II SAB/BD 49/22

II SAB/Bd 49/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi F. W. na bezczynność Dyrektora Przedszkola Niepublicznego M. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Przedszkola Niepublicznego M. w K. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] listopada 2021r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że wymieniona wyżej bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Przedszkola Niepublicznego M. w K. do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] listopada 2021r., 4. zasądza od Dyrektora Przedszkola Niepublicznego M. w K. na rzecz skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2021 r., skierowanym za pośrednictwem poczty elektronicznej do Dyrektora [...] w K. K. (dalej powoływanego jako "Dyrektor Przedszkola"), F. W. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") zwróciła się, stosownie do przepisów ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 2176 - dalej powoływanej jako "u.d.i.p.") o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści:
"1. Czy Państwa przedszkole(a) otrzymało(y) w 2020 roku z budżetu gminy (miasta) dotację o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych?
2. Jeśli tak - w jakiej łącznej wysokości (za cały rok 2020)?
Proszę o udostępnienie powyższych informacji mailem w odpowiedzi na niniejszą wiadomość (...)".
Powyższy wniosek Skarżąca wysłała na adres: [...]
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola podnosząc, że organ do dnia złożenia skargi w żaden sposób nie zareagował na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie informując nawet wnioskodawcy o opóźnieniu, co w ocenie Skarżącej świadczy o bezczynności Dyrektora Przedszkola, będącego podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W związku z tym, F. wniosła w szczególności o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. oraz stwierdzenie bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola wniósł o umorzenie postępowania, stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o odstąpienie od zasądzania na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Przedszkola w motywach zaprezentowanego stanowiska wyjaśnił, że Skarżącej udzielono informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z [...] listopada 2020r. Do odpowiedzi na skargę dołączono wydruk z poczty elektronicznej – potwierdzający przedstawienie żądanej informacji na adres mailowy Skarżącej w dniu [...] marca 2022r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Oceniając, czy adresat żądania udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek: po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Jeżeli chodzi o charakter żądanej informacji, to należy zauważyć, że zapytanie Skarżącej obejmowało kwestię dotacji pochodzącej z majątku publicznego - budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.). Ustawodawca w treści art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posługuje się pojęciem majątku w znaczeniu szerokim. Majątkiem publicznym w rozumieniu powyższego przepisu będzie majątek, który - niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem - zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19.06.2020 r., I OSK 3361/19 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pytanie Skarżącej dotyczy zatem informacji, która zgodnie z art. 6 u.d.i.p. jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.
Adresatem wniosku w niniejszej sprawie jest Dyrektor [...]. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedszkole, podobnie jak szkoła, należy do systemu oświaty (art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082). Tak więc przedszkole, podobnie jak szkoła, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, także w sytuacji, gdy jest to przedszkole niepubliczne, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6.10.2021 r., II SAB/Sz 84/21, wyrok WSA w Warszawie z 13.05.2021 r., II SAB/Wa 623/20 – dostępne jw.). Ponadto nie jest kwestionowane w sprawie, że przedmiotowe Przedszkole jest finansowane w części z budżetu gminy, na terenie której prowadzi działalność. Jest więc także podmiotem dysponującym mieniem publicznym, o którym mowa w ww. przepisie. Także z tego powodu dyrektor przedszkola jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane również to, że organ otrzymał wniosek Skarżącej. Należy przy tym zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z 1.03.2019 r., I OSK 708/17 – dostępny jw.).
W konsekwencji w sprawie przyjąć należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] listopada 2021 r. został w tym dniu skutecznie do organu złożony, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy w postaci wydruku z poczty elektronicznej (k. 13 akt sądowych).
W sytuacji zaś, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną i został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, organ ma obowiązek:
- udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 21 u.d.i.p.); albo
- wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy; albo
- udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub
- poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało uznać, że organ, nie udzielając żądanej przez Skarżącą informacji w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia wniosku Skarżącej, tj. od [...] listopada 2021 r., popadł w bezczynność. Skutkowało to zaś orzeczeniem Sądu jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Niemniej, jak wynika z akt sprawy, organ udostępnił Skarżącej żądaną informację we wnioskowanej formie, tj. za pośrednictwem wiadomości e-mail w dniu [...] marca 2022 r. (k. 26-27 akt sądowych). Stwierdzić należy zatem, że z momentem udostępnienia Skarżącej wnioskowanej informacji zgodnie z jej wnioskiem, bezczynność organu ustała.
W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł w pkt 3 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku Skarżącej.
W rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22.09.2021 r., III OSK 995/21 – dostępny jw.). W przedmiotowej sprawie Sąd - mając na uwadze okoliczności, powołane w treści odpowiedzi na skargę, tj. że organ ostatecznie udostępnił żądaną informację po wniesieniu skargi – uznał, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli organu i tym samym, że stwierdzona w sprawie bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.
O zwrocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (480 zł). W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy (znaczne przekroczenie terminu dla udzielenia informacji publicznej) sprzeciwiają się zastosowaniu art. 206 p.p.s.a.