II SA/Wr 942/01

II SA/Wr 942/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Symbol z opisem
604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 1,   art. 17,  art. 156 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 80 poz 872
art. 7 pkt 4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.
Sentencja
Sygn. akt 3 II SA/Wr 942/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec, Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, Protokolant - Halina Rosłan, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A.M. – Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. Zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 356 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania przed sądem
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy i Miasta W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 88 lit.c ust. 1 ustawy z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 114, poz. 1193 ze zm.), odmówił A. M.-Z. zarejestrowania działalności gospodarczej – usługi w zakresie pomocy stomatologicznej. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy "Usługi w zakresie pomocy stomatologicznej" nie podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, gdyż przedmiotowa działalność nie będzie prowadzona przez przedsiębiorcę, we własnym imieniu i na własny rachunek. Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, w własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą.
A. M.-Z. wniosła od decyzji odwołanie, w którym żądała jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że organ I instancji wydając decyzję o odmowie wpisu do ewidencji o działalności gospodarczej powołuje się na przepis art. 88c prawa o działalności gospodarczej. Tymczasem, żadna z przesłanek do odmowy wpisu wymieniona w tym przepisie, nie zaistniała w jej sytuacji. Złożyła wniosek o zarejestrowanie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pomocy stomatologicznej, którą to działalność zamierza prowadzić we własnym imieniu (jako jednoosobowy podmiot gospodarczy) w celach zarobkowych i na własny rachunek w ramach umowy o świadczenie usług pomocy stomatologicznej zawartej z innym podmiotem gospodarczym tj. Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej.
Zatem stwierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że działalność usługowa, o której zarejestrowanie wniosła, nie będzie prowadzona we własnym imieniu i na własny rachunek, jest niczym nieuzasadnione i wykracza poza unormowanie zawarte w art. 88c w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy prawo działalności gospodarczej. Pojęcie "działalności gospodarczej" zawarte w art. 2 ust. 1 cyt. ustawy jest sformułowane bardzo ogólnie, co stwarza możliwość objęcia jej zakresem bardzo różnych dziedzin aktywności. Z pewnością wyznacznikiem do interpretacji co jest działalnością gospodarczą, jest możliwość zaklasyfikowania danej działalności do jednego z rodzajów działalności społeczno - gospodarczych jakie realizują podmioty gospodarcze tworzące gospodarkę narodową tj. Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), która to klasyfikacja jest podstawą do uzyskania wpisu w Krajowym Rejestrze Urzędowych Podmiotów Gospodarki Narodowej. Otóż w PKD pod symbolem 74.50.B wymieniona jest "działalność jednoosobowych podmiotów gospodarczych wynajmujących się do pracy", która to podklasa obejmuje działalność jednoosobowych podmiotów gospodarczych - osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą, której efektem jest wyłącznie praca (np. wynajmowanie się kucharek do świadczenia usług kucharskich w restauracjach) bez ponoszenia ryzyka związanego z wykonywaną pracą.
Wobec powyższego, z pewnością świadczenie usług pomocy stomatologicznej w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej na podstawie umowy o świadczenie tych usług przez jednoosobowy podmiot gospodarczy - osobę fizyczną, mieści się w pojęciu "działalności gospodarczej", dlatego odmowa zarejestrowania takiej działalności jest bezzasadna.
Wojewoda Dolnośląski decyzją z [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 2 i art. 88c pkt 1 ustawy z 19 listopada 1999r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178), art. 1 art. 3 ustawy z 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 91, poz. 408 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wywodził, że w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustaw Prawo działalności gospodarczej z 19 listopada 1999r., przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Na podstawie art. 88c w/w ustawy organ ewidencyjny wydaje decyzję o odmowie wpisu, gdy zgłoszenie dotyczy działalności gospodarczej nieobjętej przepisami ustawy, W ustawie z 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej w art. 1 pkt 1 czytamy. iż zakład opieki zdrowotnej jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Świadczeniem zdrowotnym (art. 3 w/w ustawy) są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Zatem normy prawne ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej nie znajdują zastosowania do kwestii związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy ze względów przedmiotowych lub podmiotowych zastosowanie mają (na zasadzie: lex specjalis derogat legi generali) normy szczególne (art. 27 ust. pr. działaln. gospod.). W związku z czym świadczenie usług pomocy stomatologicznej nie byłoby działalnością gospodarczą prowadzoną we własnym imieniu.
A.M.-Z. wniosła na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia. Zarzuciła, że w decyzji naruszono art. 88c w związku z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, przez uznanie, że działalność gospodarcza zgłaszana przez nią jest nieobjęta przepisami tej ustawy, a nadto, że nie byłaby działalnością prowadzoną we własnym imieniu. W uzasadnieniu wywodziła, że działalność polegająca na świadczeniu usług pomocy stomatologicznej i wykonywana przez jednoosobowy podmiot gospodarczy wynajmujący się do pracy, mieści się w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) pod symbolem 74.50 B, co z pewnością powinno być wyznacznikiem do interpretacji pojęcia "działalności gospodarczej" zawartego w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Usługi świadczone w ramach pojęcia "pomocy stomatologicznej" nie są świadczeniami zdrowotnymi, do których konieczne jest uzyskanie odpowiednich kwalifikacji określonych właściwymi przepisali prawa np. ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej. Pomoc stomatologiczna nie ma uprawnień do świadczeń zdrowotnych ani też do jakichkolwiek działań medycznych wynikających z procesu leczenia, ani też żadne przepisy nie regulują zasad wykonywania tego rodzaju usług, albowiem usługi te nie dotyczą zakresu świadczeń wykonywanych przez wykwalifikowaną higienistkę stomatologiczną, którą nie jest pomoc stomatologiczna. Usługi pomocy stomatologicznej polegają wyłącznie na czynnościach porządkowych w gabinecie stomatologicznym i ewentualnie archiwizacji danych pacjenta. Wobec powyższego bezprzedmiotowe jest powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na przepisy dotyczące zakładów opieki zdrowotnej.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani względy przedmiotowe oni taż podmiotowe nie powodują stosowania norm szczególnych, w stosunku do przepisów prawa działalności gospodarczej, w sytuacji gdy jednoosobowy podmiot gospodarczy - osoba fizyczna, na własny rachunek i we własnym imieniu, chce wykonywać usługi o charakterze nie medycznym na rzecz podmiotu będącego zakładem opieki zdrowotnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wywodził, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie i rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych (art. 2, ust. 1 ustawy z 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej - Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) W art. 2, ust. 2 cytowanej ustawy jako przedsiębiorcę wymienia się: osobę fizyczną, osobę prawną oraz nie mającą osobowości prawnej spółkę prawa handlowego, która zawodowo we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą określoną wyżej. W kontekście przytoczonych przepisów wykonywanie "usług" (posług) w zakresie pomocy stomatologicznej na rzecz osób lub firm, które wykonują świadczenia zdrowotne nie kwalifikuje się jako działalność gospodarcza we własnym imieniu. Zgłoszoną działalność, polegającą na wykonywaniu czynności mających znamiona stosunku pracy nie można uważać za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sad administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną, sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Według art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego "Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej". Organy administracji publicznej obowiązane są ustalić też właściwość instancyjną, a zatem właściwość do weryfikacji decyzji administracyjnej. Według art. 127 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego "Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy". Organy wyższego stopnia reguluje art. 17 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc w punkcie 1 "Organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej". Tak też stanowi art. 7 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (tj. Dz. U. 2001, nr 80, poz. 872 ze zm.): "Wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią". Takie brzmienie art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie wprowadziła ustawa z 2 marca 2000r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 22, poz. 268), która weszła w życie 14 kwietnia 2000r.
Zgodnie zatem ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wojewodzie przysługiwała właściwość instancyjna organu wyższego stopnia tylko jeżeli stanowił tak przepis szczególny. Przepisem tym nie był art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie, w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił bowiem, że właściwość wojewodzie przysługuje tylko gdy tak stanowiły przepisy szczególne. Art. 3 ust. 2 ustawy z 2 marca 2000r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 22, poz. 268), stanowił "Odwołanie w sprawach z zakresu administracji rządowej należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wszczęte po dniu 1 kwietnia 1999r. i nie zakończone przez organ wyższego stopnia decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej".
W dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy szczególne nie przyznawały wojewodzie właściwości organu wyższego stopnia w sprawach działalności gospodarczej. Właściwym organem odwoławczym było samorządowe kolegium odwoławcze.
W sprawie zatem zostały naruszone przepisy o właściwości organu odwoławczego. Z tego powodu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, sad orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.