II SA/Wr 852/22

II SA/Wr 852/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Olga Białek
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 125
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skarg M. D., B. F., B. J. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 października 2022 r. Nr 995/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia grzywien w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz: a) M. D. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; b) B. F. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; c) B. J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; d) Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej – DWINB) postanowieniem z dnia 4 października 2022 r., nr 995/2022 utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, (dalej – PINB) z dnia 6 lipca 2022 r., nr 1375/2022 o odmowie umorzenia grzywien w celu przymuszenia nałożonych na M. D., B. F., B. J. oraz Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. Przedłożone łącznie ze skargami akta administracyjnego wskazują na wydanie skarżonego rozstrzygnięcia w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
PINB postępowanie prowadzone w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] we W. zakończył decyzją z dnia 14 stycznia 2016 r., nr 100/2016, którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. przeprowadzenie kontroli budynku i sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego kominów zawierającej określone w sentencji decyzji elementy. Wskazana decyzja stała się ostateczna lecz nie została wykonana. W związku z tym organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 19 lipca 2016 r. wezwał zarządcę nieruchomości do udzielenia pisemnych informacji w sprawie, a upomnieniem z tej samej daty nr [...] wezwał zobowiązaną do wykonania nakazu. Przedłożone dokumenty okazały się w ocenie organu niekompletne, czemu PINB dał on wyraz w zawiadomieniu z dnia 17 października 2016 r.
W dniu 10 października 2016 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zaś w dniu 4 listopada 2016 r. wydał postanowienie nr 3041/16, którym nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł. W tym samym dniu zapadły kolejne postanowienia nakładające grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1 000 zł na: B. J.; postanowienie nr 3020/16, M. D.; postanowienie nr 3042/16 i B. F.; postanowienie nr 3043/16.
Do organu nadzoru budowlanego I instancji wpłynęły wnioski o umorzenie grzywien w celu przymuszenia, które zostały rozpoznane postanowieniami z dnia 6 lutego 2017 r., nr 277/17, 278/17, 279/17 i 280/18 odmawiającymi umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Argumentacja organu wskazana w postanowieniach zasadzała się na niewykonaniu obowiązku zgodnie z wymogami określonymi w decyzji.
Kolejny wniosek o umorzenie grzywien w celu przymuszenia nie został także uwzględniony, gdyż PINB wydał w tym zakresie postanowienie z dnia 3 kwietnia 2018 r., nr 625/18, którym odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej na Wspólnotę Mieszkaniową, B. J., M. D. i B. F. Analogicznie został rozpoznany wniosek z dnia 26 lutego 2020 r., bowiem PINB dla miasta Wrocławia postanowieniem z dnia 2 września 2020 r., nr 1817/2020 odmówił umorzenia grzywien w celu przymuszenia.
W dniu 29 czerwca 2022 r. do organu wpłynął wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. z dnia 28 czerwca 2022 r., którym zażądano umorzenia grzywny nałożonej postanowieniem z dnia 4 listopada 2016 r., nr 3041/16 nałożonej na Wspólnotę Mieszkaniową. Z kolei wnioskiem z dnia 28 czerwca 2022 r. M. D., B. F. i B. J. wystąpiły o umorzenie grzywien nałożonych postanowieniami z dnia 4 listopada 2016 r., nr 3020/16, 3042/16 i 3043/16.
W dniu 6 lipca 2022 r. PINB wydał postanowienie nr 1375/2022, którym podając w podstawie prawnej art. 125 w związku z art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., - dalej u.p.e.a.) odmówił umorzenia grzywien w celu przymuszenia nałożonych na M. D., B. F., B. J. oraz Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. postanowieniami nr 3042/16, 3043/16, 3020/16, 3041/16 z dnia 4 listopada 2016 r., ze względu na niewykonanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 10 października 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że Wspólnota Mieszkaniowa przedkładała dokumenty związane z realizacją nałożonego obowiązku lecz z uwagi na występujące nieprawidłowości PINB nie mógł uznać, że wykonano nakaz. Czterokrotnie składane wnioski o umorzenie grzywien rozpoznano negatywnie. Ostatnie dokumenty związane z realizacją nakazu organ I instancji otrzymał dnia 10 września 2020 r.
Po przeanalizowaniu wszystkich dokumentów PINB stwierdził, że obowiązek nadal nie został wykonany, a stanowisko w tej sprawie przedstawiono pismem z dnia 8 października 2020 r. Przedłożona dokumentacja nie dotyczy wszystkich pomieszczeń w budynku, tj. wszystkich lokali mieszkalnych, usługowych i części wspólnych budynku (np. klatki schodowej, piwnicy, strychu, suszarni, pralni itp.) oraz nie zawiera opisu wszystkich występujących nieprawidłowości i pełnego zakresu robót, których wykonanie zapewni ich usunięcie. Na taką konieczność wskazywano już w piśmie z dnia 27 marca 2020 r.
Organ wzywał do przedłożenia właściwych dokumentów do dnia 30 listopada 2020 r., uprzedzając o możliwości podjęcia kolejnych czynności egzekucyjnych. Pismem z dnia 19 października 2020 r. zobowiązani zakwestionowali stanowisko organu, a treść tego pisma dowodzi, że uwagi PINB nie zostaną uwzględnione i egzekwowany obowiązek nie zostanie wykonany. Po zapoznaniu się z pismem zobowiązanych z dnia 4 marca 2021 r. PINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 8 października 2020 r. i udzielił dodatkowych wyjaśnień w sprawie.
Organ I instancji podniósł, że egzekwowany obowiązek nie może zostać uznany za zrealizowany, ponieważ przedłożona dokumentacja, m.in. nie określa zakresu robót, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych oraz wentylacji nawiewno-wywiewnej do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi (ma to na celu usunięcie występujących nieprawidłowości, w tym tych, które powodują zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi). Taki wymóg postawiono w decyzji nakazowej. Zalecenia te powinny odnosić się do aktualnego stanu faktycznego występującego w budynku. W prawidłowo wykonanej dokumentacji zapisy w tym zakresie powinny zawierać wskazanie robót budowlanych, po wykonaniu których przewody kominowe oraz wentylacja nawiewno- wywiewna będą zgodne z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, a co najważniejsze zostanie usunięte zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi bez konieczności zmiany systemu wentylacji czy też sposobu ogrzewania poszczególnych lokali. Jeśli np. dany lokal jest ogrzewany przy użyciu kotła gazowego z otwartą komorą spalania i w lokalu brak jest właściwej wentylacji nawiewno-wywiewnej, zapisy ekspertyzy powinny wskazywać roboty budowlane, po wykonaniu których lokal będzie posiadał odpowiednią wentylację nawiewno- wywiewną, tzn. zgodną z przepisami techniczno-budowlanymi, a kocioł gazowy z otwartą komorą spalania będzie mógł być bezpiecznie użytkowany. Jeżeli chodzi o kontrolę - powinna obejmować cały budynek.
W konkluzji organ I instancji ocenił, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie został wykonany, a tym samym brak jest podstaw do umorzenia nałożonych grzywien w celu przymuszenia.
Opisane postanowienie organu I instancji zostało oprotestowane zażaleniami Wspólnoty Mieszkaniowej, B. J., M. D. i B. F. W jednorodnych zarzutach wszystkich zażaleń, po wskazaniu na przepisy k.p.a. i u.p.e.a., negowano prawidłowość odmowy umorzenia grzywien ze względu na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją. Szczegółowe motywy zażaleń, wskazujące na naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, sprowadzały się do przekonywania, na tle dotychczas przedłożonych dokumentów, że obowiązek wynikający z decyzji został wykonany. Wedle żalących się organ wymaga dokumentów wykraczających poza ramy sentencji decyzji PINB.
W dniu 4 października 2022 r. DWINB wydał postanowienie nr 995/2022, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany w całości. Zdaniem organu II instancji w celu wykonania obowiązku trzeba przedłożyć komplet dokumentów wskazanych w decyzji PINB, które swoim zakresem będą obejmować wszystkie elementy w niej wymienione. W przypadku protokołu z kontroli także elementy wymienione w obowiązujących przepisach Prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych. Wobec skierowania egzekwowanego obowiązku do Wspólnoty organ wykluczył możliwość przeprowadzenia przez organ kontroli służącej uzupełnieniu przedłożonej przez stronę dokumentacji.
DWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że zasadniczym i głównym brakiem przedłożonej dokumentacji, jest brak wskazania w sposób jednoznaczny, jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych oraz wentylacji nawiewno-wywiewnej do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Zaznaczono jednak, że PINB w kierowanych do strony pismach wskazywał szczegółowo istniejące w dokumentacji nieprawidłowości. Końcowo zanegowano też zarzut dotyczący argumentu, że nakaz dotyczy wyłącznie nieruchomości lokalowych uznając, że obowiązki dotyczące stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) i funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w obiekcie oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego kominów w budynku, dotyczą części wspólnych nieruchomości.
Wyżej opisane postanowienie zostało oprotestowane czterema skargami wywiedzionymi przez Wspólnotę Mieszkaniową oraz M. D., B. F. i B. J.
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie wykonała obowiązków nałożonych decyzją, podczas gdy w toku postępowania egzekucyjnego wykonała ona w całości przedmiotową decyzję poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji technicznej;
2. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 u.p.e.a. polegające na wydaniu postanowienia o odmowie umorzenia grzywien w celu przymuszenia, w sytuacji gdy zobowiązana wykonała w całości obowiązki wskazane w decyzji.
Z kolei M. D., B. F. i B. J. w swoich skargach, poza powyższymi zarzutami, podniosły dodatkowo naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 1a pkt 20 u.p.e.a. w zw. z art. 120 § 2 u.p.e.a objawiające się wydaniem zaskarżonego postanowienia przez organ II instancji w stosunku do byłej członkini zarządu spółki P. sp. z o.o. jako zarządcy nieruchomości wspólnej ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, co w konsekwencji skutkowało skierowaniem postanowienia do osoby niebędącej stroną (zobowiązanym) w sprawie, a tym samym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.;
- art. 120 § 2 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, objawiające się przyjęciem, że wszystkie osoby, w tym skarżące, wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki, której Wspólnota Mieszkaniowa zleciła sprawowanie zarządu, jednocześnie są osobami, do których należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków w rozumieniu zaskarżonego przepisu, podczas gdy adresatem grzywny w celu przymuszenia z art. 120 § 2 u.p.e.a., szczególnie uwzględniwszy zastosowanie przez ustawodawcę dodatkowej przesłanki "bezpośrednio" - jest osobą określoną co do tożsamości, na której spoczywa skonkretyzowany obowiązek zapewnienia realizacji nałożonego przez organ zobowiązania, zatem abstrakcyjne uprawnienie do składania oświadczeń w imieniu zarządcy, który reprezentuje zobowiązaną jedynie w granicach określonych w umowie powierzenia zarządu, nie może być utożsamiane z obowiązkiem bezpośredniego czuwania w rozumieniu art. 120 § 2 u.p.e.a., co skutkowało wydaniem postanowienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Wnioski procesowe skarg dotyczyły stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i rozważenia stwierdzenie nieważności poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zamieszczony w skardze wniosek alternatywny dotyczył uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W skargach zamieszczono także wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. postanowień DWINB stwierdzających nieważność postanowień nakładających grzywny na członków zarządu spółki P. sp. z o.o.
W szczegółowych motywach skarg skoncentrowano się na ponowieniu i poszerzeniu argumentacji zamieszczonej w zażaleniach odnośnie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. W stosunku do zażaleń novum skarg stanowił zarzut wydania postanowień o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia na członków zarządu spółki będącej zarządcą nieruchomości z naruszeniem prawa i stwierdzenie ich nieważności przez DWINB. Na tę okoliczność wskazywano załączone do skarg kopie postanowień. Autor skarg wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne argumentował, że grzywny nałożone na członków zarządu zostały skierowane do podmiotów niebędących stronami, co stanowiło przesłankę do stwierdzenia ich nieważności.
W udzielonych Sądowi odpowiedziach na skargi wniesiono o ich oddalenie informując, że organ nie znalazł podstaw do ich uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Poddawszy kontroli w ramach wskazanych kryteriów zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji Sąd stwierdził, że skargi winny zostać uwzględnione, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w ich treści, co jest możliwe przy uwzględnieniu przywołanego już wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. stanowiącym podstawą prawną tych postanowień, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Z § 2 tego artykułu wynika, że postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego, a na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie.
Stosownie zaś do art. 126 u.p.e.a., na wniosek obowiązanego który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.
W rozpatrywanej sprawie skarżący kilkakrotnie występowali do PINB dla miasta Wrocławia o umorzenie grzywien w celu przymuszenia. Organ konsekwentnie oceniał, że obowiązek nie został wykonany i zapadały rozstrzygnięcia nie uwzględniające wniosków. Aktualnie oceniana jest legalność postanowień organu II i I instancji nie odbiegających co do kierunku rozstrzygnięcia od postanowień wydanych wcześniej. Niemniej jednak oddalając skargi Sąd miał na uwadze, że zarówno w postępowania administracyjnym jak i postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy obowiązane są kierować się zasadami postępowania wynikającymi z k.p.a. Tak w postępowaniu administracyjnym jak i egzekucyjnych znajduje zastosowanie statuowana art. 6 k.p.a. zasada praworządności obligująca organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa. Zasada ta powoduje, że organy administracji nie posiadają swobody wyboru formy działania, ale powinny podejmować działania w takiej formie, jaka wynika z przepisów prawa.
Ze względu na ocenę jakiej dokonał Sąd należy głębsze rozważania rozpocząć od przypomnienia, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ zawsze jest sprawa. Termin "sprawa" należy do najczęściej używanych pojęć w języku prawnym. Ustawodawca posługuje się nim do określenia zarówno kompetencji organów administracji publicznej, jak i przepisów dotyczących postępowania administracyjnego. W prawie administracyjnym konkretyzacja normy przedmiotowej powoduje, że staje się ona wiążąca przy współdziałaniu organu administracyjnego i wydaniu przezeń aktu administracyjnego o charakterze indywidualnym. Podstawą działania organu jest norma materialna wyższego stopnia, na podstawie której powstaje stosunek prawny między właściwym organem a adresatem aktu administracyjnego. Potrzeba podjęcia decyzji stosowania prawa i kształt mającego zapaść rozstrzygnięcia mają charakter obiektywny, są w całości determinowane przez prawo i określone fakty. Wola podmiotów uczestniczących w tym postępowaniu z zasady nie stanowi w tym zakresie czynnika konstytutywnego. Wprawdzie wydanie aktu bywa niekiedy uzależnione od złożenia stosownego wniosku, ale nawet w takiej sytuacji znaczenie tego wniosku można sprowadzić do roli przesłanki faktycznej, warunkującej uprawnienie organu administracyjnego do działania.
Akt administracyjny jest przejawem władczej interwencji organu administracyjnego, który zapada w sprawie administracyjnej. Zatem już w tym miejscu należy zdecydowanie podkreślić, że organ konkretny akt administracyjny wydaje w konkretnej sprawie.
W poddanym kontroli sądowej przypadku sprawa złego stanu obiektu budowlanego została rozstrzygnięta decyzją PINB dla miasta Wrocławia z dnia 14 stycznia 2016 r., nr 100/2016 r. Zatem sprawa w zakresie nakazu skierowanego do Wspólnoty została rozstrzygnięta konkretnym aktem administracyjnym.
Wobec niewykonania obowiązku, w przedmiotowo związanej ale procesowo odrębnej sprawie, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Jak dowodzą akta administracyjne organ nadzoru budowlanego I instancji wydał w dniu 4 listopada 2016 r. postanowienie nr 3041/16, którym nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł. oraz postanowienia nakładające grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1 000 zł na: B. J.; postanowienie nr 3020/16, M. D.; postanowienie nr 3042/16 i B. F.; postanowienie nr 3043/16. Jakby nie patrzeć w postępowaniu egzekucyjnym PINB wydał cztery akty administracyjne, których źródłem niewątpliwie była decyzja z dnia 14 stycznia 2016 r., nr 100/2016 r. Już choćby pobieżna analiza wskazanych tu postanowień pozwala na postawienie tezy, że formalnie na etapie postępowania egzekucyjnego w sensie procesowym mamy do czynienia z czterema sprawami.
Postępowanie dotyczące umorzenia grzywien w celu przymuszenia zostało zainicjowane wnioskami z dnia 28 czerwca 2022 r., przy czym wniosek w mieniu Wspólnoty złożył zarządca, (karta 84 akt administracyjnych), zaś wniosek dotyczący grzywien nałożonych na członków zarządu spółki podpisały wszystkie osoby, na które nałożono grzywny, (karta 83 akt administracyjnych). Tak więc PINB dla miasta Wrocławia miał w istocie do rozstrzygnięcia cztery spraw, a tymczasem zajął stanowisko jednym aktem administracyjnym, tj. postanowieniem z dnia 6 lipca 2022 r., nr 1375/2022. Podążając za złożonymi wnioskami o umorzenie grzywien, zarówno Wspólnota jak i członkowie zarządu spółki złożyli cztery odrębne zażalenia, natomiast DWINB wydał w sprawie postanowienie z dnia 4 października 2022 r., co wynika z faktu, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zapadł jeden akt administracyjny. Dalej na postanowienie DWINB wywiedziono cztery odrębne skargi, chociaż strony były zastępowane przez jednego pełnomocnika.
Zdaniem Sądu na etapie pierwszoinstancyjnym doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej bowiem organ orzekł w czterech sprawach jednym aktem, a uchybienie to swoim skutkiem obejmuje postępowanie drugoinstancyjne. Normy postępowania administracyjnego narzucają organowi administracyjnemu sposób, w jaki ma on rozstrzygać sprawy, czyli w jaki sposób powinien realizować swoje uprawnienia w celu konkretyzacji prawa wynikającego z poszczególnych stosunków materialnych. Organ rozstrzygając sprawę powinien zastosować prawo przedmiotowe do indywidualnego przypadku. Nadto organ w niniejszej sprawie winien odrębnie rozpoznać każdą zainicjowaną wnioskiem Wspólnoty i członków zarządu spółki sprawę administracyjną rozumiana jako kwestię istnienia stanu faktycznego opisanego w hipotezie normy prawnej, wymagającej do jej powstania mocy wiążącej władczej konkretyzacji, dokonanej w formie aktu wydanego przez właściwy organ administracji publicznej.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy istotnie naruszyły zasadę praworządności, w sposób nieuprawniony orzekając jednym aktem w kilku odrębnych sprawach. Same grzywny nałożono odrębnymi postanowieniami, stąd też wniosek o umorzenie grzywien złożony przez Wspólnotę i członków zarządu spółki należało rozpoznać odrębnymi aktami administracyjnymi. Naruszenie to skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd nie poddał ocenie zarzutów skargi, gdyż uchybienia procesowe dostrzeżone w zapadłych postanowieniach skutkują koniecznością wskazania organowi, że przystępując do ponownej weryfikacji wniosków o umorzenie grzywien powinien indywidualnie rozstrzygać w każdej ze spraw. W tym stanie rzeczy argumentacja dotycząca opisanych w skargach naruszeń zapewne zostanie zweryfikowana przez organy, w toku prawidłowo prowadzonych postępowań.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonych wpisów od skarg oraz udział pełnomocnika świadczącego zawodowo pomoc prawną ustanowionego przez każdą ze skarżących.