II SA/WR 838/24

II SA/Wr 838/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Władysław Kulon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz–Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. F. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowo-zachodniej części obrębu W. w gminie M. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 31 sierpnia 2018 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.; dalej zwana "u.s.g."), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.; zwana dalej "u.p.z.p."), w nawiązaniu do uchwały Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla południowo – zachodniej części obrębu W. w Gminie M., po stwierdzeniu nienaruszania postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., Rada Gminy M. podjęła uchwałę podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowo – zachodniej części obrębu W. w Gminie M.
Skargę na tę uchwałę w zakresie jej § 16 i terenów oznaczonych symbolem "[...]US" w załączniku graficznym, wniósł S. F. (skarżący). Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako: "p.z.p.), w zw. z art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez ograniczenie możliwości zagospodarowania będącego własnością skarżącego terenu, stanowiącego działkę o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], W., oznaczonym symbolem [...]US, wyrażające się w szczególności zlokalizowaniem terenu inwestycji o przeznaczeniu podstawowym w postaci terenów sportowo – rekreacyjnych.
W skardze zawarto wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. z koncepcji planu podziału, dla wykazania okoliczności mających na celu wyjaśnienie istotnych wątpliwości w zakresie możliwości potencjalnego zagospodarowania nieruchomości skarżącego oraz jej zgodności z warunkami zabudowy jednorodzinnej określonymi w zaskarżonej uchwale oraz wydruku z księgi wieczystej nr [...], dla wykazania prawa własności działki położonej w obszarze obowiązywania zaskarżonej uchwały.
Wskazując na opisane zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części, tj. § 16 uchwały oraz załącznika graficznego w takim zakresie, w jakim dotyczy on terenów oznaczonych symbolem [...]US.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że obwiązujące postanowienia planu miejscowego uniemożliwiają lub poważnie ograniczają realizację uprawnień właścicielskich skarżącego, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podniósł, że ustalenie funkcji jego nieruchomości jako [...]US de facto oznacza, że zaskarżony plan całkowicie uniemożliwia zastosowanie funkcji mieszkaniowej.
Dalej w skardze wywodzono, na tle wymagań, jakie zaskarżony plan stawia budownictwu jednorodzinnemu, określonym w § 13 uchwały, nieruchomość skarżącego spełnia wszystkie warunki umożliwiające zabudowę jednorodzinną, zarówno w zakresie powierzchni działki, obowiązującej linii zabudowy oraz zasad kształtowania zabudowy. W tym kontekście wskazano też, że uprawniony geodeta sporządził plan podziału działki, z którego wynika, że przy zachowaniu wszystkich wymogów z § 13 uchwały, nieruchomość skarżącego mogłaby zostać podzielona na trzy działki, umożliwiające zabudowę jednorodzinną.
Podkreślono, że działka skarżącego bezpośrednio graniczy też z nieruchomościami, dla których zaskarżony plan przewiduje zabudowę mieszkaniową, oznaczonymi na rysunku planu symbolem MN. W ocenie autora skargi, ustalenie odmiennego przeznaczenia dla działki skarżącego jest nieuzasadnione merytorycznie, a organ planistyczny dokonał go bez odniesienia się do jakichkolwiek innych planów miejscowych obowiązujących w Gminie czy też do parametrów przeznaczenia i zabudowy działek sąsiednich.
Skarżący podkreślił, że ustalenia przeznaczenia [...]US dla nieruchomości skarżącego we wskazanych okolicznościach, stanowi nadzwyczaj istotne ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności skarżącego i dokonane zostało z przekroczeniem granic władztwa planistycznego. Ustalenie funkcji mieszkaniowej dla innych nieruchomości objętych planem, a wyłącznie dla działki skarżącego przeznaczenia [...]US, narusza w ocenie strony zasadę równego traktowania właścicieli nieruchomości sąsiednich, gdy z zupełnie nieuzasadnionych względów, w stosunku do jednych działek plan dopuszcza zabudowę mieszkaniową, a wobec działki skarżącego, taka możliwość została całkowicie wyłączona. W ocenie strony oznacza to uprzywilejowaną pozycję jednego inwestora względem innego, posiadającego działkę kilkaset metrów dalej.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że ograniczenia prawa własności musi zawsze następować w granicach władztwa planistycznego i z zachowaniem zasady proporcjonalności, co nie miało miejsca w rozpatrywanym przypadku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi w pierwszej kolejności podniesiono, że ustalenia zaskarżonej uchwały, w tym także w zakresie przeznaczenia działki skarżącego, zgodne są z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. W Studium wskazano, że rozwój funkcji turystyczno – wypoczynkowych i rekreacyjno – sportowych planuje się na obszarach o wysokich walorach przyrodniczo – krajobrazowych , tj. w północnej części gminy wzdłuż doliny Odry oraz w północno – zachodniej części, obfitującej w duże kompleksy leśne.
Dodatkowo organ planistyczny podniósł, że skarżący nabył działkę w dniu 25 października 2016 r. W dacie nabycia przez niego prawa własności, obowiązywał plan miejscowy z dnia 31 stycznia 2013 r., który również przewidywał dla nieruchomości przeznaczenie na tereny sportu i rekreacji. Strona zatem miała w chwili nabycia prawa własności nieruchomości wiedzę o możliwościach zagospodarowania działki, a nowy plan miejscowy, zaskarżony w obecnej sprawie, w żaden sposób nie naruszył praw skarżącego. Dodatkowo w 2019 roku skarżący dokonał podziału nieruchomości, w wyniku którego powstała działka nr [...]. W decyzji o podziale nieruchomości wskazano, że powstała działka ma przeznaczenie [...]US, zatem skarżący wiedział już wówczas, że nie ma możliwości wykorzystania tej działki na cele zabudowy mieszkaniowej.
Dalej w odpowiedzi na skargę wywodzono, że władztwo planistyczne zazwyczaj wiąże się z ingerencją w prawo własności. Istotne przy tej ingerencji jest, aby organ przed ograniczeniem prawa własności wyważył interes prywatny właściciela i interes publiczny. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał takiego wyważenie interesów i uwzględnił, że działka strony z dwóch stron otoczona jest lasami. Otoczenie jej lasem nadaje jej szczególny walor przyrodniczy, który zwiększył jego potencjał w przeznaczeniu działki na cele sportowe i rekreacyjne. Tereny rekreacyjne i sportowe, zwłaszcza w okolicy zurbanizowanej, pełnią kluczową rolę w kształtowaniu przestrzeni społecznej i spełnianiu potrzeb mieszkańców, stanowiąc jednocześnie narzędzie przeciwdziałania negatywnym skutkom nadmiernej urbanizacji. W omawianym przypadku, interes wspólnoty przeważa nad interesem prywatnym skarżącego. Tereny rekreacyjne i sportowe przyczynią się do poprawy jakości życia mieszkańców i integracji społeczności lokalnych, co znajduje odzwierciedlenie w strategiach rozwoju Rady Gminy.
Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania mieszkańców gminy organ planistyczny wskazał, że nieruchomość skarżącego wyróżnia się wyjątkowym położeniem, które znacząco odróżnia ją od pozostałych nieruchomości położonych w granicach obowiązywania planu. Działka jest otoczona lasami, co tworzy dogodne warunki do wykorzystania jej walorów przyrodniczych. Działki sąsiednie takich warunków nie oferują, nie mają bowiem tak korzystnego otoczenia przyrodniczego.
Ustalenie rekreacyjno – sportowego przeznaczenia działki nie narusza również, w ocenie organu, uprawnień właścicielskich skarżącego, albowiem przeznaczenie takie nie pozbawia go korzystania z nieruchomości zgodnie z obowiązującym prawem. Ma prawo dysponowania nią i użytkowania jej w sposób zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego.
Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. skarżący podtrzymał prezentowane w skardze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. Stosownie do treści art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga w niniejsze sprawie wniesiona została w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Dla porządku wywodu Sąd wyjaśnia także, że w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że podstawy do uwzględnienia skargi na uchwałę podjętą w zakresie administracji publicznej zaistnieją tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia, a to naruszenie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Mówiąc inaczej, skarga nie podlega uwzględnieniu w sytuacji, gdy wprawdzie naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony, ale następuje to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 355/11, Lex nr 920623; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 890/13, Lex nr 1474201; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 719/13, Lex nr 1384888).
W ocenie Sądu, skarżący będący właścicielem działki o numerze [...] w W., niewątpliwe posiada interes prawny w skarżeniu miejscowego planu w zakresie, w jakim określa on przeznaczenie tej działki. Interes skarżącego znajduje bowiem ochronę w przepisach kodeksu cywilnego (art. 140 Kodeksu cywilnego). Właściciel nieruchomości ma interes w ochronie przysługującego mu prawa własności przed ingerowaniem w to prawo przez ograniczenie jego wykonywania i narzucanie określonego sposobu zagospodarowania nieruchomości. W niniejszej sprawie poza sporem jest też okoliczność, że zgodnie z zapisami zaskarżonego planu, nieruchomość skarżącego położona jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem "[...]US", którego podstawowym przeznaczeniem jest teren sportu i rekreacji. Zgodnie z treścią § 16 zaskarżonej uchwały, poza wskazanym przeznaczeniem podstawowym, jako przeznaczenie uzupełniające dopuszczono: zieleń urządzoną oraz parking urządzony o wzmocnionym podłożu, o powierzchni nie większej niż 10% działki.
W ocenie skarżącego takie przeznaczenie w sposób rażący narusza jego uprawnienia właścicielskie, głównie poprzez wykluczenie możliwości zabudowy mieszkaniowej.
W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, że władztwo planistyczne gminy polega właśnie na możliwości określenia w sposób władczy przeznaczenia terenów położonych w jej granicach i sposobów ich zagospodarowania. O ile określenie to dokonane jest w garncach prawa, należy je uznać za zgodne z prawem i obowiązujące.
Wobec zarzutu skargi naruszenia zasad uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przekroczenia przez Gminę granic władztwa planistycznego, należało rozważyć, czy w sprawie istotnie Gmina w sposób nieuprawniony i nadmierny ograniczyła przysługujące skarżącemu prawo własności.
Dokonując weryfikacji prawidłowości skorzystania przez Gminę w rozpoznawanej sprawie z przysługującej jej samodzielności planistycznej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 21 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego, z tym, że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawo własności korzysta z najdalej idących gwarancji ochrony wynikających z ustaw oraz z Konstytucji, jednakże nie jest to prawo nieograniczone i absolutne. Regulacjom przewidującym ochronę prawa własności towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo. Wskazać tu należy przede wszystkim na powołany wyżej art. 21 ust. 1 jak i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowiące, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej ochronie prawnej, obok których znajdują się jednocześnie regulacje dopuszczającą ograniczoną ingerencję we własność (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) – w granicach określonych ustawowo i w zakresie nienaruszającym istoty własności, w tym przy wywłaszczeniu – jedynie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Ponadto, sam przepis art. 140 Kodeksu cywilnego stanowi, że uprawnienia właścicielskie (posiadanie, korzystanie z rzeczy i rozporządzanie nią) mogą być wykonywane w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego – a zatem nie w sposób absolutny.
Możliwość ograniczenia własności – jak wynika z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP – w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, oznacza, że może ono mieć miejsce, ale z poszanowaniem zasady proporcjonalności, czyli zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Przy czym, ingerencja w sferę prawa własności musi być racjonalna i odpowiednia (proporcjonalna) do celów, dla osiągnięcia których, ustanawia się określone ograniczenia. Takimi przepisami o randze ustawowej, zezwalającymi na ograniczenie prawa własności, są m.in. regulacje zawarte w przepisach u.p.z.p., które upoważniają gminę do uchwalenia aktów planowania przestrzennego. Ważne jest zatem, czy takie ograniczenie korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne przede wszystkim w świetle przepisów u.p.z.p., a także innych ustaw, w tym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Według art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ obowiązany jest ważyć interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.). Przytoczony przepis prawa materialnego stanowi bazę tzw. władztwa planistycznego gminy, które można zdefiniować jako przekazanie przez ustawodawcę gminie kompetencji w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu. I właśnie dlatego, że miejscowy plan kształtuje sposób wykonywania prawa własności, to wyznaczenie granic ingerencji w prawo własności musi uwzględniać wartości naczelne, jak równość wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), w tym gwarantowanie sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z dnia 11 września 2008 r., II OSK 215/08). Oczywistym jest bowiem, że w toku procesu uchwalania czy to studium, czy planu miejscowego może dochodzić i w praktyce dochodzi, do kolizji interesów m.in. publicznych z prywatnymi. Rozstrzyganie tych konfliktów wymaga wyważenia interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości oraz interesu publicznego całej wspólnoty samorządowej. Dlatego samodzielność gminy w zakresie wykonywania zadań planistycznych (przyznanego jej w art. 3 u.p.z.p. uprawnienia) nie jest nieograniczona, a władztwa planistycznego organy gminy nie mogą nadużywać. W demokratycznym państwie prawa wszelkie działania władzy publicznej muszą doznawać ograniczeń przewidzianych prawem (art. 7 Konstytucji RP). W realizacji zadań własnych, gmina związana jest więc przepisami prawa, w tym prawa europejskiego, zasadami konstytucyjnymi i przepisami ustaw. Tylko w takich granicach można wyznaczyć władztwo planistyczne przysługujące gminie. Zachowanie balansu między wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie. Choć nie oznacza to z drugiej strony, że jakiekolwiek naruszenie interesu indywidualnego z góry naznacza taki plan stygmatem nielegalności.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie z przepisów takich jak art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP wynika właśnie możliwość ingerencji, poprzez władztwo planistyczne, w prawo własności. Problem nie polega więc na tym, czy uchwała narusza prawo własności, lecz czy ta ingerencja następuje z naruszeniem prawa, ewentualnie zasady proporcjonalności, która wymaga wyważenia różnych grup interesów – publicznego (ład przestrzenny) i prywatnego (prawo własności). Wtedy można mówić o przekroczeniu władztwa planistycznego przez organ gminy. Organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. Podkreślić jednak trzeba, że na mocy art. 21 Konstytucji RP ochrona własności stała się jedną z zasad ustroju gospodarczego RP. Na podstawie art. 64 Konstytucji RP własność stała się również jednym z podstawowych praw ekonomicznych. Dla ochrony własności podstawowe znaczenie ma przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który statuuje zasadę proporcjonalności, a więc zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (Z. Niewiadomskiego (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2018, s. 64-65). W doktrynalnym ujęciu wymóg proporcjonalności oznacza także konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami) a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa (J. Zakolska, Zasada proporcjonalności w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Kancelaria Sejmu, Warszawa 2008, s. 27-28).
W wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 437/08, LEX nr 490102) NSA stwierdził, że w zagospodarowaniu przestrzeni "interes społeczny" nie zyskał prymatu w odniesieniu do interesu jednostki, co oznacza obowiązek "rozważnego wyważania" praw indywidualnych obywateli i interesu społecznego w procesie planowania przestrzennego. W ocenie NSA podstawowa zasada równości wobec prawa stwarza nakaz wyważania wszystkich interesów, jakie występują w danej sprawie, a istota wyważania opiera się na prawidłowej realizacji dwóch elementów tej zasady – wyważaniu wartości interesów i rezultacie wyważenia. Jeżeli nie doszło do wyważania interesów lub bezpodstawnie przyjęto regułę dominacji któregokolwiek z interesów – zasada ta zostaje naruszona. Dokonując zatem ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli, rada gminy powinna bezwzględnie kierować się zasadą proporcjonalności, rozumianą jako zakaz nadmiernej w stosunku do chronionych wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostek. Oznacza to konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego z jednej strony a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli z drugiej (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 42/08, LEX nr 483139). Gdyby okazało się, że skala ingerencji w prawo własności nie znajdowała żadnego uzasadnienia w interesie publicznym bądź byłaby w stosunku do niego nierzeczywista lub nieproporcjonalna, można wówczas mówić o nadużyciu władztwa publicznego.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – nie doszło ani do przekroczenia władztwa planistycznego ani do naruszenia zasady proporcjonalności. Trudno bowiem zarzucić gminie, że nie uzasadniła ustaleń planu co do nieruchomości skarżącego. Trudno także zgodzić się ze skarżącym, że wykluczenie możliwości zabudowy mieszkaniowej na konkretnych terenach jest naruszeniem zasady równego traktowania. Wszak gdyby na wszystkich terenach było to możliwe (zabudowa mieszkaniowa), plany miejscowe czy też decyzje o ustaleniu warunków zabudowy, na terenach gdzie nie uchwalonego planu, byłyby zbędne. Właśnie temu celowi służy bowiem ukształtowanie polityki przestrzennej gminy i zapisy planu miejscowego – ustaleniu terenów na których gmina planuje rozwój urbanistyczny oraz terenów o innych przeznaczeniach. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której zagospodarowanie pod zabudowę mieszkaniową jest niemożliwe, jednakże już właściciele nieruchomości położonych na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem MN, nie będą mogli zagospodarować ich pod np. produkcję czy właśnie rekreację i sport. W ocenie Sądu nie świadczy to w żaden sposób o naruszeniu zasady równości.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również argument o fizycznych cechach nieruchomości, pozwalających na jej zabudowę mieszkaniową, zgodnie z wymaganiami dla działek pod taką zabudowę przeznaczonych. Gmina wskazała jasno i w sposób przekonujący, jakie względy kierowały organem planistycznym przy ustaleniu przeznaczenia dla działki strony (jej walory krajobrazowe i przyrodnicze, otoczenie jej przez las, porastający jej dwie dłuższe granice). Właściwości fizyczne działki nie tylko nie były w tym przedmiocie decydujące, a raczej w ogóle nie były rozważane.
Sąd aprobuje również wyjaśnienie organu, że działka skarżącego w sposób znaczący różni się od działek sąsiednich, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, co uzasadniało jej odmienne potraktowanie. Zarówno z rysunku planu, jak i z ogólnodostępnych rejestrów na geoportalu, w tym zdjęć i ortofotomap wynika, że działka ma kształt wydłużonego prostokąta, przy czym tylko tereny położone przy krótszych granicach, przeznaczone zostały pod zabudowę. Są to tereny nie porośnięte lasem. Działka skarżącego na przeważającej części swych granic porośnięta jest lasem. W ewidencji gruntów i budynków teren ten oznaczony jest jako lasy i pastwiska.
W takiej sytuacji Sąd wskazuje, że Gmina ustaliła przeznaczenie terenu działki skarżącego nie tylko z zgodnie z zapisami Studium, ale również wypełniając ustalone strategie rozwoju, albowiem z pewnością zachowanie terenów leśnych w granicach gminy, jest uzasadnione interesem publicznym i podyktowane rozwojem funkcji turystyczno – wypoczynkowych. Organ planistyczny zdołał to również wykazać w prezentowanym przed sądem stanowisku.
Podkreślić tutaj należy, że w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., zawierający otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt. 7 w jednoznaczny sposób "prawo własności". W ocenie Sądu, wprowadzone przeznaczenie terenu na jakim położona jest działka strony, nie uniemożliwia skarżącemu wykonywania prawa własności, które - jak wskazała Gmina – może być swobodnie i bez prze skód wykonywane, w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Fakt, że wykonywanie to zostało ograniczone i nie dopuszcza możliwości zabudowy mieszkaniowej, nie oznacza automatycznie, że ograniczenie to wprowadzone zostało w sposób nieuzasadniony i dowolny. Przeciwnie, jak wskazano, podyktowane było wyważonym i uzasadnionym interesem publicznym.
Mając na względzie powyższe kryteria kontroli zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasad i trybu sporządzania zaskarżonego planu. Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.p.z.p., ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków, uwag ani pism w trakcie całej procedury sporządzania zaskarżonego planu, a co za tym idzie – nie skorzystał z prawnie przysługującej mu możliwości uczestniczenia w procedurze jego uchwalania.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, wskazać należy, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia norm prawa materialnego albo procesowego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, które związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, nakłada bowiem na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy dochodzi do naruszenia interesu prawnego lub obowiązku skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). W świetle postawionych w skardze zarzutów oraz argumentów podniesionych na ich uzasadnienie, takie naruszenie – zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania – w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić w całości. Stąd orzeczono jak w sentencji.