II SAB/Bd 28/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-06-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organudoręczenie decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o dostępie do informacji publicznejdoręczenie elektroniczneskarga administracyjnaWSA

WSA w Bydgoszczy uwzględnił skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając naruszenie prawa, ale nie rażące.

Stowarzyszenie S. zaskarżyło organ (M. Sp. z o.o.) za bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, zarzucając nieprawidłowe doręczenie decyzji odmownej drogą mailową zamiast tradycyjną. Sąd uznał bezczynność za zasadną z powodu naruszenia przepisów KPA dotyczących doręczeń, jednak stwierdził, że nie miało ono charakteru rażącego. Skargę uwzględniono w części, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku i oddalając ją w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie koszty od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Stowarzyszenia S. na bezczynność M. Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez doręczenie decyzji odmownej drogą elektroniczną (e-mail) zamiast w formie pisemnej przewidzianej prawem. Sąd podzielił stanowisko skarżącego co do nieprawidłowości doręczenia, wskazując, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jej skutecznego doręczenia, a forma elektroniczna wymaga spełnienia określonych wymogów, których skan PDF bez podpisu elektronicznego nie spełnia. W związku z tym, uznał organ za bezczynny. Jednakże, sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął pewne czynności i pozostawał w błędnym przekonaniu co do skuteczności doręczenia. Skargę uwzględniono w części, stwierdzając bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku i oddalając skargę w pozostałym zakresie. Zasądzono również koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji w formie skanu PDF za pośrednictwem poczty elektronicznej, bez kwalifikowanego podpisu elektronicznego, nie jest skuteczne i nie spełnia wymogów przewidzianych dla doręczeń elektronicznych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jej skutecznego doręczenia. Doręczenie musi nastąpić w formie pisemnej lub elektronicznej zgodnie z przepisami KPA. Skan PDF bez podpisu elektronicznego nie jest dokumentem elektronicznym w rozumieniu przepisów, a wskazanie adresu e-mail we wniosku nie uprawnia organu do doręczenia decyzji w tej formie, jeśli nie spełnia ona wymogów formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono_skargę_w_części

Przepisy (28)

Główne

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, jeśli istnieją podstawy prawne.

k.p.a. art. 109 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje doręcza się stronom na piśmie. Skuteczne doręczenie jest warunkiem wejścia decyzji do obrotu prawnego.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdza bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w kontekście doręczenia decyzji.

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy obowiązku udostępnienia informacji publicznej lub poinformowania o jej braku.

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy informowania o odrębnym trybie dostępu.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przykłady informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Termin udostępnienia informacji publicznej (14 dni).

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Możliwość przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej do 2 miesięcy.

k.p.a. art. 109 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Potwierdza, że doręczenie jest kluczowe dla wejścia decyzji do obrotu prawnego.

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia.

k.p.a. art. 14 § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy formy utrwalania pism (papierowa lub elektroniczna) i wymogów podpisu.

k.p.a. art. 39(1) § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie środków komunikacji elektronicznej w procedurze administracyjnej.

u.ś.u.d.e. art. 2 § 5

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Definicja środków komunikacji elektronicznej.

u.ś.u.d.e. art. 2 § 1

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Definicja adresu elektronicznego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać sumę pieniężną na rzecz skarżącego.

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie doręczył decyzji administracyjnej w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i utrzymywaniem się stanu bezczynności. Doręczenie decyzji w formie skanu PDF za pośrednictwem poczty elektronicznej, bez kwalifikowanego podpisu elektronicznego, nie jest skuteczne.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że doręczenie decyzji drogą mailową było prawidłowe, a bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd nie uwzględnił wniosku o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe po doręczeniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia brak prawidłowego doręczenia decyzji, przy jednoczesnym braku innych czynności ze strony organu zmierzających do załatwienia wniosku, przesądzałby o bezczynności tego organu rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący

Grzegorz Saniewski

członek

Mariusz Pawełczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń decyzji administracyjnych w formie elektronicznej oraz definicji bezczynności organu w sprawach dostępu do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku prawidłowego doręczenia decyzji w formie elektronicznej i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczania decyzji administracyjnych w formie elektronicznej i błędów popełnianych przez organy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

E-mail zamiast listu poleconego? Jak błąd w doręczeniu decyzji administracyjnej może prowadzić do bezczynności organu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bd 28/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 109 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Inne dopuściła się bezczynności w załatwieniu wniosku S. O. z dnia [...] września 2024 r. o udostepnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Inne do załatwienia wniosku z dnia [...] września 2024 r.; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Inne na rzecz S. O. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Pismem z dnia 12 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. (dalej: "stowarzyszenie", "skarżący") reprezentowane przez zawodowego pełnomocnika wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej: "u.d.i.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja wysłana na adres mailowy stanowi prawidłowe doręczenie decyzji, o którym stanowi ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."), a zatem skarżącemu przysługuje prawo do złożenia na nią skargi w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do prawidłowego załatwienia sprawy z wniosku z dnia 8 września 2024 r. poprzez doręczenie wydanej w sprawie decyzji w sposób przewidziany przez przepisy k.p.a., o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie wyjaśniło, że wnioskiem z dnia 8 września 2024 r. wystąpiło do organu o udostępnienie informacji publicznej. W związku z brakiem doręczenia decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami k.p.a. skarżący ponownie zwrócił się z wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej za pośrednictwem systemu ePUAP. W odpowiedzi na powyższe organ poinformował skarżącego, że decyzję odmowną wysłał za pośrednictwem poczty e-mail. Następnie pismem z dnia 18 października 2024 r. skarżący wezwał organ do prawidłowego doręczenia decyzji w przedmiocie informacji publicznej. W ocenie skarżącego przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości doręczenia decyzji poprzez e-mail, zaś przepisy p.p.s.a. nie przewidują z taką formą doręczenia skutków w postaci możliwości złożenia na nią skargi. Skarżący wskazał, że dopiero od doręczenia stronie decyzji przysługuje jej prawo do wniesienia odwołania, nie jest bowiem dopuszczalne zaskarżenie decyzji, która nie została stronie skutecznie zakomunikowana. Podniósł, że załatwienie sprawy administracyjnej nie polega jedynie na wytworzeniu decyzji, ale również na jej zgodnym z prawem doręczeniu.
2. W odpowiedzi na skargę organ uznała skargę za zasadną i uwzględnił ją w całości informując jednocześnie, że decyzja z dnia 23 września 2024 r. w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej została nadana do skarżącego i jego pełnomocnika w dniu 13 lutego 2025 r. przesyłką rejestrowaną. Ponadto organ stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca bez podstawy prawnej i nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
3. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
4. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 września 2024 r.
Wyjaśnić należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie bądź podjęcia stosownej czynności.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli: nie udostępnia wnioskowanej informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.); nie informuje, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); nie informuje, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Podkreślenia wymaga, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy spełniony jest zakres przedmiotowy i podmiotowy u.d.i.p. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione, bowiem M. Sp. z o.o. w G. , w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zakres przedmiotowy dostępu do informacji publicznej wyznacza pojęcie informacji publicznej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Spór w sprawie dotyczy tego, czy wniosek skarżącego z dnia 8 września 2024 r. został rozpoznany w sposób określony przepisami u.d.i.p., w szczególności poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja z dnia 23 września 2024 r, którą organ w punkcie pierwszym udzielił informacji w zakresie potwierdzenia faktu zatrudnienia wskazanego w niej pracownika na podstawie umowy o pracę, natomiast w punkcie drugim w pozostałym zakresie odmówił udostepnienia informacji publicznej. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby decyzja ta została prawidłowo doręczona skarżącemu, tj. zgodnie z obowiązującymi w dacie jej sporządzenia przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, aby weszła do obrotu prawnego.
Zaznaczyć należy w tym miejscu, że o ile postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma charakter odformalizowany i uproszczony w przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, o tyle w sytuacji wystąpienia podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Aby decyzja taka stanowiła wiążące rozstrzygnięcie, winna być doręczona stronie na zasadach określonych przepisami k.p.a. ze wszystkimi tego konsekwencjami. To zaś oznacza, że brak prawidłowego doręczenia decyzji, przy jednoczesnym braku innych czynności ze strony organu zmierzających do załatwienia wniosku, przesądzałby o bezczynności tego organu (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 171/17).
Zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 k.p.a. o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą jej doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 662).
Przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie. Ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej, a nie jej kopia. Natomiast sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią (art. 14 § 1a kpa). Przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji. Skan decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej, o których stanowi art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, mający zastosowanie w procedurze administracyjnej z mocy art. 39(1) § 1 k.p.a. Środkami komunikacji elektronicznej są bowiem rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności poczta elektroniczna. Z art. 39(1) § 1 k.p.a. wynika zaś, że przesyłany dokument środkami komunikacji elektronicznej ma postać dokumentu elektronicznego, co wyklucza możliwość uznania skanu decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, za dokument elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1906/20).
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarżącemu doręczono decyzję organu z dnia 23 września 2024 r. w formie pliku PDF za pomocą wiadomości e-mail kierowanej do stowarzyszenia w dniu 23 września 2024 r. W aktach administracyjnych znajduje się egzemplarz ww. decyzji z dnia 23 września 2024 r. podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W przypadku, gdy decyzja podpisana jest elektronicznie powinna być doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Biorąc pod uwagę, że w aktach znajduje się decyzja podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym i brak jest urzędowego poświadczenia doręczenia, nie można uznać, że decyzja ta została prawidłowo doręczona, a w konsekwencji, prawidłowo wydana.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, że we wniosku z dnia 8 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej skarżący podał adres e-mail. Określona we wniosku forma przesłania informacji wiąże organ jedynie co do czynności materialno-technicznej, w wyniku której następuje udostępnienie żądanej informacji publicznej, natomiast w przypadku, gdy organ stwierdził istnienie podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zastosowanie będą miały przepisy k.p.a.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wskazanie przez skarżącego adresu poczty elektronicznej we wniosku z dnia 8 września 2024 r. nie uprawniało organu do wysłania skanu decyzji na ten adres, nie był to bowiem adres elektroniczny w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Podsumowując stwierdzić należy, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego z dnia 8 września 2024 r.
Z akt sprawy wynika nadto, iż w dniu 13 lutego 2025 r., tj. po wniesieniu przez skarżącego skargi do Sądu, organ doręczył stowarzyszeniu na piśmie egzemplarz ww. decyzji z dnia 23 września 2024 r. podpisany tradycyjnie (własnoręcznie).
W tak zakreślonych ramach prawnych i faktycznych stwierdzić należy, iż wniesiona skarga, pomimo przesłania stronie ww. pisma organu z dnia 13 lutego 2025 r. zawierającego decyzję z dnia 23 września 2024 r., zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, iż zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Z brzmienia przywołanych przepisów wprost wynika, iż co do zasady przewidziany prawem termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek wynosi 14 dni od daty złożenia wniosku. Przewidziana przez ustawodawcę możliwość wydłużenia tego terminu, maksymalnie do 2 miesięcy, odnosi się natomiast do sytuacji, w której zaistniałe na tle konkretnej sprawy okoliczności, np.: nieprecyzyjne sformułowanie treści wniosku, jego wielowątkowość, czy też występujące wątpliwości, co do możliwości uznania żądanych informacji za informację publiczną, uniemożliwiają rozpatrzenie żądania w terminie 14 dni. Przy czym w tym przypadku organy administracji zobowiązane są przed upływem 14 dniowego terminu, poinformować wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz wskazać nowy termin rozpatrzenia wniosku, nie dłuższy niż 2 miesiące (por. wyroki NSA z 14 października 2021 r., III OSK 3448/21; z 16 grudnia 2022 r., III OSK 1578/21; wyrok WSA w Olsztynie z 6 kwietnia 2023 r., II SAB/Łd 15/23). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wniesiony w dniu 8 września 2024 r. wniosek skarżącego nie został załatwiony w ustawowym 14-dniowym terminie.
5. Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec bezspornego przekroczenia przez organ terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stawiany organowi zarzut bezczynności uznać należy za uzasadniony. Jednocześnie, w przedstawionych okolicznościach sprawy, Sąd stwierdza, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ zajął stanowisko względem wniosku skarżącego, aczkolwiek uczynił to z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pozostawał w błędnym przekonaniu o skuteczności doręczenia decyzji z dnia 23 września 2024 r.
Nawet biorąc pod uwagę okres jaki upłynął od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do dnia złożenia skargi i dnia wyrokowania, nie można uznać, że bezczynność miała w tym przypadku charakter kwalifikowany. Głównym powodem pozostawania przez organ w bezczynności jest brak prawidłowego doręczenia wskazanej wyżej decyzji. Niedoręczenie tej decyzji w sposób prawidłowy wynikało zaś z błędnego zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób ocenić tej sytuacji jako lekceważenie przez organ wniosku skarżącego, czy też jako wynik kierowania się przez organ złą wolą. Podkreślenia wymaga, że wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.
Jednocześnie wobec udzielenia skarżącemu informacji publicznej (pkt 1 decyzji) oraz doręczenia decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie (pkt 2 decyzji) organ nie pozostaje już w bezczynności i bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku stowarzyszenia, albowiem przedmiot postępowania sądowego, jakim była bezczynność strony przeciwnej, przestał istnieć w dacie orzekania.
Sąd nie stwierdził również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie oddalił skargę. Oddalając skargę w tym zakresie Sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy zastosowanie ww. środków nie było celowe, zwłaszcza wobec orzeczenia, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także biorąc pod uwagę charakter sprawy. Sąd nie stwierdził też, że okoliczności sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Jak już podniesiono wyżej Sąd nie stwierdził aby organ przejawiał postawę lekceważącą, czy też kierował się złą wolą, a jedynie uznał, że błędnie on zastosował przepisy k.p.a. Zdaniem Sądu brak jest w takiej sytuacji podstaw do nakładania na organ grzywny.
Mając wszystko powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1, 2 i 3 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 5 sentencji wyroku.
R. Owczarzak G. Saniewski M. Pawełczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI