II SA/Wr 84/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2013-03-28
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocyzwolnienie z kosztów sądowychustanowienie pełnomocnikasąd administracyjnypostępowaniewniosekskarżącyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z opłat sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sąd I instancji udziela wystarczających wskazówek procesowych.

Skarżąca E.T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Sąd, analizując jej sytuację finansową oraz środki dostępne u bliskich, przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia z opłat sądowych ponad kwotę 50 zł. Jednocześnie odmówiono ustanowienia radcy prawnego, argumentując, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek udzielać stronom nieposiadającym pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek E.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała na niskie dochody z emerytury i wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Zadeklarowała również możliwość uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 70 zł. Sąd, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawczyni, przyznał jej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w zakresie przekraczającym 50 zł. Jednocześnie sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniono to tym, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek czuwać nad prawidłowością postępowania i udzielać stronom nieposiadającym pełnomocnika niezbędnych wskazówek procesowych oraz pouczeń, co gwarantuje wszechstronne zbadanie sprawy przez sąd.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w części przekraczającej kwotę 50 zł.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona jest w stanie uiścić część opłaty sądowej, co ogranicza zakres zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 245 § 2,3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1,2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd pierwszej instancji obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i zaniedbań.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ocenia, czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji ma obowiązek udzielania wskazówek procesowych stronom nieposiadającym pełnomocnika. Strona jest w stanie uiścić część opłaty sądowej.

Odrzucone argumenty

Pełne zwolnienie z kosztów sądowych. Ustanowienie radcy prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. Sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

Skład orzekający

Wiesław Jakubiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sądzie administracyjnym, w szczególności w zakresie ograniczonego zwolnienia z opłat i odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej strony i standardowych obowiązków sądu I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale zawiera ciekawe uzasadnienie dotyczące roli sądu I instancji w pouczaniu stron.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 84/13 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2013-03-28
Data wpływu
2013-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Wiesław Jakubiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
*Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 245 par. 2,3 art. 246 par. 1 pkt 1,2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.T.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe (jej mąż przebywa u córki za granicą), utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.445, 33 zł netto, a jej wydatki kształtują się następująco: czynsz – 180 zł; opłata za energię elektryczną- 68 zł; za telefon- 65 zł; za gaz- 110 zł; za wodę – 60 zł; koszty opału- 770 zł; koszt lekarstw- 150-200 zł. Dodała, że posiada mieszkanie o pow. 68 m2. Z treści wniosku wynika również, że na jej rachunku bankowym swoje środki finansowe przechowują: jej córka (8.000 zł) oraz jej matka (58. 342 $), jednakże skarżąca nie może nimi dysponować.
W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 70 zł. Wskazała, że kwota 6.000 zł jaka wpłynęła niedawno na jej konto jest odszkodowaniem za zniszczenia jakie spowodowano w jej mieszkaniu.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia z każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym 50 zł, w szczególności, iż sam wnioskodawczyni przyznała, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 70 zł.
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich), w szczególności, że jak wynika z wniosku osoby bliskie dla skarżącej (jej matka, jej córka) dysponują odpowiednimi środkami finansowymi.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) postępowanie organu będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI