II SA/Wr 97/01

II SA/Wr 97/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Skrzypczak /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Tadeusz Kuczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Sygn. akt 4 II SA/Wr 97/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S.NSA del. do WSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...] roku (Nr [...]); 2. z a s ą d z a od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. nie orzeka o wykonalności zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia [...] roku (Nr [...]) uznała A. D. za zdolnego do służby wojskowej (kat. A), rozpoznając jednocześnie u poborowego osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą funkcję przystosowawczą, określoną w § 69 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 roku w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1994 r. Nr 31 poz. 113 z późn. zm.). Orzeczenie to zostało wydane na podstawie zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. wydanego przez lekarza psychiatrę, wynik badania EEG z dnia [...] roku wykonanego przez [...] Szpital Wojskowy Przychodnia Ż., opinię lekarza neurologa P. P. i opinię lekarza psychiatry T. G .
A. D. odwołał się od tego orzeczenia, wskazując na zły stan zdrowia.
Okręgowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] roku (Nr [...]) utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż . Organ odwoławczy potwierdził zarówno rozpoznanie zawarte w orzeczeniu organu I instancji, jak też zaliczenie poborowego do kategorii A, jako zdolnego do służby wojskowej.
A. D. wniósł na to orzeczenie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucił, że od pięciu lat pozostaje pod opieką psychiatryczną, kilkakrotnie był leczony szpitalnie. Zarzucił też, że choruje na padaczkę i zażywa leki związane z tą chorobą. Do skargi dołączył też wynik badania EEG z dnia [...] r. wykonane na Oddziale Neurologii Szpitala Wojewódzkiego w Z. G., zgodnie z którym u skarżącego zapis wykazuje niewielkie zmiany w okolicach skroniowych.
Odpowiedź na skargę wniosła Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż., wnosząc o jej oddalenie i zarzucając, że ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich. Zarzucono też, że zapis EEG typu [...] charakterze uogólnionym nie ma znaczenia diagnostycznego bez klinicznych objawów patologii.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w sprawach indywidualnych, w tym również decyzje w sprawie zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I S.A. 2114/97 - LEX Nr 47973, z dnia 16 listopada 1995 r. S.A./Gd 1655/95 - OSP z 1997 r. Nr 7-8 poz. 135 i inne).
Stosownie do art. 77 § 1 Kpa organ administracyjny zobowiązany jest zebrać wszystkie dowody konieczne do prawidłowego załatwienia sprawy. Zgodnie natomiast art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie, a także winno zawierać wskazanie przyczyn, które zadecydowały o nie daniu wiary innym dowodom. Ponadto uzasadnienie decyzji winno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
W niniejszej sprawie Wojskowe Komisje Lekarskie obydwu instancji naruszyły te przepisy.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. w ogóle nie wskazała w decyzji przesłanek, które zadecydowały o zaliczeniu poborowego do kategorii A. Okręgowa Komisja Lekarska we W. wskazała w uzasadnieniu jedynie rozpoznanie lekarskie i przepis rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich (Dz.U. Nr 57 poz. 278 ze zmn.). W decyzji tej brak jest natomiast analizy dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym również dowodów przedstawionych przez A. D .
W związku z tym decyzje (orzeczenia) organów obydwu instancji nie mogą być skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod względem merytorycznym. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich winny być sporządzone zgodnie z cytowanymi przepisami, a ponadto w taki sposób, aby poddawały się kontroli (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2000 r. III S.A. 2001/00, z dnia 22 lutego 2000 r. III S.A. 3043/00 - LEX Nr 47317 i inne). Wskazanie w decyzji jedynie treści rozpoznania dokonanego przez lekarza specjalistę nie wyczerpuje tych wymogów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że poborowy w toku postępowania administracyjnego przedstawił zaświadczenie psychologa stwierdzające, że u A. D. występują zaburzenia osobowości demonstrujące się między innymi agresywnymi zachowaniami, a także takie zaburzenia, które uniemożliwiają mu wykonanie powierzonych zadań. Ponadto skarżący przedstawił także zaświadczenie dotyczące leczenia szpitalnego z nieczytelnym rozpoznaniem. Organy administracyjne nie ustosunkowały się do tych dowodów, a równocześnie oparły się na orzeczeniach specjalistów neurologa i psychiatry, które również nie zawierały uzasadnienia i oceny innych dowodów lekarskich. Podkreślić przy tym należy, że Okręgowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. powołała jako podstawę decyzji § 69 pkt. 1 załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Pominęła jednak Komisja fakt, że do tego przepisu istnieją dodatkowe wyjaśnienia podające przesłanki zakwalifikowania stanu zdrowia do tego punktu. W wyjaśnieniach tych bowiem stwierdzono, że punkt 1 § 69 dotyczy badanych z cechami nieprawidłowej osobowości i bez objawów trwałego nieprzystosowania. Takie reguły kwalifikowania stanu zdrowia poborowego wymagały szczegółowej analizy, czy u skarżącego występują takie cechy, tym bardziej, że z przedłożonego przez poborowego zaświadczenia psychologa nie wynika, aby objawy nieprzystosowania A. D. nie były trwałe.
Rozstrzygnięcie tej kwestii było możliwe jedynie przez ustosunkowanie się do istniejących w aktach sprawy zaświadczeń psychologa i z leczenia szpitalnego. Organ przed wydaniem decyzji winien był także zbadać historię choroby z leczenia szpitalnego, a w miarę potrzeb także z akt prowadzonych przez poradnię, która wydała złożone do akt zaświadczenie psychologa.
Dopiero tak przeprowadzone postępowanie mogło dać odpowiedź co do tego, czy wskazana podstawa prawna oceny stanu zdrowia poborowego jest prawidłowa. Organ w uzasadnieniu orzeczenia winien przedstawić pełną analizę zebranego materiału i wskazać jakie przesłanki medyczne przemawiają za określoną kwalifikacją stanu zdrowia.
W dotychczasowym postępowaniu organy obowiązków tych nie wykonały i dlatego orzeczenia Wojskowych Komisji Lekarskich wydane w tych sprawach są niejasne, a tym samym nie poddają się merytorycznej kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojskowe Komisje Lekarskie obydwu instancji winny przeprowadzić postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie i rezultaty tego postępowania oraz wyczerpującą analizę dowodów winny wskazać w uzasadnieniu decyzji.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi.
Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż uchylenie orzeczeń obydwu instancji doprowadziło do sytuacji, w której w ogóle nie istnieje orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.