II SA/Wr 90/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-01-17
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanazmiana sposobu użytkowaniapozwolenie na użytkowaniepostępowanie administracyjnestrona postępowaniaodwołanieuchylenie decyzjiWSA

WSA uchylił postanowienie o niedopuszczalności odwołania oraz decyzję PINB, uznając, że sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania kotłowni powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, a nie art. 59.

Sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania piwnicy na kotłownię. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie, a następnie Wojewódzki Inspektor stwierdził niedopuszczalność odwołania J.O., uznając ją za stronę postronną. WSA uchylił postanowienie WINB i decyzję PINB, wskazując na naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, który pominął art. 71 Prawa budowlanego i nieprawidłowo określił krąg stron postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J.O. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. dotyczącej pozwolenia na użytkowanie kotłowni. Sprawa wywodziła się z samowolnej zmiany sposobu użytkowania piwnicy na kotłownię przez S.S. PINB wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, uznając, że obowiązki nałożone w trybie art. 51 Prawa budowlanego zostały wypełnione. J.O. wniosła odwołanie, zarzucając pominięcie jej jako strony, mimo że postępowanie zostało wszczęte z jej wniosku. WINB stwierdził niedopuszczalność odwołania, powołując się na art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron postępowania o pozwolenie na użytkowanie wyłącznie do inwestora. WSA uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz decyzję PINB. Sąd uznał, że sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, a nie art. 59. Pominiecie przez PINB przepisu art. 71 Prawa budowlanego i niezastosowanie właściwej procedury stanowiło naruszenie prawa. Ponadto, WSA stwierdził, że art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego nie ogranicza kręgu stron postępowania w taki sposób, jak czyni to art. 59 ust. 7, co oznacza, że J.O. mogła być stroną w tym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji pominął przepis art. 71 Prawa budowlanego, który reguluje tryb postępowania w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, stosując zamiast tego art. 59, który dotyczy innych stanów faktycznych. Tryb z art. 71 ust. 3 jest odrębnym, szczególnym trybem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymaga pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku zmiany sposobu użytkowania bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50, 51 i 57 ust. 7. Sąd uznał, że ten przepis powinien być podstawą rozpatrzenia sprawy, a nie art. 59.

Pomocnicze

u.p.b. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zastosowany przez organ pierwszej instancji, ale uznany za nieprawidłowy w kontekście samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

u.p.b. art. 55 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Użyty przez WINB do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Użyty przez WINB do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; użyty przez WSA do kontroli legalności decyzji.

u.p.b. art. 59 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Sąd uznał, że ten przepis nie ma zastosowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

p.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § pkt. 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i decyzji.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego. Art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego nie ogranicza kręgu stron postępowania w taki sposób, jak art. 59 ust. 7. J.O. mogła być stroną w postępowaniu, a jej odwołanie nie było niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WINB oparta na art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, ograniczająca krąg stron do inwestora. Argumentacja organów, że J.O. nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, lecz rozstrzyga o legalności decyzji. Niewątpliwie jest, że spór w niniejszej sprawie dotyczy dokonanej przez S.S. samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię. Jeżeli tak, to fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie miał przepis art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Regulacja prawna zawarta w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego... jest odrębnym, szczególnym trybem od zastosowanego przez organ pierwszej instancji przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Anna Siedlecka

przewodniczący

Julia Szczygielska

sprawozdawca

Andrzej Cisek

członek

Zygmunt Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71 Prawa budowlanego) oraz określenia kręgu stron w takich postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych, a także jak ważne jest ustalenie kręgu stron postępowania, co może mieć decydujący wpływ na wynik sprawy dla osób zainteresowanych.

Samowolna kotłownia i pominięta sąsiadka: jak błąd proceduralny uchylił decyzję inspektora.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 90/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Anna Siedlecka /przewodniczący/
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 59 ust. 1w związku z art. 55 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J.O. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w D. z dnia [...] nr [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. udzielił S. S. na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( zwanej dalej k.p.a.) pozwolenia na użytkowanie kotłowni w budynku nr [...] przy ulicy M.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] wpłynął wniosek S. S. o wydanie pozwolenia na użytkowanie kotłowni w piwnicy budynku położonego przy ul. M. [...] w N., powstałej na skutek samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię, który zainicjował postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą nałożył na S.S. obowiązek wykonania odpowiednich czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Powyższe obowiązki zostały przez zobowiązanego wypełnione. Dostarczył on opinię kominiarską nr [...], w której mistrz kominiarski stwierdził, że przewody spalinowe i wentylacyjne działają prawidłowo oraz oświadczenie projektanta o wykonaniu robót zgodnie z zaleceniami i dokumentacją projektową. Projektant oświadczył, że dokonał odbioru powykonawczego stwierdzając, że roboty instalacyjne i budowlane zostały wykonane prawidłowo. Wykonane zostały także próby na ciśnienie, zaś projektant stwierdził, iż instalacja jest sprawna i nadaje się do eksploatacji.
W związku z dostarczeniem przez S. S. dokumentów określonych w decyzji [...] oraz zawiadomieniem organu o wykonaniu robót, których obowiązek wynikał z powołanej decyzji, stwierdzono wypełnienie przez zobowiązanego nałożonych obowiązków, a co za tym idzie doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. podkreślił także, że nie ma podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane z uwagi na fakt zakończenia robót. Tym samym zakończone zostało postępowanie w trybie samowoli budowlanej.
Od powyższej decyzji odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wniosła za pośrednictwem pełnomocnika J.O. W odwołaniu podniesiono, iż Powiatowy Inspektor nie powiadomił tak pełnomocnika, jak i J. O. o zakończeniu sprawy samowoli budowlanej dotyczącej kotłowni, mimo że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek właśnie J. O. Podniesiono zatem zarzut, iż odwołująca się została pominięta jako strona w prowadzonym postępowaniu.
Ponadto zarzucono organowi pierwszej instancji, iż ten dopuścił się celowego zaniedbania sprawy, ponieważ wydając pozwolenie na użytkowanie kotłowni oparł się na opinii kominiarskiej p. K., którą następnie sam wydający opinię podważa.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. Jak stanowi art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W świetle tego przepisu odwołujący się nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie. Dlatego też zgodnie z art.127 & 1 k.p.a. – odwołującemu się nie służy odwołanie od decyzji przez niego zaskarżonej.
Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania . Rozstrzygniecie takie jest uzasadnione wniesieniem odwołania przez osobę trzecia w niniejszej sprawie.
Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła J.O., zarzucając, iż podjęte postanowienie jest dla niej krzywdzące, gdyż została pozbawiona możliwości swobodnego korzystania ze wspólnego komina. Ponadto skarżąca powtórnie podniosła kwestię pominięcia jej jako strony w sprawie samowoli budowlanej, która to zaś postępowanie wszczęte zostało z jej inicjatywy. Wydane postanowienie spowodowało, iż została pozbawiona możliwości obrony.
Skarżąca zarzuciła, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o opinię kominiarską niezgodną ze stanem faktycznym. Nadto w ocenie J. O. na skutek wykonania kotłowni przez S. S. skarżąca będzie zobowiązana do zamontowania drzwiczek wyciorowych u siebie w lokalu, na co nie wyraża zgody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż w jego ocenie skarżąca nie jest stroną w sprawie pozwolenia na użytkowanie i z tej to przyczyny organ nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone
postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwiając Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów, doszedł do następujących ustaleń i wniosków:
Niewątpliwe jest, że spór w niniejszej sprawie dotyczy dokonanej przez S.S. samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku nr [...] przy ul. M. w N.
J. O. podnosi tak w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu, że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało na jej wniosek. Organ odwoławczy nie zaprzecza temu stwierdzeniu.
Organ pierwszej instancji w opisanej wyżej decyzji z dnia [...], Nr [...] przyznaje, że przed tymże organem toczyło się postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku położonym przy ul. M. [...] w N.
Jeżeli tak, to fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie miał przepis art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 ze zm.), zwaną dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tej decyzji.
Zasadą jest zgodnie z przepisem art.71 ust.1 Prawa budowlanego, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.
W razie zaś zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio /art.71 ust.3/.
W świetle powyższej regulacji, przyjąć należy, że wymienienie w art.71 ust.3 konkretnych przepisów Prawa budowlanego, które mają odpowiednie zastosowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia , oznacza, że tylko te przepisy winny być stosowane przy tzw. legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Lektura akt sprawy wskazuje, że S. S. dopuścił się samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku nr [...] przy ul. M. w N.
Oznacza to, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części obiektu bez pozwolenia, o którym mowa w ust.1 art.71 Prawa budowlanego, czyli bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
Jeżeli tak, to niniejsza sprawa winna była być rozpatrywana przez organ pierwszej instancji w oparciu o przepis art.71 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skoro organ pierwszej instancji pominął cyt. wyżej przepis art.71 Prawa budowlanego, a tym samym nie zastosował określonej procedury /trybu/ , obowiązującej przy samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, to nie może ostać się w obrocie prawnym decyzja organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...], Nr [...] wydana w oparciu o przepis art.59 ust.1 Prawa budowlanego.
Wskazać przy tym należy, że regulacja prawna zawarta w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, zamieszczona w rozdziale 6 tego Prawa, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" jest odrębnym, szczególnym trybem od zastosowanego przez organ pierwszej instancji przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, odnoszącego się do innych stanów faktycznych, a o których mowa w rozdziale 5 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych".
Konsekwencją powyższego jest uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...], Nr [...].
Podzielić należy stwierdzenie organu odwoławczego, że zgodnie z art.59 ust.7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.
Jednakże postępowanie w niniejszej / rozpatrywanej/ sprawie, jak to już Sąd wyżej zauważył dotyczyło samowolnej zmiany sposobu użytkowania, uregulowanej omawianym przepisem art.71 ust.3 Prawa budowlanego. W przepisie tym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, ustawodawca nie wprowadził ograniczenia co do stron tegoż postępowania, gdy nadto powoływany przez organ odwoławczy przepis art.59 ust.7 Prawa budowlanego nie został przez ustawodawcę wymieniony w przepisie art.71 ust.3 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny
opierając się na przepisie art.145 & 1 pkt.1 lit.a i c w związku z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI