II SA/Wr 92/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. ustalającą opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco celu poboru wody i potencjalnego zwolnienia z opłaty.
Sprawa dotyczyła opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych nałożonej na Nadleśnictwo Ś. przez Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Nadleśnictwo kwestionowało opłatę, argumentując, że zbiornik wodny został odbudowany w celu poprawy uwilgotnienia siedlisk leśnych i pełni funkcje związane z gospodarką leśną, co powinno skutkować zwolnieniem z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Organ administracji ustalił opłatę, opierając się wyłącznie na treści pozwolenia wodnoprawnego, nie badając faktycznego celu poboru wody. WSA uchylił decyzję organu, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierozpatrzenie argumentów strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która ustaliła dla Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Nadleśnictwo Ś. opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych. Spór dotyczył interpretacji przepisów Prawa wodnego, w szczególności art. 270 ust. 2, który przewiduje zwolnienie z opłaty stałej za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. Nadleśnictwo argumentowało, że odbudowa zbiornika wodnego służy celom gospodarki leśnej i poprawie uwilgotnienia, co powinno skutkować brakiem obowiązku ponoszenia opłaty. Organ administracji wydał decyzję ustalającą opłatę, opierając się jedynie na treści pozwolenia wodnoprawnego, nie badając dogłębnie faktycznego celu poboru wody ani nie odnosząc się do argumentów podniesionych w reklamacji przez Nadleśnictwo. Sąd administracyjny uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), ponieważ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego sprawy i nie odniósł się do kluczowych argumentów strony skarżącej. Sąd wskazał, że organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego celu poboru wód i rozważyć zastosowanie zwolnienia z opłaty. W związku z uchyleniem decyzji, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, który ma kierować się oceną prawną sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel poboru wód jest leśny i służy nawadnianiu, zastosowanie może znaleźć zwolnienie z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji nie zbadał wystarczająco faktycznego celu poboru wód przez Nadleśnictwo i nie odniósł się do argumentów strony wskazujących na możliwość zastosowania zwolnienia z opłaty stałej. Brak takiego badania stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
Pw art. 270 § ust. 2
Prawo wodne
Przepis ten stanowi podstawę do zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb.
Pw art. 271 § ust. 3
Prawo wodne
Określa sposób ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych.
Pw art. 273 § ust. 6
Prawo wodne
Reguluje postępowanie w przypadku nieuznania reklamacji dotyczącej opłaty za usługi wodne, nakładając na organ obowiązek określenia wysokości opłaty w drodze decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 165
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 186
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 188 § ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 15 § pkt. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel modernizacji i odbudowy zbiornika wodnego jest leśny i służy poprawie uwilgotnienia przyległych siedlisk leśnych, co powinno skutkować zwolnieniem z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego celu poboru wód. Organ nie odniósł się do argumentów strony podniesionych w reklamacji i skardze, naruszając zasady postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu poboru wód powierzchniowych przez skarżącego, ograniczając się w tym zakresie jedynie do treści pozwolenia wodnoprawnego. sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. organ nie uzasadnił powinności zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, a zaskarżona decyzja została podjęta co najmniej przedwcześnie i nosi cechy rozstrzygnięcia dowodowego. organ dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. organ naruszył zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Skład orzekający
Alicja Palus
przewodniczący sprawozdawca
Gabriel Węgrzyn
sędzia
Wojciech Śnieżyński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat za pobór wód, w szczególności zastosowanie zwolnienia z opłaty stałej dla celów leśnych oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód dla celów leśnych i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie celu korzystania z zasobów wodnych przez organy administracji i jak istotne jest uwzględnianie argumentów strony w postępowaniu, zwłaszcza gdy mogą one prowadzić do zwolnienia z opłat.
“Czy leśny zbiornik wodny zwalnia z opłat? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 185 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 92/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2019-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-02-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alicja Palus /przewodniczący sprawozdawca/ Gabriel Węgrzyn Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1566 art. 271 ust. 3, art. 273 ust. 6 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Nadleśnictwo Ś. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) listopada 2018 r., nr (...) w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. (znak: (...)) Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie działając na podstawie powołanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego udzielił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ś. pozwolenia wodnoprawnego obejmującego m.in. pozwolenie na korzystanie z usług wodnych w zakresie poboru wód powierzchniowych z cieku M. w celu umożliwienia ciągłej wymiany wód w zbiornikach małej retencji śródleśnej (zlokalizowanych na działce nr (...), obręb K., gm. Ś.) pokrycia strat wody na parowanie oraz poprawę warunków tlenowych w zbiornikach, istniejącym wlotem do rurociągu zasilającego w km 6 + 400 cieku M., w ilości: – maksymalnej sekundowej – 0,006 m³/s – maksymalnej godzinowej – 21,60 m³/h – średniej dobowej – 518,40 m³/d – dopuszczalnej rocznej – 189 216,00 m³/rok Powołując się na opisaną powyżej decyzję Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, reprezentowane przez Dyrektora, ustaliło w dniu 10 września 2018 r. Nadleśnictwu Ś. na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy – Prawo wodne w formie informacji rocznej opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 185,00 PLN. Wyjaśniło jednocześnie sposób obliczenia opłaty oraz sposób jej uiszczenia określony w czterech kwartalnych ratach. Nadleśnictwo Ś. nie zgodziło się w ustaloną w informacji rocznej wysokością opłaty stałej i skorzystało z możliwości złożenia reklamacji, w której wskazało, że przedmiotowa opłata nie powinna być ustalona, bowiem zbiornik odbudowany zostanie w celu poprawy uwilgotnienia przyległych siedlisk leśnych i będzie pełnił funkcję nawodnieniową poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby, podnosząc poziom wód gruntowych. Wobec nieuznania reklamacji Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia (...) listopada 2018 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 217 ust. 3, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo wodne, wcześniej powoływanej i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego określił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ś. na okres od 31 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stała w wysokości 185,00 PLN na pobór wód powierzchniowych. Uzasadniając decyzję organ orzekający wyjaśnił, że zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy Prawo Wodne wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. W pozwoleniu wodnoprawnym - decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w L. PGW WP (...) z dnia (...).08.2018 r. nie ma wzmianki o funkcji nawodnieniowej zbiornika oraz nawodnianiu podsiąkowym. Takich zapisów nie ma również w załączonym do wniosku o wydanie decyzji - pozwolenia wodnoprawnego operacie wodnoprawnym "Odbudowa i modernizacja zbiorników wodnych oraz zabudowa biologiczna szlaków zrywkowych w ramach MRG2 na terenie Nadleśnictwa Ś.. Zadanie: Modernizacja i odbudowa zespołu zbiorników w Leśnictwie G. (zadanie 13-26-1.1-02)" opracowanym przez A. Sp. z o. o. P. w maju 2018 r. Zdaniem organu orzekającego w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w L. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 31 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., która wynosi 185,00 PLN za pobór wód powierzchniowych, bowiem przepis art. 273 ust. 6 ustawy - Prawo wodne stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo Wójt, Burmistrz lub Prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej dokonał przy zastosowaniu normy prawnej wynikającej z art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Opłata stała za pobór wód powierzchniowych została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 PLN na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 123 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,006 m³/s. W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający dodatkowo wskazał, że dokonując ustalenia wysokości opłaty stałej w informacji wcześniej omyłkowo wskazał okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., zatem należało dokonać korekty podając właściwy okres, tj. 31 sierpnia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. Organ podał jednocześnie, że w tej sytuacji opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących wysokościach i terminach: 1) za I kwartał - w terminie 14 dni od daty doręczenie informacji w wysokości 46,25 PLN, 2) za II kwartał - w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji w wysokości 46,25 PLN, 3) za III kwartał - w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji w wysokości 46,25 PLN, 4) za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2019 r. w wysokości 46,25 PLN. Opisana powyżej decyzja organu Wód Polskich została zaskarżona przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ś. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działająca imieniem strony skarżącej pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej w całości decyzji: 1) naruszenie przez organ art. 7 k.p.a, i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie przez organ istotnych dla sprawy okoliczności, w tym w szczególności w zakresie celu modernizacji i odbudowy zbiornika, którego dotyczy zaskarżona decyzja i w konsekwencji niezrealizowanie przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia prawdy obiektywnej; 2) naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ogólnikowe rozpoznanie reklamacji skarżącego, bez analizy zarzutów skarżącego w niej podniesionych i w konsekwencji nie odniesienie się w treści zaskarżonej decyzji do stanowiska prezentowanego przez skarżącego, w tym w zakresie faktycznego celu modernizacji i odbudowy zbiornika, który został określony w treści operatu wodnoprawnego oraz pełnionej przez niego funkcji przeciwpowodziowej; 3) naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez zaniechanie analizy treści operatu wodnoprawnego, z którego wynika, że celem modernizacji i odbudowy zbiornika jest wyłącznie poprawa uwilgotnienia przyległych siedlisk leśnych, co wyklucza obowiązek ponoszenia opłaty stałej w świetle przepisów prawa materialnego; 4) naruszenie przez organ art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń, które skarżący uznał za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, w tym w zakresie celu leśnego na potrzeby nawadniania gruntu odbudowy zbiornika, którego dotyczy zaskarżona decyzja, jak również w odniesieniu do jego funkcji przeciwpowodziowej, co spowodowało u skarżącego przeświadczenie o tym, że organ jego twierdzenia zlekceważył i załatwił sprawę bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy; 5) naruszenie przez organ art. 163 w zw. z art. 165, art. 186 i art. 188 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.), zwanej dalej "prawem wodnym", które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez obciążenie skarżącego opłatą za pobór wody w sytuacji, gdy modernizacja i odbudowa zbiornika, którego dotyczy zaskarżona decyzja, służyć ma również przeciwdziałaniom suszy oraz ochronie przeciwpowodziowej, które to działania pozostają zadaniami organów administracji rządowej, samorządowej oraz Wód Polskich - a zatem obciążenie opłatą stałą skarżącego nastąpiło w sytuacji, gdy wspomaga on ustawową działalność organu; 6) naruszenie przez organ art. 270 ust. 2 prawa wodnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji naliczenie opłaty stałej w sytuacji, gdy cel modernizacji i odbudowy przedmiotowego zbiornika, jakim jest poprawa uwilgotnienia przyległych siedlisk leśnych, wypełnia normę przedmiotowego przepisu. Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego Państwowego Gospodarstwa Leśnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kwoty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów w niej podniesionych. Pełnomocnik strony skarżącej podkreśliła w uzasadnieniu, że wbrew twierdzeniom organu orzekającego zawartym w zaskarżonej decyzji, z części opisowej operatu wodnoprawnego wykorzystanego przy udzielaniu pozwolenia wodnoprawnego decyzją tego organu z dnia (...) sierpnia 2018 r. wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie służyć zwiększeniu retencji śródleśnej oraz celom właściwej gospodarki leśnej. Przywołała też zamieszczony w operacie zapis: "Planowane przedsięwzięcie będzie służyć zwiększeniu retencji śródleśnej i utrzymaniu poziomu wód gruntowych terenów przyległych. Służyć będzie celom właściwej gospodarki leśnej. Z naturalnego rezerwuaru wodnego będzie mogła korzystać sąsiadująca ze zbiornikiem flora oraz fauna z okolicznych terenów". Zdaniem pełnomocnika zapis ten bezspornie wskazuje cel odtworzenia przedmiotowego zbiornia, którym z pewnością nie jest wykorzystywanie wody o charakterze komercyjnym. Pełnomocnik wyjaśniła, że w zaskarżonej decyzji brak jest wskazań odnoszących się do tej kwestii, mimo podniesienia tego argumentu w reklamacji i jest to uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto – w ocenie pełnomocnika – organ orzekający w ogóle nie odniósł się do sygnalizowanej przez stronę skarżącą kwestii wyręczania czy też wspomagania działaniem skarżącego realizacji przez organy administracji rządowej, administracji samorządowej oraz Wody Polskie obowiązków w zakresie ochrony przeciw powodziom, które określone zostały w treści art. 163 Prawa wodnego. Odbudowa bowiem przedmiotowego zbiornika związana jest z przeciwdziałaniem nie tylko skutkom suszy, ale i ochroną przeciwpowodziową. W konsekwencji okoliczność ta nie powinna pozostać bez znaczenia dla zaskarżonej decyzji, z uwagi na przepis art. 188 ust. 2 prawa wodnego, zgodnie z którym w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. W związku zatem z tym, że zbiornik, w stosunku do którego zaskarżoną decyzją określona została opłata, służy także ochronie przed powodzią, to również sam organ - jako zobowiązany do ochrony przeciw powodziom, de facto obowiązany jest uczestniczyć w kosztach utrzymywania urządzeń, jako podmiot odnoszący z tego tytułu korzyść. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja obejmuje swym zakresem wyłącznie retencję wód, tym samym w niniejszej sprawie dochodzi do zastępowania organu w wykonywaniu jego ustawowych zadań, przy jednoczesnym obciążaniu skarżącego przez organ opłatami za takie działania. W doręczonej Sądowi w dniu 6 lutego 2019 r. odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi oraz przedstawił argumentację odnosząca się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze. Organ podał w niej m.in., że fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego. Wskazywany przez Skarżącą art. 270 ust. 2 ustawy Pw nie dotyczy przedmiotowej sprawy, gdyż dyspozycja ujęta w tym przepisie nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 403 ustawy Pw wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym określa się cel korzystania z wód. Dla zastosowania zwolnienia, o jakim mowa w art. 270 ust. 2 ustawy Pw, w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w L. PGW WP znak: (...) z dnia (...).08.2018 r., na podstawie którego naliczono opłatę nie wskazuje na taki cel poboru wód. Wreszcie, co istotne przepis art. 34 pkt 12 ustawy Pw wyraźnie wskazuje, że nawadnianie gruntów lub upraw wodami w ilości większej niż średniorocznie 5 m³ na dobę stanowi szczególne korzystanie z wód, tymczasem z treści pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę spornej opłaty, wynika, że Skarżąca korzysta z tzw. usług wodnych, o których mowa w art. 35 ust. 3 Pw. Skutkuje to przyjęciem stanowiska, że przepis art. 270 ust. 2 ustawy Pw nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ wyjaśnił, że wbrew zarzutom skargi nie naruszył wskazanych w skardze przepisów procesowych tj. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a. i wyjaśnił stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy. Stwierdził też, że wobec braku w pozwoleniu wodnoprawnym wyraźnego wskazania, że pobór dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb, nie był uprawniony do zastosowania ustawowego zwolnienia z opłaty. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 30 kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wszystkie zarzuty w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy, rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 powoływanej powyżej ustawy procesowej). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego powyżej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta narusza przepisy prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem dokonywanej przez Sąd oceny była zasadność ustalenia przez organ Wód Polskich wobec Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ś., opłaty stałej na pobór wód powierzchniowych określony w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r., wcześniej opisaną. W ocenie skarżącego, wbrew temu co twierdzi Dyrektor PGW WP, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Istotę sporu stanowi więc w sprawie ocena zaistnienia w sprawie przesłanki do zwolnienia skarżącego z ponoszenia opłaty stałej, o której mowa w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego i wokół tego oscylują sformułowane w skardze zarzuty. W ocenie bowiem Sądu orzekający w sprawie organ Wód Polskich nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu poboru wód powierzchniowych przez skarżącego, ograniczając się w tym zakresie jedynie do treści pozwolenia wodnoprawnego. Brak ustalenia powyższych okoliczności stanowił zdaniem Sądu - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentując powyższe wskazać przede wszystkim trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalając opłatę stałą organ oparł się jedynie na treści pozwolenia wodnoprawnego, z którego nie wynika, że pobór wody dla potrzeb zbiornika stanowi pobór dla celów leśnych. Zgodzić się należy z organem w tej mierze, iż pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. W pierwszej kolejności organ orzekający o opłacie winien bowiem rozważyć zasadność określenia takiej opłaty. W odpowiedzi na skargę organ powołując się jedynie na pozwolenie wodnoprawne, którego treść – w ocenie organu – nie zawiera jednoznacznego wskazania, że pobór wód dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb, ale nie dokonuje żadnej analizy tego opracowania, mimo argumentów podnoszonych w skardze, a wcześniej w reklamacji wyprowadzonych w treści art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne, powyżej powoływanej. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu skargi przywołane zostały konkretne zapisy operatu wodnoprawnego, które pozostały poza oceną organu orzekającego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji również nie zawiera żadnych rozważań w kwestii podstaw do zastosowania w sprawie art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne. W ocenie Sądu powyższe okoliczności wskazują na wadliwe działanie organu, wynikające z braku odniesienia się do argumentów strony powołanych w reklamacji oraz do jej twierdzenia, że nie powinna ponosić opłaty stałej z powodu przysługującego ustawowego zwolnienia określonego w powołanym powyżej przepisie. Z tych względów uznać należy, że orzekający organ Wód Polskich nie uzasadnił powinności zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, a zaskarżona decyzja została podjęta co najmniej przedwcześnie i nosi cechy rozstrzygnięcia dowodowego. Niezależnie od powyższego wyjaśnienia wymagało – zadaniem Sądu – wskazanie w zakończeniu zaskarżonej decyzji, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach (od I kwartału do IV kwartału) w podanych wysokościach i terminach, a określona w tej decyzji wysokość opłaty stałej dotyczy okresu od 31 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. W świetle powyższego, w ocenie Sądu w pełni uzasadnione są zarzuty sformułowane w skardze przez skarżącego, albowiem Dyrektor Zarządu Zlewni w L. PGW WP poprzez nieuwzględnienie przedstawionej przez stronę argumentacji oraz przez zaniechanie podjęcia czynności wyjaśniających stan faktyczny naruszył art. 75 § 1 K.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ dopuścił się również naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji doszło do uchybienia zasadzie ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., a więc uchybienia przez orzekający w sprawie organ Wód Polskich zasadzie pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w ocenie Sądu jego naruszenie ma swoje źródła w przedmiotowej w sprawie w naruszeniu zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zasada ta ma szczególne znaczenie w wypadku wydania decyzji negatywnej dla strony, tj. odmawiającej przyznania uprawnienia lub nakładającej obowiązek, z którą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Od organu, zwłaszcza w razie wydania takiej decyzji, wymagać należy wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Organ zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów złożonej przez skarżącego reklamacji. Zasada przekonywania została tym samym naruszona bowiem organ pominął twierdzenia i wyjaśnienia strony, a także nie odniósł się do okoliczności przez nią podnoszonych. Wobec uchylenia decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, zaktualizuje się potrzeba rozpoznania reklamacji wniesionej przez skarżącego od informacji rocznej. Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwłaszcza w zakresie wystąpienia okoliczności zwalniającej skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty stałej za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę zapisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI