II SA/Wr 885/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprzeciw strony skarżącej od decyzji Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Z. odmawiającą sprostowania aktu urodzenia skarżącej oraz dołączenia do niego wzmianki o zmianie płci. Skarżąca, obywatelka amerykańska, wniosła o sprostowanie polskiego aktu urodzenia, aby odzwierciedlić zmianę płci z "mężczyzna" na "kobieta", powołując się na nowy amerykański akt urodzenia. Kierownik USC odmówił, uznając, że zagraniczny dokument stwierdza zdarzenie późniejsze i nie jest podstawą sprostowania, a dołączenie wzmianki byłoby sprzeczne z porządkiem prawnym RP. Wojewoda uchylił tę decyzję, błędnie interpretując zastosowane przez Kierownika USC przepisy jako dotyczące uznawania orzeczeń organów obcych, co powinno skutkować jedynie pisemnym zawiadomieniem, a nie decyzją administracyjną. WSA uznał sprzeciw za zasadny, stwierdzając, że Wojewoda nie miał podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Sąd wyjaśnił, że dołączenie wzmianki o zmianie płci na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego podlega przepisom art. 24 ust. 2 pkt 5 i art. 108 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, a odmowa dokonania takiej czynności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 2 ust. 6 P.a.s.c.). Przepisy dotyczące uznawania orzeczeń organów obcych (art. 108 ust. 4 P.a.s.c. w zw. z art. 1146 k.p.c.) nie miały zastosowania w tej sprawie, ponieważ zagraniczny dokument stanu cywilnego nie wymagał uznania. Sąd uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że organ odwoławczy powinien dokonać merytorycznej oceny wniosku skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących sprostowania aktów na podstawie dokumentów zagranicznych, w szczególności w kontekście zmiany płci i odróżnienia trybu sprostowania od trybu uznawania orzeczeń organów obcych.
Dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia i późniejszej zmiany płci w kraju pochodzenia, a także zastosowania przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa sprostowania aktu urodzenia w zakresie zmiany płci na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego powinna być rozpatrzona w drodze decyzji administracyjnej, czy poprzez pisemne zawiadomienie o braku podstaw do uznania dokumentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa sprostowania aktu urodzenia na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeśli nie jest sprzeczna z porządkiem prawnym RP, powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie pisemnego zawiadomienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 108 ust. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego, który przewiduje pisemne zawiadomienie o odmowie uznania zagranicznego dokumentu, nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ zagraniczny dokument stanu cywilnego nie wymagał uznania w rozumieniu przepisów k.p.c. Odmowa sprostowania aktu urodzenia na podstawie takiego dokumentu powinna być rozstrzygnięta decyzją administracyjną zgodnie z art. 2 ust. 6 P.a.s.c.
Czy polski akt urodzenia sporządzony w drodze transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego może być dalej sprostowany lub uzupełniony na podstawie późniejszych zagranicznych dokumentów stanu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, polski akt urodzenia sporządzony w drodze transkrypcji podlega dalszym zmianom i uzupełnieniom zgodnie z polskim prawem, niezależnie od losów zagranicznego aktu, na którym oparto transkrypcję.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone stanowisko judykatury (w tym uchwały Sądu Najwyższego), zgodnie z którym polski akt stanu cywilnego powstały w wyniku transkrypcji staje się aktem niezależnym od zagranicznego oryginału i podlega polskim przepisom.
Czy zmiana płci odnotowana w zagranicznym akcie urodzenia jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, polskie prawo dopuszcza zmianę płci, a wpisanie wzmianki o zmianie płci do aktu stanu cywilnego na podstawie zagranicznego dokumentu nie jest sprzeczne z porządkiem prawnym RP.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia Konstytucji i EKPC, wskazując, że polskie prawo przewiduje możliwość zmiany płci i wpisu wzmianki o tym w akcie stanu cywilnego, co nie jest sprzeczne z zasadami porządku prawnego RP.
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.a.s.c. art. 2 § 6
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 108 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 1146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 1148
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.a.s.c. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 108 § 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 22
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 2 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 60
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. z 1986 r. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. z 1986 r. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. z 1986 r. art. 4
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.c.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przez Wojewodę przepisów dotyczących uznawania orzeczeń organów obcych było nieprawidłowe, gdyż zagraniczny dokument stanu cywilnego nie wymagał uznania. • Odmowa sprostowania aktu urodzenia na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie pisemnego zawiadomienia. • Polski akt urodzenia sporządzony w drodze transkrypcji podlega polskim przepisom i może być sprostowany na podstawie późniejszych zagranicznych dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • Zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. • Zagraniczny akt stanu cywilnego z chwilą wpisania go do polskich ksiąg stanu cywilnego staje się odtąd polskim aktem stanu cywilnego, oderwanym od aktu, na którym został oparty.
Skład orzekający
Dominik Dymitruk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących sprostowania aktów na podstawie dokumentów zagranicznych, w szczególności w kontekście zmiany płci i odróżnienia trybu sprostowania od trybu uznawania orzeczeń organów obcych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia i późniejszej zmiany płci w kraju pochodzenia, a także zastosowania przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej ze zmianą płci i jej odzwierciedleniem w dokumentach stanu cywilnego, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Sąd: Zmiana płci w akcie urodzenia na podstawie dokumentu z USA jest możliwa, a odmowa wymaga decyzji administracyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.