalej określany jako Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. (dalej określany jako organ lub NFZ) w zakresie rozpatrzenia wniosku z 10 lutego 2023 r. o udzielenie informacji publicznej. Treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej była następująca:
"Proszę o informację dotyczącą poradni stomatologicznych dla dzieci. Część poradni stomatologicznych dla dzieci, o których informacje dostępne są w Informatorze o Terminach Leczenia pokazywana jest wyłącznie po wybraniu świadczenia "Poradnia stomatologiczna". Te poradnie nie są natomiast widoczne po wybraniu świadczenia "Poradnia stomatologiczna dla dzieci". Proszę o informację dotyczącą takich poradni. Proszę o podanie wykazu poradni stomatologicznych, które jednocześnie: figurują w ITL jako "Poradnie stomatologiczne" i nie udzielają świadczeń dorosłym. Proszę o przesłanie zestawienia zawierającego kod świadczeniodawcy, kod resortowy 7 komórki, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielania świadczenia), która spełnia opisany warunek. Odpowiedź proszę przesłać w formie arkusza kalkulacyjnego.".
Skarżący we wniesionej skardze zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim obowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej bezzwłocznie, w terminie do 14 dni od dnia złożenia wniosku. W związku z powyższym Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że 10.02.2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie z 22.02.2023 r. organ przedstawił instrukcję korzystania z informatora ITL, z której wynikało, że nie istnieją poradnie spełniające warunek przedstawiony we wniosku. Dnia 30.03.2023 r. Skarżący wskazał konkretny przykład poradni, która spełnia wskazany warunek, tj. poradnia w ITL figuruje jako zwykła poradnia (dla dorosłych), jednak w rzeczywistości udziela świadczeń wyłącznie dzieciom. Ponownie poprosił organ o udostępnienie wnioskowanej informacji. W piśmie z 13.04.2023 r. organ poinformował, że Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą jest prowadzony przez [...] Urząd Wojewódzki, a obowiązek prawidłowego wpisu ciąży na świadczeniodawcy i nie udostępnił wnioskowanej informacji. Skarżący podkreślił, że wniosek dotyczył udostępnienia informacji, którą dysponuje organ, tj. tego, z którymi świadczeniodawcami zawarł on umowy na leczenie wyłącznie dzieci, i na temat których organ wprowadza świadczeniobiorców co do zakresu zawartej umowy. Skarżący podał, że na dzień złożenia skargi nie otrzymał wnioskowanej informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że rozpatrując wniosek w dniu 22.02.2023 r., sporządził i wysłał odpowiedź, wskazując, że wszystkie poradnie stomatologiczne udzielają świadczeń osobom dorosłym i mogą również udzielać świadczeń dzieciom. Organ poinformował Skarżącego, że informacje zawarte w Informatorze o Terminach Leczenia są ogólnodostępne i poinstruował, jak zastosować filtry wyszukiwania, by uzyskać oczekiwane dane. Odpowiedź została przesłana na adres mailowy Skarżącego. Odpowiedź na wniosek z 10.02.2023 r. została udzielona bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem terminu określonego w ustawie.
Dalej organ wskazał, że w dniu 30.03.2023 r. Skarżący przesłał wiadomość e-mail z prośbą o zweryfikowanie udostępnionej informacji i ewentualne przekazanie jej prawidłowej wersji, podając przykład wyniku wyszukiwania niezgodnego ze wskazanym przez Oddział sposobem wyszukiwania w Informatorze o Terminach Leczenia. Organ uznał, że ww. e-mail Skarżącego nie miał charakteru nowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a stanowił prośbę o weryfikację udostępnionej informacji i ewentualne przekazanie jej prawidłowej wersji. Wobec tego, organ odpowiedział na wiadomość w formie pisma informacyjnego z 13.04.2023 r. (przesłane na adres e-mail Skarżącego). W przedmiotowej sprawie kluczowe dla Skarżącego okazały się rozbieżności w wynikach wyszukiwania. W związku z tym, że nazwa świadczenia w Informatorze o Terminach Leczenia jest zgodna z nazwą zakresu świadczeń wpisaną w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, organ uznał za zasadne wskazanie, że rejestr ten jest prowadzony przez [...] Urząd Wojewódzki w B., a obowiązek prawidłowego wpisu ciąży na świadczeniodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przypadku skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej Sąd bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych oraz, czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Zaistnienie bezczynności związane jest natomiast z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ określonych w ustawie odpowiednich czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku.
Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej powoływana jako ustawa), podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przy czym ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 ustawy przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy.
W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy.
Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 ustawy, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Zaznaczyć należy, że ustawa nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.
Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak jest ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. Natomiast ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej stanowi podstawę do wydania decyzji.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. Wraz z powołanym orzecznictwem).
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący wnioskiem z 10 lutego 2023 r. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. o udzielenie informacji publicznej.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy.
W toku merytorycznego rozpoznawania wniosku Skarżącego organ zasadnie uznał, że oczekiwane przez niego informacje mają charakter informacji publicznej. Organ, odpowiadając na wniosek w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. (doręczonym Skarżącemu tego samego dnia) udzielił Skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek, wskazując, że wszystkie poradnie stomatologiczne udzielają świadczeń osobom dorosłym i mogą również udzielać świadczeń dzieciom. Odpowiedź w całości uwzględnia pytanie Skarżącego. Ponadto, organ wskazał, że wnioskowane przez Skarżącego informacje, zawarte w Informatorze o Terminach Leczenia, są ogólnodostępne. Poinstruował skarżącego, jak zastosować filtry wyszukiwania w celu uzyskania potrzebnych danych, wskazując, że w przypadku wybrania w Informatorze o Terminach Leczenia w słowniku "poradnia stomatologiczna" lub "poradnia stomatologiczna dla dzieci" i zaznaczeniu opcji "świadczenia udzielane dzieciom" wykazane zostaną w takim przypadku: poradnie stomatologiczne dla dzieci (udzielają one świadczeń wyłącznie dzieciom do 18 roku życia) oraz poradnie stomatologiczne, które udzielają świadczeń również dzieciom do 18 roku życia. W przypadku wybrania w słowniku "poradnia stomatologiczna dla dzieci", lecz bez zaznaczenia opcji "świadczenia udzielane dzieciom", wykazane zostaną w takim przypadku tylko poradnie stomatologiczne dla dzieci bez poradni stomatologicznych, które udzielają świadczeń również dzieciom do 18 roku życia.
Odpowiedź przesłano Skarżącemu na adres mailowy z zachowaniem ustawowego terminu. W związku z powyższym, należy zauważyć, że organ w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. udzielił Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 10 lutego 2023 r.
Wskazania wymaga również, że Skarżący w dniu 30 marca 2023 r. wniósł o zweryfikowanie udostępnionej przez organ informacji i przekazanie jej prawidłowej wersji. Organ odpowiedział na powyższe w formie pisma informacyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r., wskazując, że Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą jest prowadzony przez inny podmiot. W sprawie istotne dla Skarżącego okazały się rozbieżności w wynikach wyszukiwania. W związku z tym, że nazwa świadczenia w Informatorze o Terminach Leczenia jest zgodna z nazwą zakresu świadczeń wpisaną w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, organ podał, że rejestr ten jest prowadzony przez [...] Urząd Wojewódzki w B., a obowiązek prawidłowego wpisu ciąży na świadczeniodawcy.
W przedmiotowej sprawie informacja publiczna została przez organ udzielona w ustawowym terminie, a niezadowolenie strony z treści udzielonej odpowiedzi nie dowodzi zaś tego, że organ pozostaje w bezczynności. Organ udostępnił informacje, w których posiadaniu był.
Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie, w sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się od organu udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa. Prawidłowym - w takich okolicznościach - działaniem organu będzie pisemne poinformowanie wnioskodawcy, że organ żądanej informacji nie posiada (por. wyrok WSA w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 24/14). Podobnie WSA w Krakowie w wyroku w sprawie II SAB/Kr 57/13, wskazał, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to w takiej sytuacji zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją - stanowi udzielenie informacji publicznej. Nie można bowiem przyjmować, że organ (względnie inny podmiot) ma obowiązek udzielenia informacji, której nie posiada. Nie można także zobowiązać kogoś do udzielenia informacji, której nie ma, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne. Tak również WSA w Warszawie w wyroku w sprawie II SAB/Wa 32/12 stwierdził, że organ nie pozostaje w bezczynności w sytuacji, gdy poinformuje wnioskodawcę, iż nie dysponuje żądaną informacją publiczną.
W ocenie Sądu, organ wykazał, że nie posiada żądanych przez Skarżącego informacji i wskazał, jaki podmiot, w jego ocenie, takimi informacjami dysponuje. Zdaniem Sądu korespondencja e-mail pomiędzy Skarżącym a organem świadczy o tym, że Skarżący został poinformowany o nieposiadaniu przez organ żądanych informacji. Organ dokonał zatem czynności o charakterze materialno-technicznym, która uzasadnia twierdzenie organu o braku bezczynności. Podkreślić również należy to, że poinformowanie Skarżącego o nieposiadaniu przez organ żądanych informacji nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 ustawy.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.