II SA/WR 910/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę nośników reklamowych, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie odmówił zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy strona skarżąca ponownie złożyła wnioski o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję nakazującą rozbiórkę nośników reklamowych. Strona skarżąca podnosiła, że postępowanie legalizacyjne powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które stanowiły zagadnienie wstępne. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając działania spółki za przedłużanie postępowania. Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzja o warunkach zabudowy jest kluczowa dla legalizacji, a ponowne złożenie wniosków obligowało organ odwoławczy do weryfikacji ich statusu i ewentualnego zawieszenia postępowania. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi A. S.A. była decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę wielkoformatowych nośników reklamowych. PINB wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy, wstrzymał roboty i wezwał spółkę do legalizacji. Spółka złożyła wniosek o legalizację, ale nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy. PINB odmówił zawieszenia postępowania legalizacyjnego i nakazał rozbiórkę. DWINB utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w szczególności poprzez wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci postępowań o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy jest warunkiem koniecznym w procedurze legalizacyjnej, a jej uzyskanie stanowi zagadnienie wstępne. W sytuacji, gdy strona skarżąca ponownie złożyła wnioski o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania odwoławczego, organ odwoławczy powinien był zweryfikować ich status i rozważyć zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA. Sąd zauważył, że choć działania spółki były opieszałe, termin wyznaczony na przedłożenie dokumentów mógł być zbyt krótki, zwłaszcza w kontekście konieczności uzyskania trzech odrębnych decyzji o warunkach zabudowy. Uchylając zaskarżoną decyzję, sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji powinien zawiesić postępowanie legalizacyjne, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy jest warunkiem koniecznym w procedurze legalizacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy jest kluczowym zagadnieniem wstępnym w postępowaniu legalizacyjnym. Ponowne złożenie wniosku o jej wydanie w toku postępowania odwoławczego obligowało organ do weryfikacji jego statusu i rozważenia zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, zamiast orzekania co do meritum.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
Pb art. 48b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Wymagane dokumenty obejmują m.in. oświadczenie prezydenta miasta o zgodności budowy z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy.
Pb art. 49e § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o warunkach zabudowy stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu legalizacyjnym. Ponowne złożenie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy obliguje organ do weryfikacji i ewentualnego zawieszenia postępowania. Termin wyznaczony na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych był nierealny. Inwestor może przedłożyć dokumenty legalizacyjne na etapie postępowania odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Działania strony skarżącej skutkowały przedłużaniem postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę w związku z nieprzedłożeniem dokumentów legalizacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
decyzja o warunkach zabudowy ma przymiot zagadnienia wstępnego organ odwoławczy obowiązany jest ponowie rozpoznać sprawę w jej całokształcie termin trzymiesięczny jawi się jako zbyt krótki, a w konsekwencji nierealny inwestor może bowiem przedstawić wymagane od niego dokumenty niezbędne do legalizacji nawet na etapie postępowania odwoławczego
Skład orzekający
Olga Białek
przewodniczący
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku zagadnień wstępnych, zwłaszcza w kontekście legalizacji samowoli budowlanej i uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Określenie realności terminów wyznaczanych przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu legalizacyjnym. Ocena realności terminu zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych (zawieszenie postępowania) w kontekście prawa materialnego (legalizacja samowoli budowlanej). Pokazuje też, jak strona może skutecznie bronić swoich praw, powołując się na zagadnienia wstępne i nierealność terminów.
“Czy organ może nakazać rozbiórkę, ignorując toczące się postępowanie o warunki zabudowy?”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wr 910/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-10-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Malwina Jaworska-Wołyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 48b ust. 1 i 2, art. 49e pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2024 r. nr 1115/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki nośników reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. S.A. z/s w W. (dalej: strona skarżąca, spółka) jest wskazana w sentencji decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), którą utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 5 lipca 2024 r., nr 1381/24, nakazująca rozbiórkę trwale związanych z gruntem nośników reklamowych: nr [...] (dz. nr [...] i [...], AR_[...], obręb S., w sąsiedztwie budynku przy ul. [...] nr [...]-[...] we W.), nr [...] (dz. nr [...], AR_[...], obręb S., w sąsiedztwie budynku przy ul. [...] we W.) oraz nr [...] (dz. nr [...], AR_[...], obręb S., w sąsiedztwie budynku przy ul. [...] nr [...]-[...] we W.(1)). Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujące okoliczności. PINB w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, że w opisanych wyżej miejscach znajdują się wielkoformatowe nośniki reklamowe na słupach zagłębionych w gruncie, wyposażone w instalację elektryczną (reflektory doświetlające). W związku z tym wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy ww. nośników. Na podstawie umowy najmu zawartej ze spółdzielnią mieszkaniową do której należą nieruchomości, organ I instancji ustalił, że właścicielem przedmiotowych nośników reklamowych jest strona skarżąca. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. wstrzymał wykonanie robót budowlanych dotyczących powyższych nośników i poinformował spółkę jako inwestora o możliwości złożenia wniosku o ich legalizację w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia oraz o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. Wniosek o legalizację został złożony w ustawowym terminie, w związku z czym, PINB postanowieniem z 12 stycznia 2024 r. nałożył na spółkę obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy wymaganych prawem dokumentów. Następnie, pismem z 13 maja 2024 r., poinformował strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie budowy bez wymaganego pozwolenia trwale związanych z gruntem nośników reklamowych wskazując, że nie otrzymał żądanych dokumentów legalizacyjnych. Strona skarżąca w reakcji na powyższe zawiadomienie wniosła o zawieszenie postępowania legalizacyjnego do czasu prawomocnego zakończenia spraw o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowych obiektów. W związku z tak powziętą informacją PINB wystąpił do właściwej jednostki Urzędu Miejskiego W.(1) o udzielenie informacji, czy w sprawie przedmiotowych nośników toczy się, czy też zostało zakończone postępowanie w tym przedmiocie. Zgodnie z udzieloną odpowiedzią, trzy wnioski o ustalenie warunków zabudowy dotyczące ww. nośników zostały pozostawione bez rozpatrzenia z powodu nieusunięcia ich braków. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r., PINB odmówił zawieszenia postępowania w sprawie samowolnej budowy nośników reklamowych i wskazaną na wstępie decyzją nakazał ich rozbiórkę. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka podniosła, że decyzja została wydana przedwcześnie z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Uzupełniając brak formalny odwołania w wyniku wezwania, strona skarżąca jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania ponownych wniosków o ustalenie warunków zabudowy. Na potwierdzenie załączyła kserokopię wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla nośnika reklamowego nr [...] wraz z potwierdzeniem jego nadania w dniu 16 września 2024 r. Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. DWINB odmówił zawieszenia postępowania nie znajdując podstaw do zawieszenia postępowania ani na wniosek, ani z urzędu. Zaznaczył, że organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w wyniku kontroli przestrzegania przepisów Prawa budowlanego. Stwierdził też, że nie zachodzi żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania, wymienionych w art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Utrzymując w mocy, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, rozstrzygnięcie organu I instancji DWINB w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 49e pkt 3 ustawy z dni 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej: Pb), który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Zauważył, że spółka została zobowiązana do przedłożenia takich dokumentów postanowieniem z organu I instancji, które jest niezaskarżalne. Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na treść odwołania i dalszych wystąpień spółki (zastępowanej przez adwokata), sporna jest kwestia wystąpienia w sprawie zagadnienia wstępnego i słuszności odmowy zawieszenia postępowania przez organ I instancji. W związku z tym przywołał orzecznictwo sądowe dotyczące rozumienia zagadnienia wstępnego i zauważył, że kwestia, czy występuje zagadnienie wstępne, pozostaje uzależniona od tego, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych występuje brak możliwości zakończenia postępowania zgodnie z przepisami. DWINB wskazał, że decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki ma charakter związany – ziszczenie się okoliczności wskazanych w danym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści – ustawodawca nie pozostawia organowi miejsca dla uznania administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy spółka nie przedłożyła dokumentów legalizacyjnych, na mocy art. 49e pkt 3 Pb, organ zobowiązany był do wydania decyzji o rozbiórce. Przytaczając kolejne czynności podejmowane w postępowaniu przez pełnomocnika spółki, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona skarżąca w odwołaniu i wniosku o zawieszenie postępowania złożonym w postępowaniu odwoławczym wykorzystuje przysługujące jej formalne prawa podmiotowe wynikające z przepisów w sposób nieodpowiadający celom przepisów o postępowaniu legalizacyjnym, dążąc do przedłużenia postępowania. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona skarżąca zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu DWINB naruszenie przepisów: 1) art. 97 § 1 ust. 4, art. 100 § 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 kpa oraz z art. 48a i art. 49e pkt 3 Pb – poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nakazującą spółce rozbiórkę przedmiotowych nośników reklamowych, w sytuacji, gdy nie zakończyły się postępowania wpadkowe o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. nośników reklamowych, co skutkuje pozbawieniem strony skarżącej prawa do legalizacji ww. inwestycji, 2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 kpa – poprzez przeprowadzenie niepełnej, pobieżnej i niewyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego, polegającej na oparciu rozstrzygnięcia na rzekomym fakcie braku podjęcia jakichkolwiek czynności przez spółkę, które miałyby na celu legalizację przedmiotowych nośników reklamowych, pomijając okoliczność, że spółka wystąpiła do odpowiedniego organu w celu wydania map koniecznych do wydania decyzji o warunkach zabudowy (6 map, na które składają się mapy zasadnicze i ewidencyjne), ponosząc przy tym koszty w wysokości 673,20 zł, co jednoznacznie świadczy o zamiarze legalizacji nośników, 3) art. 64 § 2 w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 kpa – poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, pomimo faktu wezwania spółki do uzupełnienia braków formalnych w postępowaniach wpadkowych, co nie jest tożsame z pozostawieniem wniosków inicjujących ww. postępowania bez rozpoznania oraz wydaniem decyzji odmownej, co byłoby równoznaczne z zakończeniem ww. postępowań, a więc wciąż istnieje nierozstrzygnięte zagadnienie wstępne, które skutkuje koniecznością zawieszenia przedmiotowego postępowania; 4) art. 77 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 12 kpa – poprzez uznanie przez organ, że doszło do nadużycia przez spółkę publicznego prawa podmiotowego, pomijając okoliczność, że ww. nadużycia miałyby miejsce, gdyby zamiarem spółki było wyłącznie przedłużenie postępowania, a sama spółka charakteryzowała się bierną postawą w ww. postępowaniach wpadkowych, natomiast spółka występowała do odpowiednich organów o wydanie stosownych dokumentów, w tym map, na które poczyniła nakłady finansowe. W związku z tak sformułowanymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przypisanych. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oświadczenia o tytule prawnym do nieruchomości, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) na okoliczność posiadania przez stronę legitymacji do złożenia niniejszej skargi oraz interesu prawnego w przedmiotowym rozstrzygnięciu. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca zwróciła uwagę, że w odwołaniu podnosiła, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy pozostaje zagadnieniem wstępnym wymagającym wyjaśnienia przed wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie strony skarżącej, biorąc pod uwagę treść art. 7b kpa, organ otrzymując sygnał o toczącym się postępowaniu wpadkowym, powinien z własnej inicjatywy zweryfikować, czy takie postępowanie się toczy. Spółka zauważyła, że utrzymując w mocy decyzję PINB, organ odwoławczy naruszył jej prawo do legalizacji przedmiotowych nośników reklamowych. Zaznaczyła, że w judykaturze i doktrynie przyjmuje się zgodnie, że brak decyzji o warunkach zabudowy może być usunięty w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Pb, w drodze rozstrzygnięcia sprawy prejudycjalnej, które przedmiotem będą warunki zabudowy. Strona skarżąca wskazała, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie powoduje braku możliwości złożenia takiego wniosku ponownie. Biorąc zatem pod uwagę, że obecnie toczą się kolejne postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornych nośników reklamowych, organ winien przedmiotowe postępowanie zawiesić. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z trzech zawiadomień o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla nośnika reklamowego nr [...]. Na rozprawie, w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze oraz w ww. piśmie procesowym. Pełnomocnik strony skarżącej zgłosił zastrzeżenie do protokołu wskazując, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów ma istotne znaczenie dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać jako uzasadnioną. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy zasadnie w toku postępowania administracyjnego – na etapie odwoławczym – organ odmówił zawieszenia tego postępowania i orzekł co do meritum bez oczekiwania rozstrzygnięcia kwestii zagadnienia wstępnego. W ocenie organu odwoławczego rozpoznanie (ponownego) wniosku o ustalenie warunków zabudowy, złożonego po upływie terminu wyznaczonego przez PINB, nie miało charakteru zagadnienia wstępnego, nie dopatrzył się organ również innych przesłanek – fakultatywnych ani obligatoryjnych – uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego. Z kolei strona skarżąca stoi na stanowisku, że w postępowaniu legalizacyjnym decyzja o warunkach zabudowy ma przymiot zagadnienia wstępnego, a pozostawienie bez rozpoznania wniosku o jej wydanie nie uniemożliwia złożenia ponownego wniosku w tym przedmiocie. Zatem poinformowanie o ponownym złożeniu wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudow obligowało organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie rację należało przyznać stronie skarżącej. Przypomnieć należy, że spółka w postępowaniu legalizacyjnym została zobowiązana do przedłożenia stosownej dokumentacji na podstawie art. 48b ust. 1 Pb, który stanowi, że w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. W wydanym na tej podstawie postanowieniu z dnia 12 stycznia 2024 r. organ I instancji – zgodnie z brzmieniem art. 48b ust. 2 pkt 1 Pb – w pierwszym punkcie zobowiązał do przedłożenia oświadczenia prezydenta miasta o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej. Tak stawiane inwestorowi wymogi wskazują, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego jest warunkiem bezwzględnie koniecznym w procedurze legalizacyjnej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że decyzja taka może być wydana dopiero po wszczęciu postępowania legalizacyjnego, nie zaś przed jego wszczęciem (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 25 maja 2021 r., sygn., akt II OSK 2286/18 – dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że procedura związana z pozyskaniem decyzji o warunkach zabudowy wszczynana jest w toku postępowania legalizacyjnego. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że uzyskanie takiej decyzji stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu legalizacyjnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje wynik tego postępowania. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 348/12 (dost. jw.), norma zawarta w art. 97 § 1 pkt 4 kpa nakazuje organowi administracji publicznej zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. również wyrok NSA z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1141/12 – dost. jw.). Sąd zauważa, że działania spółki w przedmiotowym postępowaniu legalizacyjnym były dość opieszałe. Postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych doręczone zostało pełnomocnikowi spółki 17 stycznia 2024 r., a pierwszy wniosek o ustalenie warunków zabudowy został nadano dopiero po ponad 2 miesiącach, tj. 28 marca 2024 r. i został pozostawiony przez organ gminy bez rozpatrzenia na skutek nieuzupełnienia jego braków formalnych. Ponowny wniosek w tym przedmiocie został złożony dopiero w dniu, w którym pełnomocnik spółki uzupełnił braki formalne odwołania w niniejszej sprawie, to jest 16 września 2024 r., wnosząc jednocześnie ponownie o zawieszenie postępowania legalizacyjnego. O ile zatem – co Sąd dostrzega - opisane wyżej działania strony skarżącej rzeczywiście skutkowały przedłużaniem postępowania, to nie zmienia to jednak faktu, że ponowny wniosek o ustalanie warunków zabudowy spółka złożyła jeszcze w toku postępowania legalizacyjnego. Nie można bowiem zapominać, że postępowanie odwoławcze to jedynie etap postępowania administracyjnego dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, sformułowaną w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponowie rozpoznać sprawę w jej całokształcie. W istocie, strona skarżąca, zobowiązana do przedłożenia dokumentacji, w tym decyzji o warunkach zabudowy, w postępowaniu przed PINB miała wyznaczony termin 3 -miesięczny, a więc mieszczący się w ramach wymogów przewidzianych w art. 48b ust. 1 Pb – przepis ten bowiem przewiduje, że termin ten nie może być krótszy niż 60 dni. Zwrócić jednak należy uwagę, że jest to termin instrukcyjny z określoną jedynie dolną granicą (60 dni), który poza tym ograniczeniem organ może wyznaczyć w sposób dowolny w ramach uznania administracyjnego. Tak wyznaczony termin powinien być przede wszystkim terminem realnym, tzn. umożliwiający stronom wykonanie nałożonych obowiązków. Może być także, w zależności od okoliczności sprawy, dowolnie przedłużany. Przy dokonywaniu w tym zakresie oceny organ nadzoru powinien kierować się w pierwszym rzędzie zakresem nałożonych obowiązków, ale nie może pomijać interesów stron postępowania oraz jego dotychczasowego przebiegu (por. wyrok NSA z 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2331/17). W konsekwencji przyjmuje się, że możliwe jest przedłużenie tego terminu również po jego upływie, gdyż żaden przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie, a możliwość taką uzasadnia cel instytucji legalizacji samowoli budowlanej, jakim jest stworzenie stronom jak najlepszych warunków do jej legalizacji. Podobnie uznanie przez organ, że nawet po upływie ww. terminu, obowiązek został wykonany, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 149/16, CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy organy powinny zatem uwzględnić, że strona skarżąca w ramach jednego postępowania zobowiązana została do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla trzech różnych nośników reklamowych, stanowiących odrębne budowle. Z przedłożonych w toku postępowania legalizacyjnego dokumentów wynika, że organ gminy prowadził trzy odrębne postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla każdego z nośników. W tej sytuacji uznać należy, że – nawet gdyby Spółka nie była tak opieszała w swoich działaniach - termin trzymiesięczny jawi się jako zbyt krótki, a w konsekwencji nierealny, dla zakończenia trzech postępowań w sprawie ustalenia warunków zabudowy i uzyskania trzech odrębnych i ostatecznych decyzji. Wyznaczenie przez organ terminu wykonania obowiązków którego strona nie mogłaby i tak dochować rzutować musi na ocenę konsekwencji nie wywiązania się przez Spółkę z tych obowiązków. Co za tym idzie, okoliczność, że inwestor nie wykonał w wyznaczonym terminie obowiązku przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48b ust. 2 Pb nie pociągała za sobą automatycznie konieczności nałożenia na niego obowiązku rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego. Należy podzielić prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że inwestor może bowiem przedstawić wymagane od niego dokumenty niezbędne do legalizacji nawet na etapie postępowania odwoławczego od decyzji wydanej na podstawie art. 49e pkt 3 Pb (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1893/14 i z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1243/15 – dost. jw.). Należy także zgodzić się konstatacją, że decyzja o warunkach zabudowy stanowi w procesie legalizacji samowoli budowlanej kluczowy dokument, gdyż dopiero gdy z decyzji tej wynikać będzie, że legalizacja samowolnie wykonanego obiektu nie narusza ładu przestrzennego, to możliwe będzie także dokonanie przez organ oceny, czy spełnione są inne przesłanki legalizacji (por. NSA w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r. II OSK 1243/15, CBOSA). W tej sytuacji zasadnym wydaje się twierdzenie skarżącej, że nieracjonalnym byłoby wymaganie od inwestora przedłożenie innych dokumentów (np. projektu budowlanego) przed uzyskaniem przez stronę decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero bowiem z tej decyzji wynikać będzie czy legalizacja samowolnie zrealizowanego obiektu jest możliwa. W przypadku gdyby w świetle ustaleń wynikających z tej decyzji legalizacja samowoli okazała się nie możliwa, bez znaczenia pozostałaby inna dokumentacja wcześniej pozyskana (np. projekt budowlany) której koszty zbędnie zostałby poniesione przez stronę. Tym samym, w sytuacji gdy inwestor oczekuje na wydanie decyzji o warunkach zabudowy, której nie bez własnej winy może przedstawić, wydawanie nakazu rozbiórki z tego względu, że nie wykonał innych obowiązków nałożonych postanowieniem, nie znajduje uzasadnienia. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skoro w niniejszej sprawie spółka zgłosiła fakt złożenia ponownie wniosku o ustalenie warunków zabudowy na etapie toczącego się postępowania odwoławczego, przedkładając kserokopię wniosków wraz z potwierdzeniem ich nadania, to organ odwoławczy, działając zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, rozpoznając ponownie sprawę w jej całokształcie, nie mógł tego faktu zignorować. Zgodzić się przy tym trzeba ze stroną skarżącą, że przepisy prawa nie zabraniają ponownego ubiegania się o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy, gdy poprzedni wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia. W tych okolicznościach, zadaniem DWINB, było ustalenie z urzędu na jakim etapie rozpoznania złożone wnioski pozostają. Zasadnie w tym względzie strona skarżąca powołała przepis art. 7b kpa, który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Poczynione w ten sposób ustalenia będą podstawą stwierdzenia, czy konieczne jest zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, to jest do czasu rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych w sprawie trzech spornych nośników reklamowych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że DWINB, pomijając fakt złożenia nowych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które stanowią w postępowaniu legalizacyjnym zagadnienie wstępne, naruszył przepisy procesowe, art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nie ustalając wszystkich okoliczności niezbędnych dla rozpoznania sprawy. Naruszenie to zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do wniosków o przeprowadzenie dowodów uzupełniających zawartych w skardze oraz w piśmie z dnia 10 kwietnia 2025 r. wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały istotne wątpliwości które wymagałyby dodatkowe wyjaśnienia i możliwie było pojęcia rozstrzygnięcia przez Sąd bez przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że Sąd ocenia zaskarżoną decyzją na podstawie akt sprawy przy uwzględnieniu stanu faktycznego i stanu prawnego istniejącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może zatem zamierzać do dokonania przez Sąd nowych ustaleń faktycznych. Wnioskowane do przeprowadzenia dowodu dokumenty załączone do pisma z dnia 10 kwietnia 2025r. wytworzone zostały na długo po wydaniu zaskarżonej decyzji a więc są to dowody których na dzień orzekania organu nie było w obrocie prawnym. W kwestii wniosku dowodowego zawartego w skardze zauważyć trzeba, że kwestia posiadania przez Spółkę interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji nie budzi wątpliwości. Skarżą była bowiem stroną postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję w całości – o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie II, wydane zostało w oparciu o art. 200 p.p.s.a., a na ich wartość złożyła się kwota 500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, opłata za zastępstwo prawne, ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), wynosząca 480 zł oraz zwrot niezbędnych wydatków poniesionych w ramach tego zastępstwa na uiszczenie opłaty skarbowej w kwocie 17 zł za dokument pełnomocnictwa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę