II SAB/Bd 157/23

II SAB/Bd 157/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Archiwum Państwowego
Treść wyniku
uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161 par 1 pkt 3, art. 149 par 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że Dyrektor [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora [...] na rzecz Skarżącego kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] września 2023 r. M. K. (dalej określany jako Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Dyrektora Archiwum Państwowego w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.
Wobec powyższego Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu organ nie udzielił odpowiedzi, co uczyniło skargę zasadną.
Skarżący podał, że [...] sierpnia 2023 r złożył poprzez platformę ePuap wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści: "udostępnienie protokołu z ostatniej kontroli sądów rejonowych będących pod nadzorem Archiwum Państwowego w T". Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał udostępnienie protokołów. W dniu [...] sierpnia 2023 r. została udzielona odpowiedź odmowna. Skarżący podkreślił, że informacja wskazana przez organ nie była przedmiotem złożonego wniosku, bowiem zwrócił się o udostępnienie protokołów z kontroli sądów rejonowych będących pod nadzorem Archiwum Państwowego w T. Doszło więc do udostępnienia informacji innej niż objęta zakresem przedmiotowym złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, podając, że [...] października 2023 r. Skarżący otrzymał za pośrednictwem ePuap dokumenty objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływana jako ppsa) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym.
Oceniając zasadność skargi, w pierwszej kolejności odwołać się należy do stosownych regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej powoływana jako udip). Zgodnie z jej art. 13 ust. 1, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl zaś wskazanego ust. 2, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Art. 149 § 1 ppsa stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei z art. 149 § 1a ppsa wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ppsa, w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przechodząc do meritum, zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia protokołu z ostatniej kontroli sądów rejonowych będących pod nadzorem Archiwum Państwowego w T.
Nie było kwestionowane przez strony, że [...] sierpnia 2023 r. został skierowany przez Skarżącego do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie budziło również wątpliwości to, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów udip oraz że organ, do którego Skarżący skierował wniosek, jest organem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 udip.
W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności, o której mowa była powyżej, bowiem udzielenie odpowiedzi nastąpiło [...] października 2023 r., tj. po wniesieniu skargi do Sądu. Tym samym Sąd uznał, że skoro w rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wniosek o udostępnienie ww. informacji i spełniony został warunek podmiotowy, jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji, to tym samym wobec braku udzielenia żądanej informacji w ustawowym terminie uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała [...] października 2023 r. Wskazać należy, że pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wskazał, iż odpowiedź została udzielona [...] października 2023 r., po wniesieniu skargi do Sądu. Skarżący otrzymał za pośrednictwem platformy ePUAP dokumenty objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zatem udostępnienie informacji w tym zakresie nie budziło wątpliwości i zastrzeżeń. Żądana informacja publiczna została udostępniona.
Wobec powyższego, skoro organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek Skarżącego w przewidzianej przepisami udip formie, postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w czasie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec dokonania ww. czynności przed rozpoznaniem skargi odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec tego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2023 r. (pkt 1 sentencji).
Zgodne z przepisami udip oraz ppsa załatwienie wniosku przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa, będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA w sprawie I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).
W tej sytuacji podniesione przez organ, w odpowiedzi na skargę, okoliczności wskazują, że bezczynność nie wynikała z jego złej woli, przy czym przekroczenie terminu na udzielenie żądanej informacji nie było znaczne (wynosiło niespełna 2 miesiące).
W zakresie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł uiszczonych tytułem wpisu od skargi.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.