II SA/Wr 872/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-05-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanestan techniczny obiektuwspółwłasnośćnakaz usunięcia nieprawidłowościzagrożenieodpowiedzialność współwłaścicielisąd administracyjnywsa wrocław

WSA we Wrocławiu oddalił skargę współwłaścicielki stodoły na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości technicznych, uznając zagrożenie dla życia i mienia za priorytet.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku stodoły, argumentując m.in. konfliktem ze współwłaścicielem i toczącym się postępowaniem o zniesienie współwłasności. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zły stan techniczny obiektu, zagrażający życiu i mieniu, wymaga natychmiastowych działań, a spory cywilnoprawne między współwłaścicielami nie wstrzymują odpowiedzialności z prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz usunięcia nieprawidłowości w budynku stodoły. Skarżąca podnosiła, że organy naruszyły prawo budowlane, nie uwzględniając konfliktu ze współwłaścicielem i toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności, co uniemożliwia współpracę i wspólne finansowanie remontu. Sąd uznał jednak, że zły stan techniczny stodoły, potwierdzony oględzinami i ekspertyzą, stanowi realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, co uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Podkreślono, że spory cywilnoprawne między współwłaścicielami oraz sposób korzystania z nieruchomości nie mają wpływu na odpowiedzialność publicznoprawną za stan techniczny obiektu. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym prawomocny wyrok WSA z 2017 r. w tej samej sprawie, który potwierdził, że odpowiedzialność za stan techniczny obiektu spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, niezależnie od podziału do korzystania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spory cywilnoprawne między współwłaścicielami oraz postępowanie o zniesienie współwłasności nie stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu usunięcia nieprawidłowości technicznych obiektu budowlanego, zwłaszcza gdy obiekt zagraża życiu lub zdrowiu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) musi być niezbędne do rozpatrzenia sprawy administracyjnej i wydania decyzji, a nie tylko wpływać na jej treść. Stan techniczny obiektu budowlanego wymaga natychmiastowych działań, a oczekiwanie na rozstrzygnięcie sporu cywilnego byłoby sprzeczne z celem przepisów prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Pomocnicze

u.p.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten dotyczył obowiązku przedłożenia oceny technicznej w przypadku istotnych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed innym organem lub sądem (zagadnienie wstępne).

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Określa skutek oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego w innej sprawie, jeśli dotyczy tej samej strony i przedmiotu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan techniczny stodoły stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Spory cywilnoprawne między współwłaścicielami nie wstrzymują odpowiedzialności z prawa budowlanego. Obowiązek usunięcia nieprawidłowości wynika wprost z przepisów prawa budowlanego. Stan techniczny obiektu wymagał niezwłocznego działania organów nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości. Brak podstaw do żądania dostarczenia oceny technicznej. Konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o zniesienie współwłasności. Obowiązek nałożenia nakazu tylko na tego użytkownika, którego część obiektu znajduje się w złym stanie technicznym.

Godne uwagi sformułowania

stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego (stodoły), będącego we współwłasności skarżącej i uczestnika, jest zły w takim stopniu, że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, lub bezpieczeństwu mienia. spory o charakterze cywilnym, a więc pozostające całkowicie poza zainteresowaniem organów i sądów administracyjnych w stosowaniu prawa administracyjnego, w tym przepisów Prawa budowlanego. odpowiedzialność, w tym publicznoprawna, za stan jej własności. nie ma racji skarżący, że określenie sposobu korzystania z nieruchomości przekłada się bezpośrednio na obciążenie związane z nieruchomością będącą we współwłasności.

Skład orzekający

Adam Habuda

przewodniczący

Olga Białek

sprawozdawca

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności współwłaścicieli za stan techniczny obiektu budowlanego, mimo sporów cywilnoprawnych i braku zgody na remont."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zły stan techniczny obiektu budowlanego stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między współwłaścicielami i jak prawo budowlane priorytetyzuje bezpieczeństwo publiczne nad prywatnymi sporami.

Współwłasność stodoły: bezpieczeństwo publiczne ważniejsze niż spory sąsiedzkie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 872/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/
Olga Białek /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.), Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 13 października 2022 r. nr 1026/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w budynku stodoły oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr 76/2022, nakazującą M. K. (dalej: skarżąca) oraz J. F. (dalej: uczestnik) usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w budynku stodoły, zlokalizowanym na działce nr [...] w T., gmina Ż., w terminie 12 miesięcy od dnia ostateczności rzeczonej decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji, po dokonaniu oględzin na opisanej wyżej działce stwierdził zły stan techniczny części posadowionej na tej działce stodoły. W związku z tym, pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r., wszczął w tej sprawie postępowanie, uznając za strony tego postępowania współwłaścicieli stodoły, M. K. i J. F. Podczas oględzin przeprowadzonych w toku postępowania stwierdzono, że przedmiotowa stodoła stanowi obiekt poniemiecki, wykonany w technologii murowanej, z dachem dwuspadowym krytym dachówką. Od strony wschodniej połeć dachowa uległa zawaleniu wraz ze ścianą szczytową wschodnią. Stan konstrukcji więźby dachowej oceniono jako bardzo zły, stwierdzając widoczne ślady korozji biologicznej, przegnicia, braki elementów konstrukcyjnych oraz ugięcia na całej jej długości. Ustalono także, że budynek, z uwagi na brak izolacji poziomej przeciwwodnej i tynków, posiada zawilgoconą i zmurszałą cegłę ze znaczącymi ubytkami. Generalnie stwierdzono, że ogólny stan techniczny całości budynku jest zły, przez co stwarza on realne zagrożenie dla utraty życia, zdrowia i mienia ludzkiego, ponieważ grozi zawaleniem.
Organ I instancji ustalił także, że skarżąca cały czas użytkuje swoją część stodoły (składa tam płody rolne i trzyma sprzęt rolniczy) i nie wyraża zgody na jej rozbiórkę. Z kolei uczestnik swojej części nie użytkuje od ponad 20 lat i na rozbiórkę budynku (w całości lub w części) zgodę wyraża. Podczas rozprawy przeprowadzonej przez organ I instancji współwłaściciele oświadczyli, że mają świadomość konieczności przeprowadzenia remontu stodoły, ale nie ma między nimi porozumienia co do kwestii pokrycia kosztów remontu.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r., nr 49/2013, PINB nałożył na współwłaścicieli obiektu obowiązek przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego przedmiotowej stodoły – w terminie do 31 maja 2013 roku. Na skutek zażalenia skarżącej DWINB, postanowieniem nr 635/2013, z dnia 25 kwietnia 2013 r., uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu, w pozostałej części utrzymując je w mocy.
Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 495/13, oddalił skargę M. K. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3155/13, uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji oraz postanowienia wydane przez organy I i II instancji. NSA uznał, że doszło do naruszenia art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez niewykazanie zaistnienia w sprawie istotnych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowej stodoły.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016r. nr 65/2016, ponownie nałożył na współwłaścicieli obiektu obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Po wniesieniu zażalenia do DWINB postanowienie w zakresie wykonania powyższego obowiązku zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, a skarga na postanowienie organu odwoławczego, wniesiona przez skarżącą do WSA we Wrocławiu, oddalona przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt. II SA/Wr 176/17, który stał się prawomocny.
W konsekwencji kolejnych wezwań skarżąca przedłożyła "Ocenę techniczną", sporządzoną – zgodnie z nałożonym obowiązkiem – przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, w której to "Ocenie" omówiono występujące w budynku nieprawidłowości oraz zakres robót koniecznych do wykonania.
W toku postępowania skarżąca potwierdziła dalsze użytkowanie przez nią stodoły. W tym stanie rzeczy PINB, wymienioną na wstępie decyzją, nakazał obu współwłaścicielom usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obiektu stodoły poprzez wykonanie robót budowlanych szczegółowo opisanych w rozstrzygnięciu decyzji, w terminie 12 miesięcy od dnia ostateczności decyzji. Zakres tych robót pozostał zbieżny z zakresem robót opisanych w przedłożonej przez skarżącą ekspertyzie technicznej.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnioskując o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o zniesienie współwłasności toczącego się przed Sądem Rejonowym dla W.-K. pod sygn. akt [...], a następnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w odniesieniu do M. K. W odwołaniu podnoszono, że ze względu na postępowanie zawisłe przed sądem powszechnym stan prawny nieruchomości może niebawem ulec istotnej zmianie. W ocenie skarżącej istniała zatem podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Wskazała, że współwłaściciele, na których nałożono obowiązek, pozostają w otwartym konflikcie faktycznym i prawnym, czego wyrazem jest zawisły od 2006 r. spór sądowy. Z tego względu brak jest możliwości jakiejkolwiek współpracy między stronami, która mogłaby skutkować ewentualną odbudową obiektu.
DWINB nie uwzględnił odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, PINB stosując przepis art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), wydał słuszną i zgodną z prawem decyzję pod względem materialnym i proceduralnym. Wskazał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż to, które zawarte zostało w zaskarżonej decyzji. Organ I instancji słusznie przyjął, że przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że w aktualnym stanie dobra chronione – to jest życie i zdrowie ludzi, bezpieczeństwo mienia – są zagrożone. Materiał dowodowy w sprawie w tym względzie był zbieżny.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o zniesienie współwłasności przez sąd powszechny, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, które obligowałyby do pozytywnego rozpatrzenia tego wniosku. Powołując się na orzecznictwo sądowe wyjaśniał, że przez "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w tej konkretnej, toczącej się sprawie. Jego istotą jest to, że od jego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o stanie własności decydują wpisy dokonane w księdze wieczystej i domniemanie ich zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Uznał wydanie przez PINB zaskarżonej decyzji za właściwe, gdyż stan techniczny przedmiotowego obiektu wymagał ze strony organów nadzoru budowlanego działań niezwłocznych. Brak prawomocnego wyroku sądu powszechnego w toczącym się postępowaniu o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie stanowił przeszkody do rozpoznania sprawy stanu technicznego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na tej nieruchomości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym za zastępstwo procesowe według obowiązujących stawek.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że organy nakładając obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, naruszyły art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazała, iż nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy obiekt znajduje się w złym stanie technicznym, zatem nie zachodzi podstawa do dostarczenia opinii technicznej, która miałaby ewentualne wątpliwości rozwiać. Zwróciła uwagę na wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r., II OSK 3155/13, w którym Sąd kasacyjny stwierdził, że w sprawie rozstrzygniętej pomiędzy tymi samymi stronami postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-K. dnia 15 sierpnia 1984 r., sygn. akt [...], przedmiotową stodołę przydzielono do korzystania J. F. i poprzedniczce prawnej skarżącej w postaci dwóch oddzielnych części tego budynku – zatem przedmiotem rozpoznania organu powinno było być ustalenie, która z części spornego obiektu znajduje się w złym stanie technicznym i stosownie do tego tylko na tego użytkownika należało nałożyć obowiązek. Zdaniem skarżącej przeprowadzone obecnie postępowanie administracyjne nie dało odpowiedzi na tak postawione przez NSA zagadnienie, co już samo w sobie powinno prowadzić do uchylenia decyzji obu instancji.
Skarżąca zaznaczyła, że obydwoje współwłaściciele od wielu lat pozostają w otwartym konflikcie faktycznym i prawnym, czego wyrazem jest toczące się od 2006 r, postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności. Tym samym o jakiejkolwiek współpracy pomiędzy nimi, czy o współfinansowaniu wydatków na sporządzenie oceny nie może być mowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszeń zarówno prawa materialnego, jaki i procesowego, które warunkowałyby ich uchylenie.
Podstawą prawną wydania spornych decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Konstrukcja powyższej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że ustawodawca w sposób jednoznaczny nakazuje wydanie organowi nadzoru decyzji o określonej treści, gdy ten stwierdzi, że co do określonego obiektu budowalnego zachodzą wymienione wyżej okoliczności.
W niniejszej sprawie natomiast okoliczności faktyczne są niesporne: stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego (stodoły), będącego we współwłasności skarżącej i uczestnika, jest zły w takim stopniu, że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, lub bezpieczeństwu mienia. Fakt ten potwierdzają w sposób jednoznaczny nie tylko przeprowadzone dwukrotnie oględziny oraz przedłożona przez skarżącą w toku postępowania ekspertyza techniczna, ale także wypowiedzi obu stron postępowania administracyjnego.
Opis nieprawidłowości, jakimi dotknięty jest przedmiotowy obiekt, jednoznacznie wskazuje, że jest on nie tylko w nieodpowiednim stanie technicznym, który to stan jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, pogorszenia stanu jego substancji ze względu na brak remontów i brak właściwego zabezpieczenia, ale wręcz obiekt ten w części uległ degradacji i zawaleniu. Co za tym idzie – ze względu na znaczne pogorszenie stanu technicznego – obiekt taki może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
Jeszcze raz podkreślić należy, że ani skarżąca, ani tym bardziej uczestnik, tego stanu faktycznego nie podważają – oboje współwłaściciele są w pełni świadomi, że część stodoły wymaga gruntownego remontu.
W tej sytuacji niezrozumiały jest dla Sądu jedyny zarzut, jaki został sformułowany w skardze, to jest naruszenia art. 66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego – tym bardziej, że autor skargi formułuje go podnosząc brak podstaw "do żądania dostarczenia oceny technicznej, która miałaby rozwiać wątpliwości co do stanu technicznego obiektu".
Zwrócić należy uwagę, że obowiązek dostarczenia oceny technicznej został już przesądzony prawomocnie wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 176/17.
Natomiast przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a nie kwestia nałożenia powyższego obowiązku. Poza tym – co zostało już wyżej zaakcentowane – w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego taka "Ocena techniczna" została już dostarczona przez samą skarżącą. Strona bowiem po kilkukrotnych wezwaniach skierowanych po wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., przedłożyła ekspertyzę techniczną sporządzoną według stanu spornego obiektu na dzień 13 października 2021 r.
W kontekście zaprezentowanym w skardze trudno zatem dopatrzeć się naruszenia powołanego art. 66 ust .1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.
Sąd nie dostrzegł zresztą jakiegokolwiek innego naruszenia tego przepisu – organy obu instancji wydały skarżone decyzje stwierdzając w niniejszej sprawie występowanie takich okoliczności, jakie przewidziane zostały w powyższej regulacji prawnej: nieodpowiedni stan techniczny, mogący zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, lub bezpieczeństwu mienia. Nadto okoliczności te zostały ustalone m.in. w oparciu o dostarczoną przez skarżącą ekspertyzę techniczną.
Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nie da się także wywieść z przywołanego w skardze wyroku NSA z 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3155/13.
Przede wszystkim wskazania wymaga, że fragmenty z tego wyroku, na które powołuje się pełnomocnik skarżącej twierdząc, iż "słusznie zauważył NSA", że "przedmiotem rozpoznania organu administracji powinno być więc ustalenie, która z części spornego obiektu znajduje się w złym stanie technicznym i stosownie do tego, na tego tylko użytkownika należy nałożyć obowiązek" – nie stanowią rozważań NSA zawartych w części uzasadnienia prawnego wyroku kasacyjnego, lecz znajdują się w części, w której Sąd kasacyjny przedstawiał zarzuty skargi kasacyjnej i jej argumentację. Nie są to więc zagadnienia, które według NSA miałyby być rozpoznane przez organy nadzoru budowlanego w ponownym postępowaniu.
Ponadto przypomnieć trzeba, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego nie była decyzja o nałożeniu obowiązków związanych z usunięciem nieprawidłowego stanu technicznego obiektu, ale postanowienie zobowiązujące współwłaścicieli do przedłożenia oceny technicznej obiektu jako pochodnej oceny stanu technicznego budynku. NSA stwierdził bowiem, że organy nie wykazały przesłanek z art. 81c ust. 2 Prawa budowalnego tj. nie wykazały na czym miałyby polegać uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i z czego miałyby one wynikać. Uznał tym samym zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowalnego. NSA nie rozważał jednak podnoszonej w skardze kasacyjnej argumentacji, na który z podmiotów – w związku z podziałem do korzystania – miałby być nałożony obowiązek dostarczenia przedmiotowej oceny technicznej. Co istotne zatem, argumentacja, która została przytoczona w skardze w niniejszej sprawie, nie była podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Do powyższej kwestii (korzystania z obiektu przez współwłaścicieli) odniósł się natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyżej prawomocnym wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., oddalając skargę na postanowienie zobowiązujące współwłaścicieli do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. WSA nie uwzględnił podniesionego w tym zakresie zarzutu skargi, czego wyrazem jest fragment uzasadnienia, w którym Sąd stwierdził, że: "odnosząc się do ostatniego zarzutu, tj. zignorowania przez organ istniejącego postanowienia sądu powszechnego (brak w skardze nazwy i sygnatury orzeczenia) określającego sposób korzystania z nieruchomości przez jej współwłaścicieli, stwierdzić należy, że czym innymi jest sposób korzystania z nieruchomości, a czym innym odpowiedzialność, w tym publicznoprawna, za stan jej własności. Nie ma racji skarżący, że określenie sposobu korzystania z nieruchomości przekłada się bezpośrednio na obciążenie związane z nieruchomością będącą we współwłasności".
Przytoczone wyżej stanowisko WSA odnoszące się do relacji pomiędzy sposobem korzystania z nieruchomości a obciążeniami wynikającymi z prawa współwłasności wyrażone zostało co prawda w postępowaniu wpadkowym dotyczącym postanowienia dowodowego ale, co istotne, w tej samej sprawie - dotyczącej nieprawidłowego stanu technicznego tego samego obiektu budowlanego między tymi samymi stronami. Co więcej, dotyczy dokładnie tej samej kwestii, która podnoszona jest przez skarżącą w rozpoznawanej obecnie sprawie. Sąd obecnie orzekający podziela zatem powyższy pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku, mając na uwadze także art. 170 p.p.s.a
Co do omawianego zagadnienia wypada przywołać także pogląd WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 865/19 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), który zwrócił uwagę, że w przypadku obiektów budowalnych stanowiących przedmiot współwłasności zasadą jest, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowalnego jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu, niezależnie od wielkości udziałów we wspólnym prawie oraz niezależnie od stopnia osobistej odpowiedzialności lub przyczynienia się danego współwłaściciela do powstania stanu odpowiadającego przesłankom materialnoprawnym z art. 66 ust. 1 Prawa budowalnego. Kwestie ewentualnych rozliczeń cywilnoprawnych pomiędzy współwłaścicielami lub ich osobistej odpowiedzialności (np. deliktowej lub karnej) nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego i nie stanowią przesłanek wydania rozstrzygnięcia konkretyzującego obowiązki określone w art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego.
Wobec poczynionych wyżej uwag słusznie stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że stan prawny nieruchomości, aktualny w czasie postępowania administracyjnego, był możliwy do ustalenia na podstawie danych wynikających z prowadzonej dla niej księgi wieczystej, z której wynika, że współwłaścicielami są skarżąca i uczestnik.
Dodatkowo, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, oczekiwanie na rozstrzygnięcie sporu dotyczącego własności i sposobu korzystania z nieruchomości stałoby w sprzeczności z celem przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowalnego, a zwłaszcza punktu 1, który nakazuje wydanie decyzji o nałożeniu obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdy zostanie stwierdzone, że obiekt może zagrażać życiu i zdrowiu ludzi. Zgodzić się tutaj trzeba z organem odwoławczym, który wskazał, że w ustalonych okolicznościach stan techniczny spornego obiektu wymagał niezwłocznego działania organów nadzoru budowlanego.
Jeśli zaś chodzi o podnoszoną konsekwentnie przez pełnomocnika skarżącej we wszystkich środkach zaskarżenia niezgodność współwłaścicieli co do finansowania remontu – to jak zostało to już wyrażone w przytoczonym wyroku WSA w Rzeszowie – są to spory o charakterze cywilnym, a więc pozostające całkowicie poza zainteresowaniem organów i sądów administracyjnych w stosowaniu prawa administracyjnego, w tym przepisów Prawa budowlanego.
Reasumując, żadnych z zarzutów, które wynikają z treści skargi, nie można było uznać za uzasadnione. Sąd też – zobowiązany do kontroli zaskarżonego aktu w granicach sprawy i niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi – nie stwierdził innych naruszeń procesowych ani prawa materialnego, które nakazywałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.
Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu w całości w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI