II SAB/Bd 118/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2016-02-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo administracyjnedostęp do informacjiMarszałek WojewództwaWSA Bydgoszczskarga na bezczynność

WSA w Bydgoszczy zobowiązał Marszałka Województwa do udzielenia informacji publicznej, stwierdzając jego bezczynność w tej sprawie.

Spółka "A" złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Marszałka Województwa, domagając się przekazania treści pisma Wójta Gminy. Marszałek przekazał wniosek Wójtowi, uznając się za niewłaściwy. Spółka wniosła skargę na bezczynność Marszałka. Sąd uznał, że pismo Wójta skierowane do Marszałka stanowi informację publiczną, a Marszałek, będąc w jego posiadaniu, miał obowiązek je udostępnić. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Marszałka do wydania informacji publicznej i stwierdził jego bezczynność.

Spółka "A" sp. z o.o. zwróciła się do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w postaci treści pisma Wójta Gminy skierowanego do Marszałka. Marszałek przekazał wniosek Wójtowi Gminy, uznając się za niewłaściwy. Spółka wezwała Marszałka do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując przekazanie sprawy Wójtowi i wskazując, że Marszałek posiadał przedmiotowe pismo. Marszałek podtrzymał swoje stanowisko, twierdząc, że skoro Wójt nie uznał pisma za informację publiczną, on również nie może tego zrobić. Spółka wniosła skargę na bezczynność Marszałka do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Sąd uznał skargę za zasadną. Wyjaśniono, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a Marszałek jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do jej udostępniania. Sąd podkreślił, że pismo Wójta skierowane do Marszałka, będące w jego posiadaniu, stanowi informację publiczną, niezależnie od tego, czy zostało wytworzone przez organ, czy też jest przez niego używane do realizacji zadań. Sąd stwierdził, że Marszałek dopuścił się bezczynności, nie udostępniając żądanej informacji. W związku z tym, Sąd zobowiązał Marszałka do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając tym samym wniosek o wymierzenie grzywny. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo Wójta Gminy skierowane do Marszałka Województwa, będące w jego posiadaniu, stanowi informację publiczną, a Marszałek ma obowiązek je udostępnić.

Uzasadnienie

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej lub przez nie używanych do realizacji zadań. Marszałek, jako adresat pisma Wójta, posiadał informację publiczną i miał obowiązek ją udostępnić, a nie przekazywać wniosek według właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Marszałek województwa, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. art. 149 § 1

pkt 1 i 2, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu.

u.d.i.p. art. 13

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Termin do udzielenia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Umorzenie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej.

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie wniosku według właściwości.

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie prawa do informacji.

Konstytucja RP art. 61 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Tryb udzielania informacji określają ustawy.

Dz.U. 2017 poz 1369

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Wójta Gminy skierowane do Marszałka Województwa stanowi informację publiczną. Marszałek Województwa, będąc w posiadaniu pisma Wójta, miał obowiązek je udostępnić. Przekazanie wniosku o informację publiczną według właściwości do innego organu jest niedopuszczalne, gdy organ sam posiada żądaną informację.

Odrzucone argumenty

Marszałek Województwa nie był właściwy do udzielenia informacji, ponieważ Wójt Gminy nie uznał pisma za informację publiczną. Wniosek spółki nie dotyczył informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych Marszałek jako podmiot publicznoprawny realizujący zadania publiczne jest w posiadaniu dokumentu stanowiącego informację publiczną bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Grzegorz Saniewski

sędzia

Anna Klotz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że pisma między organami administracji, będące w posiadaniu jednego z nich, stanowią informację publiczną, a organ nie może uchylać się od ich udostępnienia, powołując się na przekazanie sprawy według właściwości lub na stanowisko innego organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania pisma między organami i interpretacji pojęcia informacji publicznej w kontekście posiadania dokumentu przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak organy administracji mogą próbować unikać udostępniania informacji, a sąd egzekwuje to prawo. Jest to istotne dla obywateli i przedsiębiorców.

Czy Marszałek może ukryć pismo Wójta? Sąd wyjaśnia obowiązek udostępniania informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bd 118/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2016-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1814/16 - Wyrok NSA z 2018-03-07
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 149  par. 1  pkt 1 i 2,  art. 149  par. 1a,  art. 149  par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 5. zasądza od Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego na rzecz "A" sp. z o. o. w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. P. sp. z o.o. w P. zwróciła się do Marszałka Województwa z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie obejmującym przekazanie treści pisma Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] skierowanego do Marszałka Województwa [...]. Wniosek został sporządzony w formie elektronicznej i przesłany na wskazany adres e-mailowy.
Pismem z dnia [...] września 2015r. Marszałek Województwa [...] zawiadomił wnioskodawcę o przekazaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. do Wójta Gminy, jako organu właściwego w sprawie.
P. sp. z o.o. w P., pismem z dnia [...] września 2015 r. wezwała Marszałka Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa. Spółka za niezrozumiały uznała fakt przekazania sprawy do załatwienia według właściwości Wójtowi Gminy, skoro Marszałek znajduje się w posiadaniu przedmiotowego pisma. Spółka wyraziła przypuszczenie, że postępowanie Marszałka związane jest z toczącym się postępowaniem w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wydania koncesji nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. na wydobycie kopaliny, w związku z przedłożeniem przez wnioskującą spółkę decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Zdaniem wnioskodawcy w treści pisma z dnia [...] lipca 2015 r. wyjaśnione zostały powody stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji. Spółka dodała ponadto, że złożyła analogiczny wniosek o udzielenie informacji publicznej do Wójta Gminy, który stwierdził, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Marszałek Województwa [...] stwierdził, że skoro organ, od którego pochodzi przedmiotowe pismo nie uznał go za informację publiczną, to on nie może zaprezentować odmiennego stanowiska.
Organ podkreślił, że sporne pismo nie dotyczy żadnego toczącego się postępowania przed nim.
P. sp. z o.o. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie wydania informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie art. 6 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżąca, przytaczając orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Kielcach (sygn. akt II SAB/Ke 14/14) w Krakowie (sygn. akt II SAB/Kr 156/13) oraz w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 299/14), stwierdziła, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Podniosła także, że Marszałek nie wskazał żadnej podstawy prawnej, na mocy której przekazał pismo wszczynające postępowanie Wójtowi Gminy, co zdaniem skarżącej, mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby adresat wniosku nie byłby w posiadaniu pisma, o którym jest w nim mowa.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Marszałka w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując również twierdzenie Marszałka, iż przedmiotowe pismo nie zostało przesłane w związku z żadnym toczącym się postępowaniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Marszałek wskazał, że w przedmiotowej sprawie organem, którego bezczynność mogłaby być ewentualnie skarżona jest Wójt Gminy, skarżąca natomiast, jak wskazał organ, nie podjęła żadnych czynności względem tego organu. Z uwagi na niezakwestionowanie przez skarżącą stanowiska Wójta, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, Marszałek nie może wyrazić stanowiska odmiennego i tym samym informację udostępnić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Przedmiotem niniejszej sprawy była skarga na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności organu administracji rozumieć należy taką sytuację, w której w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność bez znaczenia pozostaje okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność organu możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, z uwagi na nie rozpatrzenie wniosku o udzielenie informacji publicznej przez organ, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albo do dokonania czynności, stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, jednoczesnego stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jest to jednak uprawnienie Sądu fakultatywne.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058).
W piśmiennictwie oraz judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna.
Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058, dalej jako: "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu określa przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r. (II SA 4059/02, LEX nr 78063) wskazano, że informacją publiczną w rozumieniu tego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. (sygn. II SA 1956/02, LEX nr 78062) wyjaśniono, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Przy czym prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02, LEX nr 144641). Zatem informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, marszałek województwa, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.
W niniejszej sprawie, skarżąca wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej poprzez wydanie informacji publicznej, polegającej na przekazaniu treści pisma Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] do Marszałka Województwa [...]. We wniosku dokładnie zostały określone adresat oraz przedmiot żądania. Tymczasem, Marszałek Województwa, działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, zawiadomieniem z dnia [...] września 2015 r. [...], przekazał wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej według właściwości do Wójta Gminy, uznając się niewłaściwym w sprawie wniesionego podania.
W związku z powyższym rozważenia wymaga, czy żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. było wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej i czy na Marszałku Województwa ciążył obowiązek udostępnienia takiej informacji.
Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Prawo do informacji zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że jest to prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Zasady udzielania informacji publicznej reguluje u.d.i.p. W myśl przepisu art. 1 ust. 1 tej ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
W świetle przytoczonych przepisów Konstytucji RP oraz u.d.i.p. w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i nast.). Ustawowe ujęcie "informacji publicznej" zawarte w tych przepisach jest bardzo szerokie i podkreślić należy, że przedmiotem informacji publicznej są w szczególności dziedziny wymienione w art. 6 ustawy. Wyliczenie zamieszczone w ostatnio wskazanym przepisie ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że – co do zasady – wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (zob. np. T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.). Pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Uwzględniając konstrukcję ustawową "informacji publicznej" oraz kierując się wyrażoną w art. 61 Konstytucji RP gwarancją do uzyskania tej informacji przyjąć także należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest w szczególności treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań niezależnie od tego, od kogo pochodzą. Zatem o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08, LexPolonica nr 2263509, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 123/06, LEX nr 291357). Dodać tu należy, że informacja publiczna obejmuje swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe, przy czym pojęcie dokumentu urzędowego różni się od dokumentu zawierającego informację publiczną. Istotne bowiem znaczenie ma to czy dokument zawiera informację publiczną a nie to, czy został sporządzony przez funkcjonariusza publicznego w znaczeniu przepisów kodeksu karnego (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2215/11, LEX nr 1122883).
Trafnie także przyjmuje się, że "analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu" (I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 6), opublikowany w LexPolonica), nie jest więc informacją publiczną wniosek, który obejmuje pytanie o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej. Powyższe uprawnia do przyjęcia, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015, sygn. akt I OSK 2143/14, z dnia 27 styczeń 2016, sygn. akt I OSK 148/15 (publ.www.orzeczenia.nsa.govpl). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Oznacza to, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa i stanowią ją nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, lecz również te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Niewątpliwie pismo Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] skierowane do Marszałka Województwa jest dokumentem, w którego posiadaniu pozostaje ten właśnie organ jako wskazany adresat. Jeżeli więc Marszałek jako podmiot publicznoprawny realizujący zadania publiczne jest w posiadaniu skierowanego do niego pisma przez Wójta Gminy, to należy uznać, że obywatelom przysługuje dostęp do tego dokumentu, gdyż jest on informacją publiczną. Nawet, jeżeli było to pismo korespondencji wewnętrznej między organami administracji publicznej. Przymiot informacji publicznej będą posiadać także takie dokumenty, które organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia jest, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty te służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.
Marszałek Województwa jest organem publicznym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz był w posiadaniu dokumentu stanowiącego informację publiczną. Przekazanie wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej według właściwości nie spowodowało wyzbycia się żądanej informacji, jaką było pismo z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...].
Dodatkowo wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej ulega znacznemu ograniczeniu stosowanie przepisów k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wyraźnie wskazuje, w których sytuacjach przepisy k.p.a. mają zastosowanie. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., co oznacza, że kodeks ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji. Brak jest jednak podstaw prawnych do stosowania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w pozostałym zakresie, a zatem i do zastosowania trybu przewidzianego w art. 65 k.p.a.
Sąd uznał za zasadne zobowiązanie Marszałka Województwa [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r., będącego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. W takim zaś przypadku ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na organ zobowiązany do udzielenia informacji określone obowiązki. Organ ten winien bowiem albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.o.i.p. lub też umorzyć postępowanie (w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Zatem brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej.
W związku z powyższym, organ winien rozpoznać wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2015 r., mając na uwadze powyższe wskazania Sądu. Nie zmienia stanu rzeczy oświadczenie pełnomocnika organu złożone do protokołu na rozprawie, że pismo Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r. skierowane do Marszałka Województwa [...] zostało przekazane skarżącej. Informacja ta po pierwsze została przekazana pełnomocnikowi przez Wójta ustnie. Po drugie na powyższą okoliczność nie ma oficjalnej korespondencji. Tym samym nie zostało wykazane przed Sądem wywiązanie się przez Marszałka z obowiązku udzielenia informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru, gdyż organ podjął czynności w terminie do załatwienia wniosku, a jedynie nie przybrały one właściwej formy określonej przepisami prawa i z tego też powodu Sąd oddalił wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI