II SAB/Bd 141/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-10-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zwrot kosztówdowóz dzieckaniepełnosprawnośćprawo oświatowebezczynność organujurysdykcjasąd administracyjnysąd cywilnyumowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na bezczynność burmistrza w sprawie zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły, uznając sprawę za należącą do właściwości sądów cywilnych.

Skarżący zarzucił burmistrzowi bezczynność w zakresie zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły za lata 2020-2023, wskazując na niespełnienie ustawowych przesłanek do zawarcia umowy. Burmistrz wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że wniosek o zwrot kosztów złożono zbyt późno i nie zawarto umowy. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że kwestia zwrotu kosztów dowozu opiera się na umowie cywilnoprawnej, a nie na akcie administracyjnym, co wyłącza jurysdykcję sądów administracyjnych.

Skarżący S. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły za lata 2020-2023. Skarżący podniósł, że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z przepisów ustawy Prawo oświatowe. Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na późne złożenie wniosku o zwrot kosztów i brak zawarcia umowy, co skutkowało odmową zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Sąd wyjaśnił, że kontrola bezczynności organu przez sądy administracyjne dotyczy przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie zwrot kosztów dowozu dziecka do szkoły następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej między rodzicami a organem, a nie aktu administracyjnego. Ponieważ spory wynikłe na tle takich umów należą do kompetencji sądów cywilnych, sąd administracyjny nie był właściwy do rozpoznania tej skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu w sprawach zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły, które opierają się na umowie cywilnoprawnej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ takie sprawy należą do właściwości sądów cywilnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zwrot kosztów dowozu dziecka do szkoły następuje na podstawie umowy między rodzicami a organem, a nie aktu administracyjnego. Taka forma działalności administracji publicznej nie jest objęta kognicją sądów administracyjnych, a wynikłe spory należą do kompetencji sądów cywilnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednakże tylko w przypadkach określonych w przepisach.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie kontroluje umów cywilnoprawnych ani bezczynności organu w zakresie wynikającym z tych umów.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.o. art. 39 § 4

Ustawa - Prawo oświatowe

Obowiązek gminy zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły.

p.o. art. 39a § 4

Ustawa - Prawo oświatowe

Zwrot kosztów przewozu następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły opiera się na umowie cywilnoprawnej, a nie na akcie administracyjnym. Spory wynikające z umów cywilnoprawnych należą do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Przyjęcie przez ustawodawcę formy umowy wyłącza wyprowadzenie władczej formy aktu administracyjnego w sprawach z zakresu zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły. Takiej formy działalności administracji publicznej nie kontrolują natomiast sądy administracyjne.

Skład orzekający

Joanna Brzezińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkół, gdy podstawą jest umowa cywilnoprawna."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawą roszczenia jest umowa, a nie decyzja administracyjna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię jurysdykcji między sądami administracyjnymi a cywilnymi w kontekście spraw oświatowych, co jest ważne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów.

Sąd administracyjny czy cywilny? Kluczowe rozróżnienie w sprawach o zwrot kosztów dowozu dziecka do szkoły.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bd 141/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. T. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z [...] sierpnia 2025 r. S. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy bezczynność Burmistrza Miasta "w zakresie obowiązku podjęcia działań zmierzających do zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły w latach 2020-2023". W skardze podniesiono, że pomimo spełnienia ustawowych przesłanek do zawarcia umowy organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 39a ust. 4 i 5 ustawy Prawo oświatowe.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów. Wskazał, że skarżący domaga się zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły za lata 2020/2021, 2021/2022 oraz 2022/2023, przy czym wniosek zwrot kosztów za ww. okresy skarżący złożył dopiero [...] czerwca 2025 r., a pisma te potraktowano jako wezwanie do zapłaty i wobec niezawarcia umów w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu za ww. lata szkolne pomiędzy rodzicami a burmistrzem, skarżącemu odmówiono zapłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.
Jak wynika z treści skargi, skarżący zarzucił bezczynność organu w zakresie, w jakim nie wypłacił on skarżącemu wskazanej przez niego kwoty z tytułu wramach zwrotu poniesionych przez skarżącego kosztów dowozu dziecka do szkoły w latach 2020-2023.
Wskazać należy, że formę działania administracji publicznej regulują przepisy ustaw materialnych. W sprawie będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego przedmiotowa regulacja została zawarta w art. 39 ust. 4 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1043 – dalej "p.o.". Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 p.o. obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.
Jednocześnie zgodnie z art. 39a ust. 4 p.o. zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami.
Z powyższych regulacji wynika, że zwrot kosztów dowozu dziecka do szkoły nie następuje na podstawie aktu administracyjnego, do których odwołują się przepisy art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Przyjęcie przez ustawodawcę formy umowy wyłącza wyprowadzenie władczej formy aktu administracyjnego w sprawach z zakresu zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły. Zwrot kosztów przejazdu odbywa się na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Przyjęcie, że zasady zwrotu określone są w umowie wyłącza jednocześnie kwalifikację, iż jest to uprawnienie wynikające z mocy prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2614/13 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że organ nie rozstrzyga sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zwrot kosztów dowozu ucznia następuje bowiem poprzez zawarcie umowy, których stronami są organ oraz osoba ubiegająca się o zwrot kosztów dowozu jego dziecka do szkoły.
Takiej formy działalności administracji publicznej nie kontrolują natomiast sądy administracyjne. Umowa reguluje wzajemne prawa i obowiązki obu stron, w szczególności kwestię zwrotu kosztów za dowóz dziecka niepełnosprawnego do placówki oświatowej. Kwestia zaś warunków umowy, negocjowania jej treści, pozostaje w gestii stron umowy. Wynikłe na tym tle spory podlegają kompetencji sądów cywilnych. Sprawa taka niewątpliwie zatem należy do kategorii spraw cywilnych, których rozpatrywaniem zajmują się sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a. Skarga podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI