II SA/WR 895/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że postępowanie dowodowe w sprawie robót budowlanych przy sąsiednim budynku nie zostało przeprowadzone w sposób kompletny i wyczerpujący.
Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Przedsiębiorstwa "Poczta Polska" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych na sąsiedniej działce. Skarżący zarzucał, że roboty te (m.in. wykopy, budowa tarasu i schodów) negatywnie wpływają na budynek Poczty. Sąd uznał, że organy nadzoru nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności zakresu i legalności budowy tarasu i schodów, co doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych na sąsiedniej działce. Skarżący zarzucał, że roboty prowadzone przez właścicieli sąsiedniego budynku, w tym wykopy, budowa tarasu i schodów, a także utwardzenie terenu, negatywnie wpływają na substancję budynku Poczty, powodując jego podtapianie i osłabienie fundamentów. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, twierdząc, że roboty były wykonane na podstawie zgłoszeń i pozwoleń. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie budowy tarasu i schodów, które mogły stanowić samowolę budowlaną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, nakazując uzupełnienie postępowania dowodowego w celu właściwej kwalifikacji wykonanych robót.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności zakresu i legalności budowy tarasu i schodów, co doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany przez organy był niewystarczający do jednoznacznego określenia zakresu i rodzaju wykonanych robót, zwłaszcza budowy tarasu i schodów, co uniemożliwiło właściwą kwalifikację prawną i mogło prowadzić do akceptacji samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 97 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 48
Prawo budowlane art. 51 § 1
Prawo budowlane art. 3 § 3
Prawo budowlane art. 3 § 7
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 5 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności zakresu i legalności budowy tarasu i schodów. Zebrany materiał dowodowy był niewystarczający do jednoznacznego określenia zakresu i rodzaju wykonanych robót. Niewłaściwa kwalifikacja prawna wykonanych robót.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów nadzoru budowlanego o wykonaniu robót na podstawie zgłoszeń i pozwoleń, które nie uwzględniały negatywnego wpływu na budynek skarżącego. Stwierdzenie, że roboty remontowe nie wymagały pozwolenia na budowę, nawet jeśli wykraczały poza pierwotne zgłoszenie.
Godne uwagi sformułowania
nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności przedwczesne umorzenie postępowania nie do końca został wypełniony wymóg zgromadzenia w sposób kompletny materiału dowodowego nie oznacza to jednak, iż w przypadku gdy inwestor zamiast wystąpić o wydanie wymaganego prawem pozwolenie na budowę dokonuje jedynie zgłoszenia, czyniąc to niejako w złej wierze, a organ nie zgłasza sprzeciwu, czy też gdy inwestor przy okazji sygnalizowanego remontu rozszerzył zakres robót budowlanych o te które nie były objęte zgłoszeniem, a wymagały pozwolenia na budowę, zaistniały stan rzeczy ma być zaakceptowany przez porządek prawny.
Skład orzekający
Marian Ekiert
przewodniczący-sprawozdawca
Stanisław Śliwa
członek
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszeń, pozwoleń na budowę, samowoli budowlanej oraz zakresu robót remontowych, a także obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy tarasu i schodów w kontekście remontu sąsiedniego budynku oraz wpływu tych robót na nieruchomość skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe w sprawach budowlanych i jak organy administracji mogą popełniać błędy, prowadząc do uchylenia ich decyzji. Pokazuje też konflikt sąsiedzki związany z robotami budowlanymi.
“Czy remont sąsiada może zagrażać Twojemu budynkowi? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny badać takie sprawy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 134/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk
Marian Ekiert /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 97
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" Rejonowego Urzędu Pocztowego [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" Rejonowego Urzędu Pocztowego [...] kwotę 255 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" - Rejonowego Urzędu Poczty [...] działając na podstawie art. 105 § 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2002 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych na dz.nr 744 położonej w B.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ w oparciu o wyniki przeprowadzonej w terenie rozprawy administracyjnej w dniu 8.05.2002 r. ustalił, że na opisanej wyżej działce istnieje budynek mieszkalno - usługowy usytuowany bezpośrednio przy ul. M. Jest to budynek murowany o dwóch kondygnacjach, częściowo podpiwniczony. Parter budynku użytkowany jest jako obiekt usługowo - handlowy, piętro zaś służy celom mieszkalnym. Budynek posiada dach o konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty blachą. Budynek ten został wyremontowany w r. 2000 na podstawie dokonanego przez inwestora zgłoszenia, przyjętego bez sprzeciwu ze strony Starosty Powiatowego [...] { nr [...] z dnia 13.03.2000 r. }. Z oświadczenia A. C., posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, nadzorującego wykonane roboty remontowe wynika, że zostały one wykonane zgodnie ze zgłoszeniem oraz obowiązującymi warunkami technicznymi, zasadami wiedzy technicznej i normami budowlanymi. Inwestorzy dokonali również remontu elewacji przedmiotowej kamienicy na podstawie pozwolenia na remont udzielonego przez Starostę decyzją z dnia [...].11.2001 r. nr [...]. Stwierdzono także, że dz.nr 744 została zagospodarowana zgodnie z okazanym przez inwestora zgłoszeniem nr [...] z dnia 12.10.2001 r. o przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych, przyjętym bez sprzeciwu w Starostwie Powiatowym [...] w dniu 22.10.2001 r.
W świetle powyższych ustaleń organ przyjął, że roboty budowlane na przedmiotowej działce, stanowiącej własność D. i A. M. wykonane zostały na podstawie wymaganych ustawą z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane prawomocnych pozwoleń i zgłoszeń oraz pod nadzorem osób uprawnionych, w związku z czym prowadzone w tym przedmiocie postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 kpa.
Decyzję tę zaskarżyło odwołaniem skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Przedsiębiorstwo Państwowe Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" Rejonowy Urząd Pocztowy [...] wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o nakazanie D. i A. M. doprowadzenia robót budowlanych na dz.nr 774 do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem odwołującego się Przedsiębiorstwa organ I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Zgodnie bowiem z wnioskiem przedmiotem postępowania było pisemne zgłoszenie z dnia 27.06.2001 r. przedstawione organowi, z treści którego wynikało, że A. M. w ramach robót remontowo - rozbiórkowych wykonał wykop na głębokości około 1,5 m., nie zasypując go i pozostawiając odsłoniętą ławę i ścianę fundamentową budynku Poczty, a intensywne opady deszczu spowodowały powstanie zastoiny wodnej, podtopienie podpiwniczonej części budynku i zawilgocenie ścian budynku. W wyniku tych robót nastąpiły trwałe zmiany w sąsiedztwie budynku Poczty. Poziom terenu z tyłu budynku został obniżony w stosunku do poziomu pierwotnego o około 1,5 m., co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla budynku Urzędu Poczty, z uwagi na zmianę warunków nośności fundamentu kamiennego budynku oraz zatrzymywanie się wody na obniżonym terenie, powodujące podtapianie budynku. Powyższy stan rzeczy, uniemożliwia odwołującemu się wykonanie robót budowlanych w pełnym zakresie na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego " Odgrzybianie oraz zabezpieczenie przed zawilgoceniem budynku " oraz udzielonego pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia 15.09.2000 r. Dodać należy, że odsłonięcia ściany fundamentowej budynku należącego do odwołującego się A. M. wykonał w czerwcu 2001 r., a zgłoszenia robót dokonał w październiku tegoż roku, traktując odkopanie budynku Poczty jako istniejące, chociaż w mapach nie ma żadnej skarpy w tym miejscu. Znamiennym jest, że organ przez okres 1 roku nie rozpoznał sprawy i nie spowodował wstrzymania prowadzonych robót. Stąd też zasadny jest wniosek o przywrócenie pierwotnego poziomu terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Poza tym wykonując remont budynku na podstawie zgłoszenia z dnia 13.03.2000 r. dobudował do zewnętrznej wspólnej ściany dodatkową ścianę o grubości 20 cm., co nie było objęte zgłoszeniem. Ściana ta jako samowolnie wybudowana powinna być poddana nakazowi rozbiórki. Organ także nie odniósł się do faktu, iż wykonany remont elewacji budynku swym zakresem odbiega od zatwierdzonego projektu i udzielonego pozwolenia na budowę z dnia 4.11.2001 r. Zatwierdzony projekt budowlany obejmował remont elewacji frontowej budynku. Inwestor natomiast poza robotami objętymi pozwoleniem wykonał również w szerokim zakresie remont elewacji od strony zaplecza nie ujęty w pozwoleniu, a mający istotny wpływ na sąsiedni budynek Poczty. Dobudowany został taras oraz zewnętrzne schody prowadzące bezpośrednio na pierwsze piętro budynku. Organ całkowicie pominął rozpoznanie zakresu wykonanych prac w odniesieniu do zakresu ujętego w pozwoleniu i wpływu tych prac na budynek odwołującego się. Poza tym organ w całej rozciągłości pominął ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej warunków na terenie objętym konturem A 5 U. M. N w obrębie którego znajduje się nieruchomość A. M., nakazujące uprzednie wykonanie ekspertyzy geologicznej dotyczącej stabilności gruntu, z uwagi na zagrożenie terenu usuwiskami. Niezależnie od tego podkreślić należy, że odwołujący się doręczył organowi przy piśmie z dnia 29.07.2002 r. orzeczenie techniczne rzeczoznawcy z zakresu konstrukcji budowlanych inż. M. B. z Centrum Usług Techniczno - Organizacyjnych Budownictwa [...] - Zespół Rzeczoznawców Budowlanych "[...]" Odział [...], określające wpływ prowadzonych robót remontowo - budowlanych na sąsiedniej parceli na stan techniczny budynku Poczty, domagając się wydania nakazu dotyczącego wykonania przez inwestora wskazanych przez rzeczoznawcę zaleceń. Organ nie odniósł się do tego wniosku. Uwadze organu umknęła także okoliczność, iż A. M. ułożył rurociąg wodociągowy, kable elektryczne i wykonał niwelację terenu na całym obszarze działki, nie dysponując pozwoleniem na budowę. Reasumując odwołujący się wywodzi, iż organ nie rozpoznał podniesionych w sprawie merytorycznych zarzutów, ograniczając się do formalnego sprawdzenia dysponowania przez inwestora zgłoszeniem i pozwoleniem na budowę. Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...].12.2002 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z oświadczenia osoby wykonującej prace projektowe wynika, że odkopanie fundamentów budynku należącego do D. i A. M. miało na celu dokonanie oceny izolacji. Do dokonania prac I -go etapu przystąpiono po dokonaniu w dniu 13.03.2000 r. zgłoszenia do Starosty [...] o zamiarze wykonania robót remontowych. Wmurowanie zaś w ramach prac remontowych realizowanych przy budynku dodatkowo ścianki o grubości 12 cm. { wraz z izolacją i tynkiem około 20 cm. }, stanowiącej element izolacji ciężkiej, oddzielającej zagrzybioną ścianę wspólną budynku Poczty i budynku należącego do D. i A. M. mieści się w zakresie robót objętych zgłoszeniem z dnia 13.03.2000 r. , które obejmowało prace izolacyjne w nim sygnalizowane , a to " wymiana izolacji i podkładów podposadzkowych " . Decyzja z dnia [...].12.2001 r. nr [...] stanowiąca o pozwoleniu na remont elewacji obejmowała tylko wykonanie remontu elewacji frontowej budynku nr [...] przy ul. M. w B. Natomiast remont elewacji wschodniej wykonany był w oparciu o zgłoszenie z dnia 13.03.2000 r. , które obejmowało " uzupełnienie i odnowę tynków zewnętrznych tylnej ściany wschodniej " . Wykonanie prac przy urządzeniach budowlanych { istniejące studnie } nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Połączenie istniejących studni oraz zainstalowanie urządzenia { pompy } i podłączenie do istniejącej instalacji w budynku nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane. Prace związane z zagospodarowaniem działki poprzez wykonanie elementów małej architektury zostały zrealizowane na podstawie zgłoszenia z dnia 22.10.2001 r. { znak sprawy [...] }. W ocenie organu specyfika prac remontowych stanowi o tym, że nie wszystkie z nich przewidzieć można w założonym planie. Konieczność wykonania niektórych prac dodatkowych, mających wpływ na estetykę i właściwe użytkowanie obiektu, pojawia się na etapie prowadzonych prac remontowych. W tej sytuacji poszerzenie prac remontowych o prace związane z remontem płyty balkonowej i schodów zewnętrznych, wykonywanych pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane nie stanowi odstępstwa od zgłoszenia z dnia 13.03.2000 r. Ponadto należy zauważyć, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenu A5U MN, nakazujące poprzedzenie prac budowlanych ekspertyzami geologicznymi, odnoszą się do budynków nowo wznoszonych łub przebudowywanych, a nie remontowanych. Przedłożone przez odwołującego się orzeczenie techniczne znajdujące się w aktach nr sprawy [...], nie może stanowić podstawy do nałożenia obowiązku na właściciela sąsiedniego obiektu. Z oświadczenia osoby dokonującej odkrywki ściany fundamentowej budynku odwołującego się wynika, że częściowe odkrycie tej ściany w wyniku wykonanego remontu budynku należącego do D. i A. M. nie naruszyło obowiązującej w tym zakresie Polskiej Normy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie organu w okolicznościach sprawy zachodzą warunki do umorzenia postępowania, a tym samym decyzja organu I instancji prawa nie narusza.
Decyzję tę zaskarżyło skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Państwowe Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej "Poczta Polska" - Rejonowy Urząd Poczty [...] wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.
Uzasadniając skargę skarżący wywodzi, iż rozpoznające sprawę organy nie odniosły się do podniesionych w toku postępowania administracyjnego zarzutów i nie uwzględniły szkodliwego wpływu prowadzonych robót na istniejący budynek Poczty, które w efekcie zagrażają jego substancji. W szczególności prowadzone przez inwestorów roboty ziemne powodują podmakania tego budynku oraz zmianę nośności fundamentu kamiennego. Trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu jakoby nie można było przewidzieć w planie prac remontowych robót wykonywanych na zapleczu budynku, które miały istotny wpływ na zachowanie we właściwym stanie substancji budynku należącego do skarżącego. Wszak nie do przyjęcia jest, iż przystępując do remontu nie można było przewidzieć takich robót jak odkopanie fundamentu na głębokość około 150 cm. , budowy na piętrze tarasu i schodów prowadzących na ten taras. Nie jest zupełnie miarodajnym stwierdzenie osoby, która dokonała odkrywki ściany fundamentowej budynku odwołującego się, iż odkrycie to nie naruszyło Polskiej Normy. O podjętych robotach Rejonowy Urząd Pocztowy powiadomił organ I instancji w dniu 27.06.2001 r. i otrzymał odpowiedź, że zostanie przeprowadzona kontrola tych robót, która przez przeszło rok nie została przeprowadzona. Prowadzone roboty remontowe doprowadziły do trwałych zmian w sąsiedztwie budynku Poczty. Inwestorzy dokonali podcięcia skarpy na swojej nieruchomości i pozostawili to bez zabezpieczenia. W poziomie podwórka wyłożyli kostkę brukową, pozostawiając odkrytą ścianę fundamentową budynku poczty, a formując skarpę utworzyli budowlę ziemną. Samowolnie wykonany wykop przy ścianie zewnętrznej budynku Poczty na całej długości zmienił warunki posadowienia fundamentu ściany wynikające z jego zagłębienia w gruncie. Nastąpiła zmiana nośności podłoża gruntowego w poziomie posadowienia. Wszystkie te okoliczności, eksponowane przez skarżącego w zarzutach zawartych w odwołaniu zostały pominięte przez organ II instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Znamiennym jest, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał orzeczenie techniczne o stanie konstrukcji budynku Urzędu Pocztowego w B., w którym stwierdzono, że roboty remontowo - budowlane sąsiedniego budynku prowadzone były z dużym uszczerbkiem dla budynku Urzędu Pocztowego. Zakres prac remontowych kolidował i naruszał uzgodnione projektem budowlanym rozwiązania sukcesywnie realizowane przez Urząd Pocztowy. Odsłonięcie ściany budynku pocztowego od strony północno - wschodniej przez wykonanie wykopu spowodowało gromadzenie się w nim wody opadowej. Doprowadziło to do ponownego zawilgocenia wcześniej osuszonych ścian. W sposób ewidentny narusza to art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wykonany wykop, po założeniu kostki brukowej stał się nowym poziomem terenu przylegającego do ściany budynku Poczty i zmienił warunki nośności fundamentu kamiennego tegoż budynku. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie dla przedmiotowego budynku. Podniesienie poziomu terenu działki przez nawiezienie warstwy ziemi o grubości około 30 cm. narusza warunki ośrodka gruntowego i odprowadzenia powierzchniowej wody opadowej z terenu. W sytuacji gdy mamy do czynienia z terenem zagrożonym usuwiskami ma to znaczenie i winno być poparte stosownym opracowaniem geologicznym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania.
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność robót budowlanych wykonanych przy remoncie budynku mieszkalno - usługowego posadowionego na dz.nr 774 położonej w B. przy ul. M. w bezpośrednim sąsiedztwie budynku należącego do skarżącego Przedsiębiorstwa, obejmujących wedle twierdzeń skarżącego roboty ziemne związane z odkopaniem fundamentów i pozostawieniem nie zasypanego otworu, budowę tarasu i schodów prowadzących na taras, wyłożenie podłoża działki kostką brukową związane z podniesieniem jej poziomu, usypanie skarpy i wreszcie wykonanie samowolnie przyłącza wodociągowego.
Zgodnie ze stanowiskiem organu w zasadzie wszystkie te roboty objęte były zgłoszeniem z dnia 10.03.2000 r. { m.innymi uzupełnienie i odnowa tynków zewnętrznych tylnej ściany wschodniej, wymiana izolacji i podkładów podposadzkowych } i zgłoszeniem z dnia 12.10.2001 r. { wykonanie w miejsce utwardzonego żwirem i gruzem placu nawierzchni wyłożonej kostką brukową, wykonanie schodów terenowych }, zaakceptowanym przez właściwy organ bez sprzeciwu oraz pozwoleniem na remont elewacji kamienicy - decyzja Starosty [...] z dnia [...].12.2001 r. nr [...].
Spór zatem odnosi się do tego czy wymienione roboty wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i bez szkody dla skarżącego, a ponadto czy wszystkie one poprzedzone były zgłoszeniem i pozwoleniem na budowę i czy w związku z ich wykonaniem nie przekroczono granic zakreślonych w zgłoszeniach i we wzmiankowanym pozwoleniu na budowę. Otóż odnosząc się do tych kwestii na wstępie wypadnie zauważyć, iż dokonanie przez inwestora zgłoszenia i ich akceptacja przez organ sankcjonuje niejako zakres tych robót, a brak sprzeciwu nie może w zasadzie niekorzystnie oddziaływać na sytuację prawną strony i stanowi formę rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, albowiem kończy tego typu postępowanie prowadzone praktycznie z udziałem jednej tylko strony w danej instancji. Nie oznacza to jednak, iż w przypadku gdy inwestor zamiast wystąpić o wydanie wymaganego prawem pozwolenie na budowę dokonuje jedynie zgłoszenia, czyniąc to niejako w złej wierze, a organ nie zgłasza sprzeciwu, czy też gdy inwestor przy okazji sygnalizowanego remontu rozszerzył zakres robót budowlanych o te które nie były objęte zgłoszeniem, a wymagały pozwolenia na budowę, zaistniały stan rzeczy ma być zaakceptowany przez porządek prawny.
Jeżeli zaś tak to rozstrzygnięcie sprawy wymaga w pierwszej kolejności zgromadzenia w sposób kompletny materiału dowodowego, w oparciu o który w sposób jednoznaczny da się określić zakres i rodzaj tych robót i przyporządkować je do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
W okolicznościach badanej sprawy wymóg ten nie do końca został wypełniony. Rzecz głównie idzie o budowę tarasu i schodów prowadzących do budynku. W ramach powołanych wyżej zgłoszeń roboty te nie były sygnalizowane. Zebrany zaś w sprawie materiał nie daje odpowiedzi na pytanie czy mamy w tym przypadku w istocie do czynienia z budową nowych części istniejącego już obiektu jak twierdzi skarżący, czy też jedynie z remontem istniejących już schodów i tarasu jak przyjmuje organ, nie dokumentując jednakże powyższego stosownymi dowodami. Ma to nader istotne znaczenie dla wyniku sprawy, albowiem w pierwszym przypadku byłaby to zwłaszcza przy uwzględnieniu rzeczywistego zamiaru inwestora samowola budowlana obramowana sankcjami przewidzianymi w art. 48 Prawa budowlanego, w drugim zaś zakres wykonanych robót określałby dopiero możliwość zastosowania prawem przewidzianych rygorów. Nie mniej jednak ustalenie przy pomocy wszystkich dostępnych środków dowodowych zakresu i rodzaju wykonanych w tej części obiektu robót i porównanie ich z robotami ujętymi w zgłoszeniu pozwoli dopiero na właściwą ich kwalifikację prawną z pełną tego konsekwencją. Słusznie zatem podnosi skarżący, iż stanowisko organu w tym przedmiocie jest zbyt dowolne i liberalne. Aprobowanie bowiem przez organ nadzoru budowlanego jako zgodnych z prawem określonych robót budowlanych nie objętych pozwoleniem na budowę czy zgłoszeniem tylko dlatego, iż konieczność ich wykonania wyłoniła się rzekomo w trakcie realizacji remontu stwarzałoby dla inwestora szczególną i nie przewidzianą prawem sferę uznaniową.
Określone wątpliwości budzi także obojętność organu co do ujawnionych w zgłoszeniu zamiarów inwestycyjnych D. i A. M. dotyczących wyłożenia placu kostką brukową. Dość powszechnie bowiem przyjmuje się w orzecznictwie, iż utwardzenie terenu betonem { kostką brukową } wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę { vide : nie publikowane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.03.1998 r. sygn.akt II SA/Wr 895/97, z dnia 3.03.1998 r. sygn.akt II SA/Wr 1269/97, z dnia 14.11.2001 sygn.akt SA/Rz 549/2000 i z dnia 20.02.2001 r. sygn.akt IV SA 10/99 }. W tym jednakże przypadku nie można byłoby przypisać inwestorom dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, a co najwyżej sięgnąć do regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego.
Wbrew natomiast stanowisku skarżącego niwelacja terenu czy też jego podwyższenie { roboty ziemne } nie mieści się w ustawowym pojęciu robót budowlanych i nie podlega rygorom Prawa budowlanego, a ich legalność rozważać można na płaszczyźnie przepisów Prawa wodnego { tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.11.2003 r. sygn.akt. IV SA 113/02}.
Powstałe zaś w tej sytuacji w związku z prowadzeniem robót innego rodzaju zagrożenia czy nawet szkody noszą znamiona deliktu cywilnego i podlegają reżimowi Prawa cywilnego. Brak właściwie i w sposób wyczerpujący przeprowadzenia postępowania dowodowego nie pozwala także na zajęcie jednoznacznego stanowiska co do utworzenia przez inwestorów nasypu ziemnego. Rzecz w tym czy istotnie taki nasyp został utworzony i czy wypełnia on cechy budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Podobnie jak w odniesieniu do tarasu i schodów prowadzących na piętro budynku okoliczność ta wymaga dokonania ustaleń przy pomocy właściwych środków dowodowych, nie wyłączając dowodu z oględzin przedmiotowego obiektu i podjęcia w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. Wątpliwości także budzi wykonanie przez inwestora przyłącza wodociągowego prowadzącego od jednej do drugiej studni, które to roboty nie były objęte zgłoszeniem. Wszystko zdaje się wskazywać, iż pełni on funkcję urządzenia budowlanego umożliwiającego korzystanie z obiektu budowlanego, co wcale nie musi oznaczać wbrew stanowisku organu, iż jego montaż nie mieścił się pojęciu robót budowlanych [ art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego } i że na jego budowę nie było wymagane pozwolenie na budowę czy zgłoszenie. Nie mniej jednak także i ta okoliczność wymaga dokonania stosownych ustaleń oraz odniesienia się do nich przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa i to w uzasadnieniu mającego być wydanego rozstrzygnięcia winno być uwzględnione, na co zasadnie zwraca uwagę skarżący.
Inaczej rzecz się ma w związku z wykonaniem przez inwestorów elewacji ściany wschodniej budynku, która mieści się w zakresie robót objętych zgłoszeniem w pod pojęciem "uzupełnienia i odnowy tynku " i co na rozprawie w dniu 10.12.2004 r. przyznał pełnomocnik skarżącego.
Skoro zatem postępowania wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób naruszający postanowienia art. 7 i 77 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i właściwą kwalifikację wykonanych robót z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, to zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jako przedwczesne muszą zostać wyłączone z obrotu prawnego, a całe dotychczas przeprowadzone postępowanie administracyjne trudno kwalifikować w tej sytuacji jako bezprzedmiotowe.
W dalszym zatem postępowaniu organ zobowiązany będzie do uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym wyżej kierunku, co pozwoli na zgodne z prawem rozstrzygnięcie sprawy.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ] zwanej dalej w skrócie p.s.a. zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] należało orzec jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI