Orzeczenie · 2026-02-16

II SA/Wr 848/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-02-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanysamowola budowlanawiatadecyzja kasacyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiKPAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprzeciw strony od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego (wiaty) wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Sąd uznał, że DWINB naruszył art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), ponieważ nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a także nie wskazał, jakie dowody organ pierwszej instancji miałby przeprowadzić. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności i wymaga spełnienia dwóch przesłanek: naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji oraz konieczności wyjaśnienia sprawy w istotnym zakresie. W ocenie Sądu, braki w uzasadnieniu decyzji PINB oraz niedociągnięcia dotyczące wyjaśnienia zasadności rozstrzygnięcia nie były wystarczające do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., zwłaszcza że organ odwoławczy sam dokonywał analizy materiału dowodowego i kwalifikacji obiektu. Sąd zwrócił uwagę, że PINB wszczął postępowanie w ściśle określonej sprawie samowolnej budowy wiaty i umorzył je z powodu bezprzedmiotowości po wykreśleniu terenu z rejestru zabytków. DWINB powinien był ocenić dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania lub rozważyć legalność decyzji umarzającej, zamiast przedwcześnie uchylać decyzję. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję DWINB i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji odwoławczej, w szczególności w kontekście wymogów formalnych i merytorycznych decyzji kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i jego ograniczony zakres kontroli sądowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, bez wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, ani nie wskazał, jakie dowody organ pierwszej instancji miałby przeprowadzić.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że braki w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji oraz niedociągnięcia dotyczące wyjaśnienia zasadności rozstrzygnięcia nie były wystarczające do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., zwłaszcza że organ odwoławczy sam dokonywał analizy materiału dowodowego i kwalifikacji obiektu. Organ odwoławczy powinien był rozważyć możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 K.p.a. lub merytorycznie rozpoznać sprawę.

Czy organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę dotyczącą samowolnie wybudowanej wiaty, zamiast uchylać decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę lub ocenić dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego, zamiast przedwcześnie uchylać decyzję.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy zakwestionował kwalifikację obiektu, ale sam dokonywał analizy materiału dowodowego. Zamiast uchylać decyzję, powinien był ocenić, czy dalsze postępowanie w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego jest dopuszczalne, lub rozważyć legalność decyzji umarzającej postępowanie.

Czy kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty, w kontekście jego funkcji użytkowej (np. jako miejsca postojowego dla samochodów), wymaga zastosowania przepisów dotyczących warunków technicznych budynków?

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja obiektu jest istotna, a jeśli wiata jest używana jako miejsce postojowe, mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące warunków technicznych. Jednakże, organ odwoławczy nie wykazał, że ta kwestia uniemożliwiała merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy analizował przepisy dotyczące warunków technicznych i wskazywał na parkowanie samochodów pod wiatą, co sugeruje potencjalne zastosowanie tych przepisów. Jednakże, sąd uznał, że ta kwestia nie była wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji bez dalszych wyjaśnień.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości.

Przepisy (22)

Główne

Pr.bud. art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 29 § ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 49

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Pr.bud. art. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 29 § ust. 1 pkt 19

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr.bud. art. 29 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp.war.techn. art. 19

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp.war.techn. art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co jest przesłanką do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. • Organ odwoławczy nie wskazał, jakie dowody organ pierwszej instancji miałby przeprowadzić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. • Organ odwoławczy sam dokonywał analizy materiału dowodowego i kwalifikacji obiektu, co stało w sprzeczności z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. • Organ odwoławczy nie ocenił całości sprawy i ram postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że sprzeciw wniesiony w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. • Zakres dopuszczalnej kontroli w niniejszej sprawie przez sąd administracyjny wyznacza powołany wyżej art. 64e P.p.s.a. Wynika z niego, że instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. • Przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z treścią art. 136 K.p.a. określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym • W niniejszej sprawie brak jest określenia zakresu czynności, które PINB miałby dokonać celem wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a których nie mógłby dokonać organ odwoławczy w trybie art. 136 K.p.a. • Zgodnie z zasadą ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. wynika, że również na organ odwoławczy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skład orzekający

Olga Białek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji odwoławczej, w szczególności w kontekście wymogów formalnych i merytorycznych decyzji kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i jego ograniczony zakres kontroli sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny kontroluje ich działalność. Jest to przykład na to, że nawet rutynowe sprawy budowlane mogą prowadzić do interesujących rozstrzygnięć proceduralnych.

Sąd administracyjny: organ odwoławczy nie może arbitralnie uchylać decyzji organu niższej instancji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst