II SA/Wr 90/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyrozbiórkawiata śmietnikowaprzepisy techniczneodległość od granicydziałka budowlanaWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty śmietnikowej, uznając jej niezgodne z prawem usytuowanie przy granicy działki budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty śmietnikowej wraz z utwardzeniem terenu. Sąd uznał, że wiata, mimo iż nie wymagała pozwolenia na budowę, została usytuowana niezgodnie z przepisami technicznobudowlanymi, w szczególności naruszając wymaganą odległość od granicy działki budowlanej, na której znajduje się przedszkole. W związku z tym skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wiaty śmietnikowej wraz z utwardzeniem terenu. Skarżąca Wspólnota podnosiła, że interpretacja przepisów technicznobudowlanych przez organy była błędna, a wykonanie decyzji spowoduje pogorszenie warunków higieniczno-sanitarnych. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które uzasadniałyby jej uchylenie. Sąd potwierdził, że wiata śmietnikowa jest obiektem małej architektury, którego budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Niemniej jednak, organy nadzoru budowlanego mają obowiązek kontrolować zgodność z przepisami technicznobudowlanymi, w tym z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd uznał, że wiata została usytuowana niezgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, naruszając wymaganą odległość 3 metrów od granicy działki budowlanej, na której znajduje się przedszkole. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące definicji działki budowlanej oraz faktycznego sposobu korzystania z sąsiedniej działki, podkreślając, że prawnie ustalony charakter działki nie zmienia się z powodu nieformalnych ustaleń czy wydzielenia drogi pożarowej. Sąd uznał również, że utwardzenie terenu pod wiatą stanowi z nią funkcjonalną całość i również podlega rozbiórce. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do kontroli zgodności z przepisami technicznobudowlanymi, nawet jeśli budowa obiektu nie wymagała pozwolenia lub zgłoszenia. Naruszenie przepisów dotyczących usytuowania obiektu, w tym odległości od granicy działki budowlanej, uzasadnia wszczęcie postępowania naprawczego i nakazanie rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku wymogu pozwolenia na budowę dla wiaty śmietnikowej, organy nadzoru budowlanego mają obowiązek badać zgodność obiektu z przepisami technicznobudowlanymi, w tym z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych. Naruszenie wymogu zachowania odległości od granicy działki budowlanej, na której znajduje się przedszkole, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania naprawczego i nakazania rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. MI art. 23 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymagane odległości miejsc do gromadzenia odpadów stałych od budynków z pomieszczeniami dla ludzi (10 m), od granicy działki budowlanej (3 m) oraz od placów zabaw i miejsc rekreacyjnych (10 m).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa obiektu małej architektury (wiaty śmietnikowej) nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli jest posadowiony na terenie prywatnym.

P.b. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne dotyczące obiektów budowlanych i ich usytuowania.

rozp. MI art. 22 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Miejsca na pojemniki do gromadzenia odpadów mogą być obiektami budowlanymi, np. zadaszonymi osłonami lub pomieszczeniami.

rozp. MI art. 3 § 1a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja działki budowlanej jako nieruchomości gruntowej lub działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.p. art. 4 § 1a

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez wiatę śmietnikową wymogu zachowania odległości 3 metrów od granicy działki budowlanej, na której znajduje się przedszkole. Utwardzenie terenu pod wiatą stanowi z nią funkcjonalną całość i podlega rozbiórce. Prawnie ustalony charakter sąsiedniej działki jako budowlanej nie jest podważany przez jej faktyczne wykorzystanie.

Odrzucone argumenty

Interpretacja przepisów techniczno-budowlanych przez organy była wybiórcza i tendencyjna. Część działki sąsiadującej, do której przylega wiata, nie jest działką budowlaną ze względu na jej szerokość i funkcję komunikacyjną. Wykonanie decyzji spowoduje pogorszenie warunków higieniczno-sanitarnych i poniesienie strat finansowych przez Wspólnotę. Sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Godne uwagi sformułowania

sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc jego zgodność z prawem materialnym oraz z prawem procesowym nie kwalifikuje do uchylenia zaskarżonego aktu każde naruszenie prawa procesowego czy też materialnego, lecz tylko takie naruszenie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy organy nadzoru budowlanego obowiązane są do nadzoru i przestrzegania przepisów szeroko pojętego prawa budowlanego rzeczywiste wykorzystanie działki, jej nieformalne udostępnienie przez właściciela (użytkownika) nieruchomości gruntowej, które nie ma potwierdzenia prawnego, nie może decydować o ocenie zgodności z przepisami prawa budowlanego umiejscowienia spornej wiaty śmietnikowej fakt wytyczenia takiej drogi na części działki budowlanej nie zmienia prawnie ustalonego charakteru tej działki utwardzenie terenu pod wiatą śmietnikową, które zostało do niej przytwierdzone i ograniczone do powierzchni obiektu, stanowi z nią funkcjonalną całość i zostało wykonane jako jedna inwestycja

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Olga Białek

sędzia

Marta Pawłowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usytuowania obiektów małej architektury, w tym wiat śmietnikowych, w kontekście odległości od granicy działki budowlanej oraz definicji działki budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usytuowania wiaty przy granicy działki budowlanej, na której znajduje się placówka edukacyjna. Interpretacja definicji działki budowlanej może być różna w zależności od konkretnych cech nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami wspólnoty mieszkaniowej a rygorystycznymi przepisami prawa budowlanego dotyczącymi usytuowania obiektów. Pokazuje, jak nawet pozornie drobne naruszenia mogą prowadzić do nakazu rozbiórki.

Wiata śmietnikowa do rozbiórki? Sąd wyjaśnia, dlaczego nawet drobne naruszenie przepisów budowlanych może kosztować.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 90/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Olga Białek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 23
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2022 r. nr 1229/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty śmietnikowej wraz z utwierdzeniem terenu z kostki brukowej pod ww. wiatą oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (dalej: Wspólnota, strona skarżąca) jest wskazana w sentencji decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), którym utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocław (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 5 października 2022 r., nr 1986/2022, nakazująca Wspólnocie – jako właścicielowi wiaty śmietnikowej znajdującej się na terenie działki nr [...], AM-[...], obręb P., przy ul. [...] we W., wykonanej niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi – rozbiórkę powyższej wiaty wraz z utwardzeniem terenu z kostki brukowej pod wiatą.
Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Dokonując czynności wyjaśniających, organ I instancji po przeprowadzeniu kontroli ustalił, że na opisanej działce, bezpośrednio przy ogrodzeniu z działką nr [...], AM-[...], obręb P. przy ul. [...] we W., na terenie której znajduje się Przedszkole nr [...] (dalej: przedszkole, uczestnik postępowania), postanowiona jest wiata śmietnikowa z kontenerami przeznaczonymi na odpady komunalne. Wiata jest blaszana, o lekkiej konstrukcji, posiadająca w dolnej części ściany pełne z blachy, a w górnej części ściany ażurowe z siatki metalowej oraz dach z lekkim spadem w kierunku działki z pokryciem z blachy trapezowej. Front wiaty przebiega wzdłuż ogrodzenia z wyżej opisaną działką nr [...] przy ul. [...]. Podczas kolejnych dwóch kontroli ustalono, że wymiary wiaty wynoszą 4,00 m x 4,00 m i 2,20 m wysokości w najwyższym położeniu. Wiata jest usytuowana na podłożu z kostki brukowej, przytwierdzona jest do tego podłoża za pomocą śrub i posiada stolarkę drzwiową z dwóch stron zamykaną na klucz. Wewnątrz wiaty znajdują się przesuwne kontenery do czasowego gromadzenia odpadów stałych z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Obecny podczas trzeciej kontroli prezes zarządu Wspólnoty oświadczył, że ogrodzenie między działkami o numerach [...] i [...] stanowiące własność Wspólnoty, zostało wykonane po przebiegu granicy działki, za wyjątkiem fragmentu na odcinku działki [...], przylegającej do działki nr [...]. Z czynności kontrolnych każdorazowo sporządzono protokoły i dokumentację zdjęciową.
Pismem z dnia 19 września 2022 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowalnych polegających na budowie przedmiotowej wiaty śmietnikowej w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego wypowiedział się Prezes Zarządu Wspólnoty wskazując m.in., że utwardzony plac spełniał warunki przewidziane przepisami prawa w czasie jego wybudowania. Wiata została wybudowana w porozumieniu pomiędzy Wspólnotami Mieszkaniowymi, po interwencji dyrektora sąsiadującego przedszkola. Zwrócił uwagę, że z uwagi na swoje wymiary wiata nie wymagała pozwolenia na budowę ani stosownego zgłoszenia.
Wskazaną na wstępie decyzją PINB nakazał Wspólnocie rozbiórkę wiaty wraz ze znajdującym się pod nią utwardzeniem.
Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności DWINB stwierdził, iż w sprawie nie jest sporne to, że wykonanie kontrolowanej inwestycji nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wskazał, że sporna wiata niewątpliwie jest obiektem małej architektury, który na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 19 ustawy 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej P.b.), pozwolenia i zgłoszenia nie wymaga, jeżeli jest posadowiony na terenie prywatnym. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że nie wyklucza to wszczęcia postępowania w trybie naprawczym, uregulowanym przepisami art. 50-51 P.b., gdyż organy nadzoru budowlanego zobowiązane są zbadać, czy obiekt nie narusza innych przepisów, w tym dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego lub przepisów techniczno-budowlanych. W dalszej kolejności DWINB powołał § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: rozp. MI), który definiuje miejsca na pojemniki do gromadzenia odpadów jako obiekty budowlane i stwierdził, że wiata wypełnia tę definicję. Niemniej w ocenie organu odwoławczego prawidłowo PINB ustalił, że lokalizacja wiaty bezpośrednio przy granicy z działką [...] przy ul. [...], narusza parametry ustalone w § 23 ust. 1 pkt 2 rozp. MI w zakresie wymaganej odległości od granicy z działką sąsiednią. Odległość ta bowiem nie powinna być mniejsza niż 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, 3m od granicy działki budowlanej oraz 10 m od boisk, placów zabaw i miejsc rekreacyjnych. Nie dopatrzył się też organ wyjątku od tych zasad, to jest gdy miejsca stykają się z podobnymi miejscami na sąsiedniej działce i stwierdził, że wiata powinna być oddalona od granicy z działką sąsiadującą w odległości 3 m, gdyż działka [...] jest działką budowlaną. Ustalono bowiem, że oznaczona jest w katastrze miejskim symbolem klasoużytku "Bi", co oznacza "Inne tereny zabudowane". Na działce tej z kolei znajduje się przedszkole. Z tych powodów organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo organ I instancji przyjął, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Wskazując na treść tych przepisów DWINB wskazał, że w niniejszej sprawie doprowadzenie wiaty do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie określonych robót budowlanych nie jest możliwe z powodu konieczności usytuowania jej w innej lokalizacji, co jest równoznaczne z rozbiórką. Organ odwoławczy nie dostrzegł też podstaw do wydania nakazu zaniechanie dalszych robót budowlanych. W rezultacie stwierdził, że zasadnym było orzeczenie o rozbiórce obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 P.b. i przywróceniu stanu pierwotnego. Odnosząc się do utwardzonego placu pod wiatą, DWINB stwierdził, że wraz z wiatą tworzy funkcjonalną całość i jedną inwestycję. Zauważył bowiem, iż z zebranego materiału zdjęciowego wynika, że utwardzenie terenu jest ograniczone powierzchnią obiektu. Mając na względzie treść art. 52 P.b. organ uznał, że adresatem nakazu rozbiórki spornego obiektu jest Wspólnota jako inwestor i jedyny właściciel terenu, na którym obiekt się znajduje. Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przeprowadzenie postępowania naprawczego w okolicznościach niniejszej sprawy jest zgodne z wykładnią art. 50 ust. 1 P. b. zaprezentowaną w uchwale NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16 (publ. ONSAiWSA 2017/1/2). Zaznaczył też, że w sprawie mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązujące, gdyż wzniesienie wiaty wraz z utwardzeniem pod nią jest inwestycją nową.
W skardze wniesionej przez Wspólnotę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzji zarzucono "wybiórcze stosowanie przepisów techniczno-budowlanych oraz tendencyjną ich interpretację, a także szkodliwość społeczną skutków jej wykonania". Strona skarżąca wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazała, że przyjęta przez organy interpretacja § 23 ust 1 pkt 2 rozp. MI jest niezgodna z definicją działki zawartą w § 3 pkt 1a tego rozp. Zdaniem Wspólnoty, w świetle tej definicji część działki [...], znajdująca się poza ogrodzeniem przedszkola, do której (w środku jej długości) przylega wiata śmietnikowa, nie jest działką budowlaną – już jej szerokość, 4,75 m – nie pozwala na realizację obiektów budowlanych. Skarżąca zwróciła też uwagę, że rozp. MI nie uzależnia określenia działki jako budowalnej od jej klasyfikacji w ewidencji gruntów, lecz od rzeczywistej funkcji. Zaznaczyła przy tym, że podjęte zostały już działania zmierzające do zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na oddzieleniu części działki [...], pełniącej funkcję komunikacyjną, od ogrodzonej działki przedszkola. Strona wyjaśniała, że przed wybudowaniem spornej wiaty od 1992 r. plac był utwardzony i były na nim ustawione pojemniki na odpady komunalne dla budynków przy ul. [...] i ul. [...]. Wykonanie zaskarżonej decyzji, w ocenie Wspólnoty, skutkować będzie powrotem do postawienia pojemników na otwartym placu, co wiąże się ze znacznym pogorszeniem warunków higieniczno-sanitarnych. Strona powołała się poza tym na walory estetyczne i poniesione koszty wybudowania wiaty, a także na fakt, że sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
W toku postępowania sądowego strona skarżąca przedłożyła kopie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji określonej jako: zagospodarowanie wnętrza podwórzowego z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego. Wniosek ten nie został przed Sąd uwzględniony. Ponadto przedłożono kolejne dokumenty wystawione przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej na potwierdzenie, że działka [...] nie stanowi działki budowlanej, lecz stanowi część drogi pożarowej do przedszkola.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie może zostać uwzgledniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc jego zgodność z prawem materialnym oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W świetle regulacji zawartej w art. 145 § 1 p.p.s.a., nie kwalifikuje do uchylenia zaskarżonego aktu każde naruszenie prawa procesowego czy też materialnego, lecz tylko takie naruszenie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych ramach kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, które nakazywałoby jej uchylenie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności nakazu rozbiórki wiaty, w której znajdują się pojemniki na odpady komunalne. Jak prawidłowo ustalił organ I instancji, a za nim organ odwoławczy, na gruncie przepisów Prawa budowlanego oraz ukształtowanego na ich tle orzecznictwa sądowego wiatę śmietnikową należało zakwalifikować jako obiekt małej architektury, którego wzniesienie nie wymagało ani pozwolenia na budowę, ani stosownego zgłoszenia. Powyższa kwestia w niniejszej sprawie nie jest sporna. Zgodzić się jednak trzeba z organem odwoławczym, że pomimo braku wymogu jakichkolwiek uzgodnień w zakresie realizacji takiej inwestycji, organy nadzoru budowlanego obowiązane są do nadzoru i przestrzegania przepisów szeroko pojętego prawa budowlanego. Obowiązek przeprowadzenia kontroli i oceny okoliczności faktycznych, które w toku tych kontroli zostały stwierdzone w niniejszej sprawie wynika wyraźnie z art. 81 ust. 1 lit. e), który stanowi, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 P.b., do przepisów techniczno-budowlanych zaliczane są warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, które znalazły swoje unormowanie w rozp. MI, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 P.b. Prawidłowo też organ odwoławczy stwierdził, że w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania w trybie naprawczym, uregulowanym w art. 50-51 P.b. Przepis art. 50 ust. 1 ust. 2 P.b., stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. W orzecznictwie sądowym utrwalony został już pogląd, że powyższa przesłanka do wszczęcia trybu naprawczego uprawnia organy nadzoru budowalnego do stosownej ingerencji właśnie w sytuacjach, gdy wykonane obiekty lub roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę ani ich zgłoszenia (zob. np. wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2041/06 i z dnia z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1884/14 – dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Taka też sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie, gdyż bez wątpienia sporna wiata nie spełnia wymogów narzuconych ww. rozp. MI co do usytuowania miejsca przeznaczonego do składowania odpadów stałych. Rozporządzenie to w § 22 ust. 1 nakłada obowiązek, aby na działkach budowlanych przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Takimi miejscami mogą być m.in. zadaszone osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi (§ 22 ust. 2 pkt 1 rozp. MI). Definicję takiego miejsca z pewnością sporna wiata wypełnia. Niemniej jednak dla oceny legalności wiaty śmietnikowej znaczenie mają nie tylko jej walory fizyczne, lecz również umiejscowienia, które zostało określone w sposób wyraźny w § 23 ust. 1 rozp. MI. Dla porządku powtórzyć zatem należy przetoczone już przez organy obu instancji unormowanie, w świetle którego odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, powinna wynosić co najmniej: 1) 10 m – od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi; 2) 3 m – od granicy działki budowlanej; 3) 10m – od placu zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych, o których mowa w § 40. W niniejszej sprawie kontrolowana wiata śmietnikowa została usytuowana na działce nr [...], będącej własnością Wspólnoty. Zgodnie z danymi mapy ewidencyjnej znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, umiejscowienie wiaty graniczy w sposób wyraźny bezpośrednio z działką nr [...]. Na działce tej z kolei znajduje się budynek przedszkola. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że działka sąsiadująca ma charakter działki budowlanej. W postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji potwierdzone to zostało dodatkowo danymi z księgi wieczystej dla tej nieruchomości gruntowej, z której wynika, że sposób korzystania działki [...] został oznaczony jako "Inne tereny zabudowane". Tak poczynione ustalenia bynajmniej nie stoją w sprzeczności z definicją działki budowlanej sformułowaną w § 3 pkt 1a rozp. MI, na którą powołuje się Wspólnota w skardze. Zgodnie z treścią tej definicji, na potrzeby rozporządzenia jako działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Warunki te w przypadku działki [...] jak najbardziej są spełnione. Jest to bowiem nieruchomość gruntowa odpowiadająca w pełni opisanym wyżej wymogom.
Sąd dostrzega wątpliwości i zastrzeżenia strony skarżącej. W istocie, sporna wiata graniczy z działką uczestnika jedną ścianą, wyłącznie od strony istniejącej tam drogi. Należy jednak zwrócić uwagę, że droga ta została wydzielona w ramach działki [...], na potrzeby drogi dojazdowej do przedszkola. W rzeczywistości korzystają z niej również mieszkańcy okolicznych domów wielorodzinnych, jednakże nie zmienia to faktu, że ta część działki należy nadal do terenu przedszkola, a została wydzielona jedynie fizycznie. Zaakcentowania zaś wymaga, iż rzeczywiste wykorzystanie działki, jej nieformalne udostępnienie przez właściciela (użytkownika) nieruchomości gruntowej, które nie ma potwierdzenia prawnego, nie może decydować o ocenie zgodności z przepisami prawa budowlanego umiejscowienia spornej wiaty śmietnikowej. Z tych samych powodów Sąd nie mógł uwzględnić okoliczności, na które powoływała się Wspólnota w toku postępowania sądowego, że działka, przy której wiata została postawiona, jest drogą pożarową. Zwrócić należy uwagę na treść przedłożonego przez stronę skarżącą pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej, w którym – powołując się na art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2057 ze zm.) – wskazano, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Powołana regulacja prawna stanowiła podstawę obowiązku użytkownika działki budowlanej nr [...] do wydzielenia z tej działki części na drogę pożarową. Jednak fakt wytyczenia takiej drogi na części działki budowlanej nie zmienia prawnie ustalonego charakteru tej działki. Tym bardziej nie może takiego charakteru zmienić faktyczne korzystanie z drogi pożarowej przedszkola przez mieszkańców sąsiadujących wspólnot mieszkaniowych. Wobec tak poczynionych ustaleń prawidłowo organy doszły do wniosku, że sporna wiata śmietnikowa, z uwagi na jej usytuowanie, narusza przepisy techniczno-budowlane. W okolicznościach niniejszej sprawy brak też możliwości zastosowania odstępstw od obowiązku zachowania 3-metrowej odległości, narzuconej przepisem § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia – wiata bowiem nie styka się z podobnym miejscem na sąsiedniej działce (wiatą śmietnikową czy też usytuowanymi w tej samej granicy kontenerami na odpady stałe; § 23 ust 2 rozporządzenia), nie występuje tutaj również przewidziana w § 23 ust. 4 zabudowa jednorodzinna, zagrodowa i rekreacji indywidualnej. Zaznaczyć przy tym należy, że powyższe unormowania obowiązywały już w czasie wybudowania przedmiotowej wiaty. Nie może natomiast mieć wpływu na prawną ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczność niesformalizowanego usytuowania wcześniej w tym samym miejscu wolnostojących kontenerów służących temu samemu celowi.
W konsekwencji zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że w powyższym stanie rzeczy, wobec treści przepisu art. 50 ust. 1 P.b. należało orzec o rozbiórce spornej wiaty śmietnikowej na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., gdyż w ustalonych okolicznościach jest to jedyny sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zgodzić się również należało z organami w kwestii rozbiórki razem z wiatą także utwardzonego pod nią placu. Słusznie bowiem organy oceniły, że plac wraz z osłoną śmietnikową, która została do niego przytwierdzona, stanowią funkcjonalną całość. Wskazuje na to ograniczenie tego utwardzenia wyłącznie powierzchnią całej obudowy, co wyraźnie wynika ze zgromadzonej w aktach administracyjnych dokumentacji zdjęciowej. Trafnie też zostało spostrzeżone, że różnice w materiale, z którego zostało zrobione utwardzenie (inny od frontu wiaty, inny pod pozostałą jej częścią) wskazuje, że całość, to jest zarówno wiata śmietnikowa i utwardzenie, stanowiły jedną inwestycję. Taką samą prawną oceną, jakiej dokonały organy nadzoru budowlanego, należało zatem objąć całą inwestycję.
Reasumując, podnoszone w skardze zarzuty należało ocenić jako chybione. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego aktu. Organy obu instancji prawidłowo bowiem dokonały ustaleń faktycznych, a następnie na ich podstawie oceny prawnej legalności przedmiotowej wiaty śmietnikowej.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI